Nuus Archives - Page 1538 of 1583

Is 8 000 Keniane werklik dood?

Mwai Kibaki

Volgens ’n groep Keniaanse regslui is meer as 8 000 Keniane al sedert 2000 tereggestel of doodgemartel. Die plaaslike polisie het dieselfde jaar met ’n klopjag begin teen lede van die verbanne Mungiki-sekte. Die Oscar-stigting beweer dat hulle 8 040 moorde gedokumenteer het en 4 070 ander gevalle aangeteken het waar slagoffers eenvoudig verdwyn het.

Eric Kiraithe, woordvoerder van die polisie, ontken egter die aantygings wat in die regslui se verslag gemaak word. Hy het die organisasie uitgedaag om name en besonderhede van slagoffers bekend te maak. Veiligheidsmagte het wel in Maart 2002, toe die Mungiki-sekte verban is na aanleiding van geweld in die krotbuurte van Nairobi, begin om lede van die sekte te teiken.

Waar die godsdienstige sekte eers uit jeugdiges bestaan het wat tradisionele rituele uitgevoer het, het die beweging volgens Keniaanse owerhede oor die jare verander in ’n bende wat sonder skroom afpersing en moord beoefen het. Vroeër vandeesmaand het die Keniaanse Nasionale Kommissie vir Menseregte die polisie daarvan beskuldig dat hulle tussen Junie en Oktober vanjaar 500 mans tereggestel het. Hierdie bewering is ook deur die polisie verwerp.

Die bewerings kom op die vooraand van die algemene verkiesing wat volgende maand in Kenia sal plaasvind. President Mwai Kibaki gaan poog om ’n tweede keer tot president verkies te word. Volgens meningspeilings gaan hy beslis wen. Hy is die kandidaat van ’n nuwe politieke alliansie genaamd die Party van Nasionale Eenheid.

Mosambiek nou baas van Cahora Bassa

Cahora Bassa

Mosambiek neem hierdie week beheer oor van die grootste dam in Afrika suid van die Sahara. Die dam het vir meer as drie dekades ná onafhanklikheid steeds in Portugal se hande gebly. President Armando Guebuza van Mosambiek, eerste minister Jose Socrates van Portugal, en sewe ander Afrika-staatshoofde sal môre die seremonie by die Cahora Bassa-dam bywoon.

“Ons gaan uiteindelik in staat wees om die dam te gebruik om aan die energiebehoeftes van ons land te voldoen,” het Guebuza gesê. Die oorname van die dam is moontlik gemaak aangesien Mosambiek uiteindelik Portugal se beherende aandeel kon koop.

Die dam is in die Tete-provinsie en strek tot by die punt waar die grense van Mosambiek, Zambië en Zimbabwe bymekaarkom. Luis Covane, segsman vir die Mosambiekse regering, meen dat die dam met sy produksiekapasiteit van meer as 2 000 megawatt belangrik is vir die ontwikkeling van “skoon energie” vir sowel Mosambiek as die res van suider-Afrika. Die Mosambiekse president het op sy beurt die hoop uitgespreek dat Mosambiek nou sy energieverskaffing kan uitbrei van buurlande Suid-Afrika en Zimbabwe om Zambië en Malawi ook in te sluit.

Sedert Mosambiekse onafhanklikheid in 1975 het Portugal steeds die beherende aandeel (82%) in die dam gehad. Die dam is geleë op die oewer van die Zambezi en is ná ’n bouproses van ses jaar in 1975 voltooi. Tydens die burgeroorlog in die land is die dam deur Renamo-rebelle gesaboteer en toe weer moeisaam herstel. Guebuza het die ooreenkoms tussen Portugal en Mosambiek, om beheer van die dam aan Mosambiek oor te dra, bestempel as “die finale hoofstuk in die geskiedenis van buitelandse oorheersing” in sy land. Die Mosambiekse regering moes Portugal ’n bedrag van $950 miljoen betaal om die Portugese aandeel van 82% uit te koop. Die laaste deel van die bedrag behoort vandag aan Portugal oorbetaal te word. Die geld is afkomstig van ’n internasionale fondsinsamelingsveldtog wat deur die Wêreldbank, Eskom en die Zimbabwiese kragverskaffer geloods is.

Hernude geweld naby Parys

Die polisiemotor op die toneel

Hernude geweld het Sondag in ‘n voorstad naby Parys, Villiers-le-Bel (Val-d’Oise), uitgebreek nadat twee tieners van onderskeidelik 15 en 16 in ‘n ongeluk met ‘n polisiemotor gedood is. Die polisiestasie van Villiers-le-Bel is aan die brand gesteek en die stasie van die aangrensende gemeenskap van Arnouville is geplunder volgens ‘n polisiewoordvoerder. Die tieners was albei seuns.

