Kanselier van nuwe universiteit binnekort aangekondig

Die Sol Plaatje-Universiteit in Kimberley kondig na verwagting môre aan wie die instelling se eerste heeltydse vise-kanselier is.

Die universiteitsraad vergader môre om dié besluit te neem. Aansoeke het in Desember verlede jaar gesluit, onderhoude is gevoer en ‘n kortlys is intussen saamgestel.

Die tussentydse hoof, Yunis Ballim, is volgens ‘n betroubare bron die gunsteling om in die pos aangestel te word.

Ballim, wat in Johannesburg woon, het laat verlede jaar besluit om vir die pos aansoek te doen.

Die engelstalige Sol Plaatje-Universiteit is die eerste om sy deure in Suid-Afrika te open nadat die ANC aan bewind gekom het.

Die Noord-Kaap, waar die instelling opgerig is, is oorwegend Afrikaanssprekend.

Brand lê skool in puin na etniese konflik

Forensiese beamptes sal vandag met ondersoeke by die hoërskool in Malamulele in Limpopo begin nadat ‘n brand Maandagaand ‘n kantoorblok in puin gelê het, het RSG berig.

Die gebied word die afgelope bykans drie weke deur protesoptrede geteister deur Tsongasprekers wat ‘n afsonderlike munisipaliteit eis.

Tsongas kla dat Vendas voorkeur geniet.

Leerders het nog nie sedert die begin van die skooljaar onderrig gehad nie. Inwoners in die gebied sê die skool is deur die polisie met doringdraad afgesper en niemand kon die brand blus nie.

Hulle beweer dat die polisie niks gedoen het om die brand te bestry nie.

Die munisipale afbakeningsraad het Vrydag beslis dat die gebied nie ‘n aparte munisipaliteit van die Thulamela-munisipaliteit kan kry nie.

Die polisie is in die gebied ontplooi.

Intussen het die DA aangedui dat hy die Malamuele-taakspan, wat die protesoptrede reël, by die Menseregtekommissie gaan verkla omdat kinders nie kan skoolgaan nie.

Swapo sal De Kock verwelkom

Eugene de Kock (66) het glo by meer as een geleentheid met “redelike hoë vlak” Swapo-afvaardigings in die Sentrale Gevangenis in Pretoria vergader.

Swapo het aangebied dat De Kock na Namibië terugkeer en homself in die land vestig.

Dr. Piet Croucamp, oud-Namibiër en dosent in politieke wetenskap aan die Universiteit van Johannesburg, het aan die Republikein gesê De Kock het nog “’n baie goeie verhouding met sommige lede van Swapo se destydse Plan-soldate”.

Croucamp, wat hom reeds jare lank vir De Kock se vrylating beywer, sê hy het self ook “op ander maniere informele kontak met van dié ouens”.

“Swapo se boodskap tydens hierdie tronkbesoeke was dat hy welkom is in Namibië.”

Die Suid-Afrikaanse Sondagkoerant Sunday Times het gister na aanleiding van die paroolverslag berig “hy is (deur Swapo) ’n stuk grond naby die Okavango aangebied en sal hierdie geleentheid aangryp indien die Suid-Afrikaanse regering nie van hom verwag om binne die grense van Suid-Afrika te woon nie”.

De Kock is Vrydag ná 21 jaar agter tralies op parool vrygelaat. Hy is in Mei 1994 in hegtenis geneem en in Oktober 1996 in die Pretoriase hooggeregshof twee keer lewenslange tronkstraf opgelê en tot ’n bykomende 212 jaar tronkstraf gevonnis nadat hy aan 86 misdrywe waaronder ses moorde en bedrog, skuldig bevind is.

Die eens gevreesde De Kock was vanaf 1985 tot 1993 bevelvoerder van die veiligheidspolisie se berugte C10-eenheid op Vlakplaas en het die bynaam “Prime Evil” gehad.

Croucamp het gister gesê De Kock se paroolvoorwaardes is sodanig dat indien hy na Namibië wil reis, hy by korrektiewe dienste in die buurland daarvoor aansoek moet doen.

“Hy sal bitter graag weer Namibië toe wil gaan, maar dit sal nie in die afsienbare toekoms gebeur nie.” Of hy hom permanent hier sal kom vestig, het Croucamp gesê: “De Kock het Donderdag 66 geword. Hy is nie meer jonk nie en is nie finansieel in staat om daar te gaan woon nie. Hy sal in Suid-Afrika ’n stil bestaan buite die openbare oog voer.”

De Kock was in die laat sewentigerjare een van die stigterslede van Koevoet. Voor dit het hy as ’n polisieman op Ruacana diens gedoen. Ofskoon hy in Springs grootgeword het, het sy ouers in daardie stadium in Windhoek gewoon.

Sy pa, mnr. Lourens de Kock, was hooflanddros in Windhoek. Tydens Namibië se eerste demokratiese verkiesing in 1978 het hy (De Kock sr.) die verkiesingreëlings behartig.

