Vaarwel, Afrikaner

Dan Roodt se artikel Vir ‘n nuwe kultuurpolitiek verg indringende ondersoek en kommentaar.

Alhoewel ek meeste van sy ontledings volmondig ondersteun, kry ek tog die idee dat hy nie die gietvorm van Afrikanernasionalisme wil agterlaat nie.Wat is die sin van nasionalisme in ‘n land wat jy nooit weer kan regeer nie? Om nog verder te gaan, wat is die sin van nasionalisme( of nasiebou) in ‘n land wat niemand meer suksesvol kan regeer nie?

Die laaste 200 jaar is ons voorgeslagte deur twee eras:

a) Die Boere-era wat met die Groot Trek begin en met die 1914-rebellie geëindig het.

b) Die Afrikaner-era wat die enigste roete na selfrespek in ‘n Britse kolonie nl. die Unie van Suid Afrika was. Die hoofdoel van die Afrikaner-era was om die Nederlandssprekende Kaapse koloniste (Cape Dutch) weer in die hoofstoom te betrek. (Onthou Hertzog is in die naam van Afrikanernasionalisme die wildernis ingedryf). Dit was die era van die Nasionale Party, die Broederbond, die N.G. Kerk en Naspers.

Ja, ons het met staatsmanne soos Hertzog en Verwoerd begin, maar kyk waarmee het ons geëindig: Pik Botha, F.W.de Klerk, Eugene de Kock en Roelf Meyer.

Daarteenoor was die Boere-era ‘n heroïese tyd wat met mense soos De Wet en De la Rey geëindig het. Hierdie era is slegs beëindig deur Britse volksmoord en om die Cape Dutch te akkomodeer.

Die Boere het ‘n ander kultuurgeskiedenis en lewensfilosofie as die Cape Dutch gehad. Die Cape Dutch het Afrikaans ontwikkel om met slawe en bediendes in die kombuis te kommunikeer, terwyl die Boere Afrikaans ontwikkel het om met mekaar vinniger te kan kommunikeer in gevaarlike situasies in hul strewe na vryheid.

Die Groot Trek het Calvinisme en die Reformasie die wildernis ingedra deur Hendrik Potgieter, maar ook die Verligting deur Piet Retief. Die Cape Dutch daarteen het getroue onderdane van koningin Victoria geword en deur hul kerk, die N.G.Kerk, die Voortrekkers ten sterkste veroordeel. Die N.G. Kerk wou hierdie groep “agterlike boere” nie eers van ‘n leraar voorsien nie.

Dit kom dus as geen verassing dat die Cape Dutch vandag verkies om deur ‘n Brits koloniale party, die DA, regeer te word nie.

Praag het onlangs ‘n veelseggende kommentaar op ‘n artikel deur Dawie van Die Burger “Hoeveel onse in jou pond?” gepubliseer. Daarin stel Dawie dit onbedoeld dat “onse Afrikaanse mense” en regse Afrikaners lankal nie meer een volk is nie.

Regse “Afrikaners” mors geweldig energie en tyd om met “onse Afrikaanse mense”, die hedendaagse Cape Dutch, in debat te tree, en die frustrasie van Dan Roodt is verstaanbaar.

Die begrip “Afrikaner” het sinoniem met rugstekery en verraad geword, vandaar dat geen Afrikanerleier meer vertrou word nie.Die rede is voor die hand liggend: dr. D.F. Malan het mense bymekaar gebring wat kultuurhistories nie by mekaar hoort nie. Hierdie mense is m.b.v. Naspers in ‘n kraal gehou deur vrees, eers swart gevaar, toe rooi gevaar en nou wit gevaar.

Terwyl Suid-Afrika toenemend ‘n falende staat word (ek hoor gister ons werkloosheid is nou die hoogste in Afrika suid van die Sahara), is dit nie tyd dat ons as “Boere” ‘n ontsnaproete soek i.p.v om met “onse Afrikaanse mense” in ‘n steriele debat betrokke te raak oor Afrikaner/Afrikaanse/Suid-Afrikaner of oor taalbeleid op Stellenbosch nie.

Praag het ‘n prysenwaardige rol gespeel om die saak van die Boere internasionaal te stel; ons Boere wil egter vir Dan Roodt as ‘n Boer verwelkom. Kom deel saam met ons die mistiek van Boer-wees, jy hoef nie ‘n plaas te besit daarvoor nie.

