Kategorie: Feuilleton

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 8 en alle vorige episodes.

Die tien voertuie staan in ʼn linie langs mekaar, die snelweg aan hulle rugkant en hulle snoete in ʼn suidwestelike rigting: sewe stasiewaens, twee bakkies en die Unimog met sy hoë toegeboude laairuimte vierde van regs. Dit het opgehou reën en ʼn stywe wind stoot die wolkbank uitmekaar in groot, donker, wollerige wolke wat soos geruislose slagskepe weg van mekaar dryf. ʼn Driekwartvolmaan skiet geelwit strale deur die gaping bo die voortvlugtendes en vee die veld met sagte lig. Voor hulle lê ʼn weiveld vol kniehoogte gras en onkruid. Daar was hierdie seisoen nog nie vee in hierdie kamp nie. Dis ń wye veld wat ʼn kilometer, kilometer-en-‘n-half strek tot wie weet wat daar voor in die nag skuil.

“Alle stasies, alle stasies, Charlie Papa… is alle voertuie hier?” vra Daan-Dirk oor die lug in sy amptelike stem.

“Dis ʼn negatief, Charlie Papa,” sê JP vinnig sodat niemand hom kan voorspring nie. “Die X-Trail sal nie verder saamry nie.”

“Alfa Victor Twee, Charlie Papa, gee sitrap.”

“Die moervelle het hulle van die pad afgery, die donners in die BMW’s.”

“Charlie Papa, en die insittendes?”

“Ons het hulle saamgebring. Hulle is orraait, maar Barry het hulp nodig. Ek dink die dok moet by hom uitkom.”

“Alpha Hotel Twee, Charlie  Papa, Dok, het jy ge-copy. Kan jy hulp verleen?

“Mense, ons moet hier wegkom.

“Dok, as jy net gou kan kyk wat sy toestand is, ek wil dat ons so gou moontlik ten minste anderkant hierdie veld kom.”

“Charlie Papa, Alpha Hotel Twee, Dok sê sy copy.”

Dokter Jana Verhoef, wat soos ʼn veer op die wind die konvooi meegemaak het – met min vertroue maar sonder verset – het in die hoek tussen die agtersitplek en die Patrol se bakwerk in ʼn groot kontinentale kussing versink gesit toe die berig deurkom. Haar instinkte is so akuut dat sy oombliklik regop sit en dadelik haar hand op die vierkantige toeritsseiltas met haar mediese implemente en middels lê. Sekondes later staan sy langs die Ramkat met haar hand op Barry Hackett se skouer.

Sy is ʼn lang vrou in haar vroeë dertigs met lang teruggebinde, glanslose donker hare, eens ʼn skraal meisie met swemmerskouers, lang gespierde bene en borste wat groot genoeg is om ʼn faktor in haar beroep te wees, maar nou meer geset as mollig met dik polse en enkels, en ʼn streng gesig deesdae met bolwange en ʼn skraal neus wat te groot is vir haar om ooit as mooi gereken te word. In die lig van ʼn flits maak sy ʼn vinnige oorsig van Barry se situasie. Sy gesig is ʼn gefrommelde masker van dik rooi bloed en hy hyg vir asem deur ʼn mond wat drie voortande in die bokaak en twee onder makeer, ʼn donker spelonk van bloed en rooigeverfde tande. Jana kry ʼn handvol katoendeppers en pers dit op die snywonde aan sy voorkop, een oogbank en linkerwang.

“Hou dit vir my daar!” beveel sy en Thelma, bewerig maar met die krag wat vroue in nood ontdek, rek haar hande oop en plaas vingers op al die katoenkussinkies.

Jana gaan voort om te druk op potensiële probleemplekke met haar vingerpunte op Barry se bolyf terwyl sy hom uitvra en versoek om op haar tastinge te reageer. Sy staan terug en kry haar stetoskoop uit en heg dit aan haar ore.

“Hy het twee gebreekte ribbes,” lig sy fronsend vir die insittendes van die Ramkat in, “en twee of drie is gekraak. Moontlike inwendige beserings, hoe ernstig kan ek nie sê nie. Sy borsbeen is ten minste gekraak, sy wangbeen het ʼn fraktuur en sy een oogbank ook en sy neus is beslis gebreek. Ons moet hom op ʼn bed kry dat ek hom behoorlik kan ondersoek. En ʼn drup op hom kry.”

“ʼn Bed?” vra Thelma bedremmeld. “Maar waar?”

“Kom!” sê JP en plaas sy halfgerookte Camel-sigaret in die hoek van sy mond en trek sy linkeroog halfmas teen die opkrullende rooklint. Hy leun vorentoe en draai die aansittersleutel. Die dieselenjin rammel aan die gang.

