Een van die absurdste ideologiese verskynsels is Afrikanerliberalisme. Terwyl die klassieke liberalisme van die negentiende eeu darem die bestaan van meer as een waarheid, meningsverskil en spraakvryheid erken het, is die Afrikanerliberalis meer soos ‘n fundamentalis. Vir hom is daar maar één waarheid, een dogma en wee diegene wat nie daaraan glo nie!
Naspers, of Naarpers soos hulle in die volksmond bekendstaan – hoewel sommige mense praat ook van Naspes, daar is dus ‘n keuse – het natuurlik lank reeds die Damaskusbekering tot pseudoliberale fundamentalisme ondergaan. Hulle dink nie, hulle gló.
Tans lyk dit asof Beeld ‘n hele propagandaveldtog teen my en Steve Hofmeyr voer. Steve ry te vinnig, terwyl ek weer sulke koolkoppe soos Piet Croucamp op hul logiese denkfoute wys. In Suid-Afrika kan jy maar babas verkrag, oumense op plase tot die dood toe martel, en dis alles bykomstighede van “demokrasie” wat ons maar gelate moet aanvaar, te oordeel aan Naarpers se volslae gebrek aan kritiek op dié gruweldade. (Is daar al ooit ‘n hoofartikel in Beeld of Rapport gepubliseer wat spesifiek plaasmoordenaars kritiseer?)
‘n Afrikaner wat ‘n mening uitspreek, is vir Naarpers egter soos ‘n rooi vlag voor ‘n bul. Dít kan nie geduld word nie. Dit druis in teen die heersende dogma van “nasiebou” en fundamentalistiese Mandela-aanbidding.
Verlede week publiseer Beeld uit’t bloute ‘n stokou stuk wat Flip Buys op Maroelamedia geskryf het en waarop enkele skrywers hier op praag reeds kommentaar gelewer het:
Aanvanklik kon ek nie verstaan waaroor dit gaan nie, totdat ek uitgewerk het dat Flip Buys eintlik verwys na my repliek op een van Piet Croucamp se tirades. Flip Buys sou nooit as nagraadse student kon vorder nie, want sy stuk gaan mank aan enige verwysings en daarom laat hy sy lesers heeltemal (dalk doelbewus?) in die duister.
Terloops, dis nogal interessant wat Buys oor Mandela te sê had:
Flip Buys, uitvoerende hoof van Solidariteit, het gesê Suid-Afrikaners dink terug aan Mandela se tyd as president wat gekenmerk is deur goeie rassebetrekkinge, optimisme en vertroue in die land se toekoms en goeie landsbestuur. (aangehaal in Beeld op Vrydag 6 Desember 2013)
Al tegniek wat die spul fundamentaliste by Beeld met hul gebrekkige opvoedings ken, is dié van die tref-en-trap-belastering en etikettering. Almal wat nie voor die verskeidenheid Mandela–standbeelde in die land neerkniel om wierook en kerse aan te steek soos voor ‘n Baäl van ouds nie, is “regs en rassisties”. Ek dink hulle verlang regtig sterk na die ou Oos-Duitsland waar die Stasi almal dopegehou het wat nie goeie kommuniste was nie en dalk oor die Muur na die “fascisme” aan die oorkant wou ontsnap. Dis nog ‘n oeroue linkse belediging wat Naarpers gereeld afstof: “fascis”. As jy op Afrikaanse skole en universiteite aandring, is jy ‘n “fascis”. So iets.
Ewenwel, ek lees baie min Beeld omdat hulle deesdae verlang dat mens op die internet daarvoor moet registreer, dus reageer ek nie gewoonlik op enige van die stereotipe rubrieke en kommentare wat in dié Naarpers-publikasie verskyn nie. ‘n Mens kan jou in elk geval net aan sóveel “naar” blootstel. Die gedagte om vir Beeld te betaal, is natuurlik so absurd dat jy net sowel ‘n PayPal-subskripsie op die ANC se mediaverklarings kan uitneem, uit dankbaarheid dat iemand in Luthuli-huis nog kán skryf, danksy Bantoe-onderwys! In die geval van Flip Buys se stuk, het ek egter besluit om by wyse van uitsondering wél te reageer en het die volgende brief aan Beeld gerig. Wat toe – is ons enigsins verbaas? – nie geplaas is nie.
