Moody, een van die twee groot Amerikaanse kredietgraderingsagenskappe het Suid-Afrika Vrydagaand 27 Maart 2019 tot ‘rommel’ afgegradeer, oftewel ‘n gradering van Ba1, met ‘n ‘negatiewe vooruitsig’ wat beteken dat die land nog verder by die leer van rommelstatus kan afgly. Dit beteken dat Suid-Afrika nou ‘n ‘rommeldriekuns’ hehaal het, want sowel Standard & Poor as Fitch, die ander twee bekende graderingsagentskappye, het ons land reeds voorheen tot dié vlak afgegradeer. Dan Roodt bespreek die implikasies hiervan en sien darem ‘n sprankie hoop op die horison wat Afrikanervoortbestaan betref.
Tag: rommelstatus
-
Nedlac en Gigaba sal glo saam planne beraam om ekonomie te red
Die Nasionale Ekonmomiese Ontwikkelings- en Arbeidsraad, Nedlac, sê hy en die Minister van Finansies, Malusi Gigaba, het maatreëls bespreek wat ingestel sal word om ‘n verdere kredietafgradering te verhoed.
Dit volg op twee internasionale graderingsagentskappe se onlangse afgradering van Suid-Afrika se ekonomie na rommelstatus, het RSG berig.
Ekonome het die afgraderings toegeskryf aan President Jacob Zuma se middernagtelike kabinetskommeling twee weke gelede waartydens Minister Pravin Gordhan en sy adjunk, Mcebisi Jonas, uit die portefeulje van finansies verwyder is.
Adjunkpresident Cyril Ramaphosa se woordvoerder, Ronnie Mamoepa, sê Nedlac is daartoe verbind om die impak van die afgradering te beperk.
Die jongste vervaardigingsyfers van Statistieke Suid-Afrika toon dat die sektor onder enorme druk is. Februarie se vervaardigingsyfers het met 3,6 persent afgeneem, wat aansienlik laer is as die markvooruitskatting van 0,1 persent.
Die senior ekonoom van Nedbank, Nicky Weimar, sê dié afname kan die verwagte groeisyfers vir die ekonomie negatief beïnvloed.
Weimar sê sóós in mynbou en nywerheid, toon vervaardiging soms ook ‘n redelik sterk opwaartse swaai van een kwartaal na ‘n volgende – wat ‘n wesenlike invloed op groeisyfers kan hê.
Sy sê sy voorsien egter dat mynbou sal herstel namate die vraag verhoog en kommoditeitspryse herstel, hoewel dit duidelik baie langer neem as wat aanvanklik geraam is.
Die daling in die rand wat gevolg het op Zuma se skommeling, het die uitvoermoontlikhede verbeter, ironies genoeg.
-
Rommelstatus vir SA om van Zuma ontslae te raak
Maandag het Standard en Poor’s Suid-Afrika na rommelstatus afgegradeer. Hulle het die naweek ‘n noodvergadering gehou, vermoedelik om ‘n kernkragoorkeenkoms van miljarde rande met Rusland te keer.
Die stap het die rand teen al die grootste geldeenhede laat verswak. Standard en Poor’s het die land se kredietgradering in Desember net een kerf bokant rommelstatus behou.
Die graderingsagentskap het glo besluit on Suid-Afrika af te gradeer na ‘n sub-beleggingsgraad “wat sy siening weerspieël dat die verdeeldheid in die ANC-geleide regering gelei het tot veranderinge in die uitvoerende leierskap”.
Moody’s het die regering se gradering van B-A-A-2 ook intussen op hersiening geplaas vir moontlike afgradering, wat ‘n verdere terugslag vir beleggersvertroue sal wees.
Moody’s het in ‘n verklaring aangekondig dat president Jacob Zuma se besluit om sleutelkabinetsposte te wysig vrae laat ontstaan het oor vordering wat gemaak word ten opsigte van die land se fiskale situasie en ekonomiese groei.
