Kategorie: Suider-Afrika

Suid-Afrikaanse nuus, d.w.s. sowel nuus uit Suid-Afrika én Suider-Afrika.

Nasionale Gesondheidslaboratoriumdienste ‘stort in duie’

Die Nasionale Gesondheidsdienslaboratoriumdienste het nie meer geld nie weens wanbetaling deur provinsies en “is besig om in duie te stort”. Só het die waarnemende hoof van die NGLD, Shabir Madhi, gister aan die media gesê. Volgens hom is die NGLD, wat al die staatshospitale en -klinieke in Suid-Afrika bedien, die grootste laboratoriumdiens in Afrika en een van die grootstes ter wêreld.

Wanbetaling deur provinsies, veral dié van Gauteng en Kwazulu-Natal, versoorsaak dat die laboratoriumdiens nie meer toerusting kan aankoop nie, asook sy gekwalifiseerde personeel soos patoloë verloor. Personeel van die NGLD het oor die afgelope vyf dae gestaak, maar sal vanoggend terugkeer werk toe waar ‘n opgehoopte werklading hulle in die gesig staar.

Na bewering skuld Gauteng en Kwazulu-Natal die laboratoriumdiens nagenoeg R4 miljard wat weens “wanbestuur” nie aan hulle betaal word nie. Net Gauteng skuld die diens R2,5 miljard. Volgens Shabir Madhi sal dit moeilik wees om die provinsies te dagvaar aangesien beide die NGLD en die provinsies staatsinstellings is. Gauteng betaal tans ongeveer R100 miljoen per maand terwyl hul maandelikse rekening R153 miljoen beloop, iets wat veroorsaak dat die skuld met vyftig miljoen rand per maand ophoop.

 

Die reuse-Baragwanath-hospitaal in Soweto, wat deur die vorige blanke regering gebou is, het gesê dat dit tydens die staking opgehou het om monsters vanaf die 53 klinieke in te neem wat dit veronderstel is om te bedien.

Die sakebestuurder van die NGLD by die hospitaal, Bongiwe Xhakaza, meen dat pasiënte tans onder die staking ly.

“Al die pasiënte wat nie opgedaag het weens die staking nie, gaan waarskynlik nou terugkeer om in te haal met hul behandelings,” sê sy.

‘n Enkele werknemer van die hospitaal het besluit om nie die staking deur die Nehawu-vakbond te steun nie omdat sy nie wou hê dat pasiënte daaronder moet ly nie.

“Stel jou voor dat jou familielid nie oor ‘n privaat mediese fonds beskik nie en hulle lê sterwend in die hospitaal,” sê sy.

Met al die nuwe toetse wat nou gaan instroom, gaan die laboratoriumdiens moeilik die agterstand uit die weg kan ruim.

Malema vra nie om verskoning vir anti-Indiëruitlatings

Die leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), Julius Malema, verseg om sy uitlatings oor Indiërs in Durban terug te trek of daarvoor om verskoning te vra. Tydens sy party se vierde verjaardagvieringe in dié stad het Malema gesê:

“Hier in Durban, hier in KZN, word alles wat strategies is aan Indiërs gegee… elke groot tender … hulle is dié wat alles besit. Ons sê dat hulle met ons mense moet deel. Ons wil ook sê: hou op ons mense in KZN te mishandel. Hulle mishandel ons mense erger as wat die Boere-Afrikaners ons mense mishandel het. Dit is nie anti-Indies nie, dis die waarheid, hulle moet ons mense behoorlik behandel.”

Malema het Indiërs ook van “rassisme” teenoor swartmense beskuldig. “Dit moet end kry,” het hy gesê.

Die DA het Malema se uitsprake oor Indiërs veroordeel en gevra dat hy om verskoning moet vra.

