Negentien polisiebeamptes en twee beamptes van binnelandse sake sal na verwagting vandag weer in Zeerust in die hof verskyn.
Dit volg nadat hulle glo in November verlede jaar smokkelaars by die Kopfonteingrenspos tussen Suid-Afrika en Botswana gehelp het om onwettige sigarette die land in te bring.
Alle verdagtes is vroeër op R1 500 borgtog elk uitgelaat.
Hulle staar altesaam 54 aanklagte van bedrog en korrupsie in die gesig.
‘n Plaaslike winkelsentrum in Monument was Vrydag ‘n mini oorlog-sone ná ‘n skietery uitgebreek het, helder oordag.
‘n Voertuig van British American Tobacco (BAT) vol sigarette is gekaap om 09:50 die oggend op Genl. Pienaarlaan, het die Roodepoort Rekord berig.
Nuusjoernalis Ghia ten Doeschate het onbevestigde verslae van die toneel dat die betrokke kaping by die Noordheuwel Winkelsentrum op Robert Broomrylaan plaasgevind het.
By die die Anthos-sentrum (Monument Checkers) op Voortrekkerweg, het veiligheidsbeamptes klaarblyklik die kapers ingehaal.
Dit is nie duidelik wie eerste begin skiet het nie, maar ‘n Fidelity-ondersteuningsvoertuig was ook betrokke.
Toegang tot beide winkelsentrums is afgesper deur die polisie en die plaaslike GPF.
Kopers en motoriste is Vrydag aangeraai om die gebied te vermy tot verdere kennisgewing.
Ten Doeschate sê sy is bewus van drie arrestasies wat gemaak is. Sy sê een verdagte is ook geskiet maar talle ander het te voet in die gebied weggekom.
Sestien grensbeamptes en drie amptenare van binnelandse sake sal na verwagting binnekort in die Zeerust-landdroshof verskyn.
Hulle het na bewering smokkelaars by die Kopfontein-grenspos tussen Suid-Afrika en Botswana gehelp.
Die Valke het die amptenare aan diens Woensdag in hegtenis geneem. ‘n Woordvoerder van die Valke, Hangwani Mulaudzi het gesê die verdagtes staar 54 aanklagte van bedrog en korrupsie in die gesig.
Hy het gesê die beamptes het na bewering toegelaat dat smokkelaars vervalste sigarette in die land bring.
Die beamptes het glo motoriste by die grens deursoek en geld geëis as hulle onwettige goedere gevind het, in plaas daarvan om die wet toe te pas. Mulaudzi het gesê verdere arrestasies word verwag.
Mulaudzi het gesê nadat hulle ‘n wenk ontvang het, is die vermeende beamptes gemonitor.
Hy het gesê dit is nog nie duidelik hoeveel geld die beamptes na bewering deur hul korrupte praktyke verdien het nie.
Suid-Afrika verloor jaarliks meer as vier miljard rand aan belastinginkomste weens smokkelsigarette. Meer as 60 persent van die sigarette in die land word nie vir belastingdoeleindes verklaar nie.
Dit het aan die lig gekom tydens ‘n konferensie in Kaapstad, wat deur BAT geborg word. BAT poog om die onwettige handel in sigarette in Afrika te stuit.
Die adjunkminister van polisie, Maggie Sotyu wat die konferensie bygewoon het, sê verskerpte grensbeheer is een manier om die onwettige handel in sigarette hok te slaan.
Sotyu sê die departement van binnelandse sake gaan binne die volgende ses tot twaalf maande nuwe grensbeheermaatreëls implementeer wat sal bydra om die onwettige handel te stuit.
Die vermoede bestaan dat Zimbabwe dié smokkelhandel gebruik om sy ekonomie aan die gang te hou.
President Mugabe het openlik steun vir Savanna, sy sigaretvervaardiger uitgespreek en sy mededinger British American Tobacco (BAT) van spioenasie op Savanna en kaping van sy vragmotors beskuldig.
Houers vol sigarette wat gemaak kan word vir so min as R1,50 en is maklik om aan die plaaslike mark te versprei sonder om die R13 belasting per houer te betaal.
Gewilde handelsmerke van sigarette word in die kleinhandel teen R35 ‘n pakkie verkoop, terwyl onwettige sigarette tussen R4 en R12 ‘n pakkie kos.