Teen 23h00 het "klein beweeglike groepies winkels, voetgangers en motoriste aangeval" om hulle te besteel, het dieselfde bron bevestig. Juweliersware uit ‘n pas geplunderde juwelierswinkel in Villiers-le-Bel is by een van die aanvallers gevind toe hy in hegtenis geneem is.

Die patrolliemotor was besig om ‘n roetinerit te onderneem, sonder blou waarskuwingsligte en het nie die toelaatbare spoed oortree nie. Net ná 17h00 het die motorfiets by ‘n kruising teen die polisievoertuig gebots, waarna die seuns op slag dood is. Die slagoffers het nie motorfietshelms aangehad nie.

‘n Inwoner in die omgewing het bykans ‘n uur later die polisie laat weet dat twee motors reeds uitgebrand is en dat tussen 50 en ‘n 100 "jeudiges", ‘n eufimisme vir swart en Arabiese inwoners, besig is om vullisdromme aan die brand te steek. Twee polisievoertuie, waaronder die kommissaris se motor, is uitgebrand.

Die vier polisiemotors wat inderhaas na die toneel gestuur is, moes omdraai nadat hulle deur die skare jeugdiges oorweldig is. ‘n Ooggetuie in die buurt het dit gadegeslaan en ‘n ander het bevestig dat motors oral aan die brand gesteek is en dat niemand in die omgewing toegelaat is nie.

"Die polisie kon dit nie waag om naby te kom nie. Die oomblik as hulle ‘n stormloop wil waag, dan sak die jeugdiges op hulle toe met alles wat hulle in die hande kan kry." Nòg die polisiemotor, nòg die motorfiets van die slagoffers kon van die toneel verwyder word.

Die feit dat die jeugdiges die gebied heeltemal gedomineer het, het die inwoners glo nog verder ontstel en dié wat gewoonlik "kalm" bly, was volgens een omstander buite op straat om "onreg" te skree.

Een polisieman het in die voorval ‘n kopwond opgedoen en is in die hospitaal opgeneem vir behandeling. Die burgemeester, Didier Vaillant, moes ook, nadat hy probeer het om die gemoedere te gaan kalmeer, onverrigter sake omdraai.

‘n Skare jeugdiges het met petrolbomme die brandstigting voortgesit, waarna hulle volgens ooggetuies "verdwyn het" in die noordelike rigting van die buurt.

Данильченко

Geloof en wil vir Afrikaans moet herstel word

Prof. Pieter Kapp

Praag voer ‘n eksklusiewe onderhoud met prof. Pieter Kapp, president van die US se Konvokasie oor Stellenbosch se taalbeleid.

1. Toe Chris Brink rektor was, het dit gelyk asof hy Afrikaans nie baie goedgesind was nie en eerder die universiteit as deel van ‘n globale Engelstalige wêreld gesien het. Dink u die verandering van rektor waar Russel Botman tans aan die hoof van die U.S. staan, was positief of negatief vir Afrikaans?

Chris Brink se probleem was dat hy geen verstaan van die dinamiek van taalverplasing gehad het nie. Hy het naïef geglo in die goedgunstigheid van nie-Afrikaanssprekendes en het min begrip getoon vir die geskiedenis en tradisies van US en Afrikaans en van die opkoms van Afrikaans en sy strategieë en metodes om hom teen die oorweldigende oormag van Engels te verskans. Chris Brink is ‘n sterk ondersteuner van internasionalisering en sy uitgangspunt was dat die US ‘n tweetalige universiteit is wat Afrikaans bevorder, ons standpunt is dat die US ‘n Afrikaanstalige universiteit is wat meertaligheid bevorder. As Brink die dinge beter begryp het, sou hy sake seker anders hanteer het. Prof Botman toon veel meer begrip vir hierdie situasie.

2. Prof. Botman het nogal rare opmerkings oor Stellenbosch gemaak in die sin dat hy verwys het na "die mite van Afrikaans-eentaligheid". Hiermee lyk dis of hy wou sê dat Stellenbosch nog altyd ‘n tweetalige universiteit was waar Engels soos nou in ‘n hoë mate gebruik is. Wat was die situasie voorheen? Was Stellenbosch byvoorbeeld vyftien jaar gelede ‘n Afrikaanse universiteit of ‘n tweetalige universiteit?