Die South African Minority Rights Equality Movement (Samrem) het ‘n klag van “haatspraak” en “aanhitsing tot geweld” teen Malema by die polisie aanhangig gemaak. Volgens Deleep Lutchman, voorsitter van Samrem, is Malema se uitlatings oor Indiërs “loutere onsin en sonder enige feite”.

“Wat hy gesê het, het die moontlikheid om rassehaat in die land aan te hits,” het Lutchman voorts gesê. “Mense neem emosionele uitlatings soos dié ernstig op, ons het dit al in die verlede gesien”.

Lutchman se uitspraak oor “die verlede” kan moontlik verwys na die Durban-onluste in Januarie 1949 toe meesal arm Indiërs deur Zoeloes doodgemaak is. Die aantal mense wat in die onluste omgekom het, het 142 beloop en 1 087 is beseer. Dit het ook tot die vernietiging van 58 winkels, 247 woonplekke en een fabriek gelei.

 

Swartes vertrap mekaar weer by sokker met fopkaartjies

Suid-Afrika is nie net die bestemming van reënboog-fopnuus nie, maar ook fopkaartjies vir swart sokkerwedstryde in Johannesburg. Saterdag het nog ‘n dodelike stormloop by die FNB-stadion tot gevolg gehad.

Twee mense is doodgestrap en ‘n ander persoon is kritiek toe swart aanhangers ‘n hek tydens die Carling Black Label Cup wedstryd tussen die land se twee gunsteling swart spanne, Orlando Pirates en Kaizer Chiefs, platgetrap het.

Stadium Management South Africa het aangekondig dat ‘n voorlopige ondersoek aan die lig gebring het dat die voorval veroorsaak is deur fopkaartjies wat aan aanhangers verkoop is, wat toe probeer het om toegang tot die stadion te verkry.

Die polisie het reeds sowat 3000 sulke fopkaartjies gekonfiskeer wat aanhangers in hul besit gehad het. Die kaartjies is amptelik gedruk deur die Suid-Afrikaanse aanlynkaartdiens, Computicket.

“Die voorraad is genommer, dit moes gesluit gewees het, dit moet uitgeteken word teen behoorlike registers. Ons lei af in hierdie stadium dat die kaartjievoorraad gesteel is,” het die hoofbestuurder van Stadium Management South Africa, Jacques Grobbelaar aan die Suid-Afrikaanse stasie, Eyewitness News, gesê.

Grobbelaar sê die validering van die kaartjies wys verder na meer interne korrupsie, en ondersoeke deur die polisie sal van stapel gestuur word.

Die Johannesburgse openbare veiligheid bestuurskomiteelid, Michael Sun het aan Eyewitness News bevestig dat die vertrapping veroorsaak is deur die verkoop of gebruik van fopkaartjies by die lokaal.

Die stormloop het plaasgevind waar meer as 87 000 swart aanhangers by die stadion aangekom het. Ten spyte van die voorval het die wedstryd voortgegaan. Nie die toeskouers of spelers het ‘n saak gehad met die slagoffers nie.

Die polisie het eers laat die aand die lyke verwyder van die stadion.

Die vertrapping is soortgelyk aan die Ellis Park-ramp, waar 43 aanhangers in April 2001 in ‘n wedstryd tussen Pirates and Chiefs doodgetrap is.

Die Ellis Park-stadion-ramp was die grootste sportongeluk in die Suid-Afrikaanse geskiedenis op 11 April 2001, toe 43 swart toeskouers dood is toe aanhangers in die stadion in Johannesburg gestormloop het om die sokkerwedstryd tussen die twee swart spanne Kaizer Chiefs en Orlando Pirates te sien.

Die finale ondersoek na die voorval het bevind dat ‘n belangrike oorsaak was dat sekuriteitspersoneel omgekoop is, om toeskouers toe te laat om sonder kaartjies die stadion te betree.

