Pensioenfondse moet nou Eskom-‘bates’ koop, sê ANC

Die regerende African National Congress se Ekonomiese Transformasiekomitee het voorgestel dat pensioenfondse sommige bates van die bankrot kragopwekker in staatsbesit oorneem.

Die voorstel om dele van Eskom Holdings SOC Bpk in nie-staatshande oor te plaas, is gemaak in ‘n besprekingsdokument van 8 Julie waarin voorstelle in reaksie op die ekonomiese insinking vanweë die koronavirus gemaak word.

Die vakbonde in die ANC-dampkring is gekant teen die privatisering van Eskom-bates.

“Daar is ‘n behoefte aan voortgesette steun aan Eskom om sy onmiddellike finansiële en tegniese uitdagings die hoof te bied en om betroubare elektrisiteitsvoorsiening te verseker,” het die komitee in die dokument gesê.

“Daar moet ‘n oplossing gevind word vir die skuldprobleem van Eskom, waaronder die moontlikheid dat pensioenfondse gemobiliseer kan word om sekere geherstruktureerde bates van Eskom oor te neem.”

Eskom, wat ekonomiese groei belemmer het deur die land aan periodieke kragonderbrekings te onderwerp, gaan gebuk onder ‘n skuldlas van ten minste R450 miljard ($ 26,7 miljard) en kan nie die koste daarvan dek nie.

Breër strategie

Die voorstelle rondom Eskom maak deel uit van ‘n breër strategie wat deur die komitee voorgestel is om die ekonomie te help herstel van die impak van die koronavirus-epidemie, wat volgens die komitee die land se ongelykhede “na vore gebring het”.

“Die pandemie het die aanhoudende probleem van die bestaan ​​van twee afsonderlike ekonomiese werklikhede in Suid-Afrika skerp na vore gebring – een arm en hoofsaaklik swart, en een ryk en hoofsaaklik wit,” lui dit.

Daar word gesê dat monetêre beleid meer kan doen om groei te bevorder.

“Suid-Afrika moet ‘n groter verskeidenheid monetêre beleidsinstrumente gen gunste van groei en beleggings implementeer wat versoenbaar is met die heropbou van ‘n ekonomie,” lui die verklaring.

“Die Covid-19-krisis het ‘n duidelike aanduiding gegee van die rol wat die monetêre owerheid kan speel om hulpbronne in die ekonomie in te spuit en om effekte-aankope te gebruik om kapitaalmarkte te stabiliseer en laer rentekoerse te bewerkstellig.”

Die komitee het ook die regering versoek om:

  • Die wetsontwerp op die ontwikkeling van petroleumbronne te finaliseer om die ontwikkeling van olievelde te versnel en voort te gaan met ‘n plan om ‘n nuwe olie-raffinadery en petroleumkompleks te bou;
  • ‘n Farmaseutiese maatskappy in staatsbesit  te skep om teen-VIGS-medisyne te vervaardig;
  • Reguleringsgeskille in die mynbedryf op te los;
  • ‘n Spesiale ekonomiese sone vir hernubare energie in die oostelike provinsie Mpumalanga te skep om werk te behou namate steenkoolkragstasies in daardie streek geleidelik sluit;
  • Voort te gaan met die lang verwagte veiling van addisionele telekommunikasie-spektrum; en
  • die skepping van ‘n staatsbeheerde bank te versnel.

Daar is geen woord gerep oor die Suid-Afrikaanse Lugdiens nie, die bankrot lugredery wat ‘n reddingspakket benodig om te oorleef. Terwyl die ministerie van openbare ondernemings die lugdiens wil red, het die nasionale tesourie gesê dat dit die beste is om dit te sluit.

Lesufi wil dat Grondwethof Orania ‘nietig verklaar’

Panyza Lesufi, LUR vir onderwys in Gauteng, het Saterdag gesê hy sal die Grondwethof nader om Orania se regstatus as die enigste Afrikaanse dorp te beëindig.

Lesufi het gevra dat Orania se bestaan hersien moet word en gesê dat dit nie inklusiwiteit en demokrasie simboliseer nie.

Rondom dié dorp, wat in 1991 in die Noord-Kaap gevestig is, geniet heelwat publisiteit in Suid-Afrika en in die buiteland, al beskik dit maar oor ‘n paar duisend inwoners, maar met ‘n eie geldeenheid en vlag.

Lesufi het gesê dat hy met sy advokate beraadslaag het: “Ons stel ‘n dokument saam om aan die Grondwethof voor te lê dat enige ooreenkoms rondom Orania tot nietig verklaar word. Ons het ‘n sterk span en daar is geen manier waarop Orania in ons land kan bestaan ​​nie. Dit voldoen nie aan die waardes van Suid-Afrika nie en die mense wat agter Orania wil wegkruip, sal ontmasker word.”

