Die Franse maatskappy Alstom gaan ‘n reusekragstasie naby Witbank in die Oos-Transvaal aanbring.
Die kragstasie naamlik Bravo, is ontwerp om vier duisend sewe honderd en vyftig megawatts elektrisiteit te produseer.
Die vise-president van Alstom, Philippe Joubert, sê die transaksie sal Vrydag deur die Franse president Nicolas Sarkozy en President Thabo Mbeki onderteken word.
Die transaksie is vyftien miljard rand werd.
ʼn Video van Kovsie-werknemers op hul knieë wat vleis eet waarop daar geürineer is, is gister in die “sterkste moontlike terme” deur die universiteit verwerp.
Die video, wat by die Reitz-manskoshuis gemaak is, het Dinsdagoggend aan die lig gekom en volg op onluste op die kampus verlede week oor die universiteit se gedwonge integrasiebeleid.
“Die uitvoerende bestuur van die UV verwerp die video in die sterkste moontlike terme as ʼn growwe skending van die werkers se menswaardigheid,” het die universiteit in ʼn verklaring wat op sy webwerf gepubliseer is, gesê.
Die woordvoerder van die Demokratiese Alliansie in die provinsie, Liana van Wyk, wat die video gesien het, het dit as “skokkend en onmenslik” bestempel.
Die video toon vier blanke mansstudente wat vier swart, bejaarde vrouewerkers ʼn bottel bier laat drink, ʼn wedren hardloop, rugby speel en dan kniel om vleis te eet waarop daar geürineer is, het sy gesê.
“Dit lyk asof hulle gewillig deelgeneem het maar hulle het nie geweet watter doel die video dien nie… dit was besonder vernederend om die taamlik senior dames op hul knieë te sien terwyl hulle die vleis eet.”
Die manskoshuis is gevra om ʼn video te maak en hulle het integrasie as die onderwerp gekies.
Tata Motors van Indië het Jaguar en Land Rover by Ford gekoop. Die motorvervaardigers, Tata en Ford het met die Britse motorbedryf vergader om die transaksie te beklink.
Enjinvervaardiging en ander stelselprobleme is nog ‘n brandpunt.
Die werkslui is gretig om te begin met werksaamhede.
Tata is bereid om die waarborge te bied wat die Britse motorbedryf verlang. Dit is onduidelik of Tata nog sal voortgaan om enjins en ander stelsels van Britse aanlegte te bekom.
Motorvoertuigeienaars kan hulself maar voorberei op ʼn reeks petrolprysstygings wat aanstaande week sal begin met die hoogste enkele verhoging in die geskiedenis.
Ekonome voorsien dat die prys van brandstof aanstaande week met tot 63 sent per liter kan styg.
Hulle verwag ook verdere verhogings oor die volgende twee tot drie maande wat die pompprys van petrol met tot meer as een rand sal opstoot.
Petrol kan dus binnekort tot soveel as R8,53 per liter kos.
Gesamentlike optrede deur polisie en doeanebeamptes by Jan Smuts-lughawe het vroeg vanoggend daartoe gelei dat daar op 122 kilogram kokaïne beslag gelê is.
Die dwelms het op ʼn vlug van Brasilië gearriveer.
Die besending is as masjienonderdele beskryf op die dokumentasie van die kratte waarop dit ingevoer is.
Die besending is in sportsakke vervoer en is met koffie bestrooi om polisiehonde op ʼn dwaalspoor te bring.
Niemand is nog in hegtenis geneem nie.
Koerantberigte dui aan dat die ANC-president, Jacob Zuma, verlede week blykbaar privaatontmoetings met die eerste minister van Mauritius, Navichandra Ramgoolam, gehad het. Dit wil voorkom asof die vergadering deel uitmaak van Zuma se pogings om die Suid-Afrikaanse owerheid te verhoed om getuienis teen hom uit daardie land te verkry.
Amptenare van Mauritius het blykbaar volstrek geweier om op oproepe van Zuma se regsverteenwoordiger te antwoord.
