Grondwetlike krisis dreig in Hongkong

Dosyne pro-Beijing wetgewers het dié week uit Hongkong se wetgewende raad gestap om die inswering van twee pro-onafhanklikheid aktiviste te verhinder. Dit lê die grondslag vir ‘n grondwetlike krisis in die Chinees-­beheerde stad.

Die onafhanklikheidsonderwerp is lank reeds taboe in die voormalige Britse kolonie wat ingevolge die een-land-twee-stelsels-beginsel regeer word sedert dit in 1997 onder China se bewind gekom het.

Pro-Beijing wetgewers sê hulle het geen keuse gehad as om uit te stap nie nadat die twee aktiviste geweier het om verskoning te vra nadat hulle “die moederland beledig het.”

Yau Wai Ching, pro-onafhanklikheidsaktivis, het op sy beurt gesê die pro-establishment kamp behoort om verskoning te vra omdat “hulle die mense van Hongkong verraai het”.

Gratis Telkom-data aan studente wat wil studeer

Telkom het bevestig dat hulle gratis data beskikbaar gaan stel aan studente wat weens die voortslepende betogings nie toegang tot hul studiemateriaal kan kry nie.

Die maatskappy sê hy is daartoe verbind om onderwys in Suid-Afrika te steun, het RSG berig.

Sommige universiteite het klas- en studiemateriaal aanlyn beskikbaar gemaak vir studente wat weens die betogings nie toegang tot die kampusse kan verkry nie.

Telkom se diens waarmee die ontvanger van die oproep die koste daarvan dra, sal studente toelaat om Telkom-simkaarte te gebruik om toegang tot ‘n universiteitswebwerf te verkry sonder dat hulle self vir die dataverbruik betaal.

Studente wat akademiese materiaal deur Telkom as internetdiensverskaffer verkry, sal ook by die gratis data baat vind.

Groot polisieteenwoordigheid vir ‘studente-opmars’ in Pretoria

‘n Groot polisieteenwoordigheid is op Kerkplein in Pretoria ontplooi vir die opmars van swart jeugdiges oor sogenaamde “klasgelde” en “dekolonisering van onderrig” na die Uniegebou.

Volgens die Tshwane metro sal 3000 swartes wat gratis toegang tot universiteite eis, en reeds miljoene rande se skade aangerig het, aan die betoging deelneem.

By die Universiteit van Kaapstad, onder leiding van die onbekwame Max Price, het ‘n swart student intussen gevra dat wetenskap afgeskaf word.

In New York het die Kaapse student ondersteuning gehad van ‘n paar verdwaalde betogers wat ‘n brief aan amptenare van die Suid-Afrikaanse konsulaat in die Amerikaanse stad oorhandig het. Die groepie eis daarin gratis “gehalte” onderrig van “gedekoloniseerde tersiêre instellings” in Suid-Afrika.

Die groepie het hoofsaaklik bestaan uit voormalige Suid-Afrikaners wat tans in New York woon wat na die konsulaat opgeruk het in “solidariteit” met die openbare geweld, afbrand van biblioteke en beskadiging van eiendom by Suid-Afrikaanse universiteite.

Die akademiese jaar by die Universiteit van die Wes-Kaap is intussen tot niet nadat formele lesings opgeskort moes word omdat geweld opnuut losgebars het. Miljoene rande se skade is reeds op die kampus aangerig.

Oproeriges het begin geweld pleeg en op ‘n plundertog gegaan nadat die bestuur nie ‘n massavergadering wat deur die studente belê is, bygewoon het nie.

Groot skade is aan die universiteit se eiendom aangerig en meer as twintig studente is in hegtenis geneem.

Die woordvoerder van die UWK, Luthando Tyhalibongo, sê die toestand op die kampus is steeds plofbaar.

Reëlings is glo getref vir voorbereidings vir die eksamen. Hy sê studente kan hul eksamens of in November, of in Januarie volgende jaar skryf.

