Duisende Zimbabwiese werkers gaan na verwagting vandeesweek die tuig neerlê soos wat die druk op president Robert Mugabe toeneem vanweë sy bewind se gewelddadige onderdrukking van die opposisie en die ekonomiese ineenstorting van die land.
“Ons verwag dat almal gaan deelneem,” het ZCTU-segsman Kumbulani Ndlovu aan AFP gesê. Die oproep is aan almal gerig, van staatsamptenare tot winkeleienaars en bankpersoneel.
Mugabe word allerweë verkwalik vir die geweld en die ekonomiese krisis wat in die land heers, met die wêreld se hoogste inflasiekoers op 1730 persent en vier uit vyf mense wat werkloos is.
Werkers vra dat hul minimumloon opgestoot word na een miljoen Zimbabwiese dollar, wat gelykstaande is aan 4000 Amerikaanse dollar teen die snel veranderende wisselkoers, vanaf 90 000 Zim-dollar.
Die ZCTU het verklaar dat die algemene staking uitgeroep is omdat die owerhede in gebreke gebly het om die verslegtende ekonomiese krisis aan te spreek.
Maar die regering het werkers gemaan om nie op die stakingsoproep te reageer nie, omdat dit polities gemotiveer sou wees.
“Die regering het verneemd at individue in die ZCTU wat hulself met die opposisiepolitiek van die Beweging vir Demokratiese Verandering vereenselwig… wil gesien word dat hulle deelneem aan die huidige Westers geondersteunde geweld wat daarop gemik is om ’n bewindsverandering in Zimbabwe teweeg te bring,” het die minister van arbeid, Nicholas Goche, verklaar.
In September is vakunies gedwing om hul planne vir grootskaalse anti-regeringsbetogings te laat vaar nadat die organiseerders almal tydens ’n polisieklopjag opgesluit is.
Verlede maand is verskeie BDV-amptenare, waaronder die leier Morgan Tsvangirai, in hegtenis geneem en aangerand by ’n anti-regeringsvergadering – slae waarvoor sy mededinger “gevra het”, aldus Mugabe.
“Die regering van Zimbabwe behoort stappe te neem om die ekonomiese ineenstorting aan te spreek,” het die nasionale sambreelvakbonde van Nigerië, Ghana, Zambië, Malawi, Nederland, Finland en Denemarke in ’n gesamentelike standpunt verklaar wat in Zimbabwe se onafhanklike weekblad, The Standard, gepubliseer is.
Die Suid-Afrikaanse vakbondfederasie, COSATU, het gesê dat dit Dinsdag gaan betoog in solidariteit met Zimbabwiese werkers “en hul stryd teen ’n ekonomiese ramp en toenemend venynige aanvalle op hul lede en leiers”.
Die Sunday Times in Johannesburg het intussen berig dat ten minste 49 000 Zimbabwiërs elke maand onwettig na Suid-Afrika stroom.
Mugabe, wat Zimbabwe sedert onafhanklikheid van Brittanje in 1980 regeer, is Vrydag verkies om weereens as die regerende Zanu-PF-party se kandidaat in die presidensiële verkiesings aanstaande jaar te staan.
Die Britse minister van buitelandse sake, Margaret Beckett, het gister gesê dat Mugabe “verantwoordelik” gehou word vir die aanranding van nege opposisielede wat volgens haar ’n aanduiding was van die uiterstes waartoe hy in staat is om “aan mag vas te klou”. Volgens haar, “is dit verdere getuienis van hoe laag Mugabe sal daal ten einde aan die mag vas te hou”.
’n Regsverteenwoordiger van die opposisie-BDV het gesê dat die groep om 23.00 GMT uit die hospitaal deur staatsveiligheidsagente verwyder is. Hulle is Saterdag daarin opgeneem weens beserings wat hulle verlede week tydens die polisieklopjag in die hoofstad, Harare, opgedoen het.
“Hulle is uit die sale geneem sonder dat hulle deur die hospitaal ontslaan is,” het Alec Muchadehama gesê. Sommige het steeds druptoestelle aangehad toe hulle weggeneem is.
Volgens Muchadehama het hy die groep in die laatmiddag by Harare se sentrale gevangenis opgespoor nadat hy verskeie polisiestasies aangedoen het.
Hy het gehoop om Maandag hof toe te gaan vir ’n hofbevel wat die nege sou toelaat om sonder verdere polisie-inmenging hospitaal toe te gaan.
Die bekende Paryse filosoof en meningsvormer, Alain Finkelkraut, was verlede week in Israel om die Hebreeuse vertaling van sy boek L’avenir d’une négation (Die toekoms van ‘n ontkenning, 1982) bekend te stel. In Woensdag 28 Maart se uitgawe van die Israelse dagblad Haaretz word daar verslag gedoen oor sy betoog voor ‘n uitgesoekte groep plaaslike politici en intellektuele wat deur die Instituut vir politieke beplanning vir die Joodse volk (IPBJV) gereël is.
“Die Franse Jode (waarvan daar 700 000 is – redakteur) het slegs ‘n toekoms indien Frankryk ‘n nasie bly; daar is geen moontlike toekoms vir Jode in ‘n multikulturele samelewing nie, want die mag van die anti-Joodse groepe sal moontlik groter wees,” het hy volgens die Israelse koerant gesê.
“In Frankryk heers daar ‘n stryd tussen die bourgeoisie en die immigrante, en wie ook al enigiets teen die immigrante sê, word as ‘n rassis beskou,” het Finkelkraut voortgegaan. “Die Christendom word aanmekaar aangeval, maar dis verbode om enigietys negatiefs oor Islam kwyt te raak, want dis ‘n godsdiens van onderdruktes en indien u dit sou kritiseer, is dit omdat u ‘n rassis is.”