Jana Verhoef vra nie vrae nie, hys haarself bloot op teen die kant van die Ramkat en sit met een boud op die pypraam sodat haar bene buite afhang.

JP ry voor langs die konvooi verby en hou voor die Holtzschuh’e se Unimog stil. Hy wip uit en rek lang treë tot by die bestuurdersvenster wat aan die linkerkant van die voertuig is. Andreas Holtzschuh laat die venster saak.

“Wat gaan aan?” vra hy?

“Ons het ʼn bed nodig. Die zotte het vir Barry gemoer. Hy is… nie lekker nie.”

“Gebruik die agterste deur,” sê Andreas, “dit sal die maklikste wees.”

Die binneruim van die Unimog is karig maar luuks uitgelê met ʼn slaapkompartement dwars bo die bestuurskajuit en twee stapelbedjies net agter die voorste passasiersitplek. Die twee Holtzschuh-sussies, Ellen en Dalene (uitgespreek “Dih-LIEN”) ontruim die onderste bedjie waarop hulle gesit het en klouter op na die hoofslaapkompartement. Jana, met die ietwat bruuske hulp van Jack en JP – smeulende Camel nog steeds in sy mondhoek – installeer ʼn kreunende Barry op die smal bed terwyl ʼn verbouereerde Thelma oor haar skouer loer.

Die twee Hackett-seuntjies probeer inklim wanneer JP die voertuig verlaat en hy keer hulle aan.

“Kom julle bulle,” sê hy, ʼn hand op elkeen van hulle se skouer. “Die dokter en julle ma gaan mooi na Pa kyk. Julle ry saam met my in die Ramkat. Hou julle oë oop vir Apaches!”

“Charlie Papa, wat kan die dokter vir ons sê?”

“Barry is nou in die ‘Mog,” sê JP. “Die dokter reken hy het ribbes gebreek, ʼn wangbeen en oogbank ook en moontlike inwendige beserings. “

“Charlie Papa, Charlie Papa, Alpha Hotel,” val Andreas in. “Die dokter is besig om hom verder te ondersoek. Sal berig sodra ons meer inligting het.”

“Charlie Papa, goed. Goed. Maar mense, ons moet ry. Ek wil so ver ek kan van die snelweg afkom. Die situasie lyk of dit uitmekaar kan val.”

“Joubert is nog nie hier nie.”

“Ek is twee mikes van julle af!” skuur Joubert se gejaagde stem oor die radio tussen die windsteuringe deur en met die gerammel van die XT duidelik hoorbaar. “En ja, kry afstand tussen julle en die pad. Ry! Ry! Ek is nou daar.”

“Alpha Hotel, die dokter sê sy het nog tyd nodig.”

“Alpha Hotel, Charlie Papa, sê sy moet haar bes doen terwyl ons ry. Ons kan nie wag nie, ons ry!”

“Charlie Papa, ons ry!”

Die Möllers se Land Cruiser, heel links in die linie, begin dreun en orals word enjins in gehoor oorgeswaai.

“Daan-Dirk!” sê JP, “laat ek voor ry!”

“Charlie Papa, negatief, ek herhaal negatief. Ek het dit.”

“Wag! Laat ek dit doen. As daar ʼn gat of ʼn donga of ʼn stomp is, die Ramkat kan dit vat. As jy vasval, gaan ons al ons dae hê!”

Stilte wat rek.

“Alpha Hotel Twee, Alpha Hotel Twee, Charlie Papa berig oor!”

“Praat met my, Daan-Dirk.”

“Charlie Papa, nou goed. Jy is touleier. Hou ʼn goeie spoed maar moenie jaag nie. Alle ander roepseine, val in, enkellinie. Bly in die spore van die voertuig voor jou. Ons  wil nie aandag trek nie, so parkeerligte, net parkeerligte.”

JP bring die Ramkat voor die konvooi verby en regoor Daan-Dirk se Land Cruiser swenk hy regs en pyl oor die veld op die kortste roete na die oorkant weg van die snelweg af. Hy skakel sy hoofligte aan en die twee strale slaan wit bane oor die veld.

“Parkeerligte het die man gesê,” maan Jack terwyl hy homself in posisie probeer stut met sy linkerhand teen die skommelstang teen die voorste paneel en sy regterhand wat die onderkant van sy sitplek vasgryp.

“Laat hy my eers vertel hoe om in die donker te sien, dan friekin’ ry ek sonder enige ligte!” skree JP oor die tromgeraas van die oop enjin.