‘Johannesburgse polisiestasies vol weens klopjagte op gekaapte geboue’

Die burgemeester van Johannesburg, Herman Mashaba, se strategie om klopjagte op gekaapte geboue in die middestad uit te voer, lei blykbaar tot “oorvol polisiestasies” aangesien 80% van die inwoners van sulke geboue uit buitelanders bestaan. Die munisipaliteit versoek die Suid-Afrikaanse Polisie om onwettige immigrante te arresteer en uit die land te deporteer, wat veroorsaak dat polisieselle nie meer die duisende onwettiges kan huisves nie.

Gerugte dat die departement van binnelandse sake die munisipaliteit en die polisie gevra het om nie verdere onwettiges in hegtenis te neem nie, is deur die departement se direkteur-generaal, Mkuseli Apleni, ontken. In ‘n onderhoud met Radio 702 het hy vanoggend verklaar:

“Hoe kan ons onwettigheid bevorder as ons as departement sê iemand het die wet oortree, en omdat hulle die wet oortree het, dus, moenie hulle arresteer nie want daar is nie plek nie. Dit kan nie moontlik wees nie.”

Apleni het egter die burgemeester gekritiseer omdat hy “xenofobie” aanwakker. Die departement beskou migrasie as ‘n “internasionale verskynsel wat bestuur moet word”.

Suid-Afrikaanse swartes is daarvoor bekend dat hulle buitelanders aanval en in 2008 het ten minste 62 buitelanders uit ander Afrikalande in xenofobiese onluste gesterf. In 2015 het xenofobiese moorde weereens opgevlam en het ten minste twee lande, Malawi en Kenia, van hul burgers gerapatrieer uit vrees dat hulle deur plaaslike swartes aangeval sou word.

Herman Mashaba het twee dae gelede gesê dat hy die situasie geërf het waardeur geboue in die middestad deur krotbase en inwoners gekaap word en dan aan buitelanders verhuur word.

Mashaba, wat aan die DA-opposisieparty behoort, regeer tans in Johannesburg danksy steun van die Afro-kommunistiese party, die EFF wat die ANC vanuit die mag uitgesluit het. Die burgemeester van Johannesburg het gesê: Ek gaan nie die krotbase toelaat om deel hiervan te wees nie. ‘n Minimum van 80% van die mense wat in gekaapte geboue woon, is buitelandse burgers. Ek sal alles moontlik doen om huisvesting te verskaf, maar die stad van Johannesburg sal slegs huisvesting aan Suid-Afrikaners voorsien.”

Volgens Mashaba sal hy nie toelaat dat vervalle geboue gekaap word nie.

Twee weke gelede het sewe mense gesterf nadat ‘n uitgesette inwoner uit weerwraak ‘n brand in een van die geboue gestig het.

SAUK-omroepster koop R10 000-handsakke maar ‘hou nie van geld uitgee’

‘n SAUK-omroepster en platejoggie, Lerato Kganyago, het op Twitter gespog dat sy ‘n halfmiljoen rand betaal is om op sosiale media met ‘n sekere drankhandelsmerk gesien te word. Met haar geld het sy onder andere handsakke gekoop wat R10 000 elk kos en ‘n deposito op meubels betaal. Maar op Instagram het sy bogaande foto van ‘n huilende apie geplaas en gesê dis hoe sy voel as sy moet geld uitgee.

Volgens Lerato Kganyago is sy “straatwys” en dink aan “onkonvensionele” maniere om geld te maak.

Op haar Twitter-profiel beskryf sy haar as “God se gunsteling” (God’s fave).

Rassisme maak swart vroue glo vet

Al ooit gewonder hoekom sommige swart vroue swaarder is as hul wit eweknieë? Wel, nuwe navorsing suggereer dat dit is omdat hulle meer dikwels rassisme ervaar.

Die studie wat in die hoogs gerespekteerde Amerikaanse Journal of Epidemiology gepubliseer is, toon dat swart vroue wat gereeld rassisme ervaar, troos in kos vind.