Volgens Haaretz, wou Alain Finkielkraut nie onthul vir wie hy in die komende Franse presidentsverkiesing gaan stem nie. Die sukses van mnr. Sarkozy, het hy beklemtoon, “vloei daaruit dat hy geen sin vir politieke korrektheid het nie”, ‘n begrip wat die filosoof as “die weiering om die feite te aanvaar” definieer. Die probleem is egter dat “hy deur Links, en nou deur die sentriste, as ‘n fascis beskryf word. Hy sal hetsy as gevolg daarvan verkies word, hetsy om dieselfde rede verslaan word,” meen hy.
In November 2005 het ‘n lang onderhoud met Alain Finkielkraut wat insgelyks in die sentrum-linkse Israelse dagblad gepubliseer is, ‘n storm ontketen weens uitlatings wat op dié stadium as “rassisties” beskou is. “Hulle vertel ons dat die Franse sokkerspan ‘n reënboog is… Trouens, die hele span is vandag net swart, iets wat die hele Europa laat grinnik,” het hy in 2005 gesê.
Maar dis sy ontleding van die onluste in die Paryse voorstede wat opspraak verwek het: “Daar is gesê dat die onluste te wyte was aan hul maatskaplike omstandighede en dat ons daarin ‘n opstand van jongmense teen diskriminasie en werkloosheid moes sien. Die probleem is dat die meeste swart of Arabies is, met ‘n Moslem-identiteit… Dis duidelik dat ons hier met ‘n opstand van ‘n etnies-religieuse aard te make het.”
Hy het destyds die “koel mense” kwalik geneem vir hul verdraagsaamheid en engelagtigheid jeens die “nuwe verworpenes van die aarde”, soos die swart nasionalis Frantz Fanon se beroemde boek heet. Volgens Finkielkraut in 2005, “is daar hartstogtelike haatspraak teen die hele Frankryk. Al hierdie haat en geweld kom in die onluste na vore. Om die onluste as ‘n reaksie jeens Franse rassisme te beskou, is om jouself blind te hou vir ‘n veel groter haat: die haat vir die Weste, die Weste wat beskou word as enigste skuldige aan alle misdaad.”
“Verbeel u dat dit Blankes was soos in Rostock in Duitsland,” het die filosoof vervolg. “Onmiddellik sou elkeen sê: fascisme sal nie toegelaat word nie! As ‘n Arabier ‘n skool afbrand, is dit protes. As ‘n Blanke dit doen, is dit fascisme. Ek is kleurblind. Boosheid is boosheid, ongeag kleur. En dié boosheid is, vir die Jood wat ek is, geheel en al ontoelaatbaar.”
Na die storm wat sy woorde veroorsaak het, het die filosoof om verskoning gevra en gemeen dat hy “die slagoffer van ‘n enorme misverstand” was en beklemtoon dat dié verklarings “’n sameflansing was wat nie eie aan hom was nie”.
Die 83 jarige Peter Scholl-Latour is een van die bekendste joernaliste in Duitsland. Hy praat Arabies vlot en het ’n kennis oor die wêreld wat sy kollegas dikwels in die skadu stel. Hierdie onderhoud is eksklusief met die Duitse politieke tydskrif Cicero gevoer.
Duitse buitelandse politiek bestaan net so min as ’n Duitse strategiese konsep. En die skuld daarvoor is nie voor die deur van Berlyn of enige aantal partye of politici te lê nie. Die verdere uitbreiding van die Europese Unie na 27 lede waarvan die belange uiters uiteenlopend blyk te wees, het nie net die kontinent nie maar ook Duitsland se optrede drasties ingeperk. Militêr gesproke is die Atlantiese verdragslede van ’n vyand ontneem deur die val van die Sowjetunie. Sedertdien is NAVO sogenaamd “out of area” met ’n tydlose en ruimtelik onbegrensde spokejag op internasionale terroriste bedrywig.
Diegene wat hier dinge op hul naam noem, word deur die Duitse media onvermydelik as anti-Amerikaans gebrandmerk. Dan is daar andersyds prominente Amerikaanse politici wat George W. Bush as die mees onheilsame politikus in die geskiedenis van die VSA beskou. Die kans op ’n pax americana wat ná die einde van die Koue Oorlog sonder twyfel bestaan het, is deur die blinde oorlogsugtigheid van die Bush-administrasie verspeel. Vandag behoort Duitsers uiteindelik die verskil tussen Europa se Noord-Atlantiese verbintenis met Amerika wat sy eksistensiële behoeftes asook kulturele nabyheid behels en die konkrete struktuur van die Verdrag – NAVO – te erken. Sedert die Oos-Wes-konflik bygelê is, het NAVO oorbodig geword en werk dit toenemend negatief vir Europese vennote.
As flagrante voorbeeld van hierdie mistasting is die voorneme van Washington – sonder inligting en konsultasie – om in Pole en Tsjetsjnië ’n missielafweerskerm, dus ’n hoogs ingewikkelde radarstelsel, op te rig. Dat die doel van hierdie herontplooiing aan die oewers van die Weichsel en Moldau kwansuis veronderstel is om uitsluitlik die grondgebied van die VSA te beskerm teen die ballistiese kapasiteit van ’n Islamitiese Republiek van Iran of ’n Noord-Korea, klink absurd en weerspreek die gees van Atlantiese solidariteit.
Europese state sal veel eerder sodoende in die reikwydte van kernkoppe wat eventueel uit die Ooste afgevuur word, kom as die veraf Amerika wat deur oseane beskerm word.
Duitsers behoort teen dié tyd te begryp dat die perfeksionistiese afweersisteem in ’n ekstreme geval nie geloofwaardige beskerming teen ’n blindewoedekernbedreiging van ’n vyandelike staat sal bied nie – in die afwesigheid van kontinentale konsensus – maar wel die beskikbaarheid van ’n eie nasionale kernafweervermoë. Frankryk dra deur hierdie insig met die skepping van sy Force de dissuasion al lank reeds die gevolge van sy besluit.
In die Duitse Bundestag, waar die burgerlike aanwending van kernenergie al soveel kere verwerp is, sal die voorstel van só ’n projek ’n storm van verontwaardiging veroorsaak.