Op die agterste sitplek, tussen die twee seuntjies, sprei Jeanelle haar arms en kry ʼn rolstaaf met elke hand beet.

“Hou vas!” gil sy vir hulle en die twee Hackett-tjies klou aan haar soos blouapies aan ʼn vlagpaal in stormweer.

Daan-Dirk vertrek agter die Ramkat aan en een na die ander val die voertuie agter hom in die linie in.

In die helderverligte binneruim van die Unimog kyk dokter Jana Verhoef besorg na Barry wat wip en skommel op die smal bed terwyl sy vernielde gesig vertrek elke keer as die voertuig wip of skud en hy punktueer dit met kreune en soms selfs ʼn half-gedempte gil. Sy buig oor hom en kry die oorkant van die bed beet en probeer hom met haar lyf verhoed om af te val. Agter haar wieg en steier Thelma, haar arms kante toe gehou om haarself teen die wande van die voertuig te steun.

Uiteindelik hoor hulle die Unimog in ʼn cadenza van enjinritmes terugwissel na laer ratte. Nog ʼn paar tellings en die groot wa wieg tot stilstand. Buite hoor hulle die enjinrammelings van ander voertuie wat aan hulle regterkant parkeer.

Jana sit orent, vroetel in haar mediese tas en kry ʼn plastiekbotteltjie met haar sterkste pynkapsules uit. Sy stoot die doppie met haar duim oop en skud twee van die silindertjies in haar handpalm uit.

“Drink dit,” sê sy vir Barry. “Ek kry vir jou water. Ek dink jy gaan dit nog nodig kry. Ons is nog nie daar nie.”

Die voertuie staan weer in ʼn uitgespreide linie. Daan-Dirk het uitgeklim en staan by die doringdraadheining voor hulle. Hy skyn met ʼn groot batterylamp oor die toneel. Aan die ander kant van die heining is ʼn smal strook rowwe veld en dan ʼn grondpad wat voor hulle van links na regs lê. Oorkant die pad is ʼn baie groot graanland, vol deinings nat grond en ʼn woesteny van opskietmielies en onkruid.

JP en Jack val weerskante van hom in.

“Geweet ek moes met my Massey Ferguson gery het,” sê Jack. “Selfs die Ramkat sal sukkel daardeur. Dis ʼn see van modder.”

“Ramkat sal dit doen,” sê JP.

“En ʼn ML Benz?”

In die veld slaan ʼn bekende klapper-in-ʼn-koekblikgeluid op en die drie draai in gelid om.

Joubert kom gebukkend staande op die Yamaha in die maanlig aangery.

JP suig diep aan sy Camel-stompie, haal dit met voorvinger en duim uit sy mond, skiet dit teen die grond vas en boor sy skoenpuntsool daarop. Hy stap in die rigting van die motorfiets en Joubert glybriek tot by hom. Hy staan regop met die motorfiets luierend tussen sy bene.

“Jy vat maar jou tyd, pel,” sê JP en slinger ʼn arm om sy seun se skouers.

Daan-Dirk en Jack kom staan by hulle.

“Ons moet besluit wat om te doen,” sê die konvooileier en sy groot kop draai onrustig. “Gaan ons padlangs of gaan ons deur die land.”

“Err.. die pad?” sê Jack onseker.

“Die land,” sê JP ferm.

“Hoekom sê jy so?” vra Daan-Dirk.

“Ons karre. Op die pad kan hulle met ons doen wat hulle wil. Ons kan nie vir ʼn Hilux wegkom nie, wat nog daai BMW’s of enige ander kar. Maar sonder die X-Trail is ons baas in die veld.”

“Die land is sag,” stry Jack. “Dis nag. Jy weet wat is die reël oor om in die nag te vier-by-vier.”

“Ek dink,” sê JP en sug, “die reëls is nie meer vir hier of nou nie. Daan-Dirk?”

Daan-Dirk Möller gooi sy kop agteroor en kyk asof daar antwoorde in die sterre is. Hulle kan nie nou ʼn flater maak nie en padlangs of deur die land, ʼn potensiële katastrofe is een besluit – sy besluit – ver.

Hy laat sak sy kop en laat die asem uit hom lek.

“Die land,” sê hy. “Ons ry deur die land.”

“Oom!” sê Joubert wat omgekyk het na die snelweg se rigting hard. “Die land is reg, Oom, maar ons moet dit nou doen, nou! Kyk!”

ʼn Anderhalfkilometer van hulle, eers een paar, dan nog een en nog en dan oor ʼn wye front, swaai motors se hoofligte oor die veld en steek soos stywe vingers deur die donker. Dan hoor hulle dit: Die gekastanjet van outomatiese geweervuur in die nag. En die motors, bakkies, vragmotors, nutsvoertuie kom en hulle ligte flits nou op en af, heen en weer, soos opstelstokkies wat deur die lug trek.

