Versigtig met 1913-wet herdenking!

Met die herdenking van die Wet op Naturelle Grondbesit, wat op 19 Junie 1913 in werking gestel is, is dit nodig om sekere sake net in perspektief te plaas.

Ter wille van ‘n politieke beleid is gepoog om grondbesit te orden in volks- of stamverband. Of daardie beleid reg of verkeerd was, is ‘n ander debat. Daardie wet het grondbesit gereguleer ingevolge ‘n koloniale beleid om grondbesit te orden in volks- of stamverband.. Die geskiedenis kan nie met vandag se feitestel beoordeel word nie.

Trouens, die wet het in die eerste plek van die uitgangspunt uitgegaan dat sekere gebiede nie aan blankes mag behoort nie.

Die Wet het niemand die reg gegee om ‘n ander se grond eenvoudig te neem sonder vergoeding nie. Ook die destydse regering kon nie net grond van enige persoon of groep afneem nie, sonder om daarvoor te vergoed of ander grond in ruil aan te bied nie. Hierdie feite is onlangs weer eens aan die hand van bewyse en dokumente volledig gedokumenteer deur o.a. prof. Louis Changuion in sy boek, Omstrede Land.

Die huidige beplande wetgewing staan in skrille kontras teenoor die 1913-wet.

Daar word vandag openlik geëis dat blankes hulle grond moet prysgee. Daar word vanuit die regeringsparty al meer geëis dat daardie grond sonder vergoeding prysgegee moet word deur blankes. Ingevolge die Groenskrif op Grondhervorming word daar metodes in plek gestel om in wese aan hierdie eise gehoor te gee.

Om iemand grond te gee in ruil vir ander grond, of om iemand te vergoed vir grond, is geen diefstal nie. Om grond te onteien, sonder vergoeding, of selfs net teen die helfte van markwaarde, kom neer op flagrante diefstal.

TLU SA wil dit ter wille van die rekord net weer duidelik stel: geen grond is deur enige huidige kommersiële boer gesteel nie. Die geskiedenis kan nie eenvoudig ongedaan gemaak word nie. As daar ‘n werklike behoefte is aan grond, moet die Staat die voortou neem en van sy miljoene hektare onbenutte grond beskikbaar stel.

TLU SA doen ‘n beroep op die regering om nie die 1913-wet se herdenking te gebruik om ‘n nog meer plofbare situasie te skep nie. Daar is reeds 26 mense op plase vermoor sedert die begin van vanjaar. Uitsprake of selfs slegs insinuasies dat blankes grond gesteel het, kan lei tot verdere plaasmoorde. Daar moet ten alle koste gewaak word dat ‘n Zimbabwe-situasie ontstaan waar grond eenvoudig beset gaan word.

As die regering ‘n probleem het met die 1913-wet, moet hy dit opneem met Brittanje, wat die destydse koloniale moondheid was. Hy moet geen vergelding van welke aard ook al pleeg of toelaat teen die huidige kommersiële landbouer, wat in vrede en met bekwaamheid die land van voedsel voorsien nie. Te midde van swak ekonomiese omstandighede, onrustige arbeidsverhoudinge in veral die mynbedryf en die geleidelike afwaartse aanpassings van die land se krediet- en beleggersvertroue, moet die regering nie ‘n eeu-oue stok probeer gebruik om die land se ekonomie nog verder te skaad nie.

Pangas, byle en handbyle ‘uitverkoop’ in Marikana

‘n Winkeleienaar by Marikana se voorraad pangas en byle het tydens die onluste in die gebied van Marikana weens die verhoogde aanvraag daarna opgeraak.

“Daar was ‘n skielike en geweldige aanvraag na pangas, byle en handbyle vanaf 11 Augustus,” het die algemene handelaar, Mohammed Cassim, in ‘n verklaring vermeld.

Adv. Vuyani Ngalwana, namens die polisie, het gister voor die Farlam-kommissie uit die winkeleienaar se verklaring voorgelees.

“Ek het gewoonlik minstens 30 pangas op ‘n gegewe tyd in die winkel aagenhou, maar hulle is baie gou uitverkoop en ek moes nuwe voorraad gaan aankoop.”