Die verhouding tussen Stellenbosch en Afrikaans is ‘n besondere een. Die beweging om ‘n universiteit te stig waar Hollands tot sy reg sou kom, het in 1904 begin en dit het 12 jaar geneem voordat die beweging tot so ‘n mate sukses behaal het dat die Wet op die Universiteit van Stellenbosch van 1916 ruimte geskep het om Hollands naas Engels as akademiese taal te ontwikkel. Dit is begryplik dat dit op hierdie wyse sou geskied want daar was ‘n groot getal Hollands/Afrikaanse mense in leiersposisies wat nie geglo het dat Hollands en nog minder Afrikaans werklik tot akademiese en wetenskapstaal van wêreldgehalte sou ontwikkel het nie. Daarby het Stellenbosch talle Skotse dosente gehad wat nie een afgedank is nie. Hulle is geleidelik vervang. Elke keer as een afgetree het, is hy deur ‘n Afrikaanskundige vervang. Die laaste dissipline waarmee dit gebeur het, was, soos dit destyds bekend was Bookkeeping. Dit is eers in 1947 verafrikaans. Die proses het dus op Stellenbosch met gelykmatigheid verloop en is verstandig bestuur sodat dit geen persoonlike gevoelens en kwetsings geskep het nie. In daardie opsig het die proses op Stellenbosch anders verloop as aan ander universiteite. Dit is hierdie evolusieproses wat sommiges laat glo dat US inderdaad ‘n tweetalige universiteit was. Dit is ook die verkeerde interpretasie van hierdie geskiedenis wat gelei het tot die beskouing dat US onder Brink wil terugkeer na Jannie Marais se testamentêre bepaling van dat Hollands aan die nuwe universiteit “no lesser language’ moes wees nie. As Jannie Marais sou aangedring het dat die nuwe Stellenbosch Universiteit Hollands/Afrikaans moes wees, soos hy graag sou wou doen, sou die Unie-parlement nooit ingestem het dat Stellenbosch ‘n selfstandige universiteit naas Kaapstad word nie. Stellenbosch was deur al die jare uiters akkommoderend nie net teenoor Engels nie, maar ook teenoor anderstaliges. Kyk maar na die groot aantal Nederlanders, Duitsers, Iere, Skotte en Engelse wat almal help bou het aan die US sonder om sy reg tot Afrikaanse onderrig ooit te bevraagteken. Engelse studente het altyd met die grootste lof gepraat van die goeie en tegemoetkomende behandeling wat hulle van die US ontvang het. Lees maar wat die latere legendariese US dosent in Engels, dr Pat McMagh, in 1946 oor Stellenbosch geskryf het toe sy as rou Engelssprekendes almal verbaas het deur haar 0nderwysstudies aan die US voort te sit na haar eerste graad aan Rhodes. Prof Botman beklemtoon dat die US nie ‘n eksklusief Afrikaanstalige universiteit is nier, maar ‘n inklusiewe Afrikaanstalige universiteit.

3. As mens die taalkaart van Suid-Afrika bestudeer, is die Kaapprovinsie waarskynlik die mees Afrikaanse provinsie in die land, met die huidige Weskaap wat oor ‘n meerderheid Afrikaanssprekendes (55%) beskik. ‘n Briefskrywer in Die Burger het nou die dag gekla dat daar reeds twee Engelstalige universiteite in die Weskaap is en dat hy daarom nie kon verstaan waarom Stellenbosch ook meer en meer Engels moet gebruik nie. Waarom is dit so moeilik om Stellenbosch Afrikaans te hou, gegewe die skynbaar positiewe demografie vir Afrikaans in die provinsie?

Die Kaapse tradisie was en is nog altyd om groot waarde aan tweetaligheid te heg. Vir Afrikaanssprekendes is dit geen probleem nie – hulle word groot met Engels. Van Engelse kant was daar dikwels verset teen die gedagte dat hulle naas Engels nog ‘n taal moes aanleer. Vandaar die lang stryd om Afrikaanse skole in die Kaapkolonie en die Kaapprovinsie en die wyse waarop sommige bekende skole inderdaad as tweetalige skole ontwikkel het. Daar was nooit en is tans ook geen sprake van enige anti-Engelse gevoelens op Stellenbosch of in die Wes-Kaap nie. Afrikaanssprekendes is dalk net veel beter gebalanseerd in hulle benadering as ander. Leef en laat leef was nog altyd die taalmotto op Stellenbosch. Wat die laaste tyd gebeur het, is dat die laat leef gedeelte vir Afrikaans toenemend verskraal en verswak is en dit is waarteen ons in verset gekom het.

4. Dit wil voorkom asof daar ‘n klein groepie Engelssprekende dosente aan Stellenbosch is wat sterk voel dat die universiteit ‘n multikulturele Engelse universiteit moet word. ‘n Mens dink hier byvoorbeeld aan opmerkings deur dosente van die Engelse departement wat op 24 Oktober in die Argus gepubliseer is. ‘n Professor in die departement het byvoorbeeld gesê dat sy "ontsteld" is dat die huidige taalbeleidkonsepdokument eerste in Afrikaans vrygestel is. Me. Lucy Graham van die Engelse departement het in dieselfde berig beswaar daarteen gemaak dat "Afrikaans bo ander tale aan Stellenbosch bevorder gaan word". Die vraag is nou: watter rol speel hierdie Engelssprekende dosente om Stellenbosch in die rigting van Engels te druk?

