Graderingsagentskap halveer SA se groeivooruitsigte

Die graderingsagentskap Fitch het Suid-Afrika se groeivooruitsigte vir 2017 gehalveer tot 0,6 persent weens die land se swak ekonomiese vertoning en voortgesette politieke veldtog teen president Zuma.

Fitch waarsku dat die beoogde verandering aan die wetgewing oor myneienaarskap dui op radikale populisme wat dreig om ekonomiese beleid te oorskadu.

Fitch het ook die Minister van Finansies, Malusi Gigaba, se 14-punt-plan om ekonimiese groei te bevorder gekritiseer, en gesê baie van die voorstelle is ou nuus wat waarskynlik geen verskil sal maak nie.

Die plan om byvoorbeeld ook ‘n Nasionale Gesondheidsversekering in te stel, sal ‘n ramp wees, omdat die regering nie genoeg geld sal hê om dit te befonds nie, sê die Vryemarkstigting.

‘n Enkele verpligte mediese skema word voorgestel, terwyl privaat mediese skemas slegs aanvullende dienste sal lewer. ‘n Woordvoerder sê só ‘n nasionale versekeringsplan sal ‘n reuseskema wees, 25 keer groter as byvoorbeeld Discovery Health, en boonop onder staatsbestuur. Staatsinstansies soos die SAL en die Poskantoor sukkel reeds om kop bo water te hou omdat sulke instellings nie doeltreffend bestuur word nie, sê hy.

Sedert Maart verkeer Suid-Afrika in ‘n resessie te wyte aan voortdurende wanbestuur wat beleggersvertroue verder knou. Fitch het die land se skuld ná President Jacob Zuma se omstrede kabinetskommeling tot rommelstatus afgegradeer en dit in Junie herbevestig.

Intussen toon ‘n opname onder ekonome deur Bloomberg dat slegs drie uit 23 voorspel dat die Suid-Afrikaanse Reserwebank die repokoers vandag sal verlaag.

Volgens inflasiesyfers wat gister bekendgemaak is, het inflasie in Junie meer as verwag teruggesak tot 5,1 persent vanaf die vorige maand op 5,4 persent. Die beleidskomitee sal later vandag sy besluit bekend maak.

Die meeste ekonome verwag dat die uitleenkoers onveranderd gelaat gaan word.

Rommelstatus vir SA om van Zuma ontslae te raak

Maandag het Standard en Poor’s Suid-Afrika na rommelstatus afgegradeer. Hulle het die naweek ‘n noodvergadering gehou, vermoedelik om ‘n kernkragoorkeenkoms van miljarde rande met Rusland te keer.

Die stap het die rand teen al die grootste geldeenhede laat verswak. Standard en Poor’s het die land se kredietgradering in Desember net een kerf bokant rommelstatus behou.

Die graderingsagentskap het glo besluit on Suid-Afrika af te gradeer na ‘n sub-beleggingsgraad “wat sy siening weerspieël dat die verdeeldheid in die ANC-geleide regering gelei het tot veranderinge in die uitvoerende leierskap”.

Moody’s het die regering se gradering van B-A-A-2 ook intussen op hersiening geplaas vir moontlike afgradering, wat ‘n verdere terugslag vir beleggersvertroue sal wees.

Moody’s het in ‘n verklaring aangekondig dat president Jacob Zuma se besluit om sleutelkabinetsposte te wysig vrae laat ontstaan het oor vordering wat gemaak word ten opsigte van die land se fiskale situasie en ekonomiese groei.

Moody’s se kennisgewing lig die regering in dat die agentskap bekommerd is oor die toekomstige doeltreffendheid van die land se besluitnemingsliggame en die onmiddellike gevolge wat dit vir groei en skulddelging sal hê.

