Bodem 5: Die berig

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 4: Konvooi en alle vorige episodes

Die tweerigtingradio in die Nissan Patrol gee ʼn kug en Daan-Dirk Möller se stem rammel blikkerig daaroor:  “Alle stasies, alle stasies, Charlie Papa, alle drywers, nou, ontmoet my by Alpha Hotel, ek herhaal by Alpha Hotel, ontmoet my nou vir ʼn ordergroep, ek herhaal, alle drywers by Alpha Hotel nou. Charlie Papa uit.”

Gielie Degenaar trek die mikrofoon van die haak op die paneelbord af, druk die stuurknoppie en sê: “Alpha Hotel 2, copy, oor.”

Hy haak die mikrofoon terug en sit agteroor in die bestuurdersitplek.

“Kan hy nie nou maar net sê kry my by Andreas-hulle of sommer by die Unimog nie? Watse verskil maak al hierdie James Bond-stron… strooi? Luister die polisie in en is hulle so deur die ka… blare… so deur die blare dat hulle nie kan uitwerk om te kyk vir ʼn spul mense wat bymekaar staan langs die pad nie? As daar nog polisie is.”

“Ag Hartjie,” sê Tannie Alba, “dis hoe julle dit by die GPF gedoen het. Moenie iets breek as dit nie stukkend is nie. As dit werk, werk dit. En Oom At het altyd gesê radioprosedures is ʼn goeie ding. Dit lyk nie so, sommer so in die alledaagse verloop van dinge nie, maar in ʼn druksituasie is dit ʼn konstante en dit help om misverstande te vermy.”

Daarmee maak sy haar veiligheidsgordel los en begin die passasiersdeur oopmaak.

“Charlie Papa het gesê die drywers, Tannie.”

“Ag jong, elkeen van ons het ʼn rol om te speel. Ek is die Tannie  Wat Nuuskierig is en Haar Neus Orals Insteek.

Nee Caruso!” sê sy vir die spierwit krulhaarmalteser wat mik om uit te spring. Die hondjie sit terug en gee vir haar die bedremmelde kyk wat altyd werk.

“Nou goed,” sê sy. “Maar dit reën buite en jy gaan soos nat hond ruik. En pasop vir karre.”

Caruso lyk nie te afgestoot deur die idee om soos ʼn nat hond te ruik nie en wip uit.

Wanneer sy vorentoe loop val die Nissan se parkeerligte op haar. Sy is so skraal en fier soos ʼn seekoeisambok, aangetrek in ʼn kakieparka en ʼn romp wat tot haar kuite net bo haar stapsteweltjies strek. Om haar lyf, bo-oor die baadjie het sy ʼn breë leergordel met haar Walther PPK in ʼn toeknipskede en op haar kop is ʼn swart laphoed. Alba Verhoef, 74 jaar oud, klein en taai in meeste geselskappe, is reg vir oorlog.

Gielie druk die knoppie op die deurhandvatsel en die venster sak met ʼn neuriegeluid af. Hy steek sy kop in die sagte reën in.

“Maar ek ís die drywer, Tannie Alba.”

Sy gaan staan, draai haar bolyf na sy rigting.

“Nou kom dan!”

Die elf voertuigbestuurders en Tannie Alba versamel binne twee minute langs die Unimog. Andreas Holtzschuh, die kort Duitser met die grys volbaard, trek ʼn ingeboude seildakkie langs die voertuig oop en Bart Kolver help hom om  die stutarms in plek te kry en die seil  in te haak. Die reën riffel saggies op die afdak waaronder die groepie teen die reën skuil.

“Wat is die situasie, Daan-Dirk,” vra Fred Bakkes die onderwyser en trek sy gordel, waaraan sy Beretta en ʼn werklik ontsagwekkende mes in ʼn leerskede hang, reg.

Daan-Dirk het homself so geposisioneer dat hy die res in die gesig kan kyk.

“Die situasie is dít,” sê hy, “ons weet nie presies wat aangaan nie. Ek het vir Joubert getaak om op sy motorfiets te gaan kyk wat aangaan. Dit kan ʼn ongeluk wees, dit kan net ʼn padblokkade wees, dit kan… feit is, ons weet nie. Maar ons moet besluit wat ons gaan doen as dinge… Suid neuk.”

“En die moerse ontploffing?” vra Chris Lourens.

“Ek sal nie kan sê nie. Dit kan net ʼn ongeluk wees. ʼn Brandstoftenk wat aan die brand geraak het, of iets.”

“Dit kon ʼn tenk gewees het,” sê Bakkes.

“ʼn Tenk?” vra Holtzschuh.

“ʼn Tenk ja. Met ʼn kanon.”

“Dit was nie ʼn tenk nie,” sê Andreas Vermeulen.

“Hoe weet jy?” vra Bakkes.

“Want ons is nie naby ʼn basis nie. Weet jy hoeveel werk dit is om ʼn tenk aan te ry?”

“Ás daar nog ʼn tenk is wat loop in hierdie army van Mickey Mouse,” sê Bart Kolver en spoeg ʼn vingerlitlengte pruimtwak op die teer en trap daarop asof hy probeer om ʼn kokkerot uit te roei.

Ses van hulle het hulle draradio’s by hulle en al die stelle raas skielik aan die gang.

“Errrmm… Charlie Papa, Charlie Papa, Charlie Papa Alfa…” sê Brian oor die lug.

Daan-Dirk se radiostel is oombliklik voor sy lippe.

“Charlie Papa stuur!”

“Charlie Papa Alfa, ek herlei berig van Alfa Victor 2 Bravo. Hy sê daar is… groot stront daarvoor.”

“Charlie Papa, bevestig, het hy gesê ‘stront?’”

“Charlie Papa Alfa, roger dit. Hy het gesê ‘stront,’ ek herhaal ‘stront.”

“Charlie Papa, het hy enige verdere besonderhede oor genoemde ‘stront?’”