Met marges wat neig na ‘n 1000%, is dié onwettige handel een van die grootste elemente in georganiseerde misdaad in Suid-Afrika.
Volgens navorsing deur BAT, is 9.5 miljard onwettige sigarette met ‘n straatwaarde van sowat R4 miljard plaaslik gerook verlede jaar.
Savanna het byna 10% van die mark ingepalm, volgens die instituut, met sowat 700 miljoen van sy onwettige sigarette.
Die uitvoerende hoof van die Tabak-instituut van Suidelike Afrika, Francois van der Merwe sê die onwettige handel in sigarette het verskeie negatiewe gevolge.
Hy sê dit het ‘n maatskaplike invloed omdat dit deur misdadigers bedryf word en nie deur die regering se gesondheidswetgewing gereguleer word nie.
Volgens die polisie is vyf mense in Witbank in Mpumalanga vasgetrek vir handel in onwettige sigarette.
Die sigarette ter waarde van miljoene rande is in hul besit gevind.
Kol. Leonard Hlathi, woordvoerder van die polisie, het gesê die polisie het Vrydag ‘n wenk ontvang oor ‘n beweerde onwettige transaksie. Die polisie het gaan ondersoek instel en afgekom op vyf vragmotors wat volgelaai was met sigarette.
Volgens Hlathi is die vyf vragmotorbestuurders in hegtenis geneem. Twee van die verdagtes is Suid-Afrikaners en die ander drie is van Mosambiek. Die sigarette sou glo na Kaapstad vervoer word.
Die vyf verdagtes sal binnekort in die Witbank-landdroshof verskyn.
President Jacob Zuma se seun Edward is betrokke in ‘n stryd met SAID.
Die inkomstediens beweer hy smokkel sigarette en steek miljoene weg van die wins wat hy maak.
Zuma se regstryd met die SA Inkomstediens het in 2011 begin, maar dit sal na verwagting hierdie week weer opvlam as sy Amalgamated Tobacco Manufacturing (ATM) maatskappy verskyn nadat hulle ‘n SAID-sperdatum op 25 Januarie verontagsaam het.
Die geskil kom na ‘n ondersoek na ATM se sigaretvervaardigingbedryf in Pietermaritzburg in 2011.
Die duur fabriek is ingevoer uit China en Chinese werkers beman die toerusting. ATM is in 2009 geïnkorporeer.
Die maatskappy is geregistreer om tabakverwante produkte te vervaardig en te versprei.
Amptenare van die SAID het toegeslaan op die perseel, beslag gelê op goedere en masjinerie, en die fabriek gesluit.
ATM is later toegelaat om weer te heropen, maar Zuma en sy vennote is steeds in ‘n bitter stryd gewikkel met amptenare van die SAID.
Zuma beskuldig die belastinggaarder van korrupsie, rassisme en ‘n smeerveldtog teen hom.
Zuma se vennote in die onderneming sluit sakemanne Paul de Robillard en Yusuf Kajee in. Zuma het egter bedank as direkteur van ATM in 2011.
Ondersoeke na die maatskappy het in 2010 begin nadat die SAID vermoed het dat die maatskappy betrokke is by die invoer van tabak uit Zimbabwe en die verspreiding van vervaardiging van sigarette sonder om die nodige belasting en aksyns te betaal.
Binne ‘n jaar is byna 8,5 miljard onwettige sigarette is in Suid-Afrika gerook en die regering het meer as R5 miljard aan belasting verloor.
Oor die afgelope drie jaar het die verlore belasting byna verdriedubbel tot R12 miljard.
OTM verklaar glo die vervaardiging van 972.000 sigarette, of ongeveer 15.800 pakkies. Maar SAID het bewyse gevind van die vervaardiging van minstens 3,8 miljoen sigarette, of 190.000 pakkies.
SAID-woordvoerder Adrian Lackay het ontken dat ATM geteiken word. Hy het gesê tydens Desember 2013 is gereelde inspeksies uitgevoer op ‘n aantal pakhuise, vervaardigingsaanlegte, asook invoerders en uitvoerders.
“As deel van hierdie intervensie, kan die SAID bevestig dat twee groot tabakprodukte uitesonder is gedurende Desember 2013 , waar die potensiële verlies aan inkomste vir die staat ‘n paar honderd miljoene rand beloop.”