Die tye onder Kohl en Mitterand – in alle lojaliteit teenoor Washington – toe daar nog oor militêre simbiose tussen Duitsland en Frankryk bespiegel is, behoort ooglopend tot die verlede. Van ’n Bondskanselier uit die Uckermark [arm, sanderige gebied in die noord-ooste van Duitsland], kan ’n mens kwalik “Karolingiese” visies verwag. In Parys daarenteen het die sin vir die grandeur van die Aandland de Gaulle se epigone handig te pas gekom.
Sedert George W. Bush en sy neo-konserwatiewe raadgewers, wat ten spyte van opportunistiese versoenende gebare aan Europa steeds bly vasklou aan ’n unilaterale VSA-politiek en die werklik relevante state soos Nietzsche dit stel as “kälteste aller Ungeheuer” behandel, bly die plegtige versekeringe van getrouheid soos dit uit die Berlynse Bundestag oor die Atlantiese oseaan weerklink, naïef en ongevraag.
Wie kan origens vir Vladimir Putin kwalik neem as hy die opstel van nuwe afweerstellings op sy land se westelike grens oorweeg? Die Warskou-aangevuurde “drang-na-die-Ooste”-uitbreiding van NAVO en die EU word as provokasie ervaar, en hy neem bloot genoegsame teenmaatreëls. Het enige van die gepatenteerde Kremlin-kritici ooit gedink hoe die Amerikaanse openbare mening sal reageer as Russiese ingenieurs hul missielsisteem – onder watter voorwendsel ook al – in Venezuela, Nicaragua of Kuba ontplooi?
`n Groep jongmense wat na hulself verwys as “huidig benadeelde studente” het `n ruiker wat beet, knoffel, suurlemoene en Afrika-aartappels bevat by die minister van gesondheid, Manto Tshabalala-Msimang gaan afgee. `n Verpleegster het dit namens die minister in ontvangs geneem. Sy sterk tans aan in die Folateng-kliniek in die Johannesburg Algemene Hospitaal na `n leweroorplanting. Volgens een van die studente, François Coetzee, is humor al wat in die parlement na 1994 oorgebly het. Dit was grootliks te danke aan die minister van gesondheid en haar afwesigheid laat dus `n groot leemte. Hulle hoop sy sterk gou aan dat sy weer haar posisie kan volstaan.
Die Noord-Transvaalse dorp Louis Trichardt, wat reeds drie jaar lank met ’n hofstryd teen ’n naamsverandering besig is, het so pas in die Appèlhof in Bloemfontein gewen, met koste. Die ANC-distrikstadsraad gaan daarom genoodsaak wees om alle borde met die naam "Makhado" op eie koste te verwyder en "Louis Trichardt" te herstel.
’n Volbank van vyf regters het oor die saak gesit wat deur die Louis Trichardt-voorsittersvereniging teen die minister van kultuur, Pallo Jordan, en ander aanhangig gemaak is. Volgens die vereniging op die dorp, is minder as een persent van munisipale inwoners oor die naamsverandering geraadpleeg.
Inwoners op die dorp is verheug oor die beslissing, wat as ’n deurbraak in die stryd teen provinsiaal afgedwonge naamsveranderings beskou word. "Ons is so bly," het een inwoner gesê, en bygevoeg dat sy ook wil sien dat die winkelsentrum wat onlangs opgerig is, "Makhado Crossing" sy naam na "Louis Trichardt-kruising" moet verander.
Advokaat Sam Maritz, S.C., vir die staat, het in Bloemfontein aangevoer dat inwoners wel geraadpleeg is, hoewel daar net een vergadering gehou is wat sleg bygewoon is en boonop ’n dag voor die aangekondigde datum plaasgevind het. Maritz het ook gemeen dat minister Pallo Jordan heeltemal korrek opgetree het in terme van “transformasie” en dat raadpleging met inwoners eintlik nie nodig is nie.
By die vorige hofsitting in die Transvaalse Hooggeregshof in Pretoria, het die hof die staat se argument dat daar geen wet was wat die minister verplig het om enigeen oor die naamsverandering van ’n dorp te raadpleeg nie, aanvaar. Daardie bevinding is nou vewerp en die besonderhede van vanmôre se uitspraak word afgewag.
Volgens ’n lid van die voorsittersvereniging, is “die stryd egter nog nie gewonne nie want die arme ANC wat nog nooit geleer het om met waardigheid te verloor nie, sal weer die proses aan die gang sit. Maar ons is reg vir hulle”.
Die inwoners van Louis Trichardt is bekend vir hul strydvaardigheid en gemeenskapsin. Oor die afgelope jaar het die buurtwag in die dorp misdaad met 95% laat daal, ’n prestasie wat in misdaadgesteisterde Suid-Afrika ongehoord is.
In opspraakwekkende getuienis op die eerste dag van ’n oorlogsmisdadeverhoor in Kanada, het ’n oorlewende van die Rwandese volksmoord in 1994 die weke lange geweld beskryf, asook herhaalde verkragtings wat sy in die vroeë dae van die konflik in dié Afrikaland ondergaan het.
Die getuienis is gelewer in die verhoor van Desiré Munyaneza, 40, wat in terme van Kanadese reg verhoor word op twee klagtes van volksmoord, twee klagtes van misdade teen die mensdom en drie klagtes van oorlogsmisdade vir sy rol in die 100 dae van geweld waarin meer as 800 000 mense, meesal Tutsi’s en gematigde Hutu’s, omgekom het.
Munyaneza is die seun van ’n ryk sakeman wat in 1996 na Kanada gevlug het maar wie se vlugtelingstatus geweier is. Hy het sedertdien in Toronto agtergebly tot sy inhegtenisname in Oktober 1995 nadat hy deur lede van die plaaslike Rwandese gemeenskap herken is en by die polisie aangegee is.
Die baanbrekerhofsaak in Kanada is die eerste vervolging onder die Misdade teen die mensdom en oorlogsmisdadewet wat in 2000 gepromulgeer is ten einde beweerde oorlogsmisdadigers plaaslik te vervolg.