“Charlie Papa Alfa, hy sê daar is ʼn hoeveelheid militêre voertuie met manne wat die voertuie gestop het en van kar tot kar gaan en die mense uitpluk en rondruk.”

“Charlie Papa, het hy enige verdere inligting oor die ontploffing, ek herhaal, ontploffing, wat ons waargeneem het?”

“Charlie Papa Alfa, hy reken dit was ʼn RPG 7, ek herhaal, ʼn Romeo Papa Golf nommer 7. Hulle het ʼn petroltenker daarmee geskiet. Hy sê hy het gesien hoe hulle nog een of twee voertuie geskiet terwyl hy waargeneem het, maar dit was gewone voertuie.”

“Charlie Papa, copy dit. Het hy enige verdere inligting oor die militêre voertuie?”

Die groepie onder die seilafdakkie langs die Unimog staan in ʼn stywer bondel terwyl hulle na die verwisseling luister. Brian herlei sy pa se vraag en daar volg ʼn radiodialoog tussen hom en Joubert vir wie hulle net sporadies en onduidelik hoor.

“Charlie Papa, Charlie Papa, Charlie Papa Alfa oor!”

“Charlie Papa stuur.”

“Charlie Papa Alfa, volgens hom is dit militêre voertuie, ten minste ses vragmotors, ʼn hoeveelheid bakkies en ʼn paar motors. Hy sê dit is nie soldate in uniform nie. Hulle het gewone klere aan, herhaal, gewone klere.”

“Charlie Papa, bevestig gewone klere. Vra of dit bravomense is.”

Brian hoef nie te vra nie. Hy antwoord dadelik.

“Charlie Papa Alfa, positief, zombies, almal van hulle. Meer as ʼn honderd reken hy, meer as ʼn honderd. Hulle beweeg met die ry af. Hy reken hulle is plus-minus 7 klieks van julle af, herhaal 7 klieks.”

“Bravomense?” vra Tannie Alba.

“Bravo vir ‘black,’ Tannie,” sê Gielie reg agter haar. “Dit was hulle kode vir zombies by die GPF. Daar is meer as ʼn honderd zombies daar.”

“Zombies?”

“Swartmense, Tannie. Swartes. ʼn Horde swartes.”

Voor Daan-Dirk die stuurknoppie op die radiostel kan druk verskyn Joubert se stem skielik duidelik en dringend.

“Oom Daan-Dirk! Oom Daan-Dirk! Julle moet van die pad af kom! Daar is voertuie op pad julle kant toe!”

Uit die agtergrondgeruis en die geknal van die XT se een silinder is dit duidelik dat hy aan die beweeg is en omdat sy uitsending duideliker word, lei die groepie af dat hy op pad terug is.

Dis op daardie oomblik wat radioprosedures te veel van ʼn beslommernis word.

“Joubert! Joubert! Watse voertuie?” sis Daan-Dirk in die mondstuk. “Is dit SAMIL’s?”

“SAMIL’s? Moer nee! Dis twee BMW’s en ʼn paar Hilux’e. Ek dink hulle gaan die pad agter julle toemaak. Hulle ry dat die skuim op hulle sit. Kom van die pad af! Hierdie bliksems vat nie stront nie!”

Agter Tannie Alba kyk Gielie oor haar skouer af en sien hoe sy haar hand op die greep van haar Walther sit.

Lees vervolgens Bodem 6: Die besluit
(Lees môre die volgende episode van Bodem)

Bodem 4: Konvooi

vlamtoring

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

– See more at: http://praag.co.za/?p=20898#sthash.qV2VRUaY.dpuf

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 3: Die recce en alle vorige episodes

Daan-Dirk staar vir ’n oomblik na die kersierooi agterlig van die Yamaha wat op die skouer van die snelweg langs die streep karre verbyry en dan kyk hy na die voertuie wat buffer teen buffer staan sover as die oog kan sien. Dis ’n groot verskeidenheid rygoed, verteenwoordigend van omtrent elke voertuigklassifikasie op Suid-Afrikaanse paaie. Die een ding wat hulle in gemeen het – die sedans, stasiewaens, nutsvoertuie, enkel- en dubbelkajuitbakkies, vier-by-viers en selfs ’n paar mediumswaar vragmotors en ’n bus of twee – is dat hulle volgeprop en hoog gelaai is met besittings. Daan-Dirk weet waarna hy kyk: ’n eksodus.

Die voertuie was anders, maar dis hoe die Franse paaie in 1940 gelyk het toe die stede se bevolkings uitgewyk het voor die aankomende, onstuitbare Duitse Wehrmacht. Dis mense op vlug en hy weet dat in die meeste gevalle is dít wat in en op die voertuie is, die enigste stoflike goed wat die voortvlugtendes oor het. Die Chaos het niemand oorgesien nie en bitter min was voorbereid.

“Hou julle radio’s aan,” sê hy vir Jack en JP en begin in die rigting van die Cruiser heel voor aan hulle eie konvooi aanstrompel.

Brian val langs hom in, die ene ritteltits van opgewondenheid.

“Ek dog Pa gaan hom dres, so uitgerek was Pa,” babbel hy.

“Napoleon moes nooit met sulke stront opgeskeep sit nie,” mompel Daan-Dirk. Voor Brian iets kan sê, gaan hy voort: “Hardloop na die Cruiser. Kry jou ma se radio. Gaan terug waar ek en jy was. As Joubert rapporteer en ons kan nie hier onder die boodskap kry nie, vertel wat hy vir my sê.”

“Goedgoedgoed.”

“Brian!”

“Ja Pa?”

“Ek wil radiodissipline hê. Niks se geklets of snaakse stories nie. Jy sê vir my wat hy sê, elke woord net so en geen stertjies of jou eie idees by nie. Nè?”

“Pa, ja Pa. Kan ek ’n stuk saamvat?”

Daan-Dirk dink vir ’n oomblik. Benewens sy Glock het hulle in die Land Cruiser nog ’n 9-millimeter Astra Model 100 kompakte pistool wat Edna by haar hou, ’n Mossberg 500 pompaksiehaelgeweer en ’n Voere AM180 .22 karabyn.