82% van Noordwes-munisipaliteite benodig dringende ingryping

Die Ouditeur Generaal (OG) se verslag oor die prestasie van munisipaliteite rakende die Munisipale Finansiële Bestuurswet, lewer verdoemende getuienis van agteruitgang en wanbestuur in die munisipaliteite van die Noordwes-provinsie.

Volgens die OG het die prestasie van munisipaliteite in Noordwes agteruitgegaan en is daar geen munisipaliteit wat ‘n skoon oudit ontvang het, of selfs net ‘n mening oor waar daar geen wesenlike wanvoorstellings voorkom nie.

Die helfte van die munisipaliteite se oudit-mening vir die 2018/2019-boekjaar is totaal ongunstig, wat beteken dat dié munisipaliteite se finansiële state duidelike materiële wanvoorstellings bevat wat nie beperk is tot ‘n besondere bedrag nie, of die wanvoorstellings sluit ‘n beduidende gedeelte van die finansiële state in.

Wat die swak ouditprestasie, gegrond op die finansiële rekords van munisipaliteite selfs in nog ‘n slegter lig plaas, is die feit dat daar R227 miljoen aan konsultante bestee is om die state op te stel.

Dit is volgens die OG verder verdoemend dat 82% van alle munisipaliteite in die Noordwes dringende ingryping benodig teenoor 69% in 2018-2019-boekjaar.

Die eerste twee kritieke stappe wat geneem moet word om die stand van munisipaliteite te verbeter, is om eerstens ‘n proses van desentralisasie daar te stel, waar die groot munisipaliteite in kleiner, gemeenskapsgegronde bestuurseenhede opgebreek word en tweedens om wetgewing só te wysig dat munisipale bestuurders en die politieke hoofde effektief verantwoordelik gehou kan word.

Dit is al wyse waarop verhinder kan word dat munisipaliteite in Noordwes totaal in duie stort.

Bron: VF Plus-mediaverklaring

Munispale werkers dreig om land lam te lê oor salarisverhoging

Die munisipale werkersvakbond, Samwu, het in ‘n verklaring te velde getrek teen die nasionale tesourie en dreig opnuut om die land lam te lê met ‘n staking oor salaris-eise.

Dit staking sal volgens Samwu plaasvind indien munisipaliteite op advies van die tesourie sou afwyk van die meerjarige salaris-ooreenkoms wat bepaal dat munisipale amptenare vanaf 1 Julie 2020 ‘n verhoging van 6,25% sal ontvang.

Die tesourie het aanbeveel dat munisipaliteite wat weens die onvoorsiene Covid-19-pandemie finansiële druk ervaar, aansoek met doen om vrystelling van die ooreenkoms in terme van ‘n bepaling in die ooreenkoms wat dit moontlik maak.

Samwu het hierop gewaarsku dat enige sodanige “ inmenging” van die tesourie in munisipale aangeleenthede as ‘n “oorlogsverklaring” beskou sal word. Die feit dat Samwu op hierdie kritieke tydstip onbekostigbare eise op gemeenskappe wil afdwing wat reeds verarm word deur die inperkings, is immoreel en tekenend van ‘n dislojale werkerskorps wat totaal net op hul eie belang ingestel is.

Die feit dat munisipale infrastruktuur landwyd in duie stort weens hierdie werkers se laksheid en wanbestuur, maak hierdie eise soveel te meer immoreel en sinies.

Gegewe Samwu se geskiedenis van gewelddadige arbeidsoptrede en die vernietiging van eiendom om hul eise aan owerhede op te dwing, is dit van kritieke belang dat die regering tydige en gepaste stappe neem om ‘n herhaling van sulke optrede te voorkom.

Samwu het mettertyd en grootliks te wyte aan sy alliansie-verbintenis met die ANC-regering, ‘n destruktiewe greep op plaaslike regering verkry wat ten alle koste verbreek moet word. Die land het reeds te kampe met byna onoorkomelike uitdagings.

‘n Gebrek aan gepaste stappe deur die regering, wat die rasionalisering van hierdie opgeblase en dislojale werkerskorps insluit, sal die indruk versterk dat die regering bloot ‘n ruggraatlose marionet is wat gemanipuleer word deur sy alliansie-vennote om hul gevestigde belange ten koste van die Suid-Afrikaanse samelewing te beskerm.

Bron: Michal Groenewald, VF Plus

Wonderkuur vir koronavirus van Gilead Sciences?