“Here, Here Jesus,” prewel Daan-Dirk, “hier gebeur dit nou…”

En dan: “Kom!” gil hy, draai om en begin waggelend in die rigting van sy Land Cruiser hardloop. “Ons ry, ons ry, ons ry!”

(Lees vervolgens Bodem 10.)

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 7 en alle vorige episodes.

Die drie Hilux-bakkies, groot en vol moderne kontoere, kom oor die kruin van die bult met die snelweg af aangesnel. Die dieselenjins snou en dis asof die laaibakke  uit woelende arms bestaan. Elke bakkie het ten minste tien swart manne agter op en is asof gehul in newels van testosteroon en uitbundige woede.

“Pahhhpie!” skreeu Jack, “hier gaan die broeke skeur,” terwyl hy sy nek heen en weer wring om die afstand tussen hulle en die bakkies en hulle en die aanstrompelende Hacketts te peil.

“Jy moet kole gooi, pel, jy moet kole gooi!” beveel hy aan.

“Ek gooi! Ek gooi!” kners JP tussen geknersde tande deur terwyl hy vooroor na die stuurwiel buig en met elke verwisseling die rathefboom in rat inkap.

Die pypkar is koning van die veldheg- en-steg, maar dit is nie mededingend op die teerpad nie. Die 2C Turbo-kragpak lewer ʼn onaansienlike 54 kilowatt wat dit geleidelik laat versnel tot ʼn minderwaardige topsnelheid. Die moderne Hilux-bakkies suig die afstand na die veteraan-Hilux-pypkar toe weg soos lint in ʼn stofsuier in.

Voor die Ramkat duik Thelma Hackett en haar twee laerskoolseuns op.

“Spring in! Spring in!” gil Jack en hy kom orent en hou homself regop met een arm oor die windskermraam gebuig.

JP stop nie behoorlik vir hulle nie, maar skuur regs van hulle verby. Jack hou sy arm uit, slaan dit om Thelma en pluk haar oor sy skoot in die voertuig in en die twee seuntjies duik halsoorkop in die pypkar in. ʼn Goeie dertig meter verder met die pad af kom Barry aangeslinger op ʼn mank draffie, vooroorgebuig, linkervoorarm oor sy maag geklem asof hy sy ingewande probeer verhinder om uit te val. JP stoot die versneller tot teenaan die vloermetaal met sy regtervoet in.

“JP… JP!” waarsku Jack. “JP, moer van die pad af!”

“Ons sal dit maak, bliksems,” sê JP ongejaag terwyl hy die aanstormende bakkies in die buitetruspieël dophou. “Hulle moere!”

“Nie hulle moere, nie JP! Ons moere!”

Jack is teen hierdie tyd redelik seker dat hulle agtervolgers in hulle gaan vas jaag in wat belowe om ʼn skouspelagtige botsing te wees.

“Jeanelle,” skree JP met sy kop skuinsgedraai na haar toe, “ons stop nie. Kry hom!”

Barry Hackett, deurtrek met kerfpyne regdeur sy borskas, sy gehyg reeds verhewig tot ʼn geroggel, kyk op na die pypkar wat in sy rigting snork met die helder agterbeligting van die aankomende Hilux’e.

“Kom! Kom!” kreun hy en waai sy los arm in ʼn wye windskermveërbeweging van links na regs, van links na regs.

Die pypkar kom reguit na hom toe en dan, twintig meter van hom af, pypkan dit effens na sy regterkant op ʼn koers teenaan hom verby. Hy meet die korterwordende afstand en dan, volgens die beste van sy oordeel werp hy homself eenvoudig teen die kant van die Ramkat vas en sou hy sekerlik daarvan afgeskram het as die jong Jeanelle hom nie op een of ander manier aan sy arm en aan die bokant van sy reënbaadjie beetgekry het nie. Vir vier, vyf treë klap sy skoensole teen die teer vas en dan kan sy bene nie meer bybly nie en word hy geheel en al langs die kar gesleep.

Jack het teen die tyd homself tussen die twee voorste sitplekke, bo-oor die verskrikte en gillende seuntjies langs Jeanelle gewerp en hy slaan sy twee werktuigkundige hande aan die desperate man se baadjie en met ʼn kreet sleep hy die man bo-oor die pypraam van die kar tot bo-op die agtersitplek, ʼn maneuver wat vir Hackett laat bulder van pyn.