“Vra jou ma vir die Astra.”

“Ek het gedog die Voere.”

“Nie nou nie. Jy weet hoe voel Marnu daaroor.”

Sy jongste seun het die afgelope paar maande ’n affiniteit vir dié eienaardige geweer ontwikkel en sedert hulle by hulle huis – die huis wat hulle gehad het – weggetrek het, het hy dit by hom vasgeklem.

“Astra. Het dit.”

Brian slaan oor na ’n stywe drafpas in die rigting van die stasiewa.

Daan-Dirk stap langs die ry voertuie in hulle konvooi verby en begin, vir die soveelste keer, om ’n bestekopname te maak. Hy het vereistes gestel om by die konvooi aan te sluit: Genoeg brandstof vir ’n duisend kilometer, kos vir twee weke, die nodige kamptoerusting en soveel vuurwapens as wat elkeen kon saambring. En ’n vier-by-vier-voertuig. Dít was die hoofvereiste. Hy, in oorleg met Harry Duval, was van mening dat hulle soms alle paaie sou moes vermy en die vermoë moes hê om deur die veld te ry. Natuurlik is daar ’n verskil in interpretasie oor watter voertuie vir ruwe terrein geskik sou wees en natuurlik het hy te maklik ingegee, veral ten opsigte van die voertuig net voor JP se Ramkat in die ry.

Dit is ’n goudkleurige Nissan X-Trail, volgens alle verslae ’n skaflike padmotor maar volgens dieselfde verslae, al is dit ’n vier-by-vier, redelik tot volslae hopeloos in die veld. ’n Regte sawweryer as daar ooit een was. Maar daar is dit nou, sy verantwoordelikheid, bestuur deur ‘n rou soutie, Barry Hackett, met vrou en twee laerskoolseuns met een, enkele Ruger Merk 2 .22-skyfskietpistool om die hordes mee aan te durf.

Voor hulle is twee identiese voertuie wat meer gesag afdwing. Daan-Dirk stap by die 1996 Nissan Patrol verby. Dis ’n goeie, ouskoolstasiewa met ’n 4,2-liter-dieselenjin. Dis ’n voertuig wat allerweë in veldrykringe gesag afdwing. Die enigste haakplek is dat dit deur ’n 17-jarige seun, Gielie Degenaar, bestuur word. Die aanvullende bemanning is Tannie Alba Verhoef, 74, en haar skoondogter, dokter Jana Verhoef. En die malteser, Caruso. Daar is darem, weet Daan-Dirk, ’n oudtydse Walther P38-pistool wat aan Oom Attie Verhoef behoort het, ’n Walther PPK, ’n Browning semi-outomatiese 12-boor haelgeweer en ’n .308 Ruger Nommer 1 ook in die kar.

Voor hulle is ’n identiese Patrol. Dit het eers ’n petrolenjin gehad, maar met die uitbreek van die Chaos het Bart Kolver dit een aand met min oënskynlike moeite uitgepluk en ’n dieselkragpak geïnstalleer. Daar is twee insittendes van die Boheemse soort: Deon en Atta Stetner, kunstenaars, handkunsvervaardigers en smouse. Hulle wapens van keuse is, en Daan-Dirk sukkel steeds om dit te glo, ’n paar messe, ten minste vier swaarde, ’n Middeleeuse bal-en-kettingknuppel, ’n oorloghamer en ’n versameling langboë. Deon Stetner is, volgens die visitekaartjie op varkleer wat hy vir almal uitdeel, ’n “medievalist”.

Daan-Dirk kom nou by die voertuig wat sy hart die blyste maak. Dis ’n bonkige Unimog wat as ’n huiswa uitgerus is, die eiendom van ’n Andreas Holtzschuh wat sy geld met ’n ingenieursaak gemaak het, vergesel deur sy Engels Suid-Afrikaanse vrou, Alice, en hulle drie hoërskoolkinders, Dieter, Dalene en Ellen. Dit is die voertuig om die berge van Afrika mee plat te maak en die valleie mee op te vul. Behalwe vir die majestueuse onderstel en hoëladingaste, die onvernietigbare ratkas en die magtige sessilinderdieselenjin, is dit swierig toegerus met elke troeteltoestel wat die bedorwe reisiger kan nodig kry. Aan boord is ’n Sig-Sauer 9-millimeter, ’n manjifieke dubbelloop-Krieghoff in 9,3 x 62 mm en ’n .22 Mauser.

Die oudste voertuig in die versameling is ’n verbleikte ou Chevrolet K20-bakkie. Die eienaar/bestuurder is Bart Kolver, ’n immerlaggende werktuigkundige wat nooit in iets anders as ’n stukkende T-hemp en ’n kortbroek van die soort wat vir safaripakke gemaak is, te siene is nie. Hy ry alleen en daar was, om eerlik te wees, geen vrywilligers om die tog saam met hom aan te pak nie. Bart kan die morsigste, mees vulgêre mens wees wat Daan-Dirk ooit ontmoet het. Dis nie dat hy Boxer-twak rook, pruim of snuif nie – hy doen al drie, soms gelyktydig en hy punktueer sy gesprekke dikwels deur ’n swaar boud eenkant toe te draai en ’n rammelende buikwind te los. Hy het ’n vrou, Alie, maar sy was in die Kaap toe die Chaos in hulle omgewing begin het, en hy het haar aangesê om daar te bly totdat hy haar kan herwin. Bart Kolver was ook die eerste persoon wat Daan-Dirk gewerf het om by die konvooi aan te sluit. Kru soos wat hy is, het hy die verstommendste hande wat blykbaar enige iets kan maak of regmaak. En agter op die Chev is ’n groot kappie, deur Bart self van plaatmetaal gemaak en daarin het hy genoeg gereedskap en toerusting om ’n vliegdekskip oor te doen. In Alie se afwesigheid word hy vergesel deur ’n Chihuahua-hondjie met die naam Omo en ’n buierige rifrug, Vicegrip.