Die Oos-Kaapse polisie het meer as 30 studente by die Nelson Mandela Universiteit in Port Elizabeth in hegtenis geneem nadat gevegte tussen betogers en die polisie uitgebreek het.

Daar was Dinsdag ook voorvalle van geweld by die universiteit. Van die amokmakers wil nie teruggaan klas toe nie maar die universiteit is vasbeslote om met sy akademiese bedrywighede voort te gaan.

Die polisie sê die studente sal môre in die hof verskyn.

Polisiewoordvoerder, Sally de Beer, sê die studente se ouderdomme wissel tussen 19 en 30 jaar, en hulle is aangekeer in verband met openbare geweld nadat hulle die polisie met klippe bestook het.

Thuli Madonsela, die voormalige Openbare Beskermer die landwye opstand steun, het intussen gepleit dat geweld beëindig moet word, sodat die swart jeugdiges se “griewe” gehoor kan word.

Dit wil egter voorkom asof die amokmakers hulself nie veel steur daaraan nie omdat hulle onverpoos voortgaan om geweld te pleeg en eiendom te vernietig. Dat hul kriminele optrede hul griewe kanselleer het klaarblyklik nog net by ‘n bekommerde Madonsela ingesink.

Ontlastingsaaiers by UK vasgetrek

Die Universiteit van Kaapstad het bevestig dat die polisie vier oproeriges vasgetrek het wat met houers vol ontlasting na die kampus op pad was.

‘n Woordvoerder vir die universiteit, Elijah Moholola sê die amokmakers is by die ingang van een van die kampusse aangekeer.

Vroeër is nog twee studente in hegtenis geneem nadat betogende studente opnuut met veiligheidswagte op die kampus slaags geraak het.

Moholola sê onderrig gaan egter voort op elektroniese vlak. Hy sê elke fakulteit gebruik hul eie metode van onderrig en kommunikasie vir sy betrokke studente.

Die bestuur van die Universiteit van die Wes-Kaap het intussen onderneem om vandag te reageer op die 40 eise van amokmakers nadat hulle Maandag tydens ‘n massavergadering 48 uur tyd gegee om te reageer.

Die eise sluit in gratis tersiêre onderrig en dat alle skuld afgeskryf word. Klasse by die UWK is steeds opgeskort.

Die universiteit se bestuur sê hulle sal ook vandag ook duidelikheid gee oor die voltooiing van die akademiese jaar en eksamendatums.

‘n Massavergadering, die jongste poging om ‘n vreedsame oplossing vir die universiteitskrisis te vind, word vandag by die Holy Trinity Katolieke Kerk langs Wits gehou.

Daar sal gefokus word op die stryd om universiteite se deure oop te hou en te befonds. Enigeen wat hoop dat die geweld en onrus by universiteite gestaak word, is gevra om die massavergadering by te woon.

Die Katolieke priester, Graham Pugin, wat betrokke was by studente vandat die protesoptrede begin het, sal by die byeenkoms praat.

Nog hooggeplaastes wat verwag word is ‘n stigterslid van Cosatu en voormalige minister in Nelson Mandela se regering, Jay Naidoo, asook die voormalige Openbare Beskermer, Thuli Madonsela.

Oproer tref Windhoek se kampus

Universiteit van Namibië het die eksamens wat Dinsdag moes begin, uitgestel nadat oproeriges amok gemaak het omdat hulle daarvan weerhou word om te skryf tensy hul studiegelde betaal word, het die Republikein berig.

Die registrateur, Sifiso Nyati, het vroeër aangedui dat studente wat sukkel, gehelp sal word met registrasiegelde. Maar volgens Nyati het nie een van die groep van sowat 40 studente wat gister voor die administratiewe gebou gevra het dat “eksamens moet val”, om geldelike hulp aansoek gedoen nie.

“Daar is mini-beurse in die Stigting-afdeling, sowel as die registrateur en dekaan se kantoor waar finansiële hulp beskikbaar is vir studente met uiters desperate finansiële beperkinge en wat akademies goed vaar.”

“Ons kon nie een opspoor wat dié kantore genader het nie.”

