Die regerende African National Congress se Ekonomiese Transformasiekomitee het voorgestel dat pensioenfondse sommige bates van die bankrot kragopwekker in staatsbesit oorneem.
Die voorstel om dele van Eskom Holdings SOC Bpk in nie-staatshande oor te plaas, is gemaak in ‘n besprekingsdokument van 8 Julie waarin voorstelle in reaksie op die ekonomiese insinking vanweë die koronavirus gemaak word.
Die vakbonde in die ANC-dampkring is gekant teen die privatisering van Eskom-bates.
“Daar is ‘n behoefte aan voortgesette steun aan Eskom om sy onmiddellike finansiële en tegniese uitdagings die hoof te bied en om betroubare elektrisiteitsvoorsiening te verseker,” het die komitee in die dokument gesê.
“Daar moet ‘n oplossing gevind word vir die skuldprobleem van Eskom, waaronder die moontlikheid dat pensioenfondse gemobiliseer kan word om sekere geherstruktureerde bates van Eskom oor te neem.”
Eskom, wat ekonomiese groei belemmer het deur die land aan periodieke kragonderbrekings te onderwerp, gaan gebuk onder ‘n skuldlas van ten minste R450 miljard ($ 26,7 miljard) en kan nie die koste daarvan dek nie.
Breër strategie
Die voorstelle rondom Eskom maak deel uit van ‘n breër strategie wat deur die komitee voorgestel is om die ekonomie te help herstel van die impak van die koronavirus-epidemie, wat volgens die komitee die land se ongelykhede “na vore gebring het”.
“Die pandemie het die aanhoudende probleem van die bestaan van twee afsonderlike ekonomiese werklikhede in Suid-Afrika skerp na vore gebring – een arm en hoofsaaklik swart, en een ryk en hoofsaaklik wit,” lui dit.
Daar word gesê dat monetêre beleid meer kan doen om groei te bevorder.
“Suid-Afrika moet ‘n groter verskeidenheid monetêre beleidsinstrumente gen gunste van groei en beleggings implementeer wat versoenbaar is met die heropbou van ‘n ekonomie,” lui die verklaring.
“Die Covid-19-krisis het ‘n duidelike aanduiding gegee van die rol wat die monetêre owerheid kan speel om hulpbronne in die ekonomie in te spuit en om effekte-aankope te gebruik om kapitaalmarkte te stabiliseer en laer rentekoerse te bewerkstellig.”
Die komitee het ook die regering versoek om:
- Die wetsontwerp op die ontwikkeling van petroleumbronne te finaliseer om die ontwikkeling van olievelde te versnel en voort te gaan met ‘n plan om ‘n nuwe olie-raffinadery en petroleumkompleks te bou;
- ‘n Farmaseutiese maatskappy in staatsbesit te skep om teen-VIGS-medisyne te vervaardig;
- Reguleringsgeskille in die mynbedryf op te los;
- ‘n Spesiale ekonomiese sone vir hernubare energie in die oostelike provinsie Mpumalanga te skep om werk te behou namate steenkoolkragstasies in daardie streek geleidelik sluit;
- Voort te gaan met die lang verwagte veiling van addisionele telekommunikasie-spektrum; en
- die skepping van ‘n staatsbeheerde bank te versnel.
Daar is geen woord gerep oor die Suid-Afrikaanse Lugdiens nie, die bankrot lugredery wat ‘n reddingspakket benodig om te oorleef. Terwyl die ministerie van openbare ondernemings die lugdiens wil red, het die nasionale tesourie gesê dat dit die beste is om dit te sluit.