Etiket: Calvinisme

Brief: My pa was ‘n donkie

My Pa het my altyd vertel hoe hulle op skool ‘n bord met die woord “Donkie” om hulle nek moes dra elke keer as hulle swak gedoen het met die Engels. Nou vir ‘n jong Boere-lat was Engels nie die maklikste ding op aarde nie en die gevolg was dat hy menige pouses as ‘n “Donkie” saam met sy maats moes speel.

Snaaks hoe dit wat eens was, maar net weer is. Kyk mens na die hele taaldebakel op ou Afrikaanse universiteite wat moet verengels, sien mens hierdie selfde Engelse (imperialistiese) hovaardigheid al weer voor ons afspeel. Afrikaans word in debat na debat beskou as uitgedien in die nuwe wêreld en Engels, Engels, Engels, is al wat ons hoor. Wat skokkend is, is wanneer mens tot die besef kom dat die besluite oor die bestaan van Afrikaans nie geneem word deur Engelse mense nie, maar deur Afrikaanses. Dit wil voorkom of die Elite-Afrikaner tot die besef gekom het dat indien hulle hulle status wil behou, hulle moet wegbeweeg van die kombuistaal en meer gesofistikeerde Brits moet praat. In soveel woorde reken hulle Afrikaans is uitgedien en dat dit sinneloos is om aan te gaan om mense in die taal op te voed.

Dus- Die Afrikaner-/Afrikaanse akademiese elite se boodskap aan die res van ons is –“Julle tyd is verby”. Hulle het boedel oorgegee en ons moet aanbeweeg. Hulle besluit namens ons dat hierdie volk met hierdie taal se toekoms nie meer relevant gaan wees nie. Nou goed- my Engels is nie van die beste nie, maar hier is ‘n boodskap vir hulle in my beste Brits: “To hell with you!!” As mens dit moet vertaal in Afrikaans kan dit ook lees: “Vlieg binne julle moer in!”

Vir te lank sit ons mense met hierdie Calvinistiese minderwaardigheidskompleks waar jy inherente respek toon aan iemand wat geleerdheid het. Hierdie (ver-)leiers van die volk wat na ons belang moet omsien, verkoop ons keer op keer uit vir hulle eie persoonlike gewin of om hulle eie opinie te bevorder. Die tyd het gekom om ons rug te draai op hierdie mense wat nalaat om ons belange te beskerm wanneer hulle in sodanige posisies is om dit te doen. Die besef moet tot ons deurdring dat ons volkie se voortbestaan in ons eie hande is en dat enige iemand wat dit teenstaan as vyandig beskou moet word. Vir te lank blameer ons die regering, ander rasse en politieke partye vir die verlies van ons eie bates terwyl die grootste skade aangerig word deur die Afrikaner-/Afrikaanse Elite agter toe deure.

Een van die groot uitdagings van universiteite was nog altyd die gaping tussen die akademie en die praktyk. Studente leer ‘n ding in ‘n boek, maar as hy in die praktyk instap, is dit baie anders. Net so het hierdie Elite ‘n goeie akademiese punt, maar ons, die mense, is die praktyk en die twee is tans ver verwyderd.

Ons volk het nie onstaan uit geleerdes nie; dit was rowwe bliksems wat hier aangekom het, harde manne wat op die myne gewerk het, bywoners was, geboer het en transport gery het oor die vlaktes en berge. Harde werkers. Donkies. Nou, behalwe vir die feit dat ons Saligmaker op ‘n donkie die stad ingery het, is daar ‘n ander ding van ‘n donkie wat jy moet weet. Hy het ‘n wil van sy eie. So hard soos wat hy kan werk, net so steeks kan die donner word. Vir jare het hulle bordjies om ons nekke gehang en ons “Donkies” genoem. Dalk is dit tyd om hierdie realiteit te aanvaar. Dalk is dit tyd om te aanvaar dat ons ‘n hardwerkende, nederige, moedswillige volk is. Die tyd het gekom dat ons vassteek soos net ‘n donkie kan en weier om ‘n hel verder in die pad af te stap waarheen die Elite ons lei, ‘n pad waar Afrikaans nie meer relevant is nie, ‘n pad waar ons alles wat ons uniek maak, moet opoffer omdat dit akademies en polities nie aanvaarbaar is nie.

My Pa was ‘n “donkie”. Eerlik, hardwerkend en nederig. Hy het die spot as kind verduur en met sy eie hande vir hom en vir sy gesin ‘n lewe gemaak al was dit op daardie tydstip onaanvaarbaar om swak Engels te praat. Hy het gestaan by wat vir hom reg is, moedswillig en hardkoppig. Dalk is dit hoekom Oom Siener die volk altyd as donkies in sy gesigte gesien het. Die punt is – ek is eerder ‘n opregte, moedswillige plaasdonkie as ‘n geleerde joiner-elite. My pa was ‘n donkie en so is ek. Jy kan nou maar vir ‘n donkie lag, maar wee die dag as hy vir jou raakskop.

– Vannermerwe

Godsdiens en politiek – ‘n Afrikanerdilemma

Image

Soos ek reeds tevore gesê het, viind ek dat godsdiens en politiek geskei moet word. Selfs al glo mens dat die staat Christelik moet wees, bly die vraag nog: watter interpretasie van die Christelike geloof en watter kerkverband?