Die universiteit het Maandagaand laat weet eksamens vir Dinsdag en Woensdag is uitgestel.

Oproeriges het Maandag chaos in verskeie lesinglokale gesaai toe hulle studente se eksamenroosters summier begin opskeur het. Die Republikein beskryf die situasie as volg:

Duisende studente het Maandagoggend via Unam se webportaal kennis gekry dat elke student sy eksamenrooster by aangewese lokale op die kampus moes gaan afhaal. Studente wie se studentegelde nie vereffen was nie, sou nie toegelaat word om hul eksamens af te lê nie. Eksamenroosters is voorheen op die webportaal geplaas waar studente dit self kon aflaai.

Volgens Nyati is dit om te verhoed dat studente die roosters van hul eie webportaal uitdruk, nadat die verskuldigde bedrag aan die universiteit verander is om ’n balans van nul te wys.

“Die universiteit het besluit om self die roosters te druk en persoonlik aan studente te oorhandig. Dié wat nie gelde verskuldig is nie, kry ’n amptelike stempel wat dit bevestig.”

Hy het beklemtoon dat studente toestemming het om te betoog.

“Ons het egter gevind daar is dié wat hul frustrasie uitwoed, omdat hulle blykbaar nie eens vir die eksamen kon kwalifiseer nie. Dis hulle wat die vrede bedreig. Ons het daarom besluit om die dienste van ‘vredesbeamptes’ (polisie) te bekom.”

Uitstaande studiegelde van internasionale studente wat by Unam studeer, beloop volgens Nyati sowat N$10 miljoen.

“Ongelukkig het hulle nou ook by die betogers aangesluit.”

’n Tweedejaarstudent het die uitdeel van eksamenroosters aan studente op kampus as “chaoties” beskryf.

“Elke fakulteit is toegewys aan ’n sekere lokaal. By een lokaal was daar tot 800 studente met vier tot ses mense wat almal moes help.” Volgens hom het studente later ongeduldig begin raak en selfs deur ’n deur gebreek. Eksamenroosters wat in stapels gereed was om aan studente uitgedeel te word, is opgeskeur.

“Dit het van die een lokaal na die ander oorgespoel. Ek dink die opstokers voel hulle kan met hul optrede Unam sover kry dat hulle wél kan skryf en hul uitslae kry wanneer die skuld vereffen is.”

Unam het op 27 Julie vanjaar ’n amptelike kennisgewing op sy webtuiste geplaas waarin duidelik gemaak word dat uitstaande gelde vóór of op 30 September betaalbaar is. Volgens die kennisgewing het studenteskuld by die universiteit vanjaar beduidend gestyg as gevolg van ’n besluit om studente te registreer, sonder dat die normale betalingsvereistes by registrasie geld. Die gevolg is dat die universiteit nou beduidende tekorte in sy 2016-begroting het.

Die kennisgewing in Julie beklemtoon dat studente met uitstaande studentegelde nié toegelaat sal word om die Oktober 2016-eksamens af te lê nie.

Die bestuur het aangedui dat eksamens op al die universiteit se kampusse afgestel is vir Dinsdag en Woensdag. Die nuwe datums sal mettertyd bekend gemaak word.

Eksamens wat soos oorspronklik Donderdag sou plaasvind, gaan soos normaal voort.

Maar studente wat reeds betaal het kla die uitstel van eksamens raak alle studente, insluitend dié wat soos sy reeds haar rekening ten volle vereffen het.

Hulle bevraagteken Unam se tydsberekening om op die dag vóór ’n eksamen vir studente te laat weet skuld sluit vir hulle die deur tot eksamenlokale.

“Dit is onregverdig en moes voor die tyd gekommunikeer en uitgeklaar gewees het,” het een gesê.

Klagtes oor droogte stroom in by MRK

Klagtes dat die gebrek aan water skendings van menseregte is, stroom in by die SA-Menseregtekommissie in die Vrystaat.

Die kwaai droogte het damme se watervlakke tot krisisafmetings laat daal.