Die studie, wat tussen 1997 en 2009 deur die Slone Epidemiology Center by die Boston Universiteit in die VSA gedoen is, het 59 000 swart-Amerikaanse vroue ondervra.

Tydens die opname is deelnemers gevra oor die frekwensie van alledaagse ervarings van rassisme, soos om slegter diens in restaurante en winkels te ontvang, en of hulle onbillik behandel is weens hul ras by die werk, om behuising, of deur die polisie.

Ondersoekers het bevind dat vroue wat konsekwent meer ervarings van rassisme oor die 12-jarige tydperk gerapporteer het, te veel vetvoedsel geëet het en 69 persent meer geneig was om vetsugtig te word.

Die Black Women’s Health Study het inligting oor lewenstylfaktore, ervarings van rassisme, lengte en gewig en ander faktore ingesamel deur middel van vraelyste wat hulle twee keer per jaar versprei het.

Navorsers het bevind dat ervarings van rassisme bygedra het tot vetsug want beide dier- en mensstudies toon dat chroniese blootstelling aan spanning tot versteurde hormonale funksies kan lei.

Dit op sy beurt kan weer die ophoping van oortollige liggaamsvet beïnvloed. Sowat 42 persent van Suid-Afrikaanse vroue is vetsugtig, volgens ‘n onlangse studie deur die Universiteit van Washington.
 
Dit is die hoogste vetsugkoers in Afrika suid van die Sahara en is gekoppel aan lewensstylverwante siektes, soos diabetes en hartsiektes.

Coyne Healthcare se Vanessa Ascencao, sê volgens die studie word sowat 14 persent van mans en byna 9 persent van kinders in Suid-Afrika ook oorgewig beskou.

“Ek dink die groot ding is natuurlik ons leefstyl. Baie mense wat werk en dit is baie van ons. Ons word vroeg wakker, kom laat huis toe, ons sit nie as ‘n gesin wat gesonde maaltye nuttig wat ons gemaak het nie. Ons bestel die hele dag kitskos en baie mense verlaat die huis sonder ontbyt. Ook die kwaliteit van ons kos is uiters swak,” het Asencao gesê.

Daar is geen twyfel daaroor dat Suid-Afrikaners een van die vetste lande in die wêreld is nie.

Nie net het ons die derde hoogste voorkoms van hartsiektes in die wêreld nie – eintlik elke 10 minute, kry ‘n Suid-Afrikaner ‘n hartaanval en ‘n noodlottige hartaanval vind elke 45 minute plaas.
 
Andrew Heilbrunn, van die Sentrum vir Diabetes en Endokrinologie se Biokinetiese Sentrum in Johannesburg, sê onaktiwiteit en lae fisieke fiksheid dra wesenlik by tot die verhoging van die aantal hartsiektes en beroerte.

Dit is veral belangrik met inagneming van die diabetes- en vetsug-epidemies wat ons land oorspoel. In Suid-Afrika beteken dit 4 uit 10 mans en 7 uit 10 vroue is oorgewig of vetsugtig sê hy.

Dit is ‘n belangrike risikofaktor vir die ontwikkeling van tipe 2-diabetes, ‘n grootliks asimptomatiese toestand met potensiële verwoestende kardiovaskulêre uitkomste as dit ongediagnoseer of onbehandeld is.

Syfers wat vroeër vanjaar deur StatsSA vrygestel is, berig dat diabetes die grootste doodsoorsaak van Suid-Afrikaanse vroue in 2015 geword het, en die tweede grootste algeheel, van vyfde twee jaar gelede.

Graderingsagentskap halveer SA se groeivooruitsigte

Die graderingsagentskap Fitch het Suid-Afrika se groeivooruitsigte vir 2017 gehalveer tot 0,6 persent weens die land se swak ekonomiese vertoning en voortgesette politieke veldtog teen president Zuma.