Chris en Sandy Lourens se Land Rover Defender 90, TD5 is die vyfde voertuig van voor af. Sy besit ’n klein klerewinkel en hy is ’n middelvlakbestuurder in ’n kitskoskettinggroep se hoofkantoor. Hulle is bewapen met ’n geërfde .303 Lee Enfield Mk 4.

Die voertuig met die mees komplekse personeelaanvulling is die olyfgroen 1990 HJ75 Land Cruiser-bakkie. Styf saamgepers op die enkel ry sitplekke is Andreas Vermeulen, wildlewefotograaf en beroepsjagter, sy vervreemde vrou Lilian en haar minnaar Don van der Merwe, prokureur. Andreas het sy getroue CZ75-pistool in ’n skede aan sy sy en agter die sitplek ’n deeglik gebruikte .375 BRNO-geweer, ’n Beretta-dubbelloophaelgeweer en ’n semi-outomatiese .22 Remington. Van der Merwe het ’n 10-mm-Glock by hom. Agter op die bak, in ’n holte tussen al hulle bagasie en toerusting, skuil Andreas se groot, rooi Dobermann Pinscher, Rattus.

Die volgende voertuig is so onvanpas vir die doel van die konvooi as wat Daan-Dirk ooit in ’n nagmerrie kon droom. Dit is ’n peperduur, dofswart Mercedes-Benz ML 6,3 AMG met gebeitste vensters; laag op wye laeprofielbande rondom allooivellings. Daan-Dirk sou geweier het dat so ’n voertuig saamry, maar dit het by hulle ingeval toe hulle vertrek het, geloods deur Costa Karedes, ’n Siprioot wat ’n fortuin met ’n plastiekfabriek gemaak het, sy vrou Ragel en hulle tweelingtienerdogters, Kelly en Cara, albei reeds gesogte tydskrifmodelle. Costa was een van die stigterslede van hulle buurt se Gemeenskapspolisiëringsforum, die orgaan waar meeste van Daan-Dirk se konvooilede gewerf is. Hy is ’n joviale, gerespekteerde, hardwerkende en baie gewilde lid van die Forum – maar ai, daardie uitspattige motor, daardie skakersmagneet. Sy handwapen is net so uitspattig – ’n .44 Magnum Desert Eagle-pistool. Die enigste sinvolle ding aan boord is sy AR15-stormgeweer wat hy op een of ander manier ingevoer het.

Die laaste voertuig voor Daan-Dirk by sy Land Cruiser kom, is darem meer konvensioneel, ’n ivoorkleurige Land Rover Defender 110 Tdi, wat hy as skaflik sou beskou het as hy ’n goeie opinie van ’n Land Rover gehad het, wat hy nie het nie. Hy is ’n Toyota-man, ná alles.

Daan-Dirk kom by sy voertuig, draai om en tuur in die nat donkerte in na die tien waens agter hom. 36 siele, en hy, hy is verantwoordelik vir hulle almal.

Lees vervolgens Bodem 5: Die berig
(Lees môre die volgende episode van Bodem)

Bodem 3: Die recce

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’ en alle vorige episodes

Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

Daan-Dirk moes nie gevra het nie, en eintlik het hy dit besef, maar toe vra hy buitendien: “Harpoen? Hoekom sal ek jou Harpoen noem?”

“Dis my nom de guerre Oom.”

“Nom-se-watse-wat?”

“Nôm-de-ghwêr, Oom. Dis ’n oorlogsnaam.”

“Ek weet wat ’n nom de guerre is, Joubert.”

“Dis goed Oom, want ek het nou een. En die naam is Harpoen. Nie Joubert Els nie. Net Harpoen. Joubert Els bestaan nie meer nie. Joubert Els behoort aan ’n tyd wat verby is.”

“Ons het almal nom de guerres,” vul Jack aan. “Ek is Domkrag.”

“Firestone,” sê JP.

“Domkrag is maar net die Afrikaans vir jack,” sê Jack. “Deel van die misleidingsplan.”

“Stiletto,” sê Jeanelle. “Stiee-LET-houuu.”

Die wêreld vergaan en hulle ruim tyd in om hom te terg? Daan-Dirk voel hoe sy dringendheidsgevoel en frustrasie soos seestrome teen mekaar vas druis en in hom opstoot. Hy hou sy groot, nat kop agteroor vir ’n  oomblik en hy suig asem diep in sy longe in. Sy kop kantel terug en hy probeer weer.

“Joubert. Harpoen. Kan jy help?”

“Sê maar, Oom.”

Dit behoort nie so moeilik te wees om iets vir iemand midde-in ’n krisissituasie – wel nóg  nie ’n krisis nie, maar ‘n potensiële – te verduidelik nie, maar Daan-Dirk Viljoen vind gou uit dat dit kan wees. Dis nie dat Joubert Els klipsteenonnosel is nie, dit weet Daan-Dirk. Daar is niks fout met die masjinerie tussen die jongman se ore nie, dis net dat hy blykbaar ’n patologiese onvermoë het om enige iets ernstig op te neem, en selfs dáárvoor kan jy hom nie kwalik neem nie: hy is JP Els se seun en JP Els is… wel, JP Els is JP Els.

“Joubert, asseblief Joubert, ry en kyk wat daar voor gebeur en rapporteer terug sodat ons ’n ingeligte besluit kan neem.”

“Sorry, Oom.”

“Hoe bedoel jy? Bedoel jy jy kán nie? Want luister, Joubert, dit is donker en dit is nat, maar as jy stadig ry…”

“Dis nie dat ek nie kan nie, Oom…”

“Nou wat?”

“… dis dat ek nie mag nie.”

“Jy mag nie? Jou pa het gesê jy mag!”

“Joubert Els, toe hy nog bestaan het, het ’n pa gehad. Harpoen het nie ’n pa nie. Harpoen het net een nag in ’n bliksemse swaar donderstorm verskyn, van waar weet niemand en waarheen hy op pad heen donner, weet ook niemand.”

“Hoe bedoel jy dan jy mag nie?”

