staatsdiens – praag.co.za

Cosatu sê regering moet ophou inmeng in pensioene

Die president van Cosatu, S’dumo Dlamini het die regering gewaarsku om nie in te meng in die bestuur van staatsdiens-pensioenfondse nie, het RSG berig.

Hy het by die opening van die vakbondfederasie se twaalfde nasionale kongres in Midrand gesê, dreigemente om beleid oor aftrede en pensioene te verander, het tot ‘n groot aantal bedankings in die staatsdiens gelei.

Dlamini het selfs gedreig dat Cosatu nié die ANC in aanstaande jaar se munisipale verkiesings sal steun tensy die regering ophou inmeng in werkers se pensioenfondse nie.

Intussen sê President Jacob Zuma die vakbondfederasie moet uitstyg bó sy huidige uitdagings en in belang van die werkers eenheid voorop stel.

Zuma het gisteraand Cosatu se kongres toegespreek, nadat sy toespraak vroeër weens administratiewe kwessies uitgestel moes word.

Zuma sê vakbonde wat aan die federasie behoort moet alles moontlik doen om Cosatu se eenheid te beskerm sodat die federasie die kragtige vegter kan wees wat hy sedert sy stigting in 1985 was.

Vroeër is vyf van Cosatu se ses bestuurslede, insluitend die president S’dumo Dlamini, onbestrede in hulle poste herkies.

Daar sal slegs vir ‘n adjunk-hoofsekretaris gestem moet word. Die kongres duur tot Donderdag.

Cosatu teken staatloonooreenkoms

Staatsdiensvakbonde wat by Cosatu geaffilieer is en wat 52% van die Staatsdiens se werkers verteenwoordig, het in die vroeë oggendure ‘n nuwe drie jaar salarisooreenkoms onderteken.

Daar is ooreengekom op ‘n verhoging van sewe persent wat aanvanklik deur die regering goedgekeur is.

‘n Nuwe klousule is aanvaar dat verhogings vasgestel sal word op grond van die Tesourie se inflasieberamings.

Die parlementêre portefeuljekomitee oor staatsadministrasie het die nuwe loonooreenkoms tussen staatsvakbonde en die regering verwelkom.

Luidens ‘n verklaring is die nuwe ooreenkoms ‘n stap in die regte rigting om die verhouding tussen die regering en sy werknemers te verbeter.

Die komitee het egter gemeld dat die dooiepunt wat tydens die onderhandelings bereik is, nie weer moet plaasvind nie.

Business Day het vroeër vandeesweek berig dat staatsamptenare ‘n 7% verhoging sal ontvang na ingryping deur politici.

Sommige werknemers het op ‘n sloerstaking gegaan oor 0.6% wat van personeel verhaal sou word vir oorbetaling verlede jaar.

Die president van Cosatu, Sdumo Dlamini het intussen bewerings verwerp dat die nuutgestigte vakbond, LIMUSA geen lede het nie.

Dlamini het gepraat op die laaste dag van die eerste LIMUSA kongres in Durban. Dlamini het onderneem dat Cosatu LIMUSA sal steun om die vakbond te help groei. Hy sê LIMUSA is die nuwe tuiste van metaalwerkers.

Intussen het die SAKP se nasionale adjunk-voorsitter, Thulas Nxesi gesê daar is geen teenstrydigheid in die party se steun van LIMUSA nie.

Hy sê die SAKP steun LIMUSA omdat NUMSA nie meer deel van Cosatu is nie. Hy het ‘n beroep gedoen op metaalwerkers om saam te staan.

Staat en vakbonde kom ooreen oor verhogings

Staatsdiensvakbonde en die regering het ‘n ooreenkoms bereik om salarisse met sewe persent te verhoog.

Reuters berig dat die ooreenkoms ‘n staking deur sowat 1,3 miljoen staatsamptenare afgeweer het.

Vakbonde wat by Cosatu ingelyf is, het aanvanklik ‘n verhoging van 15% geëis, maar dit later gedurende uitgerekte samesprekings na tien persent verminder.

Staatsamptenare sal ook verbeterde behuising- en mediese toelae ontvang.

Die Staat het vroeër aangedui dat hy nie ‘n algemene verhoging van tien persent vir staatsamptenare kan bekostig nie en by sy aanbod van 5,8% gehou.

Daar word reeds 400 miljard rand aan die salarisse van staatsamptenare uitgegee.

Duisende lede van sewe Cosatu-geaffilieerde staatsdiensvakbonde het vroeër die week in Pretoria betoog en gedreig met ’n landwye staking as daar nie aan hul eise gehoor gegee word nie.