In haar inleidende betoog het die aanklaagster Pascale Ledoux die hofsitting in Montreal vertel dat Munyaneza “hetsy deelgeneem het, gehelp het, hetsy moorde, seksuele geweld en pludering aangemoedig het met die doel en gemoedstoestand om die Tutsi-bevolking in ’n gewapende konflik te vernietig.
Munyaneza, wat deur familie en vriende in die hof ondersteun word, pleit onskuldig.
Indien hy skuldig bevind sou word, kan dié vader van twee kinders lewenslange tronkstraf in ’n Kanadese gevangenis in die gesig staar.
Die eerste getuie in die verhoor, ’n Tutsi-vrou waarna slegs verwys is as getuie C15 om haar identiteit te beskerm, het die hof vertel dat sy op die ouderdom van 17 saam met haar suster geforseer is om van hul huis na ’n skool in die dorpie Butare te gaan, 135 kilometer suid van die hoofstad Kigale, waar hulle deur die Hoetoes se Interhamwe-milisie aangeval is.
Toe sy probeer het om te ontsnap, is sy bewusteloos gelaat nadat haar voorkop met ’n panga oopgekap is, het die vrou getuig. Toe sy wakker word, het sy vir drie dae gemaak asof sy dood is deur haar dooie suster se bloed aan haar te smeer. Sy moes oor lyke klim toe sy die skool verlaat want die hele vloer was met dooie liggame bedek.
Slegs twee uit die 3 000 mense wat na die skool gevlug het, het oorleef.
Sy het vertel dat sy later vanuit ’n kantoor op die dorp waarheen sy gevlug het, ontvoer is en in ’n plaaslike huis opgesluit is waar sy herhaaldelik deur verskeie mans verkrag is.
Munyaneza het haar nie verkrag nie, maar sy het beweer dat hy haar vriendin verkrag het. Hy het ook daaraan deelgeneem om mense na vragmotors aan te lok waarna hulle weggeneem en vermoor is, volgens haar.
Sy het vertel dat Munyaneza ’n padblokkade in die dorpie beman het waar hy vir identiteitskaarte gevra het en sy het gesien hoe hy ’n seun uit die skare trek en hom doodslaan.
Die verhoor is onderbreek toe die getuie, wat agter ’n getinte glasskerm getuig het om haar van die volgepakte hofsaal af te sluit terwyl sy steeds vir die beskuldigde sigbaar was, siek geword het waarna die regter die verhoor uitgestel het. Dit sou weer gisteraand Suid-Afrikaanse tyd hervat.
Ek was toe gisteraand by die Zuma-Afrikaner-braaivleis, maar het niks gebraai nie. Ons gasvrou, Elzilda Becker van De Kat, het vooraf aangedui dat die drag “tradisioneel” sou wees. Dit stel mens altyd voor ‘n dilemma.
Zuma, Steve en Leon Schuster by die braaivleis
Wat is tradisionele drag vir ‘n Afrikaner? Is dit ‘n opslaanhoed soos uit die Anglo-Boereoorlog met ‘n Volkspele-onderbaadjie of is dit dalk ‘n aandpak? In Etienne le Roux se roman Sewe dae by die Silbersteins wonder Henry van Eeden wat hy vir die partytjie, die “Ballet van die Boere”, moet aantrek en kom in ‘n safaripak aan. Maar daar staan al die Boere in aandpakke. Want, verseker die verteller ons, “die Boere is die aristokrasie van die land”.
Ek pypkan dus die kleredragdilemma deur ‘n neutrale donker broek, pienk hemp en swart kleurbaadjie aan te trek. Tot my verligting het Jacob Zuma ook nie opgedaag in luiperdvel met ‘n knopkierie en assegaai nie, eerder ‘n pastelkleurpak waarvan mens in die skemer moeilik die spesifieke skakering kan onderskei.
Mandela woon in Houghton en dis ook waar die braaivleis plaasvind, in die tuin van ‘n mooi ou huis in dié statige voorstad van Johannesburg. “De Kat se kantore is in die buurt,” verduidelik Elzilda. Soos ek reeds laat blyk het, is dit geen bier-in-die-hand-braaivleis nie, eerder ‘n soort tuinparty tussen bome wat met vrolike liggies gedrapeer is. Maar ons eet pap en wors en biefstuk en tjops en slaai.
Zuma se aankoms geskied met flitsende blou ligte in die parkeerruimte (darem geen sirenes nie) en sy twaalf lyfwagte vergesel hom. Elzilda verwelkom hom hartlik; Steve Hofmeyr groet hom soos ‘n ou vriend en Leon Schuster is ook byderhand vir ‘n grappie of twee. Ek en Zuma skud hand; dis ons tweede ontmoeting na die vorige keer aan sy huis in Forest Town, tussen Westcliff en Parktown.
Aanvanklik sit ek oorkant Zuma aan die lang tafel en raak oombliklik verstrengel in ‘n hewige politieke argument met my buurman, ene Rudi wie se van ek nie onthou nie. Hy is pessimisties oor Suid-Afrika se toekoms en het sy seun aangeraai om die land te verlaat. “Hierdie is ‘n geveg wat ons nie kan wen nie. Die getalle is teen ons,” meen hy. Die vreemdste ding is dat Rudi al die media-clichés oor apartheid en wit skuld gesluk het, maar hy voel magteloos weens geweldsmisdaad en regstellende aksie. Ek probeer hom oortuig dat die toekoms nie noodwendig soos die verlede lyk nie, dat die wêreld snel verander en dat die Afrikaner reeds besig is om plek-plek in die land homself te laat geld.
Roodt en Zuma by kerslig
Gelukkig tree Liesl Göttert tussenbeide en dis my beurt om oorkant die tafel langs mnr. Z, soos Liesl in haar sms’e na hom verwys, te gaan sit. Die rooiwyn vloei saam met die braaivleis en nou kry die gesprek ‘n veel meer politieke kleur. Regstellende aksie en naamsveranderings word geopper. Kallie Kriel van Solidariteit sit ook oorkant die tafel en kla oor Pallo Jordan se arrogansie sover dit Pretoria se naamsverandering betref. Zuma bly diplomaties en verduidelik dat sekere individue besig is om die harmonie in Suid-Afrika te versteur.
