Tunisiërs wen Nobelvredesprys vir Arabiese Lente

Tunisië se Nasionale Dialoogkwartet het Vrydag die Nobelvredesprys gewen vir sy bydrae om demokrasie te bevorder.

Die Arabiese Lente in Tunisië, is deur die Nobelkomitee voorgehou as ‘n voorbeeld van vreedsame oorgang in ’n streek wat onder geweld en opstand gebuk gaan.

Die kwartet, bestaande uit die Tunisiese algemene werkersvakbond, die konfederasie van nywerheid, handel en kunshandwerk, die menseregteliga en die orde van regspraktisyns, het in 2013 tot stand gekom.

Die kwartet het die demokratiseringsproses ondersteun toe dit die gevaar geloop het om in duie te stort, het die Nobelkomitee gesê.

“Dit is ’n blye en trotse dag vir Tunisië, maar ook ’n dag van hoop vir die Arabiese wêreld,” het Hussein Abassi, hoof van die Tunisiese werkgewersvakbond, Vrydag gesê.

“Die prys stuur ’n boodskap na ons streek om wapens neer te lê en ’n gesprek om ’n onderhandelings­tafel te voer.”

Met sy nuwe grondwet, vrye verkiesings en ’n politiek van kompromie tussen Islamitiese en sekulêre leiers, word Tunisië voorgehou as ’n model vir die oorgang van ’n diktatorskap na ’n demokrasie.

“Dit is wonderlik. Tunisië is ’n Arabiese land wat uitstekend gevaar het sedert die Arabiese Lente,” het Ahmad Fawzi, ‘n woordvoerder van die Verenigde Nasies, gesê.

Intussen het die Libiese konflik oorgespoel na Tunisië met ‘n gewapende groep in die noordwestelike Libiese kusstad Sabratha wat honderde Tunisiërs Maandagnag ontvoer het.

Die aantal gyselaars is nog nie bevestig nie, maar volgens plaaslike nuusberigte is 300 Tunisiërs ontvoer.

Militante uit Libië het verantwoordelikheid vir die ontvoering aanvaar.

Die ontvoering was glo uit wraak teen die Tunisiese regering, omdat Tunisiese veiligheidsmagte onlangs ‘n Libiese politikus in hegtenis geneem het weens sy betrokkenheid by terreur.

Betogings is in Libië gehou dié week op Martelaarsplein in sentraal Tripoli teen die nasionale eenheidsregering wat deur die Verenigde Nasies se gesant, Bernardino Leon, voorgestel is.

Libiese politici­ het ingestem tot ’n nuwe nasionale regering onder leiding van eerste minister Fayez el-Sarraj ná maande van uitgerekte onderhandelinge.

Libië is sedert die val van Moeammar Ghaddafi in chaos gedompel. Die land het twee mededingende parlemente en verskeie groepe veg om beheer van die land se energiehulpbronne.

Vredesgeprek in Burundi stol

Burundi se opposisie boikot tans vredesgesprekke met die regering. Die dialoog het Maandag uit protes teen die moord van ‘n opposisieleier, Zedi Feruzi, ten einde geloop.

Die VN het vroeër ingegryp om ‘n maand van protes en geweld te beëindig in dié Oos-Afrika land.

Minstens 20 mense is dood sedert oproer uitgebreek het op 26 April, ‘n dag nadat President Pierre Nkurunziza aangekondig het dat hy vir ‘n derde termyn van vyf jaar sal dien omdat hy nie vir sy eerste termyn verkies is nie.

Die oproeriges teen Nkurunziza is telkens deur soldate onderdruk wat in die lug gevuur het, net om weer elders te hergroepeer.

Daar is ook spanning in weermaggeledere dae ná die mislukte staatsgreep wat deur ’n topgeneraal gelei is, het AFP berig.

Soldate was in straatgevegte met mekaar gewikkel. Die polisie het nou grootliks op straat oorgeneem in ’n poging om die betogings te verhinder.

Voor die mislukte staatsgreep is die weermag deur betogers as meer neutraal as die polisie beskou. Soldate het dikwels tussen die polisie en betogers inbeweeg om konfrontasie te voorkom.

Minstens 20 mense is in straatgevegte gedood voordat die generaals verlede week ’n mislukte staatsgreep uitgevoer het.

Pacifique Nininahazwe, ’n leidende figuur in die protes teen Nkurunziza se poging om vir ’n derde presidentstermyn te staan, het gevra vir ’n “vreedsame betoging sonder beledigings en sonder dat klippe gegooi word”.

“Ons stop wanneer die polisie ons konfronteer. Ons sit met ons hande in die lug en daarna stap ons verder,” het hy in ’n boodskap gesê wat op sosiale media versprei is nadat vier onafhanklike radiostasies deur die owerhede gesluit is.

In die hoofstad se Nya-kabiga-distrik het die weermag in die lug gevuur terwyl betogers met hul hande in die lug op die grond gelê het en die volkslied gesing het.

Bujumbura se burgemeester, Juma Saidi, het Sondag op staatstelevisie gewaarsku dat betogers “as deel van die staatsgreep” beskou sou word en veiligheidsmagte opdrag gegee om hulle as sodanig te behandel.

’n Groep topgeneraals het vroeër probeer om Nkurunziza uit die kussings te lig, terwyl hy op ’n besoek aan Tanzanië was.

Nkurunziza word daarvan beskuldig dat hy ’n veldtog van onderdrukking teen sy opponente van stapel gestuur het. Hy het ook probeer om die onafhanklike media stil te maak sedert die staatsgreep­leiers ná hewige gevegte die knie voor lojalistiese troepe gebuig het.

Sewentien ­beweerde staatsgreepsame­sweer­ders, insluitende ’n voormalige minister van verdediging en twee toppolisiekommissarisse, het reeds in die hof verskyn op klagte dat hulle probeer het om die staat omver te werp.