Die kommissie, met as voorsittende beampte die afgetrede regter Ian Farlam, ondersoek die omstandighede wat tot die dood van 44 mense verlede Augustus gedurende ‘n onbeskermde staking by die Lonmin-platinamyn te Marikana gelei het.

Cassim se verklaring, tesame met dié van ‘n “mnr. Y”, is Dinsdag aan die kommissie voorgelê. Volgens Cassim was dit die eerste keer dat hy soveel wapens verkoop het.

“In al die tyd wat ek dié onderneming bedryf, was dit die eerste keer dat ek soveel pangas, byle en handbyle binne ‘n week verkoop het.”

Hy het gesê klante het gewoonlik pangas in koerantpapier toegedraai voordat hulle by die winkel verlaat het. Daardie week het hulle die wapens eerder in hul broeke en baadjies versteek.

Volgens “mnr. Y” se verklaring is hy op 13 Augustus op pad werk toe aangeval. Hy is verskeie kere gesteek en vir dood agtergelaat. Hy het oorleef en kon twee van sy aanvallers identifiseer.

Ngalwana het gesê dat dié verklarings bedoel is om dié van generaal William Mpembe, die adjunkpolisiehoof van Noordwes, aan die kommissie te ondersteun oor hoe mense in die gebied gedurende die onluste aanhoudend aangeval en beroof is.

Farlam het gesê dat die kommissie sou besluit of Cassim gevra sal word om te getuig.

Die ondersoek duur voort.

Polisiemoord: Seniorbeampte geïdentifiseer

Die polisie het ‘n beampte wat naby Hammanskraal noord van Pretoria dood gevind is, as een van die 20 mees senior beamptes in Gauteng geïdentifiseer.

Mj.genl. Tirhani Maswanganyise se lyk is vroeg Dinsdagoggend in ‘n oop stuk veld naby die R101-pad sowat 30 km noord van Pretoria gevind.

Hy is Sondagmiddag laas gesien toe hy op pad was werk toe.

‘n Woordvoerder vir die polisie, Neville Malila, het gesê Maswanganyise is gevind met sy hande en voete vasgebind. Hy is in sy kop geskiet.

Die motief vir die moord is steeds nie duidelik nie aangesien geen van sy persoonlike besittings, wat op die toneel gevind is, geneem is nie.

Daar is vroeër berig dat hy geen skiet of snywonde aan sy lyf gehad het nie en ‘n ondersoek na sy dood is aan die gang.

Die Gautengse polisiekommissaris Mzwandile Petros het met skok en woede op die moord gereageer.

Ses soldate in Renamo-aanval dood

Ses Mosambiekse soldate het Maandag gesterf in ‘n aanval op ‘n wapendepot, het die nasionale radiostasie berig.

Volgens die berig is Mosambiek se Renamo-rebelle glo verantwoordelik vir die aanval wat vroegoggend in die sentrale provinsie van Sofala plaasgevind het.

Rosa Luis, ‘n plaaslike beampte, het gesê openbare instellings, insluitend skole, is weens die aanval gesluit.

Minstens een vermeende Renamo-vegter is gewond en in hegtenis geneem.

Renamo is in Maart blameer vir twee aanvalle in Sofala, maar het die aantygings ontken.

Joemat-Pettersson ontken berig van omkoopgeld

Tina Joemat-Pettersson, minister van landbou, bosbou en visserye, het mediaberigte dat sy omkoopgeld ontvang het, ontken.

Die bewerings in Sunday Times dat Joemat-Pettersson gebaat het by die verkoop van ‘n wildplaas is “ongegrond en betreurenswaardig,” het Palesa Mokomele, haar woordvoerder, in ‘n verklaring gesê.

“Diegene wat minister Joemat-Pettersson ken, weet dat sy ‘n leier is wat vir mense omgee en wat ander deurlopend dien en streef vir die ontwikkeling van landelike vroue en gemeenskappe,” het Mokomele gesê.

“Die plaas onder bespreking was vir die voordeel van vroue in landelike gebiede deur vaardigheidsontwikkeling en werkskepping.”