Vroeër is daar ook na Marthinus van Schalkwyk se aanstelling in die kabinet verwys, wat niks gedoen het om Afrikanerontevredenheid te verlig nie. Trouens, die meeste van die partytjiegangers beaam dit dat Marthinus as ‘n verraaier beskou word.
“As ek u reg verstaan, mnr. Zuma, sal Pallo Jordan en Marthinus van Schalkwyk dus nie in u kabinet dien as u president sou word nie,” haak Kallie Kriel af. Zuma grinnik maar net en gee ‘n diplomatiese laggie.
Nietemin bied Zuma ‘n lang regverdiging vir regstellende aksie deur na werkresevering in die vorige bedeling te verwys. Ek gooi ‘n klip in die bos deur voor te stel dat ons ‘n prys moet stel op “benadeling in die verlede” en blankes ‘n eenmalige bedrag belasting daarvoor moet betaal. Dit kan ‘n interessante oefening wees om die bedrae belasting wat in die verlede op swart onderwys en gesondheidsdienste bestee is in berekening te bring as die skade van apartheid beraam word.
“Nee,” meen Zuma langs my. “Ek sal daarteen gekant wees.” Swartes moet in bestuursposisies aangestel word sodat daar groter balans in die land kan kom.
“Maar mnr. Zuma,” vra ek nou ‘n teenvraag, “die minister van arbeid, Mdlalana, het onlangs gesê daar sal altyd regstellende aksie wees. Stem u saam met hom of behoort daar ‘n afsnydatum te wees?”
“Nee, daar behoort ‘n afsnydatum te wees,” antwoord hy. “Die probleem met regstellende aksie is dat dit in Amerika ontwerp is vir ‘n minderheid. Hier in Suid-Afrika word dit toegepas op ‘n meerderheid mét politieke mag. Daarom kan ek verstaan as die Afrikaners en ander minderheidsgroepe ongelukkig daaroor voel.”
Dis sulke antwoorde wat verklaar waarom ‘n groepie Afrikaanse aktiviste en kunstenaars met Zuma braai en nie, soos prof. Willie Esterhuyse se Afrikanersake-elite, met Mbeki tee drink nie. Mbeki is ver heen sover dit Afrosentrisme en die hele ideologie van ingevoerde Amerikaanse rassenasionalisme betref. Hierteenoor is Zuma meer Zoeloe-nasionalis as Afrosentris, meer gemoedelike populis as Machiavelliaanse politieke skaakspeler soos Mbeki.
Nog iets: Zuma drink rooibos. Vandat ek nie meer koffie drink nie, is ek ook ‘n rooibosman. Trouens, ek het al begin eksperimenteer om espresso-rooibos tuis te maak. Dus het Zuma al dié Boeredrankie ook oorgeneem.
Leon Schuster het eers ‘n soort partytjiegrappie vir Zuma: hy maak asof hy ‘n vol teekoppie oor hom gaan uitstort, maar die koppie is leeg en hy het ‘n teelepel deur die koppie se oor gehaak om te sorg dat dit nie op die grond beland nie al val dit oënskynlik van die piering af. “Nog een van jou truuks!” lag Zuma.
Waarom stel Zuma in die Afrikaners se klagtes belang? Volgens hom is elke etniese groep in Suid-Afrika waarskynlik in mindere of meerdere mate ontevrede. Die Zoeloes kla byvoorbeeld by hom dat hulle deur die Xhosas oorheers word. “Maar as die Afrikaners ontevrede is, is dit ‘n ander saak as wat die Swazi’s of die Vendas ongelukkig is, sonder om nou enige van daardie groepe in die gesig te vat.”
Aan die einde van die aand sou Bok van Blerk se “De la Rey” gespeel word. Die huiseienaar is effens lugtig dat sy Joodse bure hier in Houghton aanstoot neem, maar watwou, dit word gespeel. Sean Else, die skrywer van die liedjie, is self teenwoordig en lewer allerlei insette as ‘n soort selfaangestelde verteenwoordiger van jong Afrikaners. Volgens hom wil jongmense hulself nie as slagoffers van regstellende aksie en ander onaangename aspekte van die nuwe bestel sien nie en eerder ‘n dinamiese bydrae tot die land en veral die Afrikaanse kultuur maak.
Driekwart deur die gesprek, vra ek ‘n ernstiger politieke vraag. “Suid-Afrika, of altans so verseker die politieke wetenskaplikes ons, is eintlik ‘n land van minderhede. Selfs die Zoeloes, wat die grootste groep is met hul tien miljoen mense, verteenwoordig ‘n minderheid teenoor die totale bevolking. Soos ons Afrikaners dit sien, het ‘n klomp van die ander groepe in die land as’t ware teen ons saamgespan in ‘n politieke alliansie om ons tans te oorheers. Dink u daar sal ‘n tyd kom wanneer Afrikaners ook deel sal kan wees van ‘n politieke alliansie, nie soseer om ander te oorheers nie, maar om ‘n bydrae tot die land te lewer met behulp van hul kundigheid, hul patriotisme en ervaring van regering?”
Op ‘n manier is dit ‘n strikvraag en ek kan sien Zuma skuif ongemaklik rond. Hy is immers nog besig om binne die ANC homself te posisioneer as die volgende leier van die Xhosa-alliansie. Maar hy gee egter toe dat so ‘n alliansie dalk in die toekoms moontlik is.
Ná Zuma se vertrek praat ek, Steve Hofmeyr, Kallie Kriel, Sean Else en ‘n Engelssprekende vriend van Elzilda en haar man nog tot na middernag politiek.
Dat hier egter ‘n interessante gesprek tussen Zuma en die Afrikaners aan die gang is, is gewis.