Bestel Dan Roodt se politieke essays
Voordat ek my brief aan Beeld hier publiseer, laat my toe om eers my lagbui te onderdruk. Ek dink Beeld en Naarpers in die algemeen verkeer onder die indruk dat ons steeds in die tegnologiese donker eeue verkeer waartydens die hoofstroommediagroepe, nes die Oos-Duitse televisie, mense se denke bepaal het. Nóg Naarpers, nóg hul epigoon Flip Buys wat saam op sy knieë in aanbidding voor Mandela val omdat hy Naarpers vir die bemarking van sy sosialistiese vakbond en verwante staatsdiensagtige “groot organisasies” nodig het, verstaan enigiets van hoe die internet die spelreëls verander het.
Beeld en Buys dink ons is nog iewers in die vroeë tagtigerjare toe dit genoeg was om iemand met drukkersink letterlik en figuurlik “swart te smeer”, en agterna enige reg op repliek te weier. Dis mos “goeie joernalistiek”! Só is enige kritiese denke in Afrikaans onderdruk en die groot verraad voorberei, totdat die Afrikaners soos ‘n klomp lemmings die see ingevaar het, sonder ‘n plan.
Daardie dae, is ek bevrees, is vir goed verby. Selfs die mees hartstogtelike gebede by Mandela se standbeeld gaan hulle nie terugbring nie. Ons mag ons land kwyt wees, maar ten minste het ons weer ons spraakvryheid en vermoë om helder te dink, teruggekry.
Flip Buys vrees nie korrupsie, moord, verkragting en die ander plae wat ons land teister nie, maar hy leef in paniese angs vir “rasse-argumente”. Die snode snotkoppe by Beeld se redaksie, daarenteen, se broeke bewe by die gedagte dat daar Afrikaners daarbuite mag wees wat van die Dogma afwyk. Hulle bars in koue sweet uit as hulle bloot vermoed dat ons almal nie opreg in alle vorme van witskuld, Mandelaïsme en klakkelose onderdanigheid aan die huidige, korrupte bestel gló nie.
Moenie dink nie, gló. Dis die motto van die links-liberale Kruiperkaner wat sy siel vir geld sal verkoop, en sonder te hik of te kik sal toesien hoe sy hele gesin deur ‘n paar “vryheidsvegters” uitgewis word. Daar is mos ‘n Mandela-beeld by die Uniegebou. Wat meer het ‘n mens nodig?
Hier volg die briefie wat die DrogBeeld te bang was om te plaas, nadat hulle Flip Buys se ongevraagde, ongegronde en onbilike kritiek op my oorspronklike stuk met fanfare aangebied het, nogal met ‘n amateuragtige illustrasie wat voorgee dat “rassisme” soos ‘n sware vuis op die Afrikaner rus:
Ek wonder of Flip Buys self verstaan wat hy met ‘n “rasse-argument” bedoel, want my skrywe waarna hy verwys, was juis bedoel om die rasse-argument(e) van dr. Piet Croucamp van die Johannesburgse Universiteit te weerlê.
Croucamp het naamlik twee dinge beweer: dat Afrikaners, of ten minste diegene wat hulself só beskryf, “dom” is. Verder het hy gesê dat “alle rassiste met lae intelligensie geassosieer word”. Kennelik is mnr. Buys en dr. Croucamp geesgenote, want albei is lede van Mensa, die vereniging vir mense met begaafde IK’s, en sien neer op die gemiddelde Afrikaner wat nie tot verhewe “nie-rassige” denke in staat is nie.