Daar is drie wanstaltige argumente oor die taalgesprek op Stellenbosch wat reggestel moet word. Die eerste is dat die strewe om Afrikaans as onderrig- en wetenskapstaal te bevorder niks met rassisme of Afrikanernasionalisme of -identiteit te doen het nie. Dit is ook nie anti-enigiets nie. Dit wil bloot ‘n basiese mensereg wat in die grondwet erken word bevestig en bestendig. Afrikaanssprekendes van alle soorte het ‘n belangrike rol om in die land te speel en daarvoor moet en mag hulle in hulle eie taal toegerus word. Die tweede stuk foutiewe logika is dat jy Afrikaans kan bevorder deur hom af te skaal en dat Engels die uitsluitlike roete na uitnemendheid is. Dit is die basiese denkfout in die US se taalbeleid onder prof Brink begaan het. Die groot debat gaan oor die siening van invloedryke mense, Afrikaans en Engels, dat jy nie in en deur Afrikaans inklusief, divers en uitnemend kan wees nie. Daar is mense op Stellenbosch wat opereer onder die dekmantel dat hulle net die te Afrikaansheid van Stellenbosch ter wille van akademiese internasionalisme ‘n bietjie wil tem deur dit af te skaal en aan studente meer blootstelling aan Engels te gee, en dat hulle nie die posisie van Afrikaans as onderrig- en wetenskapstaal wil aantas nie In dié proses plaas hulle Afrikaans op ‘n onbeheerbare glybaan na verengelsing. Hierdie glybaan is geen goedkoop argument van die taalbesorgdes nie. Dit is ‘n werklikheid wat reeds treffend aan die ou UPE, die voormalige RAU, aan UNISA en in groter wordende mate aan UP gedemonstreer word. Stellenbosch se afgestudeerdes het oor negentig jaar bewys dat die feit dat hulle in Afrikaans opgelei is, hulle in geen opsig verhinder om internasionaal te beweeg en mee te ding nie. Engelssprekendes wat gretig aan die US in Afrikaans kom studeer het, is die beste getuigskrif vir hoe inklusief en akkommoderend US op taalgebied kan wees sonder om sy eerste verantwoordelikheid teenoor die Afrikaanse taalgemeenskap te verwater. In werklikheid ontken die afskalers die vermoë van Afrikaans om alles te wees wat die vyf visiepunte van die US vereis.

5. Dikwels word daar gesê dat Stellenbosch behoort te "transformeer" deur meer bruin Afrikaanssprekendes te lok. Maar Chris Brink het reeds in sy boek oor die taaldebat aan Stellenbosch laat blyk dat dié beleid nie slaag nie omdat so min bruines hul tot tersiêre onderrig wend. Brink se oplossing was daarom meer Engels sodat swart studente na Stellenbosch gelok kan word. Dink u Stellenbosch behoort te "transformeer" in dié sin?

Stellenbosch het ‘n plig en verantwoordelikheid teenoor alle Afrikaanssprekendes, eerste tweede of derde taal sprekers, wat graag in en deur Afrikaans wil studeer, om hulle die geleentheid daartoe te bied. Die meerderheid Afrikaanssprekendes in Suid-Afrika is nie wit nie maar bruin. Hierdie gemeenskap is ook die een van die laagste deelnamekoers aan tersiêre onderwys van alle Suid-Afrikaanse bevolkingsgroepe. Stellenbosch het dus ‘n verantwoordelikheid om by te dra tot die opheffing van mense uit armoede sodat hulle deur opleiding nuwe lewensgeleenthede kan skep. Afrikaans is ‘n middel om mense van enige groep te bemagtig. Daar is oorgenoeg praktiese voorstelle op die tafel van hoe die US hierdie mense kan help. Dit is net die wil om dit te doen wat kortkom. Politieke korrektheid en ideologieë moet net op die agtergrond bly sodat die praktiese programme vryelik kan funksioneer.

6. Wat is u kommentaar oor die A- en T-opsies en veral die insluiting van die T-opsie in die nuwe konseptaalbeleid wat in Oktober vrygestel is?

Die konseptaalbeleid is van die tafel en in die nuwe benadering wat die Raad op 16 November 2007 aanvaar het, word teruggekeer na die oorspronklike beleid van 2002 wat bepaalde belangrike versekeringe oor Afrikaans bevat. As die oorspronklike beleid van 2002 korrek toegepas was (en lukrake afwykings nie links en regs toegelaat is nie) sou ons nie in die huidige dilemma verkeer het nie. Net die tyd sal leer in hoe ‘n mate daar eenstemmigheid oor die interpretasie van wat dit in die praktyk beteken bestaan en of die afwykings van die afgelope vyf jaar hersien sal word. Vir ons beteken dit dat die A-opsie van voorgraadse onderrig opnuut verskans word.