In die vroeë dae van die Boererepublieke was daar konflikte oor godsdiens. Tydens die kort burgeroorlog in die Transvaal in die vroeë 1860s, het 'n mededinger van Kruger om die pos van kommandant-generaal, hom daarvan beskuldig dat hy die Gereformeerde Kerk (Doppers) die staatskerk van die ZAR wou maak. Op daardie stadium was die Hervormde Kerk die staatskerk. Die uiteinde van hierdie grappie was 'n "godsdiensoorlog-tussen-Afrikaners" wat by Potchefstroom die dood van omtrent 40 man gekos het.

In die 1983-grondwet uit die PW Botha-tydvak (wat in baie opsigte 'n beter en veel minder dubbelsinnige grondwet as dié van 1996 was), staan daar in die aanhef:

"In nederige erkentlikheid teenoor die Almagtige God, Beskikker oor die lotgevalle van volkere en nasies…", wat natuurlik nie die "Almagtige God" as hetsy Christelik, hetsy Islamities of wat ook al tipeer nie.

Enkele paragrawe later lui dit:

"Oortuig is van die noodsaaklikheid om saam te staan en om die volgende nasionale doelwitte na te streef:

Om Christelike waardes en beskaafde norme te handhaaf, met erkenning en beskerming van vryheid van geloof en aanbidding…"

Ook Paul Kruger was destyds ten gunste van geloofsvryheid en het in Johannesburg die Joodse sinagoge geopen met die kwinkslag: "Ek is hier om u te bekeer."

Ek meen dus dat "die rol van fundamentele Calvinistiese ideologieë in die Geskiedenis van die Afrikaner" so te sê nul is as dit by staatkunde kom. Afrikaners is lank voor die Hollanders sterk deur die Verligting en die Franse revolusie beïnvloed en het ook lank voor baie Europese nasies verkiesings gehou. Die kort periode onder die (Franse) Bataafse republiek in die Kaap het ook 'n blywende nalatenskap gehad wat myns insiens 'n bydraende oorsaak van die Groot Trek was.

Soos Jaap Steyn in sy stukkie oor Die piëtisme brei uit aandui, het Michiel Christian Vos, 'n gebore Kapenaar, egter die piëtisme van Nederland na Suid-Afrika gebring.

Hoewel Kruger self 'n mistiek godsdienstige man was, het hy deur sy onderwysbeleid en invoer van die meer verligte Hollanderonderwysers aan die einde van die negentiende eeu 'n tradisie gevestig wat van die piëtistiese en streng Calvinistiese afgewyk het.

Ek vermoed dat verskeie Afrikanerleiers in die twintigste eeu nie eintlik godsdienstig was nie. Hoewel pro-Brits in die tweede helfte van sy lewe, was Smuts steeds iewers nog 'n Afrikaner. Hy was 'n aanhanger van biologiese evolusie en waarskynlik 'n ateïs of naby daaraan.

Ook J.B.M. Hertzog verwys byna nooit na godsdienstige opvattings in sy toesprake nie en vermoedelik was hy insgelyks 'n vrydenkter of agnostikus, hoewel die openlike erkenning daarvan destyds natuurlik politieke selfmoord sou beteken het.

Verwoerd self is veel eerder gelei deur sosiologiese en antropologiese beginsels as deur Calvinisme. Ek vermoed dat F.W. de Klerk die mees godsdienstige Afrikanerleier van die twintigste eeu was – in 'n negatiewe sin. As konserwatiewe Dopper het hy fundamentalisties geglo dat God die Afrikaner sou beskerm, selfs al gee hy polities en militêr aan die ANC oor. Ons kan tans die rampspoedige gevolge van sy piëtisme sien en ervaar.

Die Protestantse lande van  Noord-Europa, waaronder veral Nederland en Swede, was van die ywerigste ondersteuners van die ANC en SAKP se radikalisme in Suid-Afrika en het ons inderdaad in die rug gesteek. Blykbaar was daar kollektebussies voor in elke Nederlandse kerk waar gemeentelede geld vir die ANC kon skenk, wat natuurlik in Suid-Afrika vir stedelike terreur en aanvalle op burgerlikes gebruik is.

Die vraag kan ook gevra word of die soort gees van "dis sonde om te dans" wat tot onlangs aan die Potchefstroomse universiteit vir C.H.O. geheers het, nie eerder te wyte aan fundamentalistiese invloed vanuit Nederland was as wat dit 'n uitdrukking van egte Afrikanerkonserwatisme was nie.

Die Afrikaner se akademiese teologie is dermate deur die Duitse skool beïnvloed dat heelwat sekulêre beskouings vanuit Kant en die Duitse verligting ook van ons kansels af gepredik is. Tans heers daar natuurlik 'n nuwe piëtisme in die vorm van die veramerikanisering van baie kerke, wat die oppervlakkige en emosionele Amerikaanse baptisme navolg, pleks van ons heldere, intellektualistiese en verligte vorm van Calvinisme soos ons dit oor die afgelope paar eeue ontwikkel het.

Die soort verskynsels soos Angus Buchan is myns insiens uit en uit te danke aan dié toenemende Amerikaanse invloed onder Afrikaners, wat mense apolities en in die ban van 'n mistieke, private godsdiensbelewing laat.

люстрыданильченко юрій броніславович компромат