ʼn Oomblik later doem die eerste Hilux reg agter hulle op en die hoofligte is skel en dreigend en dit verlig die hele pypkar en al die verskrikte passasiers en vasberade drywer daarin. Die D-4-D-enjin van die bakkie rammel soos ʼn oorlogtamboer en die pypkarenjin se turbo skel skril in ʼn verskrikte samesang. Swart lywe hang vooroor oor die bakkie se kajuit en vuiste word in die nag geskud en ʼn bloeddors word die nag in geskree.

“Hou vas!” beveel JP, trek die sidderende Ramkat net effens regs en as die bestuurder van die bakkie die wending met ʼn tikkie meer heftigheid naboots, klits JP die rempedaal van die pypkar met sy linkervoet in, net een vinnige skerp pomp, en wanneer die tollende wiele vir ʼn oomblik gryp en gly, ruk hy die stuurwiel skerp na links en gaan volspoed oor die skouer van die snelweg trompop deur die betonafvoersloot.

Die bestuurder van die bakkie, ten volle verbind om die pypkar te jaag, wring sy voertuig se stuurwiel ook links maar die Hilux, in stede daarvan om die afvoersloot loodreg te nader, tref dit skuins, baie vinnig en heeltemal te hard meters van waar die Hacketts se X-Trail ontspoor is, en die wand van die afvoersloot ruk die bakkie se wiele onder hom uit. Die groot bakkie tref die veld teen ʼn metaalverterende momentum en skuur op sy sy deur die heining waarvan die doringdrade soos garing verdeel en laat graspolle, suile modder en klippe in die naglug invlieg. Die Hilux se vrag stroom in ʼn rondomtaliewarrel van arms en bene oor die grond.

Die ander twee bakkies, sonder om ʼn meter-per-uur se snelheid in te boet, jaag by die toneel verby met blêrende toeters en ʼn Babelse uitjouery van die bendes agterop. Die Hilux wat nou voor is nader die stilstaande BMW’s op volspoed. Een van die sedans se passasiers is te laat om terug te klim in die BMW en hy is te na aan die middel van die snelweg. Die Hilux se voorste modderskermhoek tref hom in sy midderif en slinger hom in ʼn wapperende wawielbeweging van arms en bene wat omtol en klere wat losruk in die veld in. Die bakkie hou nie stil nie en die BMW se insittendes klap die deur sonder enige verdere ondersoek toe en die motor vertrek met loeiende agterbande.

Die Ramkat se eie momentum laat dit oor die ongelyke grond bons en bars en die passasiers en toerusting word ʼn keer of wat skrikwekkend in die lug geslinger om in ʼn warboel in nuwe rangskikkings terug in die voertuig te val.

Vir klein Lyall en Roger is dit ʼn oomblik van allesoorweldigende skok en vrees terwyl Thelma vasslaan in ʼn semi-katatoniese toestand en Barry hardop neul van pyn en Jeanelle desperaat probeer om alles en almal binne die voertuig te hou.

Wat Jack en JP egter beleef, is ʼn ou bekende vrylating van adrenalien en dopamien. Alle beskawingsvernis skilfer weg en hulle gil soos willewragtags, skerp, skril, uitgerekte krete, die aankondiging van die manlike van die spesie dat hy die vyand gesien, ontmoet en omseil het.

“Julle moere!, julle moere!, julle MOEHHHHHREEEE!” gil JP.

“Ek het jou gesê!, ek het jou gesê!, ek het jou gesê ons sal dit maak!” jubel Jack.

JP se gil maak ʼn fuga na ʼn skaterlag en hy stamp die toeter in ʼn oorwinningstaccato.

Dan kyk hy na Jack in die doflig van die instrumentepaneelliggies.

“Ja, jou ou moervel,” sê hy naderhand sag en uitasem. “Jy het my gesê.”

Hy verminder spoed en ry versigtig tot waar hulle die spore van die konvooi kry.

Hulle volg dit deur die gaping in die heining en sluit by hulle mense aan.

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 6 en alle vorige episodes.

Fred Bakkes, bekwaam as tegniese-tekeninge-onderwyser, onlangs departementshoof by ʼn laerskool in  Alberton, met ʼn lewensingesteldheid, houding en kleredrag afgetrek op die leerkragte van die sewentigs toe hy op hoërskool was, eggenoot van Lucille, twaalf jaar jonger as hy en adjunkhoof by ʼn vooraanstaande hoërskool in Randburg, is ʼn man van lysies. Hy is ʼn kompulsiewe neerskrywer en bewaarder van lyste selfopdragte, voornemens, begrotings, inventarisse en instruksies. Hy het elke lesing wat Harry Duval vir die lede van die GPF aangebied het, bygewoon en bondige, presiese aantekeninge in sy A6-grootte notaboekie met ʼn HB-kloupotlood gehou, en tog het hy nooit werklik met die man se bevindinge of aanbevelings saamgestem nie. Nietemin het hy die instruksies uitgevoer, waarskynlik omdat hy onwillig was om verkeerd bewys te word.