Republikein het reeds in 2010 berig oor die moontlikheid dat hy hom ná sy vrylating in Namibië kan vestig.

Me. Pendukeni Ivula-Ithana, wat toe die minister van justisie was, het destyds gesê as hy “regtig ’n nuwe blaadjie omgeslaan het, sal hy as deel van Namibië se verbintenis tot ­versoening met ope arms ontvang word”.

Theuns Eloff nuwe voorsitter van FW de Klerkstigting

Die vorige rektor van die Noordwes-Universiteit, dr. Theuns Eloff, is verkies tot voorsitter van die FW de Klerkstigting.

De Klerk het reeds in 2014 te kenne gegee dat hy nie langer as voorsitter wil aanbly nie. Hy sal egter steeds ‘n “aktiewe rol” by die stigting speel om die oogmerke daarvan te bevorder.

Blykbaar is daar gister vir die eerste keer ‘n raadsvergadering onder Eloff se voorsitterskap gehou. De Klerk bly steeds as raadslid aan.

Die FW de Klerkstigting is in 1999 opgerig om die Suid-Afrikaanse grondwet te bevorder, asook om “positiewe verhoudinge tussen gemeenskappe” te bestendig. Die stigting ondersteun ook organisasies wat vir gestremde kinders sorg.

 

De Kock gee onderneming om MK te help

Eugene de Kock, beter bekend as “Prime Evil” is uit die tronk en sal binnekort help om grafte van “vermiste slagoffers van apartheid” aan te wys.

Na byna 20 jaar in die tronk, is dit nie bekend waar De Kock homself tans bevind nie. Hy is glo vrygelaat voordat die aankondiging amptelik gemaak is.

De Kock is vrygelaat om die Nasionale Vervolgingsgesag te “help” om oorblyfsels van aktiviste wat tydens die apartheidsera verdwyn het, op te spoor.

De Kock het glo reeds voor sy vrylating aan die NVG ‘n onderneming gegee dat hy inligting aan hulle sal verskaf.

Dit is nie die eerste keer dat De Kock die span bystaan nie.

Vrydag, het die minister van justisie, Michael Masutha gesê een van die redes wat gelei het tot sy besluit om die voormalige Vlakplaas-bevelvoerder vry te laat, was die hulp wat hy aan die NVG gegee het.

De Kock is al meer as 20 keer onder gewapende wag uit die tronk gelaat sodat hy sy voormalige veiligheidsmagkollegas kon gaan ontmoet om hulle te oortuig om ook te praat.

“Logistiek sal nou makliker wees,” het ‘n lid van die NVG gesê.

Dit was ‘n geheime vergadering twee jaar gelede tussen De Kock en Umkhonto weSizwe (MK) se veterane wat die weg gebaan het vir De Kock se suksesvolle paroolaansoek.

Dr Piet Croucamp het die vergadering moontlik gemaak. Tydens hierdie vergadering het De Kock waardevolle inligting verskaf wat glo gelei het tot MK se besluit.

Croucamp het gesê dat dié vergadering – en baie soortgelykes wat gevolg het – was “absoluut noodsaaklik” in die besluit om De Kock se vrylating.

“Die empatie wat die MK-ouens het vir De Kock bestaan op ‘n onverstaanbare vlak,” het Croucamp gesê.

Die Sunday Independent het intussen berig dat De Kock doodsdreigemente ontvang het en dat hy na ‘n huis vir veilige bewaring geneem is.

Anonieme bronne het aan die koerant gesê die dreigemente is deur “verregse organisasies” gemaak wat glo bang is De Kock gaan mense identifiseer.

Daar was voor 1994 nooit verregse ondersteuners wat deel was van die polisie nie.

Die Sunday Times het berig dat Namibië se Swapo De Kock in die tronk besoek het en aangebied het dat hy in die Okavango gaan bly. Dié aanbod is glo ook genoem in die verslag wat ingedien is vir sy paroolaansoek.

AU wys Grondgryp-Bob as voorsitter aan

Die regerende Zanu-PF in Zimbabwe het die Afrika Unie intussen geloof vir sy besluit om President Robert Mugabe as AU-voorsitter aan te wys.

Mugabe het verlede week by die AU-beraad in Addis Abeba gesê dat die res van die vasteland moet Zimbabwe se grondgrypvoorbeeld volg.

Die party sê die besluit weerspieël Afrikaleiers se gehegtheid aan die negentigjarige staatsman.

Die party-woordvoerder, Simon Moyo sê Afrika sal vir ewig Mugabe se heldedade koester, ondanks die Weste se negatiewe siening van hom.

Honderde wit boere is van hul plase afgegjaag wat tot die ineestorting van die land se eens florerende landboubedryf en hongersnood gelei het.

President Jacob Zuma het die Suid-Afrikaanse afvaardiging in Addis Abeba, Ethopië, by die pasafgelope beraad verteenwoordig.