Zuma het verlede week ʼn beëdigde verklaring van 12 bladsye by die Hooggeregshof van Mauritius ingedien.
Dit is deel van sy pogings om die land te verhoed om getuienis aan die Suid-Afrikaanse owerheid te oorhandig wat teen hom gebruik kan word in sy komende verhoor op klagtes van korrupsie, bedrog en geldwassery.
Eskom beding vir ‘n prysverhoging van meer as die 14.2 persent wat laasjaar toegeken is. Die nutsmaatskappy wat met ‘n landswye energiekrisis worstel, sê die stygende steenkoolprys dwing hom daartoe. Cosatu dreig met protesaksies as elektrisiteitspryse verhoog word. Dit sal die krisis wat mynbou bedrywighede ontwrig, en beleggers bekommerd gemaak het, vererger. Die sentrale bank weier om op Eskom se versoek kommentaar te lewer. Die bank sê buitensporige tariefverhogings gaan druk plaas op die inflasiekoers wat reeds hoog is weens stygende voedsel- en brandstofpryse. Eskom verlang die tariefverhoging van meer as die 18.7 persent wat hy aanvanklik laasjaar aangevra het. Die syfer is deur die nasionale energiereguleerder verwerp. Finansiële segsman Bongani Nqwababa sê Eskom en die Reguleerder gaan oor twee weke oor die saak gesels.
Die uMkhanyakude-distrik in die noorde van Kwazulu-Natal is ook onderaan die lys. Limpopo is die armste provinsie in die land. Byna sewe uit 10 huishoudings leef op minder as 800 Rand per maand. Die rykste drie distrikte in die land, Weskus, Overberg en die Kaap-wynlande is almal in die Weskaap. Al ses Weskaapdistrikte is in die top 20 persent saam met Wesrand, Johannesburg, Ekhuruleni en Pretoria in Gauteng. Die distrikte eThekwini, Uthungulu en uMgungundlovu in Kwazulu-Natal, met van die hoogste MIV-skale in die land, vaar die swakste met MIV-toetse vir verwagtende vroue.
Gewapende polisie het kalmte probeer afdwing en die studente met wapens die koshuis in gejaag. Tien studente is volgens kapt. Chaka Marope, polisiewoordvoerder, op verskeie aanklagte van openbare geweld, opsetlike saakbeskadiging en naamskending in hegtenis geneem. Hulle sal eersdaags in die Bloemfonteinse landdroshof verskyn. Klagtes teen ses is reeds ingedien, maar dit wil lyk asof drie van die klagtes teruggetrek gaan word.
Die oproer het uitgebreek as gevolg van die universiteit se gedwonge integrasiebeleid in koshuise wat vanjaar deur prof. Frederick Fourie, die rektor, met ʼn ysterhand toegepas word. Wit en swart studente is teen hul sin gedwing om in dieselfde koshuise tuis te gaan, wat probleme met plasings en koshuistradies veroorsaak het. Studenteleiers het begin vanjaar hul kommer uitgespreek oor die oplaaiende spanning op die kampus rondom die koshuisintegrasiekwessie.
ʼn Verklaring is egter gister deur die universiteit uitgereik waarin gesê word: “Die bestuur keur hierdie dade ten sterkste af. Ons is besorg daaroor dat hierdie ’n oënskynlik georkestreerde veldtog is om die toepassing van die nuwe koshuisbeleid oor diversiteit te frustreer.”
22 uit die 23 huiskomitees van koshuise het intussen ʼn protesbrief aan die universiteitsbestuur oorhandig waarin beswaar gemaak word teen toestande wat aanleiding gegee het tot die huidige onluste op die kampus.
Wouter Wessels, leier van VF Plus Kovsies, het vanoggend in ʼn onderhoud met www.praag.org gesê: “Die universiteitsbestuur konsulteer nooit met studente nie. Besluite en beleide wat hulle neem raak studente en veral koshuisstudente direk en daarom het die studente hierdie wroegings. Studente word nie toegelaat om hul insette te lewer nie en voel dat die demokrasie op die kampus misken word.”