Daarteenoor het ek aangetoon dat nogal heelwat internasionale figure wat op een of ander stadium deur ander, veral polities korrekte joernaliste, vir “rassiste” uitgekryt is, hul intellektueel onderskei het. Twee voorbeelde van “rassiste” wat Nobelpryse in wetenskaplike dissiplines ontvang het, is die uitvinder van die transistor, William Shockley, en die mede-ontdekker van die DNS-heliks, James D. Watson.
Reeds in die ou Suid-Afrika is kritiese denke nie gewaardeer nie en daarom het die Nasionale Party tydens sy laaste stuiptrekkinge uit ‘n klompie patetiese jabroers bestaan wat desperaat was om te konformeer. Op die ou end het hulle epigone van Joe Slovo en die SAKP geraak en die denke van hul eertydse vyande klakkeloos hul eie gemaak.
Flip Buys en FW de Klerk
Ek is seker Flip Buys en FW de Klerk is net sulke goeie vriende soos wat hulle op foto’s in die glanstydskrifte lyk. Al hierdie “slim” leiers het ons nou in ‘n situasie laat beland waar Afrikaners ná die korstondige DA-bewind van enkele maande op Potchefstroom nie eens ‘n enkele munisipaliteit waar ook al in die land bestuur nie, wat nog te sê enige inspraak hoegenaamd in die regering het. Dis seker wat Buys eufemisties as die “morele hoëgrond” beskryf. Minder polities korrek noem ‘n mens dit die ashoop.
Ons toekoms is duister, behalwe dat daar nog baie oor metafisiese “rassisme” gesanik gaan word. Verskoon my as ek, tesame met ‘n toenemende aantal Franse, Amerikaanse en ander denkers, dit taamlik oninteressant vind.
Terloops, verteenwoordig regstellende aksie, wat op die mite van swart benadeling gegrond is, nie ook ‘n groteske rasse-argument nie? Ras is mos ‘n “sosiale konstruk”, totdat die swartman en die Indiër voorgetrek moet word. Dan onderskei die sisteem met die grootste gemak tussen rasse.
Net soos Afrikaners nie bestaan nie, totdat hulle die blaam vir die misdadigheid en nie-prestasie van ander groepe moet dra.
Soos ek reeds tevore gesê het, viind ek dat godsdiens en politiek geskei moet word. Selfs al glo mens dat die staat Christelik moet wees, bly die vraag nog: watter interpretasie van die Christelike geloof en watter kerkverband?
In die vroeë dae van die Boererepublieke was daar konflikte oor godsdiens. Tydens die kort burgeroorlog in die Transvaal in die vroeë 1860s, het 'n mededinger van Kruger om die pos van kommandant-generaal, hom daarvan beskuldig dat hy die Gereformeerde Kerk (Doppers) die staatskerk van die ZAR wou maak. Op daardie stadium was die Hervormde Kerk die staatskerk. Die uiteinde van hierdie grappie was 'n "godsdiensoorlog-tussen-Afrikaners" wat by Potchefstroom die dood van omtrent 40 man gekos het.
In die 1983-grondwet uit die PW Botha-tydvak (wat in baie opsigte 'n beter en veel minder dubbelsinnige grondwet as dié van 1996 was), staan daar in die aanhef:
"In nederige erkentlikheid teenoor die Almagtige God, Beskikker oor die lotgevalle van volkere en nasies…", wat natuurlik nie die "Almagtige God" as hetsy Christelik, hetsy Islamities of wat ook al tipeer nie.
Enkele paragrawe later lui dit:
"Oortuig is van die noodsaaklikheid om saam te staan en om die volgende nasionale doelwitte na te streef:
Om Christelike waardes en beskaafde norme te handhaaf, met erkenning en beskerming van vryheid van geloof en aanbidding…"
Ook Paul Kruger was destyds ten gunste van geloofsvryheid en het in Johannesburg die Joodse sinagoge geopen met die kwinkslag: "Ek is hier om u te bekeer."