Die eerste en belangrikste item op Duval se lys van oorlewingsmiddele was ʼn ou-tegnologiese, dieselaangedrewe viertrekvoertuig. Ná vele konsultasies, ure se internetnavorsing en onderhoude, alles helder neergepen in genommerde kolomme, het hy sy getroue 2002 Toyota Corolla – met volledige diensrekord en brandstoflogboeke – verkwansel en ʼn 1997 Land Rover Tdi-stasiewa gekoop. Vir die Land Cruiser-manne het dit hulle vertroue in lysies ondermyn. Daarna het hy bykans die aankoopprys van die stasiewa herhaal om dit meganies in orde te kry en met langafstandtenks en ʼn dubbelbatterystelsel toe te rus, soos per instruksies.

Hy was nog in die proses om lysies op te stel vir die aankoop van ʼn haelgeweer en ʼn koeëlgeweer toe die Chaos die proses van die baan geskrap het. Die Bakkes-arsenaal is noodwendig beperk tot die Beretta Model 92F wat hy as student gekoop het en Lucille se vyfskoot-Astra Cadix-kortsnoetrewolwer. En ʼn CZ 200S PCP-windbuks. Dit behoort nie aan Fred nie, maar aan sy seun, Frederik Hermanus Alarus Bakkes, by ieder en elk bekend as “Frekie”, ʼn vyftienjarige boontjierank van ʼn seun met ʼn kleredragsin wat blykbaar in solidariteit met sy pa sʼn ontstaan het, sodat hy altoos aangetrek is in langmou-oopknoophemp, moulose truitjie, grys of donkerbruin langbroek wat ʼn halwe handbreedte bo sy Grasshopper-skoene – bruin of grys – eindig.

Die windbuks is nie aangeskaf vir oorlewing nie, maar omdat die knaap – wat net een gesigsuitdrukking het: algehele verbasing – ʼn lid is (was) van die Sentraal-Gauteng-skyfskietspan.

Lucille Bakkes – kort, bruin van haar en mollig met ʼn middellyf gevorm asof van ringtennisringe wat opgestapel is – weet van beter as om haar man se oorspronklike besluit om die uittog mee te maak, te bevraagteken. Die heilige lysies het gepraat en kan nie in twyfel getrek word nie. Tog wil sy weet wat volgende gebeur.

“Daar is besluit om in die veld in te beweeg,” sê Fred terwyl hy die sleutel draai om die Land Rover aan die gang te kry.

“En stem jy saam daarmee, Fred?”

“Daar was nie genoeg tyd om die situasie te ontleed nie.” Bedoelende dat hy nie ʼn tweekolomlysie met voor- en nadele kon opstel nie. “Daar is ongerymdhede voor in die pad. Dit lyk asof rebelle die roete blokkeer en voertuie plunder. As ons in die veld is, het ons seker meer opsies.”

Voor en agter hulle ontstaan ʼn onharmonieuse gerammel wanneer die lede van die konvooi hulle voertuie aanskakel. Een of twee se hoofligte kom aan.

“Charlie Papa aan alle stasies,” sê Daan-Dirk oor die radio, “skakel julle hoofligte af tot verdere kennisgewing. Ons wil so min aandag trek as moontlik.”

Die konvooi se vertrek het van meet af ʼn belemmering: Hulle is agter mekaar in die linkerbaan en wil oor die regterbaan beweeg en van daar oor die leë teenoorgestelde roete van die snelweg. Maar die regterbaan is ook buffer-teen-buffer vol voertuie. Langs die Möllers se Land Cruiser is ʼn X5 BMW en die ruimte tussen hom en die Hyundai H1-bussie is te skraal om die konvooi deur te laat.

Die Bakkes-gesin sien hoe Daan-Dirk die bonkige Toyota laat vorentoe kruip en dan na regs beweeg om aan te dui dat hy ʼn deurweg soek. Dis aan die voertuiglyftaal duidelik dat hy wil hê die X5 moet terugstoot dat hy kan deurry. Die ooglopende versoek word begroet met ʼn geflits van die BMW se ligte en ʼn Indiër-bestuurder wat nogal oorleun om met ʼn stywe middelvinger te beduie.

“Wat het hy gedink?” vra Fred.