Ségolène Royal word deur swart Franse afkomstig uit Afrika beskou as hulle kandidaat in die komende Franse presidentsverkiesings.
Die eerste rondte van die negende verkiesing onder die Vyfde Republiek sal op Sondag 22 April 2007 plaasvind en indien geen kandidaat meer as 50% behaal nie, sal ’n tweede rondte op 6 Mei 2007 gehou word.
Royal, dogter van ’n politikus, is een van die linkse sosialistiese kandidate in ’n verkiesing met weereens te veel name op die lys volgens sommige ontleders. Sy is in 1953 in Dakar, Senegal gebore.
In ’n opname wat vir die tydskrif Jeune Afrique gedoen is deur ’n befaamde marknavorser, dink 57% van swart kiesers dat hulle haar in die eerste rondte sal ondersteun, terwyl 85% Royal bó Nicolas Sarkozy in die tweede rondte verkies.
Sy is die gunsteling teen kandidate soos François Bayrou wat slegs 19% van voorgenome stemme trek en Sarkozy wat op 11% staan.
Ten spyte van Jean-Marie Le Pen se toenadering tot Arabiere onlangs, lyk dit asof slegs 1% vir hom sal stem in ’n eerste stemming.
Wat ’n tweede en bepalende rondte betref is Royal sonder gelyke onder die swart kiesers. Net 15% verkies Nicolas Sarkozy teen die 85% wat ’n eerste vrouepresident sal steun. Die ander gunsteling, Bayrou, behaal 29% teen Royal se 71%.
Nietemin verkies meer swart kiesers Bayrou bó Sarkozy, met 83% teen 17%. Sarkozy het tydens die onluste in Parys sy stem dik gemaak teen die immigrante-“rampokkers” en hom sodoende ongewild onder swartes en Arabiere gemaak.
Swartes uit Afrika verteenwoordig tussen 3,5% en 4% van die totale kieserslys in Frankryk. Die marknavorser Ifop kon nie d.m.v. kieserslyste hierdie bevolking noukeurig afsper nie en moes hulle tot Cevipof en die ministerie van Binnelandse Sake se opnames wend.
Navorsing wat gedoen is i.v.m. met die Franse politieke barometer het 21 776 mense opgelewer waarvan 806 verklaar het dat hul ouers of grootouers uit Afrika afkomstig is. Dié spesifieke swart kiesersgroep is daarna met behulp van statitiese modelle verfyn.
Volgens die Suid-Afrikaanse tak van die organisasie Médecins sans Frontières (MSF) is ‘n nuwe benadering nodig om uiters weerstandige tuberkulose (MDR-TB) te beveg. MSF het ‘n verklaring uitgereik op die vooraand van Wêreldtuberkulosedag waarin hulle beweer hierdie nuwe vorm van tuberkulose (TB) vorm maar net die boonste puntjie van die ysberg van mislukte pogings om TB in Suid-Afrika te bekamp. Die aantal TB-infeksies in die land het sedert 1996 verdubbel. 444 Uit elke 100 000 Suid-Afrikaners ly aan die siekte. Suid-Afrika tel onder die lande met die hoogste voorkoms van TB ter wêreld.
Volgens dr Eric Goemaere, hoof van MSF in Suid-Afrika, verskil die konteks hier van bv Oos-Europa, waar MDR-TB suksesvol behandel word. Hier is die meeste draers van die siekte ook besmet met MIV/vigs en maak gebrekkige infrastruktuur gesentraliseerde hospitaalsorg baie moeilik. MSF reken dat een uit elke vyftig mense in Khayelitsha jaarliks tuberkulose opdoen. 67% Van hulle is ook MIV-positief. Gauteng, met sy bevolking van 9,7 miljoen, het die hoogste voorkoms van TB van al die provinsies.
Op die oomblik neem dit gemiddeld twee maande om MDR-TB te diagnoseer en pasiënte kan tot vier maande vir ‘n hospitaalbed wag. Die Wes-Kaapse gesondheidsdiens het voorts bevind dat sowat 38% van pasiënte met MDR-TB behandeling staak omdat hulle nie vier maande in die hospitaal wil deurbring nie en nie hou van die newe-effekte van die medisyne nie.
MSF het verder die Gautengse gesondheidsdepartement se besluit om vroeër die week dertien pasiënte met MDR-TB te dwing om behandeling te ondergaan, gekritiseer. Volgens MSF is dit nie ‘n volhoubare oplossing vir die TB-probleem nie.
Terwyl ’n geheime vergadering tussen die ANC-bewind se adjunk-president, Phumzile Mlambo-Ngcuka, en haar Zimbabwiese eweknie, Joyce Mujuru, in ’n Johannesburgse hotel plaasgevind het, het beide regerings steeds uitgevaar teen mediadekking van die krisis in Zimbabwe en magte van buite wat “regime-verandering” in die land probeer bewerkstellig.
Die besoek van Joyce Mujuru het tot spekulasie aanleiding gegee dat sy die ANC-bewind mag vra om haar te help om Mugabe uit te werk. Sy en haar man, genl. Solomon Mujuru, word as twee van die magtigste mense in Zimbabwe beskou, maar het blykbaar in onguns by Mugabe verval weens hul ambisie om hom te onttroon. Mujuru het sy vrou na Suid-Afrika vergesel en albei gaan volgens berigte in die luukse Westcliff-hotel in Johannesburg tuis.
Tot dusver het die ANC-bewind vyandig teenoor Zimbabwiese opposisiegroepe gestaan en dis bekend dat die party sou wou sien dat ZANU-PF, ’n “susterbevrydingsbeweging” soos die party al na laasgenoemde verwys het, die land aanhou regeer. Die moontlikheid bestaan dus dat die ANC ’n paleisrevolusie van binne ZANU-PF teen Mugabe sou kon steun.