7. Dit wil voorkom asof die raad van Stellenbosch meer ten gunste van Engels is en die konvokasie sterker oor Afrikaans voel? Is dit ‘n juiste opsomming?

Die Konvokasie wil vir Afrikaans ‘n vaste plek op Stellenbosch verseker. Dit kan net gedoen word as daar ‘n duidelike beleid en ‘n goed omskrewe plan is om dit te bereik wat sal verseker dat Afrikaans nie aan die willekeur van dosente of departemente of fakulteite of individue uitgelewer word nie. Dit is waaroor die debat gaan. Die feit dat die US so ‘n openbare debat toegelaat en hanteer het, is nie ‘n bewys dat die US aan die agteruitgaan is nie. Inteendeel, dit is net ‘n volwasse en sterk universiteit wat oor die intellektuele en geestesvermoëns beskik wat so ‘n diepgaande debat soos dié van die afgelope vyf jaar met waardigheid kan hanteer. Let daarop daar is geen betogings, geen optogte, geen plakkaatoorloë, geen toi-toi aktiwiteite gevoer nie; vensters is nooit stukkend gegooi nie, lesings is nie ontwrig nie, kantore is nie beset nie, buitebande is nie verbrand nie. Die universiteit het te midde van die debat op voortreflike wyse met sy normale werk voortgegaan. In hierdie opsig is die US alle ander universiteite voor. Die US raad is besig om te verander en die moontlikheid is nie uitgesluit dat die Raad na die verkiesing van 5 nuwe lede in Februarie 2008 daar anders sal uitsien nie.

8. Blykbaar geskied die oorgrootte meerderheid van nagraadse kursusse reeds in Engels. Die vraag is nou: kan Afrikaans nog gered word as Engels reeds so ‘n sterk nagraadse posisie verwerf het?

Dit is ‘n saak wat in die nabye toekoms meer aandag sal geniet namate dosente weer oortuig raak dat Afrikaans geen struikelblok vir uitnemendheid, diversiteit of internasionalisering is nie.

9. Watter persentasie van dosente aan die US publiseer steeds in Afrikaans? Dit wil voorkom asof die meeste van hulle reeds Engels as verkose taalmedium aangeneem het, ten minste wat akademiese publikasie betref.

Die US se studentegetal is steeds meer as 60% Afrikaans en sy personeel is steeds oorwegend Afrikaans. Op voorgraadse vlak vir kontakonderrig het die Afrikaanssprekendes vir die afgelope vyf jaar redelik konstant op 70% gebly. Twee teenstrydighede wat aandag verdien is dat transformasie van wit na nie-wit en uitnemendheid meermale in botsing met mekaar is. Die US kon nog altyd internasionale navorsers akkommodeer sonder om Afrikaans prys te gee. Daar is metodes waarop die sake hanteer kan word en dit behoort in die plan vir die ontwikkeling van Afrikaans as onderrig- en wetenskapstaal wat nou uiteindelik ‘n top prioriteit word, aandag te kry.

10. Indien dit sou blyk dat Stellenbosch verengels gaan word, wat sou ‘n gepaste reaksie of strategie wees?

Die optrede van sy Afrikaansgesinde personeel, oudstudente, en tans ook sy huidige studente, is duidelike bewys dat hulle nie sal toelaat dat die US verengels nie. Die saak van Afrikaans berus op hoë eties-morele beginsels, het ‘n inspirerende geskiedenis van lojaliteit en toewyding agter hom en vereis net dat die verswakkende geloof en wil van Afrikaanse mense in besluitnemende posisies weer herstel moet word.

Stellenbosch

21.11.2007

Suid-Afrika se trots

Die Universiteit van Kaapstad (UK) is deur die Times Higher Education Supplement se World University Rankings aangewys as nommer 200 op die lys van die wêreld se beste universiteite. Dit is die enigste universiteit in Afrika wat op die lys verskyn. Verlede jaar was Kaapstad in die 257^ste plek, maar die instelling het intussen met 57 plekke gevorder.

Volgens prof Cheryl de la Rey, adjunkviserektor van die universiteit, is hulle “trots” dat UK op die lys verskyn. “Dit is ’n geweldige eer vir die Universiteit van Kaapstad,” het sy gesê. Met die opstel van die ranglys kyk onderwyskenners na die evaluering van universiteite deur internasionale akademici, die aantal internasionale personeellede en studente, asook die navorsing wat gelewer word.

Verder word 1 482 internasionale maatskappye gevra om die universiteite te noem wie se gegradueerdes hulle sou verkies om in diens te dien. UK het goed presteer in hierdie jaar se navorsingsafdeling en ook ten opsigte van die aantal buitelandse lektore en studente. Volgens De la Rey hou die Universiteit van Kaapstad verder rekord van hoe lank dit hulle studente neem om hulle grade te behaal, wat met hulle ná die verwerwing van hul kwalifikasies gebeur en hoe die arbeidsmark na hierdie kandidate kyk.