Moody’s se kennisgewing lig die regering in dat die agentskap bekommerd is oor die toekomstige doeltreffendheid van die land se besluitnemingsliggame en die onmiddellike gevolge wat dit vir groei en skulddelging sal hê.
Die Tesourie sê intussen hy is daartoe verbind om ‘n verantwoordelike fiskale beleid te volg. Die Tesourie sê in ‘n verklaring Suid-Afrika sal volhou met ‘n konsekwente beleidsraamwerk wat gematig en deursigtig op veranderende omstandighede reageer.
Die besluit volg op ‘n kabinetskommeling waarin die minister van finansies, Pravin Gordhan, en sy adjunk Mcebisi Jonas die trekpas gekry het.
Die rand het dadelik gereageer en gedaal tot ‘n laagtepunt van R13.71 teen die dollar. Teen 17:53 het dit op R13.67 teen die Amerikaanse geldeenheid verhandel.
S & P het gesê die uitvoerende veranderinge wat deur president Jacob Zuma het in gevaar fiskale en groei uitkomste gestel.
Die vooruitsigte op al die langtermyn graderings is nou negatief.
Die voormalige president Kgalema Motlanthe, het amptelik sy steun aan die private sektor, nie-regeringsorganisasies, arbeidsfederasies en opposisiepartye toegesê en Jacob Zuma gevra om te bedank.
Motlanthe het dié oproep gedoen tydens ‘n onderhoud met Bloomberg. Hy sê ‘n ineenstorting in die ANC se “demokratiese waardes” onder Zuma, en ‘n uitspraak in die Grondwethof dat hy sy ampseed verbreek het, het bewys dat Zuma nie die land kan regeer nie.
Motlanthe het olie op die vuur gegooi deur Zuma as iemand voor te hou wat nooit besin het oor dit wat in nasionale belang is nie en dat hy tot irrasionaliteit in sy optrede geneig is.
-
Fitch behou Suid-Afrika se kredietgradering
Die Rand het tot sy beste vlak in vyf weke verstrek nadat die graderingsagentskap, Fitch Suid-Afrika se kredietgradering behou het.
Die Suid-Afrikaanse geldeenheid het teen R14,70 teen die dollar verhandel wat die beste sedert 4 Mei is.
Adjunk-president Cyril Ramaphosa het die sakesektor, arbeidsorganisasies én die regering gevra om saam te werk om ‘n rommelstatusgradering in die toekoms ook af te weer.
Hy het in Sandton gesê harde werk en samewerking tussen die verskillende sektore in die land, het tot die Fitch-graderingsagentskap se besluit bygedra.
Ramaphosa sê die samewerking tussen die minister van finansies, sakeleiers en arbeidsleiers vir die eerste maal in die land se geskiedenis, het verseker dat die land nie tot rommelstatus afgegradeer is nie.
Cosatu het Fitch se besluit verwelkom, maar sê dit moet nie slegs die doelwit wees om dié agentskappe gelukkig te hou nie.
Fitch het Suid-Afrika se kredietgradering onveranderd gelaat op BBB-minus met bestendige vooruitsigte. Die agentskap het egter gewaarsku dat die lae groei in die BBP ‘n risiko inhou.
‘n Woordvoerder van Cosatu, Sizwe Pamla sê noudat die agentskappe Suid-Afrika ‘n blaaskans gegee het, moet ‘n werksberaad gehou word om te verseker dat daar nie so baie werksverliese is nie.
Die Rand het vroeër met sowat ses persent toegeneem het nadat Standard and Poor’s Vrydag besluit het om ook Suid-Afrika se kredietgradering te behou.
Woensdag se besluit deur Fitch is wyd verwelkom, alhoewel voorwaardes gegee is dat Suid-Afrika voor Desember hervormings sal moet instel en die ekonomie stimuleer.
-
Wêreldbank sê armoede in SA kan toeneem
Vir die eerste keer sedert 1994 is armoede in Suid-Afrika aan die toeneem, het die Wêreldbank gesê.