Sunday Times het berig dat Joemat-Pettersson ondersoek word vir die aanvaarding van ‘n betaling om die verkoop van ‘n wildplaas van R18 miljoen vir minderbevoorregte vroue te reël.

Die verslag het beweer dat sy in 2006 ‘n bedrag van R100 000 betaal is vir haar bydrae tot die verkoop van die Sunset-wildplaas buite Douglas. Dit was terwyl sy LUR in die Noord-Kaap was.

Kreef kos sakeman R295 miljoen

Arnold Bengis, ‘n sakeman van Houtbaai, is deur ‘n hof in die VSA beveel om bykans R295 miljoen aan Suid-Afrikaanse owerhede te betaal, het The Star Maandag berig.

Die hofbevel is Vrydag deur ‘n Amerikaanse hof uitgereik, en sluit Bengis se seun, David, en sy voormalige sakevennoot, Jeffrey Noll in.

Die hof het beveel dat Bengis, 77, David, 43, en Noll, 62, moet betaal vir die onwettige uitvoer van groot hoeveelhede kreef van Suid-Afrika se Weskus na die VSA.

Dit is die grootste hofbevel van sy soort, het die berig gelui.

Die drie het reeds R70 miljoen aan die Suid-Afrikaanse regering oorbetaal as deel van ‘n ander saak, en sal nou die oorblywende R224 miljoen moet betaal.

Desmond Stevens, waarnemende hoof van visserye in die departement van landbou, bosbou en visserye, het gesê die regering het aanvanklik vergoeding van meer as R537 miljoen geëis, maar is baie tevrede met die Amerikaanse hofbevel.

Noll en Bengis was volgens koerantberigte aan die stuur van twee Amerikaanse maatskappye wat die kreef namens Hout Bay Fishing Industries ingevoer en verwerk het.

Zille, De Lille sweep grondemosies op met gesplete tonge

Die nalatenskap van 1913 se grondonteiening is nog met Suid-Afrika en dit is die plig van die staat om grondhervorming te implementeer om dit reg te stel, het die Wes-Kaapse premier Helen Zille Maandag gesê om swartes te probeer opsweep teen wit grondeienaars.

“Dit sal nooit ten volle vergoed of regmaak vir die pyn wat gely is nie, maar dit is ‘n groot stap in die rigting van die herstel van menswaardigheid,” het Zille gesê in ‘n toespraak wat voorberei is vir lewering in Kaapstad.

Zille het gepraat by die herdenking van die Naturelle Wet oor grond van 1913.

Sy het gesê dit is van kritieke belang om die herstel- en versoeningsmandate te vervul en dat die regstelling die gemeenskap in staat stel om die goeie in die verlede te onthou en die slegte te vergeet.

Daar sal uitdagings in die implementering van grondhervorming wees en dit vereis ‘n balans van verskillende belange, het sy voortgegaan.

“Daar is geen een-grootte-pas-almal-oplossing nie en elke geval moet verwerk word in sy eie konteks,” het Zille gesê.

Sy het weer haar “struggle-verlede” probeer poets en gesê toe wette en beleide ingestel is in die verlede was daar altyd mense wat bereid was om op te staan ​​en hul stemme te laat hoor en die Wet van 1913 het ‘n generasie van anti-apartheid-aktiviste geskep.

Geskiedenis het getoon dat “bose snellers ‘n teenreaksie van die goeie skep”, het sy gesê. Dit was duidelik dat sy haarself as die “goeie” probeer voorhou en die Afrikaners as die “bose”.

“Waar onreg en onderdrukking hul lelike koppe uitgesteek het, het hulle protes geïnspireer en verset om dit uit te daag.

“Die rede vir hierdie teenreaksie van die goeie teen die bose is nie net omdat die beginsels en waardes soos vryheid en geregtigheid geskend word nie, maar omdat die mens se lewe diep geraak word.”

Die burgemeester van Kaapstad, Patricia De Lille het gesê die stad speel sy rol om te verseker dat regstelling en versoening plaasvind en grondhervorming deurgevoer word.