“Koelies?” vra Frekie wat voor op sy sitplek sit en, hande weerskante op die rugleunings van die voorste sitplekke tussen sy pa en ma hang, sy jong Jack Russell-teef, Passer, opgekrul op sy skoot.

“BMW,” sê Fred. “Dis ʼn bewese biologiese feit dat as ʼn man in ʼn BMW klim daal sy IK met 30 punte en sy peester krimp met vier duim.”

“Fred!” sê Lucille.

Hy weet self nie hoekom hy dit gesê het nie. Hy het dit lank terug in die personeelkamer gehoor en nooit deur al die jare gedink hy sal dit hardop herhaal nie. Die druk van die situasie het vreemde gevolge.

“Jammer,” sê hy. “Dis nie juis nie. Ek het bedoel om te sê vyf duim.”

“Wat gaan Daan-Dirk doen?” vra Lucille gespanne.

“Moeilik om te spekuleer, maar wat dit ook al is, dit gaan nie aangenaam wees nie.”

Fred se toonhoogte is normaalweg ingestem op A onderkant Middel C, en gaan een noot af as hy diep sake praat en een noot op as hy opgewonde is. Dis nou op D-kruis. Maar sy voorspelling hou water.

Daan-Dirk stoot die Land Cruiser terug en swaai die stertkant uit na die skouer van die pad. Daar is ʼn oomblik se verposing terwyl hy vermoedelik skakel na 4 x 4-laestrek. En dan rammel die stasiewa vorentoe, loodreg op die gaping tussen Hyundai en BMW en wanneer die swaar, wye botsingstellasie wat hy voor aan die Land Cruiser aangebring het die twee voertuie tref is dit met die geluid van ʼn groot koekblik wat met simbale geslaan word, gevolg deur die fluitgil van rubberbuitebande wat oor die teeroppervlakte gesleep word. Die Hyundai en die BMW vou weg soos kroegdeure wat oopgemaak word en die Land Cruiser is deur die gaping, deur die ongesnoeide struike op die middelmannetjie met ʼn geplof van takke en blare.

Fred kan in die swak lig sien hoe die bestuurder van die BMW sy arms wild swaai en in gebaretaal – en vermoedelik per mond – refleksie werp op Daan-Dirk se vroulike voorsate.

“Hou vas!” sê Fred bedaard en stuur die Land Rover in die gaping in. Die stasiewa pas maklik in die gaping en tog kry hy dit reg om die  passasierskant teen die hoek van die Hyundai se agterste buffer te krap. Die Defender skommel en bons oor die middelmannetjie en hulle breek deur die heiningstruik wanneer die Möllers se Land Cruiser reeds oor die pad is en skuins deur die hoekige betonafvoersloot waggel.

Fred volg tot agter Daan-Dirk. Die Toyota se een agterdeur is oop en Brian staan by die sewekoorddoringdraadheining en is besig om dit met ʼn draadtang af te knip. Hy nael terug na die motor, spring in en klap die deur toe. Die Land Cruiser beweeg oor die drade wat slap lê en draai links.

Hulle is in ʼn groot veld, voorheen weiding vir ʼn kudde beeste en die gras staan kniehoogte. Daan-Dirk maak seker dat daar genoeg ruimte agter hom is, draai regs sodat die voertuig die veld in wys en kom tot stilstand. Fred bestuur agter hom aan en draai langs hom aan sy regterkant in en parkeer die Defender.

Die volgende vier voertuie – die ML Benz van Costa Karedes, die Land Cruiser van Andreas Vermeulen, die Defender 90 van Chris Lourens en die Chevrolet K20 van Bart Kolver volg maklik genoeg in die gaping tussen die bussie en die X5, maar dan kom die Holtzschuh’e se Unimog aan en dit is hoër, en meer tersaaklik, wyer as die ander voertuie. Die Duitser, sy arms soos beeshorings om die stuurwiel van die ‘Mog geslaan, ʼn uitdrukking op sy gesig asof hy gereed is om sy voorkop deur ʼn baksteenmuur te kap, trap die versneller weg en die groot voertuig kom snorkend en met hewige momentum aan en vee die Hyundai en BMW weg voor sodat hulle nou soos dwarsbalke teenoor die voertuie agter hulle staan; die H1 se snoet na Noord en die X5 sʼn na Suid.

Die twee Patrols geloods deur die “medievalist” Stetner en die skoolseun Degenaar vaar sonder teenspoed deur die gaping, oor die middelmannetjie, oor die snelweg, oor die skouer en in die veld in, waar hulle een na die ander, skouer teen skouer, langs mekaar parkeer. Nou nog net die Hacketts se X-Trail en die Ramkat van JP Els.