Fitch waarsku dat die beoogde verandering aan die wetgewing oor myneienaarskap dui op radikale populisme wat dreig om ekonomiese beleid te oorskadu.

Fitch het ook die Minister van Finansies, Malusi Gigaba, se 14-punt-plan om ekonimiese groei te bevorder gekritiseer, en gesê baie van die voorstelle is ou nuus wat waarskynlik geen verskil sal maak nie.

Die plan om byvoorbeeld ook ‘n Nasionale Gesondheidsversekering in te stel, sal ‘n ramp wees, omdat die regering nie genoeg geld sal hê om dit te befonds nie, sê die Vryemarkstigting.

‘n Enkele verpligte mediese skema word voorgestel, terwyl privaat mediese skemas slegs aanvullende dienste sal lewer. ‘n Woordvoerder sê só ‘n nasionale versekeringsplan sal ‘n reuseskema wees, 25 keer groter as byvoorbeeld Discovery Health, en boonop onder staatsbestuur. Staatsinstansies soos die SAL en die Poskantoor sukkel reeds om kop bo water te hou omdat sulke instellings nie doeltreffend bestuur word nie, sê hy.

Sedert Maart verkeer Suid-Afrika in ‘n resessie te wyte aan voortdurende wanbestuur wat beleggersvertroue verder knou. Fitch het die land se skuld ná President Jacob Zuma se omstrede kabinetskommeling tot rommelstatus afgegradeer en dit in Junie herbevestig.

Intussen toon ‘n opname onder ekonome deur Bloomberg dat slegs drie uit 23 voorspel dat die Suid-Afrikaanse Reserwebank die repokoers vandag sal verlaag.

Volgens inflasiesyfers wat gister bekendgemaak is, het inflasie in Junie meer as verwag teruggesak tot 5,1 persent vanaf die vorige maand op 5,4 persent. Die beleidskomitee sal later vandag sy besluit bekend maak.

Die meeste ekonome verwag dat die uitleenkoers onveranderd gelaat gaan word.

LUR van Vervoer sorg dat Johannesburg lamgelê word deur taxi-geweld

Die polisie is in groot getalle in Soweto, Johannesburg, ontplooi waar ten minste vyf taxistaanplekke van vandag af gesluit sal wees.

Dit volg te midde van die voortgesette geweld en moorde oor roetes tussen die strydende taxiverenigings, Nanduwe en WATA.

Die Gautengse LUR vir Vervoer, Ismail Vadi het vroeër besluit dat die betrokke taxistaanplekke gesluit en roetes opgeskort word totdat ‘n oplossing gevind kan word. Die Metropolisie asook die Gautengse verkeerspolisie is in die gebied ontplooi.

Talle mense is ook reeds in die beseer. Die Gautengse departement van Paaie en Vervoer het vroeër aangekondig dat daar besluit is om die staanplekke en roetes vir ‘n maand te sluit. Dit raak die twee taxiverenigings Nanduwe en WATA.

Die taxi’s is geaffilieer by die Nancefield Dube West-taxi-vereniging (NANDUWE) en die Witwatersrand-taxi-vereniging (WATA).

Die sluiting is Dinsdag aangekondig ná ‘n geskil tussen die twee taxi-verenigings wat maande lank al woed.

Ismail Vadi het gesê hulle moet nou die lewens van onskuldige mense wat in die kruisvuur beland, red omdat die oorlog tussen die mededingende verenigings net verder uitkring.

Dit is duidelik dat Vadi geen beheer meer het oor die geweld nie en dit nou maar ‘n probleem van die hele stad gemaak het. Johannesburg lyk vanoggend soos ‘n spookdorp.

“Onlangs is twee onskuldige mense doodgeskiet,” het Vadi gesê en bygevoeg dat 30 mense in hegtenis geneem is van albei strydende groepe.

“Wetstoepassingsagentskappe ondersoek minstens 13 moordsake. As jy die sak knyp, maak dit die meeste seer,” het Vadi verklaar, kennelik onder die indruk dat geldsake die geweld regverdig.