Amerikaanse en Britse universiteite het vanjaar die eerste tien plekke op die lys ingeneem. Harvard was in die eerste posisie, gevolg deur Cambridge en Oxford gesamentlik in tweede posisie. Dertien Amerikaanse universiteite verskyn op die lys van die top 20 instellings en ’n totaal van 32 Britse universiteite het die lys van die beste 200 instellings gehaal.

online slots

Hoekom studente hul studies staak

Volgens ’n studie wat deur die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) en die Raad vir Hoër Onderwys uitgevoer is, is gebrek aan geld, swak skoolopleiding en onvoldoende akademiese ondersteuning die belangrikste redes waarom Suid-Afrikaanse studente nie hulle studies voltooi nie. Die ondersoek is deur die Ford-stigting befonds en is gebaseer op onderhoude met 3 328 studente wat hulle universiteite verlaat het.

Die volgende instellings is by die ondersoek betrek: die universiteite van die Witwatersrand, Stellenbosch, Fort Hare, Limpopo en die Wes-Kaap, die Tshwane Universiteit vir Tegnologie en die voormalige Skiereiland Technikon. Die ondersoek het gefokus op die redes, soos deur studente aangegee, waarom hulle hul studies gestaak het. 2 870 Van die studente was swart, 220 kleurlinge, 192 blankes en 46 Indiërs. Die gebrek aan fondse was die belangrikste rede – soos deur 80% van die studente aangegee. Dit is veral die kleurlinge en swartes vir wie geld ’n probleem is. Sowat 70% van diegene wat nie hul studies voltooi het nie, se ouers verdien R1 600 per maand of minder.

Swartes en kleurlinge het ook die volgende as redes aangegee:

• “Ek moes bedags te ver na die universiteit reis,”
• “Ek het nie ’n plek gehad waar ek in rus en vrede kon studeer nie”; en
• “My ouers/familie het druk op my geplaas om my studies te staak en werk te soek sodat ek kon help om die familie te onderhou.”

Daar was egter meer “rassegelykheid” wat die akademiese aspekte betref. 78% Van alle deelnemers aan die ondersoek het naamlik gesê dat hulle nie opgewasse gevoel het vir die eise van hoër onderwys nie. Veral swartes, Indiërs en kleurlinge het gekla oor die gebrek aan hulp aan die begin van hulle universiteitsloopbaan om hulle voor te berei vir wat wag. Verder het 77% studente van “probleme met die instelling se onderrigtaal” gewag gemaak.

Alle rassegroepe het verder gemeen dat die aktiewe sosiale lewe op kampus hulle aandag afgetrek het. Sowat 70% van die studente het ten spyte van die feit dat hulle hul studies moes staak, tog werk gevind wat hulle later in staat gestel het om hul studies te hervat. Volgens Moeketsi Letseka, die projekleier vir die ondersoek, is dit ’n bewys dat ’n ramp nie noodwendig volg as studente hulle studies staak nie. “Die wolk het ’n silwer randjie: werkgewers neem wel sulke studente in diens en as hulle later weer begin studeer, is hulle gewoonlik beter voorberei op wat wag,” meen Letseka.

Die vergeetagtige prins

Prins Charles

Prins Charles (59), Britse troonopvolger en oudste seun van Elizabeth II, het blykbaar alles wat hy in 2002 op die vooraand van ‘n Gemenebesvergadering oor Zimbabwe se rol in dié organisasie gesê het, vergeet. Die Gemenebes bestaan uit 53 lande en die koningin staan sedert 1952 aan die hoof daarvan. Gemenebesleiers is tans in Kampala, Oeganda, vir die beraad wat vanaf die 23ste tot die 25ste November sal plaasvind. Hy vergesel sy 81-jarige moeder na die geleentheid en sal amptelik deel wees daarvan.

Britse koerante spekuleer dat die prins homself voorberei om by sy moeder oor te neem as hoof van die Gemenebes. In 2002 was die prins egter van mening dat die Gemenebes aan sy einde gekom het en dat dit net "minagting" verdien omdat liberale demokrasie en menseregte deur die organisasie verontagsaam word. Destyds was prins Charles van mening dat die lidlande voor "hul grootste toets ooit sedert hul bestaan te staan gekom het" wat hulle nie geslaag het nie.

Terwyl die prins heftig in 2002 laat blyk het dat die Gemenebes "’n drankie by die Laaste Kans-kroeg nuttig", en dat dit bloot uit ‘n versameling "diktators" saamgestel is, het hy tot dusver homself daarvan weerhou om die lede te kritiseer. Mosambiek het as nuwe lid bygekom, Rwanda hoop om binnekort lid te word en Suid-Afrika is weer vlekkeloos ten spyte van Mbeki se ondersteuning aan Mugabe.