Die Tesourie sê intussen hy is daartoe verbind om ‘n verantwoordelike fiskale beleid te volg. Die Tesourie sê in ‘n verklaring Suid-Afrika sal volhou met ‘n konsekwente beleidsraamwerk wat gematig en deursigtig op veranderende omstandighede reageer.

Die besluit volg op ‘n kabinetskommeling waarin die minister van finansies, Pravin Gordhan, en sy adjunk Mcebisi Jonas die trekpas gekry het.

Die rand het dadelik gereageer en gedaal tot ‘n laagtepunt van R13.71 teen die dollar. Teen 17:53 het dit op R13.67 teen die Amerikaanse geldeenheid verhandel.

S & P het gesê die uitvoerende veranderinge wat deur president Jacob Zuma het in gevaar fiskale en groei uitkomste gestel.

Die vooruitsigte op al die langtermyn graderings is nou negatief.

Die voormalige president Kgalema Motlanthe, het amptelik sy steun aan die private sektor, nie-regeringsorganisasies, arbeidsfederasies en opposisiepartye toegesê en Jacob Zuma gevra om te bedank.

Motlanthe het dié oproep gedoen tydens ‘n onderhoud met Bloomberg. Hy sê ‘n ineenstorting in die ANC se “demokratiese waardes” onder Zuma, en ‘n uitspraak in die Grondwethof dat hy sy ampseed verbreek het, het bewys dat Zuma nie die land kan regeer nie.

Motlanthe het olie op die vuur gegooi deur Zuma as iemand voor te hou wat nooit besin het oor dit wat in nasionale belang is nie en dat hy tot irrasionaliteit in sy optrede geneig is.

Moody’s en Fitch verskil oor Naspers-gradering

Moody’s het Naspers se kredietgradering op Baa3 gehou en sy vooruitsigte as “stabiel” beskryf.

Naspers besit Media24, wat 50% van die aandele in Namibia Media Holdings (NMH) besit. NMH is die moedermaatskappy van Republikein, Namibian Sun, Allgemeine­ Zeitung en Newsprint Namibia. Die oorblywende aandele in NMH word deur die Namibiese maatskappy Stimulus Investments Ltd besit.

Fitch het vroeër die maand Naspers se skuld tot “junk” of rommel afgegradeer.

Fitch het gesê Naspers se skuld is nie meer versoenbaar met ‘n gradering van beleggingsgraad nie, maar dié agentskap het nie die waarde van genoteerde bates in die vasstelling van sy risiko behoorlik oorweeg nie, sê hulle.

‘n Ontleder by die Old Mutual Investment Group sê beleggers kan gedempte verdienstegroei op kort termyn verwag omdat Naspers in sy e-handelportefeulje belê.

Fitch het vroeër gesê African Bank se probleme sal nie die Suid-Afrikaanse banke negatief raak nie.

Moody’s het die vier grootste Suid-Afrikaanse banke – Barclays Africa, FirstRand, Nedbank en Standard Bank – se skuld afgegradeer.

Moody’s het verlede week dié stap geneem na die ineenstorting van African Bank (Abil) vroeër die maand en die daaropvolgende reddingsplan van die Reserwebank.

Moody’s wys op die likiditeit wat deur Naspers se groot genoteerde ekwiteitsbelange in Tencent en Mail.ru gehou word asook sy kontantbalanse.

Naspers se belange in dié twee maatskappye is meer as R577 miljard werd en hy het be­skikbare kontantbalanse van sowat R13,7 miljard, sê die kredietgraderingsagentskap.­

Moody’s het Naspers se markleiersrol in gediversifiseerde media­sektore en in verskeie markte geprys. Die gradering word verbeter deur die “finansiële buigsaamheid” van beleggings in Tencent en Mail.ru en die dividende is nog ‘n bron van kontantvloei.

Naspers het ‘n belang in die Chinese internetreus Tencent van 34% asook 29% in die Russiese Mail.ru. Moody’s se Baa3-gradering is beleggingsgraad en een kerf bo “spekulatiewe” status.