Volgens die Wêreldbank het ekonomiese aktiwiteit in Sub-Sahara-Afrika in 2015 afgeneem, met BBP-groei van gemiddeld 3 persent, af van 4.5 persent in 2014.
“Die 2016 groeivooruitsigte bly gedemp by 3,3 persent, ver onder die sterk groei van 6.8 persent in die BBP wat die streek in die tydperk 2003-2008 getoon het,” luidens die Pulse-verslag.
Kommoditeitsprysrisiko in 2016 het Afrika se sak met ‘n geraamde 16 persent geraak, met kommoditeitsuitvoerders wat groot verliese ly, het die verslag uitgewys.
“Om groei en maatskaplike ontwikkeling te verseker, moet stede goedkoper vir maatskappye en meer aantreklik vir beleggers word,” sê Punam Chuhan-Pole, waarnemende hoofekonoom van die Wêreldbank-Afrika en die skrywer van die verslag.
Suid-Afrika se ekonomiese vooruitsigte lyk minder rooskleurig. Die Wêreldbank voorspel dat armoede tot 2017 verder sal toeneem van 36% tot 37,5%.
Die land se ekonomie sal vanjaar met net sowat 0.8% groei, teenoor 2015 se sukkelende 1,3%.
Die swak ekonomiese vooruitsigte word grootliks aan beleidsonsekerheid toegeskryf wat die wisselkoers, die aandeelbeurs en die koste van lenings negatief raak.
Die moontlikheid dat staatskuld na rommelstatus afgegradeer kan word, kan voorts bykomende fiskale druk skep.
-
Rand daal skerp na Gordhan se begrotingsrede
Die minister van Finansies, Pravin Gordhan het in sy Begrotingsrede in die Parlement gesê die land kan nie geld bestee wat hy nie het nie en kan nie meer geld leen as wat hy kan terugbetaal nie.
Hy het gesê die begroting sal eerder fokus op fiskale konsolidasie, maar markte het nogtans negatief gereageer.
Gordhan moes probeer voorkom dat Suid-Afrika na rommelstatus afgegradeer word. Die rand het kort na die begrotingsrede met sowat 30 sent teen die Amerikaanse dollar gedaal.
Gordhan het verwys na die tekort op die begroting wat binne drie jaar van 3,2 persent tot 2,8 persent verminder behoort te word.
Hy sê maatreëls om die ekonomiese toestande te verbeter sluit die inkorting van besteding en die verhoging van belasting in.
Gordhan sê tot ekonomiese groei gestimuleer kan word en sodoende ‘n groter inkomste vir die staat meebring, moet uitgawes beperk word, dus moet skuld as ‘n persentasie van die Bruto Binnelandse Produk gestabiliseer word.
Die minister sê die regering beoog om belastinginkomste in die 2016/2017 belastingjaar met agtien miljard rand te verhoog en volgende jaar met ‘n verdere vyftien miljard rand.
Die minister van Finansies het belastingverligting van R5,5 miljard vir middel- en laerinkomstegroepe aangekondig, maar nuwe belastings ingestel.
Die regering beoog om vanaf 1 April aanstaande jaar ‘n nuwe belasting op koeldrank en vrugtesap in te stel wat suiker bevat.
Die brandstofheffing word met 30 sent per liter verhoog en ‘n belasting op voertuigbande sal ingestel word.
Aksynsbelasting op drank en tabak sal tussen ses en agt persent styg.
Bejaardes sal maandeliks 80 rand meer ontvang in ouderdomspensioen, wat die toelae op R1500 per maand te staan bring. In Oktober sal ‘n verdere tien rand per maand bygevoeg word.
Kindertoelae word tot R350 per maand verhoog, en die toelae vir pleegsorg styg tot R890 per maand.
In totaal word ‘n bykomende 11,3 miljard rand oor die volgende drie jaar begroot vir maatskaplike toelaes.