“Nou wat nou!” wil Jack weet wanneer JP die pypkar se snoet tussen die Hyundai en BMW deur druk. Een oomblik was Barry Hackett se Nissan voor hom en die volgende oomblik, in plaas van om die res oor die pad te volg, swenk dit regs in die snelweg af en versnel in die rigting van die Oos-Rand.

“En hier, hier en nou,” sê Jack, “kom die kak.”

Links van hulle slaan die wit skynsel van aankomende verkeer agter die hoogtetjie uit en die volgende oomblik kom twee swart BMW-sedans met skokspoed oor die bult gejaag. Die pad voor hulle is leeg – behalwe vir die Hacketts se X-Trail.

“Vat hulle,” sê Jack. “Jy kan hulle vat.”

En vir ʼn oomblik is dit waar. As die pypkar net meters vorentoe beweeg en een van die BMW’s net die geringste stootjie gee, sal die onbeheerste snelheid waarteen die motor trek dit in die veld in laat wegtol. Dan is die twee motors verby, so vinnig dat die pypkar in hulle sleurstroom wieg.

“Sal nie,” sê JP. “Sal net stront oor my kar kry.”

Die ander luister nie na hom nie want hulle staar droëmond na regs waar die BMW’s die afstand tussen die Nissan en hulle verslind. Wanneer die voorste een by die stasiewa kom, pluk die bestuurder die sedan na links, vol aggressie, reg oor die boeg van die X-Trail in.

Die remligte van die Nissan kom aan en die neus pluk na links. Momentum neem oor en die voertuig skuur sykant na voor in die rigting van die BMW. Dan word dit oorrompel deur die weerspannige kinetiese kragte wat daarin gestoor is. Die Nissan tol regs, kap na links, herstel effens na regs en dryf dan links van die snelweg af en wanneer die linkervoor- en agterwiel die betonafvoersloot tref, word dit onder die nutsvoertuig uitgepluk. Die Nissan tref die oorkantste wal op die sy, maar die impetuskragte is nog nie uitgewoed nie en die kar bons terug van die graswal af en kom wiegend op sy wiele tot stilstand.

Oombliklik is die tweede BMW by. Die deure skiet oop en vyf swartmans, in los hemde en wapperende broeke, elkeen met ʼn geweer, krioel uit en bestorm die Nissan. Die voorste BMW maak ʼn paar kringe op rokende en fluitende bande en jaag tot teenaan die Hacketts se kar. Nog vier gewapende swartes verskyn met skielikheid en geweld in hulle houding.

Die deure van die Nissan word oopgeruk en twee van die aanvallers kry ʼn greep op Barry en begin hom uit die voertuig sleep. Hulle poging word vertraag, vermoedelik omdat sy veiligheidsgordel nog vas is, en na ʼn geruk, gille, ʼn gebulder en ʼn kort sarsie skote hemelwaarts uit ʼn AK, kom Hackett uit die kar, reguit grond toe, waar hy omsingel word deur vier rampokkers wat hom uitbundig, met die los, bytende, vloeiende voetbewegings eie aan die swarte, skop terwyl hy soos ʼn wurm op die grond wriemel, arms oor sy kop gevou om die ergste skade te verhoed.

Die ander insittendes, Thelma en die seuns Roger en Lyall kom van die ander kant van die voertuig af gehardloop, agtervolg deur ʼn drietal jubelende swartmans wat allerhande los voorwerpe – skoene, bottels, klippe – agter hulle aanwerp.

Een van die aanvallers gee ʼn instruksie en Barry se folteraars hou op om hom te skop. Hy kom orent tot handeviervoet en begin skarrel agter sy vrou en kinders aan. Een van die swartes steek vas en gooi ʼn skoen, ʼn lemmetjiegroen Croc, agter hom aan en dit woer-woer, woer-woer in die nat aand en, tot groot vermaak van die swartes, tref dit hom teen die agterkop sodat sy kop vorentoe knik.

Een van hulle maak ʼn voertsekgebaar met sy een hand. Die res lag en slinger uitroepe agter die roggelende Barry aan.

In die Ramkat sit JP-hulle vasgenael.

Jack kyk links. Die gloed van ligte verskyn agter die bult.

“Hier kom die Hilux’e!” sê hy skerp. “Kom ons gaan kry hulle!”

JP laat los die pypkar se koppelaar en skop die versneller ten diepste in. Hy swaai na regs in die rigting van die Hackett-gesin wat struikelend en gillend in hulle rigting beweeg.

(Lees vervolgens Bodem 8.)