‘n Aankondiging gisteraand deur die Amerikaanse farmaseutiese maatskappy wat in virusnavorsing en -medisyne spesialiseer, Gilead Sciences, het ná marksluiting ‘n sprong van drie persent in die S&P 500-indeks veroorsaak, terwyl die maatskappy se eie aandele met 15% boontoe beweeg het. Die maatskappy se middel, remdesivir, wat oorspronklik vir Ebola ontwikkel is, het in ‘n kliniese proefneming in Chicago op 113 ernstige Covid-19-gevalle ‘n wonderbaarlike genesing bewerkstellig sodat slegs 2 uit die 113 oorlede is.

“Die beste nuus is dat die meeste van ons pasiënte reeds ontslaan is, wat uitstekend is. Ons het net twee pasiënte gehad wat oorlede is,” sê Kathleen Mullane, ‘n spesialis in aansteeklike siekties van die Universiteit van Chicago wat toesig hou oor die remdesivir-toetse by die hospitaal.

Die aankondiging wat deur ‘n mediese webblad, STAT, in die VSA gepubliseer is, het onmiddellik soos ‘n veldbrand versprei en het oor die afgelope 18 jaar wêreldwye stygings op aandelebeurse veroorsaak. Die meeste Europese beurse het meer as drie persent hoër geopen, met die Londense Footsie 2,33% beter as gister.

Gilead is ‘n reuse-onderneming wat deel is van die S&P 500-indeks van die 500 grootste Amerikaanse ondernemings. Hoewel dit voorheen kankermedisyne ontwikkel het, spesialiseer dit reeds die afgelope jare slegs in virusnavorsing en antivirale middels, wat onder andere teen MIV en Ebola gemik is. Die maatskappy het reeds ‘n Vigsvoorkomingsmiddel op die mark wat bedoel is vir mense wat “hoë seksuele risiko’s” loop, soos prostitute en homoseksuele. Een van die maatskappy se middels teen die hepatitis-C-virus is vir to $1000 (byna R19000) per pil verkoop. ‘n Kursus van dié medisyne sou die gebruiker $84 000 (byna R1,6 miljoen) uit die sak jaag. In 2018 het Gilead $5,5 miljard netto wins getoon.

Blykbaar is Gilead met verskeie gelyklopende kliniese proefnemings met remdesivir besig, sowel in Noord-Amerika as in Europa. Totdat dié proefnemings voltooi is, sal daar geen sekerheid oor die middel se doeltreffendheid met betrekking tot Covid-19 wees nie. Verlede maand het president Donald Trump remdesivir voorgehou as een van die middels waarmee Amerika die pandemie sou hokslaan. Toe het die hoofstroommedia dit egter as “praatjies” afgelag.

Gilead self het egter versigtig op die nuus vanuit Chicago gereageer. “Wat ons op dié stadium kan sê, is dat ons daarna uitsien om die data vanaf huidige studies onder oë te kry sodra dit beskikbaar raak,” het die maatskappy in ‘n verklaring gemeen.

Die data vanaf die Chicago-proefneming het betrekking op ‘n totaal van 400 ernstige pasiënte en sal binnekort vrygestel word.

Mullane wou self nie te veel afleidings uit die eerste reeks behandelings maak nie. “Dis altyd moeilik,” sê sy. “Want die ernstige proefneming sluit nie ‘n plasebogroep in om mee te vergelyk nie. Maar dis seker dat toe ons die middel begin gebruik, het die koorskurwes na benede gesak. Koors is nie tans ‘n vereiste vir mense om aan die proefneming deel te neem nie,[maar] as pasiënte wel met hoë koors inkom, sien ons wel dat dit vinnig met die behandeling afneem. Ons het gesien hoe mense binne ‘n dag nadat hulle met die behandeling begin, van die respirators afkom. Dus in daardie opsig, het ons pasiënte alles in ag genome baie goed gedoen.”

Sy het voortgegaan deur te sê: “Die meeste van ons pasiënte is baie ernstige gevalle en die meeste kon ná ses dae huis toe gaan, dus sê dit vir ons dat die behandeling nie tien dae hoef te duur nie. Ons het baie min wat tot tien dae nodig gehad het, miskien so drie.”

Indien remdesivir die toets deurstaan en as algemene behandeling vir Covid-19 aanvaar word, behoort Gilead reusewinste te maak. Die Chinese Instituut vir Virologie in Wuhan, die stad waar die virus eerste uitgebreek het, het reeds op 21 Januarie 2020 vir ‘n Chinese “gebruikspatent” aansoek gedoen om die middel in China op Covid-19-pasiënte te mag gebruik.