Die DA se skaduminister van Finansies, David Maynier sê intussen die begrotingsrede het nie ‘n sterk genoeg impak gemaak deur nuwe maatreëls aan te kondig om die ekonomie ‘n hupstoot te gee en werksgeleenthede te skep nie.
Maynier sê dat die beplande besnoeiings nie ver genoeg gaan nie.
Hy sê Gordhan kon President Jacob Zuma se kabinet kleiner gemaak het, wat R4,7 miljard rand kon bespaar het.
Gordhan het ook tydens die begrotingsrede gesê die begroting is deur die Nasionale Ontwikkelingsplan gerig.
Hy sê dit is gemik op inklusiewe groei, beklemtoon vennootskappe tussen rolspelers in die ekonomie, en lê klem op onderwys en infrastruktuurontwikkeling.
Gordhan het ook gesê die begroting steun werkskepping en die bou van ‘n volhoubare ontwikkelingstaat.
Die minister het sy verbasing oor die skerp daling in die rand en staatseffekte uitgespreek nadat hy sy begrotingsrede in die Parlement gelewer het.
Gordhan sê hy voel hy het genoeg gedoen om ‘n afgradering in die land se beleggingsgradering te voorkom.
-
Mededingingskommissie ondersoek valuta-samespanning
Die mededingingskommissie het ‘n ondersoek geloods na samespanning deur sekere valutahandelaars, maar het ontken dat die daling van die rand ondersoek word.
‘n Woordvoerder van die kommissie, Themba Mathebula het bevestig dat ‘n ondersoek na valutahandelaars van stapel gestuur is.
Hy het gesê bankinstellings waaronder BNP Paribas, Citigroup, Barclays, JP Morgan Chase, Investec en Standard Chartered is tans onder die vergrootglas.
Mathebula sê sommige handelaars het na bewering pryse vasgestel.
Die rand het verlede jaar met 25 persent teenoor ‘n mandjie van geldeenhede gedaal en verhandel nou na aan R16,50 teenoor die dollar.
Die kredietgraderingsmaatskappy Standard en Poor het vroeër weer gewaarsku dat Suid-Afrika tot rommelstatus afgegradeer sal word.
Die agentskap het gesê dat swak ekonomiese groei en die regering se finansiële hulp aan staatsentiteite, binnekort daartoe kan lei dat die land rommelstatus bereik.
Standard en Poor sê in ‘n verslag Suid-Afrika loop die gevaar om nie sy fiskale teikens te haal nie.
Volgens aanduidings wil die Reserwebank sy vooruitsigte vir ekonomiese groei verlaag tot sowat 1%.
Die Tesourie moes miljarde rand se waarborge lewer asook lenings toestaan aan maatskappye in staatsbesit soos Eskom en SAL om hulle in bedryf te hou.
-
Minister van nywerheid verkies muishondlande met rommelstatus
Die Withuis het ‘n presidensiële proklamasie uitgereik waarin hy dreig om Suid-Afrika se handelsvoordele op te hef indien Amerikaanse pluimveeprodukte nie teen 15 Maart op plaaslike winkelrakke is nie.
Die DA sê die gesloer met onderhandelings oor die Wet op Afrikagroeigeleenthede is ‘n aanduiding van betrekkinge tussen Suid-Afrika en Amerika wat versuur.
Die leier van die DA, Mmusi Maimane sê daar is blykbaar groot wantroue tussen die twee regerings, en dat dit op die lange duur teëspoed vir die plaaslike ekonomie kan beteken.
Die Suid-Afrikaanse regering se erns om die sperdatum van die Agoa-handelsooreenkoms na te kom, is reeds ‘n geruime tyd onder verdenking.
Indien die land nie gehoor gee aan die sperdatum nie, sal die tarief-vrye invoer van Suid-Afrikaanse landbouprodukte na Amerika opgeskort word.