Die Vrystaat is een van die eerste provinsies wat as droogtegebied verklaar is. Inwoners in verskeie dorpe in die provinsie se krane het intussen drooggeloop.

Die Kommissie se Buang Jones sê hoewel die provinsiale kantoor in Bloemfontein gedurende die vorige boekjaar meestal klagtes oor onwettige inhegtenisneminsg en ongelykheid ontvang het, is klagtes oor menseregteskendings wat met die wydverspreide droogte verband hou, aan die instroom.

Jones sê die klagtes wat by hulle kantore ingehandig word, gaan meestal oor ernstige watertekorte.

Toeareg-vegters blok djihadistiese smokkelroete

Ondanks Franse militêre optrede in 2013 om militante Islamitiese groepe in die noorde van Mali onder beheer te bring, is die gebied steeds polities onstabiel.

‘n Aantal uitgedorde brode is al wat in die hoofbakkery van Mali se noordelike woestyndorp, Kidal, oor is.

Die eienaars het die bakkery verlaat toe meelpryse verdubbel het nadat gewapende vegters van ‘n meestal Toeareg-groep verlede maand die dorp geblokkeer het, wat op ‘n hoofsmokkelroete geleë is.

Die blokkade is deel van ‘n bitter stryd tussen opposisie Toeareg-stamme, wat pogings om ‘n 2015-vredesooreenkoms te implementeer om die noordelike deel van Mali en die Sahel te stabiliseer, in die wiele te ry.

Tien miljoene dollar in Westerse hulp, wat aangebied is om die oorsake van die voortdurende Toeareg-opstande in die noorde die hoof te bied, is vir eers opsy geskuif totdat spanning tussen die gewapende groepe, soos die Kidal-blokkade toon, verlig word.

Die afwesigheid van ‘n wettige weermag in die noorde het ‘n leemte gelaat wat bendes Islamitiese militante, toegelaat het om toenemend uitdagend te raak. Hulle is eers verjaag gedurende die Franse militêre operasie van 2013, maar nie verslaan nie.

Om griewe van die sekulêre gewapende Toeareg-groepe op te los, wat uit duisende gewapende vegters bestaan, word gesien as noodsaaklike stap om teenstand te bied teen rondtrekkende djihadiste in die gebied.

Opposisie verwerp uitslag van Montenegro verkiesing

Twee opposisie-alliansies in ­Montenegro het die uitslae van Sondag se parlementêre verkiesings, waarin die eerste ­minister, Milo Djukanovic se party die meeste setels gewen het, verwerp en die regering van intimidasie van kiesers beskuldig.

Djukanovic se Demokratiese Party van Sosialiste het 36 setels, vyf minder as ‘n meerderheid in die parlement met sy 81 setels gewen. Kritici kla dat onreël­matighede by die stemmery opgemerk is.

Sondag is 20 Serwiese burgers in hegtenis geneem nadat hulle glo ‘n “terreurkomplot” gesmee het om staatsinstansies aan te val.

‘n Voormalige Serbwiese polisiebevelvoerder Bratislav Dikic (foto), wat tans aangehou word in Montenegro, is op ‘n hongerstaking.

Dikic is Sondag in hegtenis geneem, voor die parlementêre verkiesing saam met 19 ander Serwiese burgers en word daarvan beskuldig dat hulle “terroriste-aanvalle op instellings wou uitvoer, burgerlikes wou doodmaak, en die premier wou ontvoer”.

Dikic se prokureur sê dat sy kliënt skuld ontken.

Montenegro, ‘n voormalige Joego-Slawiese­ republiek met 620 000 mense, is verdeel tussen diegene wat sterker bande met tradisionele bondgenote in Serwië en Rusland voorstaan en ander wat hulle by die Weste skaar.

Afrikaanse gebiede vaar sleg op lys van SA miljoenêrs

Hoewel Afrikaners vir die grootste deel van die twintigste eeu die land regeer het, besit hulle weinig van die land se rykdom. Dié afleiding kan gemaak word uit die jongste rykdomverslag oor Suid-Afrikaanse stede wat deur die maatskappy New World Wealth vrygestel is.

