Agang mik vir wit boere

By die opening van die Land Divided 2013-konferensie by die Universiteit van Kaapstad (UK) Sondag, het Mamphela Ramphele gesê die land is armer want Suid-Afrika verloor kommerwekkend baie van sy kommersiële boere na lande na die noorde van ons.

Vyftien jaar gelede was daar 100 000 kommersiële boere in Suid-Afrika, vandag was daar 36 000.

“Dit is kommerwekkend dat Suid-Afrika sy kommersiële boere verloor aan ander lande na die noorde. Ons word vertel dat 50% van die kommersiële boere in Zambië Suid-Afrikaners is. Daar is 800 van hulle in Mosambiek.”

Kommersiële boere is wat nodig is om die opkoms van klein boere aan te moedig en te ondersteun, het Ramphele gesê.

Die vier-dag-konferensie is 100 jaar ná die aanvaarding van die 1913-segregasiewet gehou. Dié wet het swart eienaarskap van grond in Suid-Afrika omskryf.

Die konferensie-organiseerders – die Universiteit van Kaapstad, Stellenbosch en Wes-Kaap – sê dit bied ‘n groot geleentheid vir navorsers, die burgerlike samelewing en die staat om te besin oor die betekenis van “die grondvraag ‘in die Suid-Afrikaanse samelewing”.

Ramphele het gesê dat 19 jaar na demokrasie, die grondvraagstuk steeds “historiese, emosionele en simboliese betekenis” in Suid-Afrika inhou.

Sy het gesê dit beliggaam ‘n “verlore geleentheid”, wat gebruik kan word om die land se ekonomiese groei te verbeter.

“As ons regtig ‘n kreatiewe benadering tot grondhervorming volg, sal ons groei [ekonomies] met dubbelsyfers.”

Ramphele het gesê ongelykheid in Suid-Afrika is struktureel geskep, en daarom “moet dit struktureel reggestel word”.

Sy het ook kritiek gelewer op die ANC se verskansing van stamowerhede.

“Ons moet strukturele ekonomiese ongelykhede aanspreek […] en verseker dat landelike mense burgerregte geniet, eerder as … om onder die gebruiklike gesag van hoofmanne te staan.”

Onder die apartheidsregering, is mag oor grond gekonsentreer in die hande van hoofmanne.

“Die ANC-regering gaan voort om die outokratiese rol van die hoofmanne oor die grond te bestendig, en daardeur marginaliseer hulle gewone mense.”

“Ek kan nie glo dit word gedoen deur ons eie post-apartheid regering nie,” het Ramphele gesê.

Sy het haar gehoor vertel dat die gewillige koper, gewillige verkoper-model van die oordrag van grond aan swart eienaarskap nie gewerk het nie.

Medupi-kontrakteurs dalk uit

Die kragreus Eskom oorweeg om die hoofkontrakteurs by die Medupi- en Kusile-kragstasies af te dank oor substandaard werk en vertragings, het Brian Dames, uitvoerende hoof, aan Business Report gesê.

“Ek kan jou verseker dat ons oorweeg het om hul kontrakte te kanselleer,” het Dames gesê.

“Ek het my span 18 maande gelede – toe ons probleme gehad het met strukturele staal – gevra dat ons na ander opsies kyk. Nie een van die opsies word uitgesluit nie.”

Dames het gesê Eskom oorweeg al sy opsies oor die kontrakte van twee hoofkontrakteurs, Hitachi Power Africa en Alstom.

Die kansellering van hul kontrakte is ‘n moontlikheid wat Eskom oorweeg het indien hulle versuim om die werk te bespoedig en verseker dat dit aan die gehaltestandaarde voldoen en tydsraamwerke nagekom word.

Volgens die koerant het die twee maatskappye die grootste kontrakte by Medupi en was die middelpunt van vertragings in die projekte.

SANW bevestig onbekende aantal SAR-sterftes

Die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag het Sondag gesê Suid-Afrikaanse soldate is dood en beseer in gevegte in die land.