Sowel die ANC-onder-minister van buitelandse sake, Azziz Pahad, as die Zimbabwiese inligtingsministerie het teen buitelandse joernaliste uitgevaar. Die Zimbabwiese inligtingsministerie het joernaliste, waaronder twee Britse korrespondente, gewaarsku dat die “regering dalk gedwing mag word om teen hulle op te tree” en het die Amerikaanse uitsaaier CNN daarvan beskuldig dat hy sy regering se beleid van “bewindsverandering” in Harare ondersteun.
Pahad van die ANC het gister op sy beurt gesê dat daar “’n mate van geloofwaardigheid” aan bewerings kleef dat “magte van buite” poog om ’n bewindsverandering in Harare te bewerkstellig en hy het die Suid-Afrikaanse media van vooroordeel in hul beriggewing oor Harare beskuldig.
Volgens hom is die Suid-Afrikaanse media “te sensasionalisties” in hul verslaggewing oor Zimbabwe en wy hulle “massiewe dekking aan die sienswyses van Westerse regerings.
Pahad het gesê dat die huidige krisis in Zimbabwe vermy kon gewees het indien Europa, die Verenigde State en Suid-Afrika ’n gemeenskaplike benadering tot die land se probleme gevolg het.
“Die deure sou nie toe gewees het nie” en dialoog met die regering van president Robert Mugabe sou voortgegaan het, het Pahad aan verslaggewers in Pretoria verklaar.
In antwoord op kritiek tuis en oorsee omdat die ANC-bewind in gebreke gebly het om Mugabe se onderdrukking van politieke opposisie regstreeks te kritiseer, het hy gesê: “Dis nie ons voorneme om militante uitlatings te maak om onsself goed te laat voel en om regerings buite die kontinent tevrede te stel nie. Slegs dialoog tussen die verskillende politieke partye in Zimbabwe kan die huidige dooiepunt oplos.”
Pahad het ook die Australiese regering gekritiseer wat ’n beroep gedoen het dat Suid-Afrika se ANC-bewind meer moet doen om die krisis op te los. “Dit is sinneloos vir die Australiese premier om ons te vra om ‘meer te doen’ sonder om te sê wat presies hulle wil hê Suid-Afrika moet doen. Daar is heeltyd vir ons gesê ons sing van dieselfde bladmusiek af, maar dit lyk nou asof ons in verskillende orkeste speel.”
’n Zimbabwiese opposisiefiguur het ook ’n beroep op Westerse moondhede gedoen om hulself van inmenging in die land se politieke krisis te weerhou.
“Die enigstes met die nodige morele gesag om oor Zimbabwe te praat, is Afrikane, het die faksieleier van die Beweging vir Demokratiese Verandering (MDC), Arthur Mutambara Vrydag in Johannesburg gesê.
“Ons waardeer die ondersteuning van Westerse moondhede, maar die dubbele standaarde van die Weste ondermyn ons stryd,” het hy aan tydens ’n seminaar oor Zimbabwe wat deur die Kongres van Suid-Afrikaanse Vakverbonde (COSATU) georganiseer is, gesê.
Mutambara, wat leier is van ’n faksie binne die MDC wat gekant was teen die party se besluit om aan die senaatsverkiesings van 2005 deel te neem, het ook gesê dat eenheid in opposisiegeledere ’n sleutelelement in die “bevryding” van Zimbabwe van Mugabe se heerskappy is.
“Dis ’n groot tragedie dat ons steeds twee faksies binne die MDC het. Een van die basiese lesse is dat ons nêrens sonder eenheid gaan kom nie,” het hy gesê.
’n Lasbrief vir die inhegtenisname van opposisieleier, Jean-Pierre Bemba, is deur die regering van die DRK ná hewige gevegte in die hoofstad Kinshasa uitgereik. Bemba bevind homself steeds as gas van die Suid-Afrikaanse ambassade in die stad.
Volgens die prokureur-generaal, Tsaimanga Mukenda, sal die feit dat Bemba immuniteit teen moontlike vervolging as senator geniet asook dat hy in ’n ambassade skuil, vir die eertydse rebelleleier geen beskerming bied nie. “Ons sal hom vervolg, waar hy ook al mag wees,” het hy Vrydag gesê.
Die parlement beoog om sy immuniteit op te hef met die oog op die klag van hoogverraad wat teen hom gebring gaan word. Dat Bemba sy milisie bly uitbou het en tot plundering oorgehaal het, word as hoofredes vir die stap aangevoer.
’n Olieraffinadery in Kinshasa wat vermoedelik deur mortiergeskut getref is, het ’n donker rookwolk oor die stad laat hang. Talle restaurante is Donderdagaand geplunder. Die Spaanse ambassadegebou het onder geweervuur deurgeloop en volgens Toussaint Tshilombo, regeringswoordvoerder, is die Zimbabwiese ambassade bestorm.
Die VN kon intussen 630 burgerlikes na veiligheid bring te midde van gevegte wat die hele nag geduur het. Volgens ooggetuies is ’n petroldepot ook in ligte laaie gelaat. Hoeveel mense werklik omgekom het en hoeveel beseer is, is nie bekend nie.
Ooggetuies berig verder dat talle lyke op die Boulevard, die hoofstraat in die sentrum, opgemerk is. ’n Buitelandse vrou wat swaar gewond is, is na die hospitaal gebring volgens ’n werknemer van die Memlinghotel. Die kroeg van dié hotel is deur geweervuur getref. ’n Twaalftal Duitsers is onder meer gaste daar.
Ban Ki-moen, sekretaris-generaal van die VN, het in ’n verklaring gesê dat die toestand in die Kongo uiters kommerwekkend voorkom.
Byna een uit elke drie Franse volwassenes beskou hulself as rassisties, volgens ’n verslag wat Dinsdag in Parys gepubliseer is.
Die verslag wat deur die Nasionale Raadplegende Menseregtekomitee (CNCDH) voorberei is, het bevind dat 30 persent van persone wat in 2006 gekontak is, gemeen het dat hulle rassiste is. Boonop sê 48 persent dat daar te veel immigrante in Frankryk is.