Volgens gaan dit nie oor diversiteit nie, maar oor die toepassing van beleid, byvoorbeeld oor tolkdienste en sekuriteit. Die studentedekaan, dr. Choice Makhetha, het byvoorbeeld ʼn ou koshuistradisie dat eerstejaars op die grond moet sit tydens huisvergaderings ʼn skending van menseregte afgemaak.”
Volgens Wessels word “baie onskuldige tradisies in die koshuise geteiken. In swart dameskoshuise daag studente nie meer op vir sêr-oefeninge nie en dit word moelik vir huiskomitees om dissipline en tradisie te handhaaf. Die huiskomitees is die hande en voete van die universiteitsbestuur. Daarom het huiskomitees besluit, ‘genoeg is genoeg’.”
Hy het voortgegaan deur te sê: “Swart en wit staan saam teen die universiteitsbestuur oor hul gebrek aan konsultasie. Dit gaan nie direk oor die integrasiekwessie nie. Daar is egter definitief spanning wat deur integrasie veroorsaak word. Dit gaan veral oor hóé dit geïmplementeer word. Blanke studente is byvoorbeeld nie ingelig dat hulle na swart koshuise moet gaan nie. Niemand is voorberei nie. Dis ʼn kultuurskok.”
Die universiteit het intussen ʼn interdik verkry teen alle studente verkry maar die bepalings daarvan is nog onbekend. Waarskynlik sal die staking voor die hofgebou vandag verbied word.
Wessels het voorts gesê: “Die universiteit se mediaverklaring bekommer my, want swart en wit staan saam en wil saamwerk, maar die gedwonge saambly verteenwoordig bloot kosmetiese transformasie en daar word bloot daarop gefokus terwyl studentebelange geïgnoreer word.”
Hy sê die mense wat nou op grond aangrensend aan ‘n behuisingsprojek bly, verloor hulle werk. Kinders gaan nie skool nie en daar is geen toiletgeriewe nie. Cassim sê die groep het huise wat vir die N2 Gateway-projek opgerig word, vir meer as twee maande beset omdat die proses van toekenning volgens hulle onregverdig was. Sommige mense wat nie op die waglys was nie het voorkeur gekry bo ander wat reeds 12 jaar vir huise wag. Kaapstad se Hooggeregshof het Maandag beveel dat hulle besetting van die huise onwettig is en dat hulle uitgesit moet word. CASSIM sê hulle reik uit na mense om water en kos te verskaf. ‘n Islamitiese organisasie het die veldtog al gehelp om die mense se nood te verlig.
Goud was die uitsondering met nog ‘n dag van hoë pryse. Die rand het egter teruggeval met Trevor Manuel se aankondiging dat valutabeheer vir institusionele beleggers geskrap gaan word. Dit het vrese ontketen dat meer geld die land sal uitvloei. Die rand het tot sy laaste vlak in amper ‘n jaar-en-‘n-half geval en het op een stadium teen R6,90 teenoor die dollar verhandel. Die olieprys het die honderddollarvlak verby gesteek voordat dit teruggesak het om in posisie te wees vir nog ‘n aanslag vandag.
Die styging is nog ‘n terugslag vir Mugabe se poging om die ekonomiese ineenstorting om te keer. Kritici skryf die land se ekonomiese ramp toe aan wanbestuur en Mugabe se politieke beleid. Die regering het verlede jaar ondernemings regoor die land beveel om die prys van basiese noodsaaklikhede soos melk en kookolie te vries, om die wegholpryse stop te sit. Zimbabwe se kantoor vir statistieke het berig dat die inflasie van Desember af die hoogte ingeskiet het.
Die regering het beamptes van die departement van minerale en energie asook openbare ondernemings na Engeland afgevaardig. Die besoek geskied onder leiding van adjunkminister van Finansies, Jabo Moleketi en die regering se hoofbeampte van kommunikasie, Themba Maseko. Die afgevaardigdes sal die kragkrisis met beleggers in die mynbedryf bespreek. Hulle sal ook samesprekings met aandeelhouers van Anglo American hou.