Blykbaar vind die Britse monarg dit nie meer nodig om "ontsteld" te voel oor die anti-wit retoriek uit die lede se geledere nie en van die beloofde komitee wat in 2002 aangestel is om verslag te doen oor Zimbabwe het dadels gekom. Die Daily Telegraph meen dat die prins die titel as Gemenebeshoof van sy moeder sal oorneem ten spyte daarvan dat dit nie ‘n oorerflike titel is nie.

Aan die oewer van die Victoriameer gaan sake soos sy moeder se begrafnis, sou sy te sterwe kom, en die lede se rol daarin bespreek word. The Mail on Sunday het berig dat die prins ‘n "diplomatieke sjarme-offensief" sal loods om sy verkiesing as hoof te verseker. Pakistan sal ook hoog op die agenda wees nadat die Gemenebes die moontlike opskorting van Pakistan ter oorweging gestel het om die noodtoestand wat deur Pervez Musharraf afgekondig is, ongedaan te maak.

Aardverwarming sal ook aandag geniet omdat sekere lidlande soos Kiribati (Stille Oseaan) onder die see sal verdwyn indien die seevlak selfs net effens styg.

best social media

Geestelike swendelary winsgewend

Nog ‘n slagoffer…

‘n Besonder winsgewende bedryf vir kerke in Gaboen is ‘n "geestelike kliniek" waar "pasiënte", net soos vir ‘n hospitaal, ná konsultasie en diagnose, ingeboek word. Yves-David Elysée, wat homself ‘n "biskop" noem, is die baas van Le chandelier d’or of oftewel Die Goue Kandelaar wat enige iets van profesieë tot duiwels uitdryf onderneem.

‘n Ou vrou met ‘n kopdoek sukkel-sukkel tot by die pastoor waar sy kla van hardnekkige asma. "Geen hospitaal kan my gesond maak nie. Die medisyne van die dorp het eers gewerk, maar nou is dit erger," sug sy. Die "biskop" aarsel nie eers nie. "Die gees van jou groot-oom wil jou kom haal, jy moet daarvan behoed word," sê hy beslis.

Sy "pasiënt" lyk effens onseker, maar hy bly ferm. "Jy staan hier voor ‘n profeet. Dis die Heilige Gees wat direk vir my jou probleem uitlê." Die "genesing" wat volg is goed geoefen. Na gebed word die vrou beveel om van die "olie van die mirre van Israel" te sluk waarna sy in ‘n beswyming verval, haar ledemate styf en haar oë omgedop waar sy uitgestrek op die grond lê.

"Die vuur van Jesus brand jou," teemsing Yves-David Elysée en met sy hande om die "pasiënt" se keel en asof in ‘n wurggreep dwing hy die bose gees uit. "Vat jou goed en loop!" beveel die "biskop" die gees. Dié gehoorsaam blykbaar want die vrou hoes skielik oorverdowend ‘n galslym uit.

Voordat die "pasiënt" nog behoorlik kan bykom, vra haar "geneser" streng: "Het jy geld saamgebring?" Sy dienste, soos dié van talle Pinksterpastore wat oral op ons kontinent gedy, is nie verniet nie. Soos hy dit self onomwonde stel "is niks in die Bybel gratis nie". Die konsultasie, uitdrywing en "hospitalisering" kom teen ‘n stywe fooi, 10 000 CFA. Om nie van die dikwels bykomende "offerandes" soos motors te praat nie.

Die gier vir "geestelike klinieke" het oorgewaai van die DRK en die Ivoorkus waar dit in 2000 posgevat het. Volgens kenner Steeve Mvé bedryf al die kerke tans voor die voet uitdrywing van bose geeste teen betaling om eksistensiële probleme soos armoede en onvrugbaarheid aan te spreek.

Yves-David Elysée beweer hy het al 5000 gevalle genees waarvan 300 lede van sy gemeente is. Dit beteken waarskynlik dat sy gemeentelede herhaaldelik van sy "dienste" gebruik maak. "’n Mens kom nie by ‘n man van God aan met leë hande nie," benadruk hy. Ten spyte van die "biskop" se sukses is daar vrae oor sy toewyding nadat dit bekend geraak het dat hy ‘n dertienjarige glo onlangs verkrag het. Wat sy jongste "pasiënt" betref, lyk sy besonder afgetakel en verswak deur sy ingryping terwyl sy die bedrag aftel.

Die geloof dat die werking van bose geeste toeneem is onlangs ook in Senegal opgemerk nadat twee mans in Ziguinchor in die suide in hegtenis geneem is vir die ineenkrimping van hul slagoffers se penisse. Dié mans skud blykbaar net hand met ‘n onwetende om die toestand teweeg te bring.