Van die kwessies wat bespreek is, is die toename in terreuraanvalle in Afrika en die AU se reaksie op ebola in Wes-Afrika.

Suid-Afrika sal die gasheer wees vir die vyf-en-twintigste beraad van die AU wat vandeesjaar in Johannesburg plaasvind.

Nog ‘n fees wil Steve verbied

Nog ‘n musiekfees het die sanger Steve Hofmeyr die rug toegekeer.

Die Innibos Nasionale Kunstefees het aangekondig dat Hofmeyr, wat deur talle mense as die grootste trekpleister by die fees beskou word, nie vanjaar genooi is nie.

Die besluit volg na ‘n reeks omstrede politieke uitlatings deur Hofmeyr op sosiale media. Die woordvoerder van Innibos, Sandra Jacobs sê Hofmeyr se politieke standpunte het ‘n rol gespeel.

Die Klein Karoo Nasionale Kunstefees het ook vroeër bekend gemaak dat hulle en Hofmeyr se paaie moet skei.

Intussen het ‘n Facebookgroep wat gestig is om die KKNK te boikot, sowat 36 000 stemme getrek.

Weerlig dood ses

Ses swartes is dood nadat hulle in twee afsonderlike voorvalle in KwaZulu-Natal deur weerlig getref is.

Drie familielede is Saterdag dood nadat hulle naby Colenso deur weerlig getref is. Robert McKenzie, woordvoerder van die provinsiale nooddienste, het gesê ‘n ma en twee kinders is dood nadat die huis waarin hulle was deur weerlig getref is. Die vrou se man het oorleef.

Volgens McKenzie is nog drie mense dood nadat hulle vroeër Saterdagoggend deur weerlig getref is in Vryheid.

Twee vroue, tussen 70 en 80 jaar oud, en ‘n ouerige man is dood nadat die huis waarin hulle was deur weerlig getref is.

Drie ander vroue is beseer.

Duisende swart matrieks by eksamenkullery betrokke

Meer as 2 800 meestal swart matrikulante en ten minste 34 onderwysers en skoolhoofde van KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap was glo betrokke by grootskaalse eksamenkullery, het Sapa berig.

Elijah Mhlanga, woordvoerder van die departement van onderwys, het gesê 2 089 leerlinge van KwaZulu-Natal en 778 leerlinge van die Oos-Kaap word daarvan verdink dat hulle tydens hul 2014-matriekeksamens gekul het.

Mhlanga het gesê die uitslae van die vraestelle, wat by 19 lokale in KwaZulu-Natal en 14 lokale in die Oos-Kaap geskryf is, gaan nie bekend gestel word nie.

Die departement het oor die afgelope twee weke verskeie toesighouers en leerlinge ondervra.

“Van die betrokkenes het skriftelik erken dat hulle die vrae in ‘n sekere manier beantwoord het. Ander interessante bewerings het ook na vore gekom en die ondersoekbeamptes genoop om verder ondersoek in te stel.”

Hy het gesê daar was ‘n paar belydenisse, meestal van leerlinge, wat die ondersoekbeamptes se ondersoek versterk. “Daar is duidelike tekens dat daar gekoördineerde hulp was,” het hy gesê.

Die rede waarom die onderwysers deel van die kullery was, is nog nie vasgestel nie. ‘n Leerling het egter tydens ondervraging gesê die onderwysers is lui, en dat hulle nie altyd klas gee nie. Daar word vermoed dat die onderwysers en skoolhoofde die leerlinge gehelp het om vir die gebrek aan onderwys op te maak.

Mhlanga het gesê sommige leerlinge het tydens die eksamens hul eie oorspronklike antwoorde uitgewis en dieselfde identies verkeerde antwoorde gekies. Hy het toegegee dit is kommerwekkend dat, afgesien van die bedrog, die onderwysers skynbaar nie eens die korrekte antwoorde ken nie.

Dit is nie bekend wanneer die departement se formele verhore oor die aangeleentheid voltooi gaan wees nie. Leerlinge wat aan kullery skuldig bevind word, kan vir drie jaar verbied word om matriek te voltooi.

Polisie skiet op Diepslootgrondbesetters

Die Gautengse polisie moes ‘n tierend swart skare met rubberkoeëls verwilder nadat hulle probeer het om ‘n stuk grond tussen Pretoria en Johannesburg te beset.

A.o. Daniel Mavimbela, polisiewoordvoerder, het gesê ‘n groep van nagenoeg 100 mense het vroeër op ‘n oop stuk grond in die ooste van Diepsloot toegesak en onwettig beset.

Volgens Mavimbela het die skare toegang met brandende bande en ander voorwerpe versper en was die toestand Saterdag gespanne.

‘n Mag is in die gebied ontplooi nadat die polisie met klippe bestook is. Die skare is met rubberkoeëls verwilder.

‘n Vierjarige het ‘n besering aan sy bolyf opgedoen en is na ‘n hospitaal geneem vir behandeling en ‘n volwassene is vir openbare geweld in hegtenis geneem.