“In die waardeketting van restitusie, sal die Stad Kaapstad sy rol vervul om te verseker dat die Grondeisekommissie in ‘n posisie is om sy sosiale funksie tov diegene wat wag vir geregtigheid na te kom,” het sy gesê in ‘n toespraak wat voorberei is vir aflewering.

“En die belangrikste, grondhervorming word beskou as ‘n doelwit in ons strategiese bloudruk vir die stad, die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP), in teenstelling met ander stede.” Sy het gesê haar loopbaan het gefokus op die stryd om die “wanbalanse van die geskiedenis” aan te spreek maar dat dit ook ‘n persoonlike stryd vir haar is omdat sy onthou hoe haar ouma moes skuif as gevolg van die Groepsgebiedewet.

Joodse krotmagnate [slumlords] het destyds arm bruin gebiede in wit woonbuurte besit. Distrik Ses was so ‘n buurt waar geen verbeteringe of onderhoud aan behuising gedoen is nie.

Die “bose” is egter in die geheel kollektief aan Afrikaners toegedig sonder dat Zille of De Lille Afrikaners by name genoem het.

Malema se ANC-kamerade kritiseer hom

Die minister van sport, Fikile Mbalula, sê Julius Malema se plan om ‘n nuwe politieke party te stig is “politieke selfmoord.”

“As ‘n kader wat deur die ANC opgelei is, is dit politieke selfmoord om ‘n politieke party buite die ANC te stig,” het die minister aan die Sunday Independent gesê.

“Dis uit woede en nie uit noodsaaklikheid nie.”

“Om ontevrede oor individue in die ANC te wees, kan nie tot die vorming van ‘n politieke party lei nie.”

Malema het vroeër die week aangekondig dat hy ‘n nuwe politieke platform – Economic Freedom Fighters – gaan stig.

Mbalula meen Malema moet eerder geduldig wees.

“Sy politieke besluit is hartseer. Julius kan weer ‘n standvastige leier wees, maar net as hy geduldig kan bly.”

Swart kunstenaar vas vir moord op kringtelevisie

Suid-Afrika se kunsgemeenskap is geskok oor die nuus dat die bekende kunstenaar Zwelethu Mthethwa van moord verdink word.

City Press berig die kunstenaar het reeds in die hof verskyn in verband met ‘n vrou wat vroeër vanjaar doodgeslaan is.

Mthethwa (52) word wêreldwyd gevier. Hy het reeds meer as 50 solo-uitstallings van sy kleurvolle foto’s en skilderye wêreldwyd gehad.

Die Burger het die naweek berig dat die kunstenaar op 5 Mei op aanklag van moord in hegtenis geneem is. Hy is die volgende dag op borgtog van R100 000 vrygelaat.

Mthethwa het na bewering op 13 April in Ravenscraigstraat in Woodstock, Kaapstad, stilgehou, waar hy ‘n vrou doodgeslaan en -geskop het. Dit is op kringtelevisie opgeneem.

Volgens berigte was die oorledene ‘n prostituut.

Mthethwa sal weer op 26 Augustus in die hof verskyn.

Smelters afgeskakel om krag te spaar

Twee van BHP Billiton se kragintensiewe aluminiumsmelters is Donderdagaand afgeskakel omdat die vraag na elektrisiteit Eskom se beskikbare hoeveelheid krag oorskry het, het Beeld berig.

Hilary Joffe, Eskom se woordvoerder, het Donderdagaand ná die spitsverbruikstyd gesê die vraag na elektrisiteit was meer as 35 000 MW tussen 17:00 en 21:00. Eskom kan 34 970 MW krag opwek.

Eskom het ‘n ooreenkoms met BHP en ander maatskappye om hul kragtoevoer tydelik af te sny wanneer die vraag in spitstye gevaarlik hoog is.

Die huidige koue en die langnaweek het Donderdagaand meegebring dat die vraag na elektrisiteit Eskom se beskikbare hoeveelheid krag oorskry het, het Joffe gesê.

Joffe het gesê Donderdagaand was ‘n goeie voorbeeld van ‘n vroeë waarskuwing dat Suid-Afrikaners dié winter ernstig krag sal moet spaar.