‘n Medewerker van die krimpers het die slagoffers na afloop van die bladskud attent gemaak op hul verlies en aangebied om teen betaling weer hul manlikheid te herstel. Penisineenkrimping is nie in Senegal strafbaar nie. Die twee verdagtes is egter steeds in aanhouding.

Die strydros Ian Smith oorlede

Ian Smith, voormalige staatshoof van Rhodesië, is op die ouderdom van 88 in Kaapstad oorlede. Smith het in 1965 Rhodesië se eensydige onafhanklikheid van Brittanje uitgeroep. Hy was as eerste minister aan bewind todat ’n politieke skikking in 1979 bereik is. Tydens die verkiesing van die volgende jaar het Robert Mugabe eerste minister van die land geword.

Smith, wat in 1976 nog verklaar het dat hy nie geglo het dat swart meerderheidsregering ooit ’n werklikheid in die destydse Rhodesië sou word nie, het tot teen die einde van sy lewe ’n uitgesproke teëstaander van Mugabe gebly. Hy het sowat vier jaar gelede weens gesondheidsredes na Kaapstad getrek. Mugabe het verskeie kere oor die afgelope paar jaar na Smith verwys en gesê hy was gelukkig dat “sy kop nie afgekap is nie.”

Amptenare in die Mugabe-regering het gister kommentaar gelewer op Smith se dood en gesê die oud-politikus sal nie gemis word nie. “Smith sal nie gemis word nie en geen ordentlike mens hier sal oor hom rou nie, want hy was ’n onberouvolle rassis wie se rassistiese houding ten opsigte van ons onafhanklikheid ’n oorlog tot gevolg gehad het. Hy was verantwoordelik vir ’n klomp mense se dood en lyding,” het adjunk-minister Bright Matonga gister aan die pers gesê.

Mugabe het vroeër vanjaar blankes wat terugverlang na Smith se bewind van rassisme beskuldig. “Hulle beweer Rhodesiërs sterf nie en dat Rhodesië vir ewig sal voortbestaan, maar ons het Rhodesië doogemaak en Zimbabwe sal nooit weer ’n kolonie wees nie,” het hy vroeër vanjaar by ’n politieke saamtrek gesê.

Daar word beraam dat daar maar ongeveer 40 000 blankes in Zimbabwe oor is. Alhoewel Smith daarin geslaag het om sy eie plaas te behou, het hy gesê die plaasbesettings wat in 2000 met die goedkeuring van die Zimbabwiese regering begin het, het bewys dat Mugabe ’n terroris en kommunis was wat nooit aan bewind moes gekom het nie. “Ons was reg, en die wêreld kan nou sien dat dit (die situasie in Zimbabwe) ’n absolute ramp is,” het hy kort voor sy dood in ’n onderhoud gesê.

Eskom verlam deur gebrek aan vaardighede

’n Gebrek aan vaardighede is ’n probleem vir Eskom en grootliks verantwoordelik vir die kragonderbrekings waarmee Suid-Afrika tans te doen het, aldus Logan Pillay, konsultant vir die organisasie. Daar is eenvoudig net nie die nodige vaardighede om instandhoudingswerk uit te voer nie, meen hy. Elektriese ingenieurs en opgeleide elektrisiëns verlaat die land na plekke soos Australië, Nieu-Seeland en Brittanje, waar hulle meer betaal word en die werksomstandighede nie so moeilik is nie.

Pillay meen verder dat die meeste Eskom-werkers nie opgelei is om met die huidige stelsel, wat onder druk verkeer, te werk nie. Suid-Afrika se netwerk het in die verlede goed gefunksioneer vir die grootste gedeelte van die jaar, maar as gevolg van die toename in die gebruik van lugreëling tydens die somer, word groter tekorte tans ondervind. Daar gaan binnekort ’n span na Italië en die VSA gestuur word om spesifiek te leer hoe om tydens periodes van hoë elektrisiteitsverbruik doeltreffend te funksioneer.

Suid-Afrika het wel op die oomblik nog die goedkoopste elektrisiteitstariewe ter wêreld, maar dit gaan binnekort veel duurder word om in die groeiende behoefte te voorsien. “Eskom moet sy kapasiteit oor die volgende 20 jaar verdubbel en dit gaan ’n geweldige toename in belegging vereis,” het Pillay gesê. Eskom het reeds aangedui dat hulle kyk na ’n elektrisiteitsverhoging van 18% vanaf volgende jaar.

“Eskom was was nog nooit in die posisie waar hulle op hierdie skaal en teen hierdie pas tot die nasionale infrastruktuur moes bydra nie.” Die gebrek aan vaardighede kortwiek egter uitbreiding. “Mens kan al die nodige megawatt in plek hê, maar as daar nie mense is om die netwerk in stand te hou, te ontwikkel en te ontwerp nie, is dit alles vergeefs.”

free double slots