“Ek is nie ’n recce nie, Oom,” sê Joubert en trek die kappie van sy poncho terug. “Ek is ’n tiffie.”

Op sy kop het hy ’n ou swart weermagbaret met ’n blink embleem van ’n steierende perd teen ’n  weerligstraal in die agtergrond. Daan-Dirk onthou dat JP en Jack in die Tegniese Dienskorps van die SAW was.

“So..?”

“Dis die recces, Oom. Hulle hou nie daarvan as tiffies recce-werk doen nie. En ’n mens koer nie die recces se moer nie, Oom, nie as jy ’n tiffie is nie.”

Daan-Dirk gaan heel redelik voort om sy humeur te verloor.

“Jou moer! Jou absolute moer! Ek het nie tyd nie, net geheel en al en glad nie tyd vir jou stories nie! Ek weet nie of jy dit besef nie, maar ons is in ’n situasie, ’n gevaarlike, ’n lewensgevaarlike situasie, ’n dodelike situasie! Daar is ’n tyd en ’n plek vir alles en hierdie is nie die tyd nie, hierdie is nie die plek nie, hierdie is nie die situasie vir jou blerrie donnerse storietjies nie! So sê of jy gaan ry en gaan kyk en of jy nie gaan ry en kyk nie want as jy nie gaan ry en kyk nie moet ek ’n ander plan maak!”

Sy uitbarsting laat hom vinnig praat, in ’n staccato-ritme en hy hou maat deur die pypkar op elke klem te wieg met albei sy groot hande op die rolstaaf.

“Jy kan hom ’n recce maak,” sê Jack bedaard terwyl hy op die voorste sitplek ronddobber saam met die wiegende voertuig.

“Hoe!de!moer!maak!ek!hom!’n!recce?!”

“Jy is die hoofgeneraal van die konvooi en ’n konvooi se hoofgeneraal kan vir iemand ’n  slagveldbevordering gee. Al wat jy moet doen, is om te sê hy is ’n recce, dan ís hy ’n recce. Jy kan die papierwerk môre doen.”

Daan-Dirk staan ’n  halftree terug, skop venynig teen die agterwiel van die pypkar, maak ’n  pirouette, skop die wiel weer, gooi sy hande in die lug, brul soos ’n  Brahmaan-bul wat koei geruik het, skop die agterwiel weer… maar wat kan hy doen?

Diep-diep asem.

“Harpoen,” sê hy terwyl hy soos ’n  geprikte strandbal blaas, “jy… is ’n  recce!”

“Moer! Dankie Oom!”

Joubert draai op die sitplek na Jeanelle, trek haar teen hom vas en soen haar met swier en passie.

“PVR vir my Masterchef,” sê hy. “Ek moet nou eers ry. Recce-dinge. Want ek is mos nou, jy weet, ’n  recce.”

Jeanelle giggel.

Die motorfiets is ’n tagtigsmodel-Yamaha XT 500, dofswart geverf en met knoppiesbande. Die voorwiel is in ’n stellasie geheg sodat dit agter die pypkar gesleep kan word. Jack, papgereënde sigaret wat op die onderlip wip, sonder om aangesê te word, help vir Joubert om die voorwiel uit die stellasie los te maak.

Joubert staan vir ’n  oomblik langs die fiets en swaai dan sy been bo-oor. Hy draai die skopslinger met sy voet in posisie, aarsel ’n oomblik en skop dit af. Die eensilinder-, tweeslagenjin klap en kletter aan die gang. Joubert gee die versneller ’n stewige draai of twee en die motorfiets brul uitbundig.

JP gaan staan by hom.

“Het jy jou stuk?”

Joubert maak seker die motorfiets is in neutraalrat en trek sy poncho weg. Daar is ’n lang rewolwer in ’n  toeknipskede aan sy sy. Daan-Dirk weet dit is ’n Ruger Blackhawk .357-enkelaksierewolwer. Onprakties, na sy mening. Ses skote maksimum en stadig om te herlaai. Maar JP het die grootboet van dié model, ’n  Super Blackhawk in .44 Magnum. Niks sal vir Joubert van sy Ruger laat afsien nie. En dit is baie akkuraat met brutale slaankrag en daar is nie omstandighede op die planeet wat dit sal weerhou om te vuur nie.

Daan-Dirk vroetel in sy baadjie se sak en hou ’n SinoCraft KX-4001-handradio na Joubert toe uit. Elke voertuig het minstens een só ’n stel.

“Vat,” sê hy. “Ek sal luister op die Cruiser se radio. In hierdie weer en met hierdie terrein reken ek dit het so 10 klieks reikafstand. Ek gaan, net om seker te maak, vir Brian op die hoogtetjie sit. As hy jou kan hoor en ons nie, sal hy die boodskappe herlei.”

“Waarvoor moet ek kyk?” vra Joubert, die planeet se nuutste recce.

“Kyk of jy sien wat gebeur het, wat aan die gang is, of ons kan ry. As daar mense in uniform is, probeer tel hoeveel, hoeveel voertuie, wat hulle doen…”

“Moet ek ’n  gevangene bring!”

“Hè?”

“Dis wat recces doen, Oom. Hulle sluip in, gryp ’n arme donnerse perd wat in sy tent sit en vir sy ma ’n briefie skryf, sleep hom terug en moer hom tot hy sê wat hulle wil weet.”

“Is jy nooit ernstig nie?”

“Altyd ernstig, Oom,” sê Joubert, klik die motorfiets in rat, draai die versneller en ry langs die streep motors die reënnag in.

Lees vervolgens Bodem 4: Konvooi

Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

vlamtoring´n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 1: ‘n Vuurtoring vol skel oranje vlamme

Die toring van vuur word dof en in die lig daarvan, vir ’n oomblik, kan die rollende bolle swart, olierige rook gesien word.

Daan-Dirk maak sy hand vol met die nat mou van sy seun se T-hemp.

“Kom!”

Hy stoot vir Brian in die rigting van die motors teen die helling af. Hulle trippel en gly teen die skuinste af.