Vadi het gesê dat hierdie besluit geneem is nadat swaar gewapende mans wat aan beide verenigings gekoppel is, in die teenwoordigheid van wetstoepassers gebots het.

“Hulle het die paaie in die Johannesburgse sakegebied onwettig geblokkeer. Die sluiting van die betrokke roetes begin 13 Julie tot 13 Augustus.”

Diepsloot brand alweer, motoriste onder klippe gesteek

Die Johannesburgse Metropolisiepolisie het motoriste gewaarsku om die omgewing naby die Diepsloot-lokasie te vermy aangesien oproeriges vanoggend brande gestig, asook motoriste onder die klippe gesteek het. Verkeer op die N14-deurpad en die R511, asook Summitweg is daardeur ontwrig.

‘n Verklaring deur Wayne Minnaar, hoof van die Johannesburgse Verkeersafdeling, lui soos volg:

“Die R511 tussen Sandton en Centurion word hierdeur geraak. Die pad moet geheel en al vermy word en die N14 van Krugersdorp af word ook geraak. Meer beamptes is na die toneel gestuur om verkeer te rig. Motoriste kan vanoggend van die N1 as ‘n alternatief gebruik maak.”

Polisie het van traanrook gebruik gemaak om onlusmakers uiteen te dryf. ‘n Twitter-gebruiker, Rachel Mojapelo, het die volgende selfoonvideo aanlyn geplaas.

Blykbaar wil inwoners van Diepsloot gratis water en elektrisiteit ontvang, en word die onluste dus deur die hoofstroommedia (HSM) as ‘n “diensleweringsbetoging” beskryf.

Jhb-middestad: Swart inwoners trek terug na brand in gekaapte gebou

Die swart inwoners van ‘n gekaapte gebou in die middestad van Johannesburg, Cape York, is besig om daarin terug te trek ondanks die onveiligheid en gevaar. Die gebou is in die middestad van Johannesburg op die hoek van Nugget- en Jeppestraat geleë. Van die name van dié strate is intussen deur die Johannesburgse munisipaliteit verander, maar meeste mense gebruik nog die ou name.

‘n Brand in die gebou het Woensdag die dood van sewe inwoners veroorsaak, waarna die munisipaliteit gelas het dat die gebou ontruim moes word. Cape York is berug vir prostitusie en dwelmhandel.

Blykbaar is die gebou deur ‘n inwoner aan die brand gesteek nadat dié sy kamer daarin kwyt was.

Volgens ‘n amptelike ondersoek is die gebou nie meer geskik vir menslike huisvesting nie; nietemin het inwoners dit weereens beset omdat hulle glo nie oor ander huisvesting beskik nie.

Die ANC-raadslid vir die gebied, Nokuthula Xaba, sê dat die gebou die toneel van ‘n misdaad was en dat niemand toegang daartoe behoort te geniet nie. Volgens haar moet die gebou weens die aard van die misdaad  vir ten minste drie dae leeg staan.

Nokuthula Xaba was enkele jare gelede in die nuus omdat sy self gratis huisvesting in ‘n woonstel vir verpleegsters in Hospitaalstraat, Johannesburg geniet het. Sy was voorheen ‘n verpleegster maar toe sy as raadslid verkies is, het sy nagelaat om as verpleegster te bedank en het steeds haar gratis woonstel behou.

Uitsettings het Woensdag kort ná die brand plaasgevind, maar vele inwoners het kort daarna na die gebou teruggekeer.

Liefdadigheidsorganisasies is tans besig om komberse en voedsel aan die inwoners te verskaf wat weer die gebou betrek het.

 

Nokuthula Xaba het ‘n beroep op die publiek gedoen om geld te skenk. “Ons het oop hande nodig; help, help, asseblief,” het sy aan die media gesê.