Die hoofsekretaris van die staatsdiens se koördinerende bedingingsraad, Frikkie de Bruin sê die samesprekings was moeilik en dat dit die beste uitslag is waarvoor gehoop kon word.

Wit én bruin uit staatsdiens gedryf

Daar is al hoe minder werk vir wit en bruin in die staatsdiens, en die twee minderheidsgroepe wat Afrikaans praat, is nou onderverteenwoordig volgens regstellende aksie (RA)-teikens om die demografie van die land te weerspieël, sê ‘n opposisie-woordvoerder.

In antwoord op geskrewe parlementêre vrae oor onder meer die aantal werknemers van elke bevolkingsgroep in die staatsdiens, blyk dit dat die teiken feitlik reeds vir swartes bereik is. Indiërs word die meeste bevoordeel en is met 0.75% oorverteenwoordig.

Wit en bruin is met bykans ŉ halwe ŉ persentasiepunt onderverteenwoordig. Waar wittes 9,2% van die land se bevolking uitmaak, is hul verteenwoordiging in die staatsdiens net oor 8,8%.

Uit die minister se antwoord blyk dit dat daar tans 1,328,687 werkers in die staatsdiens is. Hiervan is daar onsekerheid oor die ras of geslag van 1,637 persone.

Wat die res aanbetref is daar 1,055,274 (79,4%) swart, 43,120 (3,2%) Indiërs, 111,236 (8,3%) bruin en 117,420 (8,8%) wit.

Dit blyk duidelik uit die statistiek hoe daar toenemend teen wittes in die werkplek gediskrimineer word. Hy sê die hele proses is die laaste twintig jaar aggressief gedryf en Suid-Afrika het ŉ enorme prys daarvoor betaal deur met dienslewering in te boet.

“Die ANC-regering moet besef dat sy teikens nou bereik is en ophou jag maak op wittes en bruines. Indien daar voortgegaan sou word om regstellende aksie te dryf soos tot nou toe gedoen is, sal wittes binne enkele jare totaal uit die staatsdiens gedryf word,” het die VF+ gesê.

Talewet geminag in staatsdiens

robdavies — Rob Davies, minister van handel en nywerheid

Die VF Plus het enkele weke gelede met ‘n geskrewe vraag die onderverteenwoordiging van Afrikaans in die staatsdiens belig en veral in sekere afdelings van die department van handel en nywerheid waar nie ‘n enkele Afrikaanssprekende personeellid is nie.

Die nuwe Talewet laat die gevaarligte nou rooi flikker vir die oorlewing van Afrikaans by staatsinstellings, sê adv. Anton Alberts, die Vryheidsfront Plus se parlementêre woordvoerder oor kuns en kultuur.

Volgens adv. Alberts het regstellende aksie daartoe gelei dat Afrikaanssprekende personeel al hoe meer onderverteenwoordig raak in die staatsdiens. Die realiteit is dus dat daar bloot nie meer personeel beskikbaar is om Afrikaanssprekendes te help nie, ongeag die welklinkende beloftes van die ANC in dié verband.

Ingevolge die Talewet moet elke nasionale department, -openbare entiteit en -openbare onderneming ‘n taaleenheid stig en ‘n taalbeleid hê wat bepaal in watter tale diens gelewer en gekommunikeer moet word en die instellings kan besluit watter drie van die elf amptelike tale gebruik sal word.

Dr. Joyce Sukumane, direkteur van taalbeplanning en- ontwikkeling by die department van kuns en kultuur, het die week gesê daar sal nie teen een van die elf amptelike tale ‘gediskrimineer’ word nie, en Afrikaanssprekendes sal ‘steeds daarop kan aandring’ om in hul taal gehelp te word.

Volgens adv. Alberts is dié beloftes van dr. Sukumane betekenisloos en sonder enige waarborg.

“Hier word beloftes gemaak dat Afrikaans gehandhaaf sal word en dat mense daarop sal kan aandring om in Afrikaans gehelp te word.

“Die tragiese ironie is dat Afrikaans by staatsinstellings reeds ‘n worstelstryd om oorlewing voer en in sommige departemente reeds glad nie meer gebruik word nie omdat dat daar bloot geen Afrikaanssprekende personeel is nie. Die ANC se beloftes moet teen hierdie agtergrond gesien word.

“Dit is reeds algemeen bekend dat Afrikaans ‘n rare kommoditeit by alle staatsinstellings geword het.

“Ondervinding het duur lesse geleer dat dit maklik is om beloftes te maak, maar dat dit weinig indien ooit uitgevoer word. Ons sal die situasie fyn dophou en sal nooit die handdoek ingooi waar dit kom by die stryd om Afrikaans nie,” sê adv. Alberts.