“Wat was dit?” vra Brian, en selfs hy hyg nou.

“Ek weet nie!” sê Daan-Dirk uitasem. “Geen idee nie. Maar dis niks goeds nie.”

“Wat gaan ons doen? Teruggaan?”

“Nee! Nee. Kan nie teruggaan nie?”

“So wat?”

“So ons moet uitvind wat daar voor aangaan, dan kan ons besluit.”

“Hoe gaan ons uitvind? Ons sal nooit tot daar voor kan ry nie…”

“Oom JP.”

“Oom JP en sy bike?”

“Ja. Ja.”

Dié keer is Daan-Dirk nog slordiger, maar aansienlik vinniger oor die heining. Hy slingerdraf op die skouer van die pad langs ’n  paar treë agter Brian na die agterkant van hulle konvooi. So ver as wat hulle draf gaan passasierskantvensters oop, party met die woergeluid van elektriese motors, maar meeste geluidloos oopgedraai met goeie ou vensterslingers.

“Bly in julle motors! Bly in julle motors!” gebied Daan-Dirk en Brian neem die rympie op: “Bly in julle motors! Bly in julle motors! My pa sê bly in julle motors!”

Verskrikte uitroepe en vrae volg hulle tot by die stertvoertuig waar die atmosfeer heeltemal anders is.

Dié ryding is die veelgeroemde Ramkat, ’n  pypstellasie sonder dak of deure gebou op die onderstel van ’n  pre-97-Hilux-4×4 met ’n  ligte 3C-turbo Toyota-dieselenjin. Dis nie ’n  verkeersligrenmasjien nie, maar sonder oorhangvoor- of agterkant en lig soos wat dit is, het dit in die hande van die geskikte bestuurder verstommende veldryvermoë. JP Els is dáárdie drywer. Hy en sy boesemvriend van laerskool af, Jack Janse van Rensburg, het dit uit verveeldheid vir veldrenne gebou en was toe so suksesvol daarmee dat hulle vir twintig jaar nasionaal hulle klas oorheers het.

JP Els, permanente bier in die hand, soos altyd in denimkortbroek en  leerstewels, maar uit erkentlikheid teenoor die reën nou met ’n  donkerblou waterwerende poncho en breërandhoed, sit heel ontspanne agteroor teen die leuning van die pypkar, sy regterbeen gemoedelik gebuig en sy voet op die bokant van die lae buiteraam. Hy het ’n  alewige glimlag op ’n  gesig wat steeds aantreklik is met dik winkbroue en welige snor. JP het op sy dag gemaai onder die poppe van Germiston en kan nog steeds ’n  slag of twee slaan by langbeenmeisies  van die volgende geslag.

As JP iewers is, is die kanse dat Jack in die omgewing is en dit is nou die geval: In die passasiersitplek om presies te wees. Op die sitbank agter hulle is Joubert, JP se lang, bruingebrande seun en sy bruinhaarmeisie Jeanelle.

“Daantjie-Dirk,” sê Jack en onder sy poncho, soortgelyk aan JP s’n , stoot hy sy arm uit en hou ’n  bottel Sedgwick Old Brown Sherry uit,  “kry vir jou ’n  bietjie reënjas.”

“Nie nou nie!” hyg Daan-Dirk.

“Moerse slag nou net,” sê Jack. “Julle gehoor?” Hy is kort, gemoedelik dik met harige arms en onder sy deurdrenkte en verbleikte rooi pet, bles met ruie grys krulhare in ’n  soom langs die slape en agterom die skedel. Sy ware roeping in die lewe, sedert kindsbeen, was om die voortvarende JP te briek en om agterna te help om die gemors op te ruim.

Daan-Dirk gaan staan uitasem by die pypkar en hou die dik pyp van die rolstellasie vas en praat bo-oor Jack met JP.

“iets is aan die gang,” sê hy.

“Genuine Ouboet?” sê JP en Daan-Dirk weet hy word liggies geterg. “Net ’n  moerse slag, vlamme net waar jy kyk, karre wat stilstaan orals, en jy spin my iets is aan die gang.”

“Ja.”

“Nou sê my, hoe dink jy, wat donner wie nou rond daar voor?”

“Dis wat ek nie weet nie. Dis hoekom ek met julle kom praat het.”

“Niks op die radio nie, Ouboet, nie dat ons ’n  radio het nie, net ’n  kassetdek, en as ons ’n  radio gehad het, nie dat dit iets sou opvang nie, nie vandat die stront begin het nie.”

“Dit help nie jy vra ons nie,” dra Jack by. “Ons het nou net hier gekom. Sweer.”

“Dit was nie ons nie, Oom,” sê Joubert van die agtersitplek af, in die gees van die oomblik.

“Nee, niks op die radio nie,” sê Daan-Dirk. “Jy’s reg. Alle stasies is van die  lug af of dit is net propaganda. ‘Maak dood die kokkerotte’-goed.”

Luister,” en hy kyk vir JP deur die kantgordyn van reën. “Ons moet besluit wat om te doen.”

“Wat Ouboet?” vra Jack. “Omdraai?”

“Nee! Dis nie ’n  opsie nie.”

“Ek luister Ouboet,” sê JP en hou die blikkie Black Label teen sy lippe.

“Voor ons enige besluite kan maak, moet ons weet wat aangaan, moet ons inligting hê.”

“Ek hoor wat jy sê. Waar’s die recces as jy een nodig het.”

“Ek het gewonder of jy nie jou motorfiets wil vat en kyk of jy naby genoeg kan kom aan wat daar  voor aangaan en ons laat weet nie.”

“Op die thumper?”

“As jy dink jy kan dit maak.”

“Nie ek nie pappie,” sê JP.

“Hoe bedoel jy nie jy nie?”

“Nie nou  nie. Môre miskien?”

“Môre! Hoekom môre?”

“Nou te gesuip. Nie gehamer nie, net te dronk vir ’n  XT in die nag.”

“Nou kan ek die motorfiets vat?”