Volgens die verslag, het meer as die helfte van die respondente immigrante geblameer vir die feit dat hulle nie in die samelewing integreer nie en 58 persent het gesê dat “sekere gedragsvorme soms rassistiese reaksies regverdig”.
Terwyl dié syfers effens laer is as die CNCDH se bevindinge in 2005, demonstreer hulle nietemin dat daar vrugbare grond in die land bestaan vir die idees van die regse Jean-Marie Le Pen en binnelandse minister Nicolas Sarkozy; beide politici het die stryd teen onwettige immigrasie tot een van die hooftemas van hul veldtogte in die huidige presidentsverkiesing verhef.
Die CNCDH het ook in sy verslag genoem dat rassistiese en xenofobiese geweldsvoorvalle oor die afgelope jaar met 10 persent afgeneem het, vergeleke met 2005, terwyl anti-Semitiese dreigemente en geweld met 6 persent toegeneem het.
Mev. Helen Zille, burgmeesteres van Kaapstad, gaan ’n gedenkteken vir die helde van ’n betoging teen die paswette in 1960 laat oprig. R500 000 gaan bestee word aan ’n monument aan die betogers van die Pan Africanist Congress (PAC) wat in Kwa-Langa deur polisie doodgeskiet is, soortgelyk aan die Sharpeville-insident.
Die opmars deur 30 000 Xhosas van die PAC onder leiding van Philip Kgosana op 30 Maart 1960 het reeds legendariese afmetings in linkse kringe aangeneem. Die betoging is uiteindelik deur ’n enkele blanke polisieman in Kaapstad gestuit, maar vir jare daarna het Bram Fischer en ander lede van die SAKP dit as ’n verlore kans vir revolusie betreur.
Tydens die konflik in Kwa-langa is 20 betogers doodgeskiet. Waarskynlik omdat die PAC daarmee gemoeid was, is dit nooit opgeneem in die huidige ANC-mitologie nie.
Volgens mev. Zille geniet die voorgenome monument die steun van alle politieke partye op die Kaapse stadsraad. Phillip Kgosana en Clarence Makwethu, twee van die PAC-leiers wat destyds die betoging gelei het, het hul dank teenoor die Kaapse burgemeesteres uitgespreek.
Mev. Zille is getroud met die bekende Marxistiese akademikus, mnr. Johann Maree. Sommige lede van haar party is bekommerd oor die toenemend linkse rigting wat die DA onder haar leiding inslaan en waarvan die PAC-monument ’n aanduiding is.
In ’n alleenberig in die Franse koerant Le Monde gister het Martti Ahtisaari, onderhandelaar van die VN oor die status van Kosovo, nadat hy 14 maande lank die woord “onafhanklikheid” by elke moontlike geleentheid vermy het, in sy finale verslag – wat aan die koerant gelek is – gesê dat “onafhanklikheid van internasionale toesig die enigste gangbare opsie” in dié land is.
Kosovo is sedert 1999 onder VN-administrasie geplaas ná die lugaanvalveldtog deur NAVO wat die onttrekking van Serwiese troepe genoodsaak het. In 2005 het die land se parlement, met sy Albanese meerderheid van 90%, ’n resolusie aanvaar vir die skepping van ’n onafhanklike staat en in dieselfde jaar die Finse VN-onderhandelaar verwelkom.
In Oktober 2006 het die Serwiese regering egter ’n nuwe grondwet aanvaar waarin sy soewereiniteit oor Kosovo weer benadruk is. Ahtisaari se verslag wat op 26 Maart 2007 aan die Veiligheidsraad voorgelê sal word, sien geen toekoms vir Kosovo in Serwië nie.
Die verslag maak nietemin voorsiening vir die grootskaalse outonomie van die Serwiese minderheid. Die EU asook NAVO sal betrokke wees by die totstandkoming en oorsig oor die nuwe land en nuwe grondwet.
Ahtisaari het gewaarsku dat die dubbelsinnige statuur van Kosovo tot spanning en onstabiliteit kan lei en dat onafhanklikheid die enigste “realistiese” kans is om verhoudinge met Serwië te herstel en minderhede te beskerm. Hy voorsien daarenteen nie ’n noemenswaardige herstel van die ekonomie of demokratiese instellings nie.
Ahtisaari het ook in sy verslag, wat op 15 Maart aan die sekretaris-generaal Ban Ki-moen oorhandig is, beklemtoon dat die Serwiese minderheid se “voortslepende moeilike omstandighede” ’n rede tot diep kommer is.
Serwië, asook bondgenoot Rusland, bly hewig gekant teen enige vorm van onafhanklikheid omdat Serwië daardeur 15% van sy grondgebied sal moet afstaan. Dit is trouens waarskynlik waarom die VN-onderhandelaar nie eers op 2 Februarie 2007 melding gemaak het van “onafhanklikheid” in sy eerste voorlegging nie.
Vitali Tsjoerkin, Russiese ambassadeur, het die gespanne sessie op Maandag 19 Maart 2007 voor die einde verlaat. ’n Meerderheid stemme, nie net Rusland nie, bly onoortuig van die wenslikheid van Kosovaarse onafhanklikheid.
Tsjoerkin het Joachim Rücker, die VN-gesant in Pristina, daarvan beskuldig dat hy “onafhanklikheid preek”. Sy verslag is volgens die Rus eensydig met ’n vroom inslag en uiters onwelkom. Ahtisaari het na aanleiding daarvan reeds aangedui dat verdere onderhandelinge tussen Belgrado en Pristina op niks sal uitloop nie.
Frankryk, Groot Brittanje en die VSA is tevrede met die jongste voorstel, terwyl Moskou graag wil sien dat Ahtisaari as onderhandelaar vervang word. Vrese dat die oorlog kan hervat indien Kosovo nie onafhanklik word nie, word skynbaar ernstig bejeën. Ten spyte van Westerse ondersteuning en aanmoediging bly lande soos China volgens berigte versigtig vir die voorstel omdat hule eie grense dalk onder die loep geneem kan word.