By verre die rykste stad in die land – waar weinig Afrikaners woon – is Johannesburg. Dié stad beskik oor $243 miljard se rykdom. Daar woon 17 600 dollarmiljoenêrs en twee dollarmiljardêrs in die Goudstad.

Kaapstad met sy geurtjie van Britse kolonialisme, is die Suid-Afrikaanse stad met die tweede meeste rykdom ter waarde van $130 miljard. Daar woon 7 400 dollarmiljoenêrs en 2 dollarmiljardêrs in die skadu van Tafelberg.

Nog ‘n Engelse koloniale stad, Durban, beskik oor die derde meeste rykdom, ter waarde van $45 miljard. In dié subtropiese kusstad woon daar 2 700 dollarmiljoenêrs en een dollarmiljardêr.

Pretoria, die stad in die land waar die meeste Afrikaners – en blankes – woon, is vierde op die lys met ‘n totale rykdom van $42 miljard. Daar woon 2 600 dollarmiljoenêrs in die Jakarandastad, dog geen miljardêr nie.

Twee gebiede wat egter deur New World Wealth as “ontluikende setels van rykdom” uitgelig word, en waar Afrikaners nietemin sterk verteenwoordig is, is: Paarl-Stellenbosch-Franschhoek en die Tuinroete. In Paarl-Stellenbosch-Fransschoek is $40 miljard se rykdom gekonsentreer en woon daar 2 500 dollarmiljoenêrs, byna soveel soos in Pretoria.

Op die Tuinroete wat omskryf word as “van Mosselbaai tot die Stormsrivier” met dorpe soos George, Knysna, Plettenbergbaai
en Wildernis is daar $38 miljard se rykdom, met vele afgetrede miljoenêrs wat oor die see uitkyk.

Daar woon net soveel dollarmiljoenêrs op die Tuinroete as in Paarl-Stellenbosch-Franschhoek, te wete 2 500.

‘n Gebied wat nie op die verslag verskyn nie, is die Oos-Rand wat ook oor ‘n aansienlike ekonomiese uitset beskik, maar wat moontlik by Johannesburg ingereken is.

Die stad met die meeste rykdom ter wêreld is Londen, wat ‘n kortkop voor New York verkeer. Die Britse hoofstad huisves $2,7 triljoen se rykdom, met 357 000 dollarmiljoenêrs en 62 dollarmiljardêrs wat daar woonagtig is. Maar die groot stede van China en Indië is besig om opgang te maak en gaan waarskynlik binnekort die Britse en Amerikaanse finansiële hoofstede onttroon.

Meer as 500 oproeriges sedert Februarie vas

Sedert Februarie is 560 onlusmakers in hegtenis geneem in verband met gewelddadige betogings by universiteite.

Die waarnemende nasionale polisiekommissaris, Khomotso Phahlane het tydens ‘n mediakonferensie in Pretoria sy kommer uitgespreek oor toenemende voorvalle van brandstigting en die gebruik van petrolbomme op en naby kampusse.

Phahlane sê dié voorvalle is ‘n bewys daarvan dat kriminele elemente die veldtog oor gratis onderwys binnegedring het. Hy sê die polisie sal op die kampusse bly om studente wat eksamen skryf te beskerm en ontwrigtings te voorkom.

Die Universiteit van Pretoria het sy akademiese program deur middel van internet-lesings hervat nadat die kampusse vir weke lank gesluit was, het RSG berig.

Eksamens sal na verwagting op 14 November begin. Die universiteit se woordvoerder, Anna-Retha Bouwer, sê alle lesings en studiemateriaal sal deur die fakulteite aanlyn of op ‘n ander manier beskikbaar gestel word.

Waar kontak tussen lektore en studente nodig is, sal daar via die universiteit se afstandbeheerkanaal gekommunikeer word.

Reëlings om toegang tot rekenaars vir dié studente te verskaf, sal so gou moontlik aangekondig word.