Die weermag kon egter nie sê hoeveel mense dood en beseer is nie.

Brig. genl. Xolani Mabanga, woordvoerder van die SANW, het gesê die situasie in die land was Sondagmiddag kalm en dat die lewens van die Suid-Afrikaanse soldate nie bedreig word nie.

“Ons neem niks ligtelik op nie. Alle voorsorgmaatreëls is geneem.”

Mabanga het gesê gevegte tussen soldate en rebellemagte het Saterdag aan die buitewyke van die hoofstad, Bangui, plaasgevind.

Bozize het Sondag uit die hoofstad gevlug nadat honderde gewapende rebelle, wat gedreig het om hom omver te werp, te stad binnegedring het, berig AP.

Teen 12:00 Sondag het die rebelle Bangui oorgeneem.

‘n Vredesooreenkoms is op 11 Januarie onderteken, wat Bozize in staat stel om sy termyn, wat in 2016 verstryk, te voltooi, maar rebelle het die president daarvan beskuldig dat hy nie beloftes nagekom het wat gemaak is nie.

Rebelle eis dat Bozize Suid-Afrikaanse soldate huis toe stuur. Hulle wil ook 2 000 rebellevegters in die land se gewapende magte integreer.

Pres. Jacob Zuma moes Suid-Afrikaanse soldate uit die Sentraal-Afrikaanse Republiek onttrek het toe die land se president, Francois Bozize, versuim het om ‘n vredesooreekoms na te kom, het die weermagvakbond Sanwu gesê.

“Die president moes ons soldate onttrek het die oomblik toe Bozize sy verpligtinge in die verband verontagsaam het,” het adv. Pikkie Greeff, Sanwu se nasionale sekretaris

“Sy verontagsaming van daardie ooreekoms moes die groenlig wees vir die onttrekking van ons soldate uit daardie land.”

Greeff het ‘n beroep op Zuma gedoen om “al ons troepe met onmiddellike effek te onttrek, selfs al behels dit ‘n militêre ingryping om ons troepe in nood te help”.

NW-premier geskok oor hondeteler se moord

Die premier van Noordwes, Thandi Modise, het haar skok uitgespreek oor die moord op ‘n bekende hondeteler buite Rustenburg.

Eric Labuschane is Donderdag dood in sy huis aangetref.

Sy bejaarde ma, wat aan Alzheimer se siekte ly, is gevind waar sy in die badkamer toegesluit was.

Modise het ‘n beroep op die polisie gedoen om geen steen onaangeroer te laat om die moordenaars vas te trek nie.

Sy het ook gesê boere moet ‘n doeltreffende kommunikasienetwerk hê om plaas-aanvalle te help voorkom.

Merkel kook oor Ciprus

Volgens berigte is die Duitse kanselierAngela Merkel woedend oor die houding van Ciprus wat weier om met die EU te skakel en eerder stilweg planne bedink om die pensioenfondse van hul bewoners te plunder. Duitse regeringsamptenare het die Cipriote se houding as byna “outisties” beskryf.

Die Cipriese president, Nicos Anastasiades, en partyleiers sal Saterdag na Brussel reis vir samesprekings met die Europese Unie oor maatreëls om die eiland se dreigende bankrotskap af te weer, berig die staatsmedia.

Die afvaardiging sal omstreeks 12:00 vertrek en laat Saterdag of Sondag na Ciprus terugkeer. Dit is ‘n dag voor die sperdatum om maatreëls in werking te stel, wat daarop gemik is om €5,8 miljard (sowat R69 miljard) in te samel om ‘n reddingspakket te verseker, het die CNA-nuusagentskap berig.

Die Europese owerhede het verlede naweek ingestem om €10 miljard (sowat R119 miljard) aan Ciprus beskikbaar te stel, maar in ruil daarvoor is ‘n belasting van 10% op alle banksaldo’s gehef. Dit beteken dat spaarders 10% van hulle spaargeld aan die EU moes betaal. Dit het vrese gestook dat banke in ander lande getref word en dat verbruikers hul geld gaan onttrek.