Finansiering vir die ontwikkeling van remdesivir is deur die Amerikaanse belastingbetaler voorgeskiet, ten bedrae van $79 miljoen. Gilead het ook ‘n sogenaamde “weeskindmiddel”-status daarvoor op 23 Maart vanjaar verkry. Dié klassifikasie deur die Amerikaanse FDA (Food and Drug Administration) is bedoel vir middels wat deur minder as 200 000 Amerikaners gebruik word en verseker verdere finansiële en wetlike monopoliestatus vir mediese maatskappye, tesame met kwytskelding van belastings en regeringsfooie. Nie net het die Amerikaanse regering dus vir Gilead se middel betaal nie, maar die belastingbetaler loop die risiko om niks van die maatskappy by wyse van belasting terug te ontvang nie.

Met die styging in koronavirusgevalle in die VSA, lyk dit egter asof meer as 200 000 mense behandeling nodig sal hê. Daarom het die maatskappy teen 25 Maart van die “weeskindmiddel”-status afstand gedoen. Gilead Sciences behou egter patentregte op remdesivir in meer as 70 lande wat sy winste sal verseker.

Genl. Constand Viljoen oorlede

Die voormalige hoof van die Suid-Afrikaanse Weermag en stigter van die Vryheidsfront, genl. Constand Viljoen is vandag oorlede. Hy was 86 jaar oud. Dr. Pieter Mulder, die vorige leier van die Vryheidsfront Plus, het dit in ‘n twiet bevestig.

Zimbabwe nou ook op hok

Zimbabwe het Maandag met ʼn landswye inperking van 21 dae begin in ʼn poging om verspreiding van die Koronavirus te bekamp. Die president van die land, Emmerson Mnangagwa, het die land op televisie toegespreek en die bevolking aangespoor om gehoor te gee aan die noodmaatreëls. Hy het gesê dat almal in Zimbabwe moet optree asof hulle reeds die virus onder lede het en nie hulle vriende en familie wil aansteek nie.

Die eerste dag het grootliks vreedsaam verloop met min gevalle van mense wat die inperkingmaatreëls probeer verontagsaam het.

Na verwagting sal die inperking nog meer oorlewingsdruk op die algemene Zimbabwiese bevolking plaas. Die land gaan gebuk onder hiperinflasie en ingrypende tekorte aan basiese lewensmiddele. Dit is as gevolg van die rampspoedige grondroofprogram van die voormalige president van Zimbabwe, Robert Mugabe, wat twintig jaar gelede afgeskop het.

Daar is tot op hede sewe gevalle van Koronavirusbesmetting in Zimbabwe geïdentifiseer en een persoon is dood daaraan.

Kleinhandelreus skort huurbetalings op

Nog ʼn kleinhandelwinkelgroep het aangekondig dat hulle huurbetalings opskort weens die koronavirus. Die TFG-groep moes weens die inperkingsbevel noodgedwonge hulle winkels vir ten minste drie weke sluit.

Volgens die eiendomshoof van TFG, Brad Rothenburg, het die buitengewone omstandighede daartoe gelei dat die groep oplossings moes vind om die uitwerking van die inperking te verlig. Hy het aangedui dat die groep die volle finansiële nawerking van die inperking sal ondersoek sodra die situasie gestabiliseer het en dat hulle dan met verhuurders in gesprek sal tree.

TFG se kleinhandelkettings sluit Foschini, Due South en American Swiss in.

Edcon, die houermaatskappy van onder andere Edgars, het verlede week verklaar dat hulle nie in staat sal wees om verskaffers te betaal nie en dalk selfs kredietbeskerming sal probeer verkry.

Rand sink na Moody’s-besluit

Moody’s se afwaartse peiling van die Suid-Afrikaanse ekonomie na gemorsstatus het die rand onder die waterlyn getref. Die nasionale geldeenheid het Maandag deur die R18-per-dollargrens gebreek. Dit het ʼn rekordlaagtepunt van R18-08 teenoor die dollar bereik en hoewel dit daarna ietwat versterk het, het ʼn dollar vir die grootste deel van die dag in die omgewing van R18 gekos.

Dit was die onvermydelike gevolg van beleggers wat die hasepad weg van die rand gekies het omdat die afgradering beteken dat Suid-Afrika van die toonaangewende Wêreldstaatseffekte-indeks (W.G.B.I.) afgeskop gaan word. Die W.G.B.I. is die primêre mark waar regerings staatseffekte verkoop om nasionale skuld te bestuur.

Die noodwendige gevolg is dat dit vir die regering al hoe duurder word om geld te leen om staatskuld mee te diens.