“Jissim nee! Jy sal jouself afskryf. En toerleiers is min. Jy sal ook my XT afskryf en vandat die Chaos begin het, dink ek nie ek gaan sommer weer een kry  nie.”

“Nou wat moet ek doen! Ons moet, ons móét uitvind wat daar voor is!”

“Vra die recce op die agtersitplek.”

“Joubert? Is hy nie ook gesuip nie?”

“Hy is. Maar hy’s jonk en gesuip. Dis orraait om ’n  XT in die donker in die reën te ry as jy jonk en gesuip is. Jy moet net nie moertoe en gesuip wees nie en ek is gesuip en moertoe. Moertoe soos jy.”

“Sal Joubert dit doen?”

“Vra hom,” stel JP voor. “Hy is hier naby.”

Daan-Dirk kners sy humeur vas, laat los die pypkar se rolstaaf en stap om na die anderkant van die voertuig.

Joubert, vroeg in sy twintigs en ’n  jonger, skraler en effe langer weergawe van sy pa in ’n  reënparka en deurdrenkte jeans kyk op na hom.

“Joubert,” sê Daan-Dirk, “sal jy gaan.”

“Noem my Harpoen,” sê die jongman.

Lees vervolgens Bodem 3: Die recce

Bodem 1: ‘n Vuurtoring vol skel oranje vlamme

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Later die aand, met die gloed van ‘n deel van die Oos-Rand wat in vlamme agter hulle staan, is die snelweg voor hulle vol stilstaande motors en die briekligte is soos die rye skubbe van ’n gloeiende slang wat kilometers voor hulle kronkel en uiteindelik buite sig oor ‘n hoogtetjie verdwyn.

“Wat nou?” vra Edna Möller en druk met haar vingerpunte teen die voorste paneelwerk aan die passasierskant van die ou Land Cruiser-stasiewa. “Hoekom beweeg die karre nie?”

“Ek sal nie kan sê nie,” sê haar man Daan-Dirk en sy woorde kom tussen tande wat bo teen mekaar druk, deur. Dis hoe hy op sy tande kners as daar iets is wat hy dringend begeer om te sê, maar wat hy weet niks sal doen om die situasie te verbeter nie. Wat hy wil sê is: “Hoe de moer wil jy hê moet ek weet? Dink jy ek het x-straal- en teleskopiese visie sodat ek vir kilometers ver om draaie kan kyk?”

Wat hy doen, is om vinnig na haar te kyk sonder om sy kop te draai. Edna se profiel is afgeteken deur die glans van die rooi remligte van die groot BMW voor haar. Sy is ‘n mooi vrou op ‘n streng en planmatige manier soos ‘n produk wat goed beplan en presies uitgevoer is, met ontwerpersblonde hare wat netjies in puntige veertjies staan en ‘n reguit neus en spits ken. Sy het een van daardie gesigte wat beter in haar vroeë veertigerjare lyk as wat dit twintig jaar jonger was. Die laaste ruk was Daan-Dirk al hoe meer bewus van hoe vreemde en bekende mans haar uitmeet en goedkeur. Dit het hom laat goed voel, maar Daan-Dirk begin nou wonder of sy die meganismes het om die eise van die korttermyn voor hulle te oorleef.

“Moet ‘n ongeluk wees,” sê Brian met die outoriteit van ‘n vyftienjarige vanaf die agtersitplek.

“Moet ‘n moerse een wees as albei bane gesluit is,” sê Manu, sy jonger boetie.

“Wat my pla, is…” sê Daan-Dirk asof hy nie sy seun se kru taal gehoor het nie, “die oorkant van die pad is leeg.”

“Noudat jy dit sê,” prewel Edna, “dis vreemd. Hoekom sou dit wees?”

“Padblokkade van een of ander aard.”

“Polisie? Verkeries?”

“Hulle sal die karre nie keer om verder te ry nie. Hulle sal hulle net stop, ondervra, miskien ‘n paar deursoek en dan laat gaan. Nee, hier is iets anders aan die gang.”

Hy skakel die motor af en eers as dit nie rammel nie is dit vir hom duidelik hoe raserig die primitiewe enjin van die Series 80 Land Cruiser is. Hy knyp ‘n sekonde af om homself te verwens dat hy hulle nie weggevoer het met sy nuwe VX Cruiser nie; dié het ‘n gesofistikeerde dieselkragbron wat soos ‘n Switserse klitser in gesmelte roomkaas loop. Maar Harry Duval het gesê oorlewing kan besmoontlik van die regte voertuig afhang en in die omstandighede is ‘n betroubare dieselenjin van ou tegnologiese oorsprong nodig. Vandaar die HJ80 met sy 4,2-liter- dieseldonkie-enjin.

“Ek gaan kyk,” sê hy. Hy maak die bestuurdersdeur oop en ‘n fris windjie jaag die ligte reën soos koue spoegdruppels in die stasiewa in.

“Vat jou baadjie,” sê Edna vinnig.

Dit irriteer hom, maar hy besef sy het dit nodig om besorg te wees. Sy moet haar ondersteuning aan hom bevestig want, gedug of tengerig, is hy die enigste skans wat vir haar en die kinders oorbly.
Daan-Dirk wriemel sy arms in die moue van die donkergroen reënbaadjie in. Met ‘n matige uitdrukking van verleentheid reik hy onder die bestuurdersitplek in en bring die kantige dofswart Glock te voorskyn. Tye en gewoontes het verander, dit weet hulle albei, maar dit voel nog vreemd, miskien ‘n tikkie absurd, om ‘n pistool te dra. Hy trek sy skouers effe op en druk die pistool se loopkant onder sy broekband aan die linkerkant in en trek die baadjie daaroor.

“Jy gaan seker nie tot voor loop nie?” vra sy vrou.

“Net tot hier bo op die koppie en kyk wat ek kan sien.”