Ek meen dus dat "die rol van fundamentele Calvinistiese ideologieë in die Geskiedenis van die Afrikaner" so te sê nul is as dit by staatkunde kom. Afrikaners is lank voor die Hollanders sterk deur die Verligting en die Franse revolusie beïnvloed en het ook lank voor baie Europese nasies verkiesings gehou. Die kort periode onder die (Franse) Bataafse republiek in die Kaap het ook 'n blywende nalatenskap gehad wat myns insiens 'n bydraende oorsaak van die Groot Trek was.
Soos Jaap Steyn in sy stukkie oor Die piëtisme brei uit aandui, het Michiel Christian Vos, 'n gebore Kapenaar, egter die piëtisme van Nederland na Suid-Afrika gebring.
Hoewel Kruger self 'n mistiek godsdienstige man was, het hy deur sy onderwysbeleid en invoer van die meer verligte Hollanderonderwysers aan die einde van die negentiende eeu 'n tradisie gevestig wat van die piëtistiese en streng Calvinistiese afgewyk het.
Ek vermoed dat verskeie Afrikanerleiers in die twintigste eeu nie eintlik godsdienstig was nie. Hoewel pro-Brits in die tweede helfte van sy lewe, was Smuts steeds iewers nog 'n Afrikaner. Hy was 'n aanhanger van biologiese evolusie en waarskynlik 'n ateïs of naby daaraan.
Ook J.B.M. Hertzog verwys byna nooit na godsdienstige opvattings in sy toesprake nie en vermoedelik was hy insgelyks 'n vrydenkter of agnostikus, hoewel die openlike erkenning daarvan destyds natuurlik politieke selfmoord sou beteken het.
Verwoerd self is veel eerder gelei deur sosiologiese en antropologiese beginsels as deur Calvinisme. Ek vermoed dat F.W. de Klerk die mees godsdienstige Afrikanerleier van die twintigste eeu was – in 'n negatiewe sin. As konserwatiewe Dopper het hy fundamentalisties geglo dat God die Afrikaner sou beskerm, selfs al gee hy polities en militêr aan die ANC oor. Ons kan tans die rampspoedige gevolge van sy piëtisme sien en ervaar.
Die Protestantse lande van Noord-Europa, waaronder veral Nederland en Swede, was van die ywerigste ondersteuners van die ANC en SAKP se radikalisme in Suid-Afrika en het ons inderdaad in die rug gesteek. Blykbaar was daar kollektebussies voor in elke Nederlandse kerk waar gemeentelede geld vir die ANC kon skenk, wat natuurlik in Suid-Afrika vir stedelike terreur en aanvalle op burgerlikes gebruik is.
Die vraag kan ook gevra word of die soort gees van "dis sonde om te dans" wat tot onlangs aan die Potchefstroomse universiteit vir C.H.O. geheers het, nie eerder te wyte aan fundamentalistiese invloed vanuit Nederland was as wat dit 'n uitdrukking van egte Afrikanerkonserwatisme was nie.
Die Afrikaner se akademiese teologie is dermate deur die Duitse skool beïnvloed dat heelwat sekulêre beskouings vanuit Kant en die Duitse verligting ook van ons kansels af gepredik is. Tans heers daar natuurlik 'n nuwe piëtisme in die vorm van die veramerikanisering van baie kerke, wat die oppervlakkige en emosionele Amerikaanse baptisme navolg, pleks van ons heldere, intellektualistiese en verligte vorm van Calvinisme soos ons dit oor die afgelope paar eeue ontwikkel het.
Die soort verskynsels soos Angus Buchan is myns insiens uit en uit te danke aan dié toenemende Amerikaanse invloed onder Afrikaners, wat mense apolities en in die ban van 'n mistieke, private godsdiensbelewing laat.