Redes wat Moody’s vir die afgradering aangevoer het, sluit in dat Suid-Afrika se skuld teen 2023 na verwagting 91% van Bruto Nasionale Produk sal bereik. Die agentskap het aangetoon dat dit skepties staan teenoor die ANC se vermoë om fiskale hervormings in werking te stel om die ekonomie weer op dreef te kry. Dus kan daar verwag word dat die rand vir die afsienbare toekoms onder druk sal bly.

Helikoptergeld vir ‘armes’: nuwe linkse plan

Suid-Afrika mag dalk binnekort R25 miljard “weggee” aan sogenaamde “kwesbare mense” wat glo meer as ander onder die huidige inperking ly. Soortgelyke voorstelle word gewoonlik deur ekonome as “helikoptergeld” bestempel omdat dit neerkom op note wat uit helikopters oor die bevolking gestrooi word.

Volgens ‘n berig in Rapport vandag, is so ‘n plan gister deur ‘n “taakspan” gefinaliseer en “word vandag voorgelê aan pres. Cyril Ramaphosa se nasionale bevelsraad vir die Covid-19-rampkrisis”.

Die persoon aan die hoof van die taakspan is ‘n linkse Engelse vrou, dr. Kate Philip, wat aan die nie-regeringsorganisasie, TIPS (Trade & Industrial Policy Strategies) verbonde is. Haar NGO het in die verlede gepoog en misluk om “sosalistiese strategieë” op die Suid-Afrikaanse platteland te vestig.

TIPS word deur die Britse regering, die EU, asook USAID befonds, instellings wat oor die algemeen links-progressiewe organisasies in Suid-Afrika bevorder.

In ‘n artikel wat ‘n week gelede op die ekstreemlinkse webblad, Daily Maverick, verskyn het, maak Philip ‘n saak daarvoor uit dat die ANC-bewind R25,5 miljard uit die Werkloosheidsversekeringsfonds (op Engels bekends as U.I.F.) moet toeëien en dit aan informele handelaars en bediendes moet uitdeel, mense wat nog nooit tot dié fonds vir salaristrekkers bygedra het nie.

Sy skryf:

What would it cost? Targeted at six million people, with a payment of R1,000 a month for three months tapering to R750 and R500 in the outer months, this would cost R25.5-billion. The R1,000 level aligns with programmes such as the Community Work Programme and Youth Service and avoids the risk of arbitrage between programmes. These payments would start per person on successful application, with the rollout therefore staggered over a period of time as people enrol, within a window period for applications that could stay open for six months. The sooner enrolments take place the better, but the poverty impacts of this crisis are likely to extend well beyond the peak infection period, so staggered rollout has its own advantages.

Where would the money come from? This would be a legitimate use of the UIF Reserve of over R150-billion raised from workers and the private sector to provide social protection in a context of unemployment. Using these unclaimed funds for the purpose of a special Covid-19 grant is directly aligned with the mandate of the fund; some of the other claims currently being made on it are not.

Met die huidige skaarste aan bepaalde verbruikersgoedere wat deur die inperking veroorsaak word, tesame met die swak rand, kan die beoogde “helikoptergeld” vir die informele sektor dalk net die vonk verskaf om Suid-Afrika op die Zimbabwe-pad te plaas, met ‘n verder tuimelende geldeenheid, hoë werkloosheid en inflasie te midde van ‘n stagnante ekonomie, oftewel “stagflasie”.

Dr. Kate Philip is die dogter van die voormalige uitgewer David Philip van Kaapstad. Sy was ook die voorsitster van Nusas in die tagtigerjare toe sy onder meer tydens ‘n terreurondersoek deur die ou regering aangehou is.

Toe Cyril Ramaphosa as sekretarisgeneraal van die NUM in 1987 veroorsaak het dat 40 mynwerkers hul werk deur ‘n grootskaalse staking verloor het, het hy agterna ‘n “werkskeppingsprojek” met buitelandse geld geloods waarvoor Kate Philip insgelyks gewerk het.

In ‘n onderhoud het sy verduidelik hoe sy die pos by die Nasionale Unie van Mywerkers verkry het:

My detention in solitary confinement under security laws during this period was given high profile. Thereafter, I was part of the editorial collective of an alternative newspaper (SASPU National) that provided extensive coverage of local anti-apartheid struggles and that was widely distributed inter alia by the Congress of South African Trade Unions (COSATU). Writing for the paper, I engaged with activists from many trade unions and sectors. All of the above meant that – as I explain in the book – when I arrived for the job interview for the post in NUM, the process began with handshakes and greetings of ‘comrade’ all around: which is just how it was in those days.