Hy maak die deur toe en kom voor om die Cruiser gestap, breed en dik in die skouer en swaar van kop met grys hare wat teruggekam is en ‘n gesig van iemand wat gemoedelik is solank hy sy sin kry. Die aandreën verf hom met korrelrige druppels, maar hy is oënskynlik onbewus daarvan. Hy kyk heen en weer, nie op ’n rustige manier nie, maar skerp links, dan skerp regs, skerp vorentoe. Dit irriteer haar, maar sy het die afgelope maande so gewoond geraak daaraan om deur hom geïrriteer te word dat sy nie die emosie vertroetel nie. Buitendien is sy ook, onrusbarend, nuuskierig om te weet wat die oponthoud voor hulle veroorsaak het.

“Ek gaan ook kyk,” sê Brian skielik en maak die links-agterste passasiersdeur oop.

“Brian!” sê Edna. “Nee! Bly in die kar…”

“Ek kan niks sien as ek in die kar is nie,” sê Brian soos wat ’n tienerseun meermale doen, asof hy iets geheel en al logies aan iemand wat nie kan dink nie moet verduidelik.

“Ek gaan ook,” sê Marnu.

“Nee!” sê Edna, vies oor haar verlies van beheer oor Brian.

“Wag vir my!” dring Marnu aan, maar Edna, vasberade om nie alle gesag in te boet nie, wriemel om in haar sitplek en trek die deur agter Brian toe.

“Julle kan nie almal buite gaan rondkarring nie!” sê sy. “Sê nou jou pa wil skielik ry. Hy het nie nog tyd om ons te tel nie.”

“Maar Brian…”

“Maar Brian niks! Maak toe die deur.”

Marnu sug die sug van ’n tiener verontreg en sak terug in sy sitplek wat ’n stywe pomp in die ribbes uitlok, komende van Tienie, sy negejarige sussie wat in die hoek tussen motor en sitplek ingekrul is.

“Is jy orraait, skatjie?” vra Edna vir haar.

“Nee. Ek is nie orraait nie. Ek sal nooit weer orraait wees nie.” Welke verklaring afgemete en sonder infleksie voorgedra word. “Ek haat hom. Ek sal hom altyd haat.”

“Altyd is ’n baie lang tyd,” sê Edna, maar sy wonder tog of haar dogter vir Daan-Dirk sal vergewe omdat hy vir Kriesel, die hond wat sy van geboorte af gehad het, geskiet het voor hulle by die huis weggery het. Op grond van die beskikbare getuienis, twyfel sy. Daan-Dirk. Daan-Dirk het baie om te verduidelik.

“En jy is hier, hoekom?” vra Daan-Dirk vir sy oudste seun toe Brian by hom op die skouer van die pad aansluit.

“Ek kom saam met Pa.”

“Ja?”

“Ek wil ook sien.”

Brian, in ’n moulose rooi T-hemp en baie lang kortbroek soos wat die jongmense dit dra, peuter met ’n kopliggie wat ’n rangskikking van LED-gloeilampies bevat, skakel dit aan en trek die breë rek om sy kop sodat die lig soos ’n verhelderde vinger vanaf sy voorkop in die donker insteek.

“Sit dit af,” gelas Daan-Dirk.

“Hoekom?”

“Hoekom? Jy wil weet hoekom? Kom ek vertel jou hoekom. Omdat ek gesê het jy moet, dis hoekom.”

“Goed, maar…”

“Ons wil nie onnodig aandag trek nie.”

“Dis nie asof ons nie aandag trek nie. Pa is nie onsigbaar nie, Pa weet…”

“Ons wil nie meer aandag trek as wat nodig is nie.”

“Sal die rooiliggie werk?”

Brian peuter weer met die liggie en skakel die rooi gloeilampies aan wat baie minder opsigtelike lig maak.

“Goed. Dit sal seker.”

Daan-Dirk loop deur die afvoervoor waarin water enkeldiepte vloei en in die kuithoogte taai gras in en kom by ’n doringdraadheining tot stilstand. Brian skuur by hom verby en buig en rek sy lyf soepel tot aan die anderkant van die draad. Daan-Dirk het min tyd om te besluit of hy tussen die drade deur of bó-oor sal gaan. Hy gryp die boonste draad met albei palms en pers dit onder toe, slinger een been oor en huppel onelegant oor die heining. Hy strompel agter Brian aan wat met lang treë op oefenskoene met dik, gegote sole die grond onder hom met die minste sigbare moeite agteruithark.

Dit vat langer as wat Daan-Dirk verwag het om teen die hoogte uit te kom. Die helling lyk so egalig maar dit is vol klippe, vlak skeure en nat, langvingerige gras wat ’n gemaklike loopgang belemmer. Sy bors brand en sy swak regterknie pyn, maar uiteindelik is hulle op die hoogtetjie en die groot man en sy skraal tienerseun staan en tuur met langs die N3-snelweg rigting Harrismith af.

Die voertuieslang kronkel om wye draaie en oor rondekophoogtetjies tot ver voor hulle, en nog verder, buite sig.

Daan-Dirk draai om en kyk in die ander rigting. Agter sy motor is die klein konvooi wat saam met hulle gekom het. Elf voertuie alles tesame, op sy inisiatief en elke insittende met die klaarblyklike vertroue dat Daan-Dirk Möller weet wat hy doen. Agter hierdie voertuie het motors reeds opgedam en nog vier rye ligte – dié keer die helderwit van motorkoplampe – strek reeds buite sig op die snelweg terug.

“Pa!” sê Brian. “Pa!”

Voor Daan-Dirk kan omdraai bereik die knal hom, ’n basgeklop van ver af, en as hy omdraai, ver voor hulle, heelwat kilometers van hulle af, van iewers op die pad, stoot ’n vuurtoring vol skel oranje vlamme, hoog in die lug in.

“Liewe Jesus!” sê Daan-Dirk. “Liewe Here, help!”

Dit reën nou harder, ’n warm somersreën wat op hulle koppe versamel en hulle hare plat teen hulle kopvelle laat klou en stroompies loop met die kontoere van hulle gesigte langs af en val in plasse waar hulle staan.

Lees vervolgens Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’