Die ANC se Rob Davies, minister van handel en nywerheid, sleep voete oor die kwessie.Davies wil glo nie die bestaande handelsbetrekkinge met Suid-Afrika se tradisionele vennote, soos Amerika en die Europese Unie, gestand doen nie.
Onder aanvoering van Davies, word die land se ekonomiese welstand en oorlewing toenemend afhanklik van muishondlande soos Kuba en Brasilië, wat rommelstatus geniet, sê ontleders.
China se ekonomie is besig om vinnig af te koel en dit sal ekonomiese selfmoord wees om op hierdie stadium tradisionele en gevestigde handelsvennote te vervreem.
Hoewel die swak rand ‘n geweldige skok vir die land se ekonomie is, kan dit nog steeds tot Suid-Afrika se voordeel wees wat uitvoere betref. -
SA beweeg na rommelstatus
Die wêreld se twee grootste graderingsagentskappe sal na verwagting vandag hul jongste graderings van Suid-Afrika se soewereine skuldlas aankondig, het RSG berig.
‘n Afgradering deur Standard & Poor’s sal die land se kredietgradering tot onder beleggingsgraad – bekend as rommelstatus – te staan bring.
‘n Afgradering deur Fitch sal Suid-Afrika se gradering op een plek bo rommelstatus plaas.
Kenners sê die graderings kan ‘n impak hê op die land se ekonomie. Graderingsagentskappe het hul kommer uitgespreek oor Suid-Afrika se swak ekonomiese groei wat die regering se inkomste verklein en dus sy vermoë beperk om besteding aan te wakker.
Ontleders sê egter ‘n afgradering is ongegrond, wat dit duurder kan maak vir Suid-Afrika om geld in die buiteland te leen.
-
Eskom se kredietgradering na rommelstatus aangepas
Eskom se internasionale kredietgradering is tot sogenaamde rommelstatus afgegradeer.
Die graderingsagentskap Standard en Poor’s wat ook aan die kragverskaffer negatiewe vooruitsigte gegee het, sê die skorsing van die uitvoerende hoof en nog drie senior uitvoerende beamptes het tot minder vertroue in Eskom se korporatiewe beheer en sy kredietprofiel gelei.
Die status van BB+ word volgens S&P as die “hoogste spekulatiewe graad deur markdeelnemers” beskou. Karim Nassif, hoofkredietontleder, het gesê vertroue in die maatskappy se korporatiewe bestuursreëlings en sy kredietprofiel het afgeneem.
Eskom se vorige S&P-gradering was BBB-.
Eskom word ook deur ‘n finansieringstekort van tot 200 miljard rand tot 2018 in die gesig gestaar.
Die agentskap meen daar is ‘n “risiko rakende die regering se ondersteuningsplan, en dat Eskom se bedryfsprestasie nog nie gestabiliseer het nie weens stygende koste en die baie beperkte marge van opwekkingskapasiteit in Suid-Afrika nie”.
Tshediso Matona, Eskom se uitvoerende hoof, Tsholofelo Molefe, finansiële direkteur, Dan Morokane, groepkapitaalhoof, en Matshela Koko, tegnologiehoof, is verlede week geskors hangende ‘n ondersoek.
Sommige ontleders meen egter die agentskap se graderings het meer met politiek as werklike ekonomiese kwessies te make.
Verlede week het Goldman Sachs in New York die aankoop van Russiese effekte aanbeveel ten spyte dat die S&P Rusland se kredietgradering laer aangepas het weens ‘n “sukkelende ekonomie”.
Eskom het intussen vir ‘n bykomende styging van sowat tien persent in kragtariewe gevra. Die Kaapse stadsraad het aan die nuusagentskap Reuters gesê die voorgestelde styging van 9,5 persent sal bykomend tot die 12,9 persent wees wat reeds goedgekeur is.
Indien die tweede styging goedgekeur word, sal dit neerkom op ‘n styging van 22,7 persent in elektrisiteit vir die 2015/2016 geldjaar.