светодиодные лампы москватопкарго отзыв

Oorsake van die Groot Trek

Daar is drie keuses vir die grensboer: “Ons moet óf weghardloop, óf stilsit en ons kele laat afsny, óf ons moet verdedig wat ons het.” Dit was in 1825 die woorde van Andries Stockenstrom in die drosdy van Graaff-Reinet teenoor aan twee sendelinge van die Londense Sendinggenootskap (John Philip en William Wright) en ‘n liberale Britse setlaat Thomas Pringle).

Stockenstrom (1792-1864) was landdros en sou in 1828 in Grahamstad as kommissaris-generaal van die oostelike provinsie word. Hermann Giliomee beskou hom as die grootste Afrikaner van die negentiende eeu. Anders as die ander goed opgevoede amptenare het hy homself “Afrikaner” en “Boer” genoem. Hy was volgens Giliomee in Die Afrikaners ‘n eerlike man met ‘n vurige, onafhanklike gees en kon geen skynheiligheid verdra nie.

Vir hom was weghardloop onaanvaarbaar, en hy het tien jaar later die Groot Trek veroordeel. Hy het egter die opvatting verwerp dat die burgers nie die reg het om hulleself te verdedig nie. Vir hom was daar twee kernwaardes, naamlik waarheid en strenge en gelyke geregtigheid.

Sy gespreksgenote het Stockenstrom probeer stilmaak deir te sê dat die koloniste geen reg het om in die grensgebied te wees nie. Stockenstrom het geantwoord dat die Britte hierdie beginsel meer as elke ander nasie verontagsaam het.

Tog was die Groot Trek nie ‘n geval van weghardloop nie, sê Giliomee.Dit was ‘n goed beplande massa-opstand teen ‘n ondraaglike gebrek aan sekuriteit. Die trek het verskeie oorsake gehad, maar hulle kan opgesom word as ‘n gebrek aan grond, arbeid en veiligheid.

Die grensboere het al hoe minder geweet hoe om op te tree teen rondlopers en veediewe. Baie het swaar verliese weens veediefstal gely en het toenemend vir hul lewens gevrees. In sekere dele was daar feitlik geen regeringsgesag nie. Die sesde grensoorlog (1834-1835) was vir die burgers ‘n geweldige skok. Hulle kon nie glo dat ‘n Xhosa-inval op so ‘n groot skaal moontlik was nie. Die hele grensgebied was in ‘n toestand van onrus.

Die dryfveer vir die trek word opgesom in ‘n opskrif van A.J. Böeseken en D.W. Krüger in Drie eeue: “Daar was geen geloof in ‘n beter toekoms in die Kolonie nie.” Die skrywer F.A. Venter laat in sy roman Geknelde land (1960) sy hoofkarakter, Rudolf Dreyer wat eers kwaai teen die trek was, sê: “Hier sal ons altyd slawe bly. Hier sal ons altyd vir die swarte werk. Ons sal ons lewens hier nooit seker wees nie.” (Hy gebruik ‘n ander woord vir swarte.)

Grensboere het kommissies aangestel wat die moontlikhede vir ‘n rustiger lewe elders moes ondersoek. ‘n Verkenningstrek onder Hendrik Scholtz het die Soutpansbergstreek verken, ‘n tweede onder Jan Andries Pretorius het ongunstig gerapporteer oor Damaraland, en die derde onder Pieter Lafras Uys het einde 1834 teruggekom met ‘n besonder gunstige verslag uit Natal.

Binne twee jaar daarna het die uittog van die Voortrekkers begin. Destyds is hulle Emigrante-Boere genoem. Die naam Voortrekkers is van later en is in 1840 die eerste keer gebruik. Die naam Afrikaner was darem ingeburger; Louis Tregardt skryf in sy dagboek Africaander en Affrikaanders. Andries Pretorius noem ds. G.W.A. van der Lingen van die Paarl in 1838 in ‘n brief een waare Afrikaan, terwyl ‘n leidende Afrikaner, C.J. Brand, aan Pretorius skryf dat hy Afrikaander is.

недорогие люстры потолочныеДанильченео