Merkel het die eenmalige belasting op die spaargeld verdedig en gesê dit maak sin omdat die rentekoerse hoër is in Ciprus as elders in die EU.

SAR-president vermis na besoek aan SA

Familielede van pres. Francois Bozize van die Sentraal-Afrikaanse Republiek (SAR) soek skuiling in die Demokratiese Republiek van die Kongo, het ‘n bron in Kinshasa gesê.

Dit is egter nie bekend waar Bozize hom bevind nie. Bozize word sedert Vrydag – ná ‘n vlugtige besoek aan Suid-Afrika – vermis.

Sowat 25 familielede bly in ‘n hotel of in kerke in die stad van Zongo, aan die ander kant van die Oubangui-rivier wat die SAR van die DRK begrens, het die bron gesê.

Die bron kon nie sê of die president saam met sy familie gevlug het nadat rebelle Sondag beheer oor die hoofstad, Bangui, geneem het nie.

Lambert Mende, regeringswoordvoerder, het Sondag aan AFP gesê Bozize “het nie gevra om na die DRK te kom nie… Hy het nie hier aangekom nie”.

Mende het gesê hy het ook met die burgemeester van Zongo gepraat, wat gesê het ‘n groot aantal vlugtelinge van SAR het in die stad aangekom.

Exxaro-staking beëindig

Die staking by verskeie Exxaro-aanlegte beëindig toe die werkers ingestem het om volgende week terug te keer na hul poste, het OFM Saterdag berig.

“Kragtens die ooreenkoms sal stakende werknemers by die Matla, Arnot, Grootegeluk, Leeuwpan, Inyanda en Reductants-aanlegte Maandag terugkeer werk toe,” het Retha Piater, hoof van menslike hulpbronne, gesê.

Sy het gesê werknemers sal ‘n minimum van R2 800 ontvang vir die eerste kwartaal van die maatskappy se 2013 korttermynaansporingsbonus.

Die staking het op 5 Maart in Mpumalanga begin en na die res van die aanlegte in Limpopo uitgebrei.

Werknemers het onwettig gestaak oor prestasiebonusse wat nie betaal is nie. Die maatskappy het in 2012 nie sy prestasiedoelwitte bereik nie.

SA-sending in SAR loop ‘verskriklik’ verkeerd

Minstens nege Suid-Afrikaanse soldate is gedood in die Sentraal-Afrikaanse Republiek in die botsings met die rebelle.

‘n Suid-Afrikaanse militêre kenner het gesê “niemand kon dink dat die operasie só verskriklik sou skeefloop nie”.

Rebelle het Sondag die hoofstad Bangui ingeneem en die bewind van President Francois Bozize omvergewerp, het ‘n ooggetuie aan Reuters gesê.

Hy het eers ses lyke en later drie liggame van Suid-Afrikaanse soldat by die uitgebrande voertuie gesien.

“Ek het die liggame van ses Suid-Afrikaanse soldate gesien. Hulle is almal geskiet. Hul voertuie is ook vernietig. Ander Suid-Afrikaanse soldate het gekom om die liggame te kom haal,” het een ooggetuie gesê.

Sowat 600 Suid-Afrikaanse soldate is sonder lugsteun in die land ontplooi. SANW het intussen bevestig dat van sy soldate dood en gewond is, maar kon nie besonderhede oor die aantal dooies en gewondes verstrek nie.

Volgens gerugte kan daar tot 40 gewondes wees. Dit is nie seker of van die soldate vermis of gevange geneem is nie.

Twee Suid-Afrikaanse Hercules C-130-vragvliegtuie is na Entebbe, Uganda, onderweg om die gewondes en dooies na Suid-Afrika terug te bring.

Die SAR is ‘n mineraalryke land met neerslae van uraan, goud en diamante

Frankryk het aansienlike ekonomiese belange in die onstuimige land. Die Franse kernreus Areva het sy Bakouma uraanprojek vir twee jaar in 2011 egter opgeskort as gevolg van ‘n daling in uraanpryse na die Fukushima-ramp.

Die aanval op die Suid-Afrikaners is ‘n terugslag vir die land se pogings om deur vredesendings groter invloed op die kontinent te verkry. Frankryk het 250 soldate reeds in die SAR en het inderhaas 300 uit Gaboen ingevlieg.

Die AU het die aanval veroordeel.

“Die plundery is sleg. Beide die bevolking en Seleka [die rebelle-alliansie] is betrokke,” sê ‘n senior VN-amptenaar in die hoofstad Bangui. “Ons is nie seker wie in beheer is nie, ek dink nie dit is al duidelik nie.”

Medupi: Arbeidsonrus smeul

Vergeet wat Eskom, die regering en die media sê: Hier volg ‘n verslag deureen van die wit kontrakteurs by Medupi, uit Ellisras.

Ek werk op Medupi kragstasie projek nou al vir 2 jaar. Ons het nou al die perseel ‘n allemintige 11 keer in hierdie laaste 2 jaar ontruim! As die klomp werkers ongelukkig is oor iets, staak hulle, gooi klippe en brand af. Soos ek nou hier sit en tik, sit ons buite die Medupi-perseel omdat daar weer omtrent 2000 van die ontevredenes staan en dans, almal met stokke en konstruksiepype wat hulle rondswaai.

Einde verlede jaar is heelwat skade aangerig. Hierdie jaar is daar “net” ‘n hele spul voertuie se ruite uitgegooi. Vandat ons in Januarie oopgemaak het, was daar nog nie een dag se produksie gelewer nie. Ons moes al twee keer die jaarlikse induksie doen. Elke keer wat ons op die punt staan om te begin werk, gooi die blikslaers klip en dan moet ons hardloop. Die media berig dat als in orde is en dat produksie weer op koers is. Dit is een groot leuen.

Ons staan al amper einde Maart se kant toe, en hier was nog absoluut niks gedoen aan die kragstasie nie. Hulle kry elke week ‘n nuwe rede om te staak. Dit wissel van bonusse wat hulle glo nie reg was nie, die Project Labour Agreement wat hulle wil uit hê, alle waarskuwings wat moet verval, ens, ens.

Verlede week het die polisie rubberkoeëls geskiet, en een van die werkers wat getref is, is ‘n paar dae gelede oorlede. Nou staak hulle weer want hulle soek 10 af om te “rou”. Elke week is daar ‘n ander rede. En Eskom sit terug en maak asof niks gebeur nie. Hulle het sekuriteitsheinings om hulle kantore gespan en ‘n hele klomp sekuriteitspersoneel en tegnologie wat hulle beskerm. Maar die kontrakteurs is aan hulle eie lot oorgelaat. Ons is die ape wat elke keer moet hardloop as die geweld opvlam.

BHP Billiton melk SA-verbruiker

Eskom verkoop 9% van sy totale krag onder kosprys aan BHP Billiton se twee aluminiumsmelters terwyl gewone verbruikers onder peperduur tariewe gebuk gaan, het Beeld berig.

BHP Billiton sal egter na ‘n hofbeslissing dié tot nog toe geheime tariewe moet bekend te maak.

Terwyl gewone mense sowat R1,40 per kilowatt-uur betaal, betaal BHP Billiton by sy Hillside-smelter by Richardsbaai net 22,65c per kilowatt-uur.

Die hoogs geheime formule wat Billiton by Hillside betaal vir twee derdes van die 1 200 megawatt wat dié smelter verbruik, is reeds in 1992 gesluit toe Eskom ‘n surplus elektrisiteit gehad het. Die kontrak strek tot 2028.

Die voorkeurtariewe vir Hillside en Billiton se tweede smelter, Mozal in Maputo, wys hoe die twee verliesmakende smelters aan die gang gehou word met die hoë elektrisiteitstariewe wat die res van die land se verbruikers – huishoudelike en nywerheidsverbruikers – vir krag betaal.

Lees hier verder.