Kategorie: Rubrieke

Gereeld gaan daar stemme op vir groter opposisiekonsolidasie om die ANC so doeltreffend as moontlik in verkiesings aan te durf. Die ID is pas deur die DA “ingesluk” en baie kommentators sien met afwagting uit na hoe dit in die praktyk gaan neerslag vind. Slim koalisievormings in die verlede het immers die DP van ‘n bykans onbenullige partytjie tot amptelike opposisie laat groei, en in die Wes-Kaap aan bewind gestel.

Maar maak 1 + 1 = 2? Veral in die politiek?

Nie noodwendig nie, as ‘n mens na die geskiedenis gaan kyk. By dieselfde geleentheid as wat die Demokratiese Alliansie op die voorgrond gebars het, het verskeie ander alliansies soos Alliansie 2000 + in die stof gebyt.

Dit is nie net ‘n Suid-Afrikaanse verskynsel dat ‘n politieke 1 + 1 nie noodwendig twee lewer nie. Pas het die Nederlandse koerant, Trouw, ‘n berig geplaas oor ‘n opname deur Maurice de Hond, wat soortgelyke bevindings veral ten opsigte van linkse samewerking in Nederland opgelewer het. (Berig hieronder).

‘n Mens moet dadelik byvoeg dat Nederlandse joernaliste openlik daarop wys dat die Nederlandse politiek te skisofrenies is vir buitestanders om te verstaan.

Hoeveel mense, Nederlanders inkluis, het werklik verwag dat die ChristenUnie met verlede jaar se verkiesing sou krimp? Dié party het die reputasie vir knapheid, eerlikheid, hardwerkendheid en politici met groot aansien gehad. Toe kry dit die geleentheid om saam met die groter CDA en PvdA ‘n koalisieregering te word. Die baie populêre leier, André Rouvoet, word adjunk-premier en minister. Toe die Pvd A uit die koalisie onttrek, word die belading op die CU groter om saam met die CDA die regering tot ‘n vervroegde verkiesing te lei. Die CU het aan die verwagtinge voldoen wat daaraan gestel is.

En toe verdwyn die CU amper as politieke faktor.

Met agterna-slimmighede kan verskeie faktore gevind word. Die CU het die ou probleem dat dit min mense se eerste keuse, en baie mense se tweede keuse is. Raak die groter CDA in die knyp, soos nou met die opkoms van Geert Wilders se party, gaan stem baie CU-ondersteuners vir die CDA as ‘n soort pragmatiese uitvlug.

Nog ‘n faktor is dat ‘n party in ‘n koalisie ‘n deel van sy oemf inboet. Veral as dit ‘n party met sterk beginsels en ideologie is. ‘n Deel van die ideologiese kern raak vervreem.

Met die slae wat Alliansie 2000 + (wat onder meer die VF en burgerlike instansies verteenwoordig het) en die opkoms van die DA moet die vraag gevra word: Wat het die een bevoordeel en die ander benadeel?

Die media het uiteraard ‘n groot rol gespeel. Toe die NP voor die verkiesing uit Alliansie 2000+ onttrek en by die DA aansluit, het baie van die opposisiemedia volledig hul steun by die DA ingewerp, en Alliansie 2000 + is “behandel” soos die VF tevore behandel is. Maar dit verklaar nie die volledige prentjie nie. Alliansie 2000+ het naamlik swakker gevaar as die VF op sy eie.

“Ons was naïef” het die Vrystaatse leier van die VF destyds verklaar en hy is reg bewys toe die VF+ hierna op sy eie aan die daaropvolgende munisipale verkiesing deelgeneem, en in Bloemfontein (Mangaung) meer as een setel )soos Alliansie 2000 +) verower het. Boonop was die Alliansie 2000 + se lid in die raad ‘n verteenwoordiger van die destydse Belastingbetalersvereniging, en met die volgende verkiesing was hy ‘n DA-kandidaat en is nou ‘n DA-raadslid.

Behalwe die media-impak, is daar ander faktore wat sommige alliansies na verwagting sal laat krimp, en ander sal laat groei?

‘n Deel van die verskynsel kan daarin verklaar word dat veral die kleiner opposisiepartye gewoonlik hul verteenwoordiging uit die proporsionele setels (provinsiaal, nasionaal en munisipaal) verkry. Die stelsel maak voorsiening dat partye wat net een vol kwota kry, of selfs geen vol kwota nie, nog op die grootste breuk van die res ook setels kan kry. Twee of meer partye sonder ‘n vol kwota kan verteenwoordiging verwerf. Is hul stemme egter saamgetel omdat hulle as eenheid deelneem, is dit moontlik dat die totaal steeds minder as ‘n vol kwota is, en saam steeds net een setel verwerf. Dus gewoon ‘n numeriese berekingsrealiteit.

Dit lyk ook of partye met ‘n besondere ideologie, ‘n bepaalde nismark het. Word hierdie ideologiese grondslag verwater of minder geaksentueer in ‘n samewerkingsmodel, verloor die nismark sy verbintenis, en kan kiesers net sowel vir ander partye stem waar hulle meen hul stemme groter impak sal hê.

Partye se individuele verkiesingsratte is gewoonlik ook goed geolie, en loop met ‘n bepaalde impak. Is daar samewerking, is die aanslag dikwels gefragmenteerd en minder entoesiasties.

Uiteindelik speel selfbelang ‘n rol.’n Kandidaat se deelname kos hom baie geld, geld wat hy hoop om deur verkiesing nie net terug te kry nie, maar om mildelik op sy “belegging” te kan oes. Nominasiestryde is om hierdie rede fel, omdat selfs die grootste optimis in ‘n klein party weet sy kanse om verkies te word, word drasties verminder as hy nie nommer een op die lys is nie. Hoe laer op die lys, hoe geringer word sy kanse, hoe meer is hy bewus daarvan dat hy moeite en geld in die water smyt. Sy ondersteuners wet dit ook.

Partyleiers is gewoonlik meesters om mense op te sweep, en veral kandidate wil graag glo dat hul party goed genoeg gaan doen om hulle verkies te kry. ‘n Deel begin in die onmoontlike glo. Dit het veral momentum gehad in die eerste aantal verkiesings na 1994, toe dit nog minder duidelik was hoeveel steun watter party sou kry.

Die manipulering van kandidatelyste om “sterker” kandidate hoër op lyste te kry, het dikwels tot groot bitterheid gelei sodat sommige kandidate in effek weinig meer gedoen het as om hul eie party te rysmier.

Hoe meer 1994 in die verskiet geraak het, hoe meer het die realiteit by baie kandidate begin posvat dat hul deelname eintlik weinig meer doel dien as om hul kandidatefooie in die hande te kry om verkiesingsveldtogte vir die kandidate bo-aan die lys te finansier. Dit het al moeiliker begin word om kandidate se kandidatefooie voor die verkiesing ingevorder te kry, en na verkiesings het sulke kandidate met hul uitstaande fooie en al dikwels verdwyn.

Daar was vroeg-vroeg ook reeds tekens dat die DA – ID-samesmelting ook nie oral 1 + 1 = 2 oplewer nie. In beginsel sou ‘n mens graag wou aanvoer dat die saak ideologiese gronde het. Die DA is immers ‘n liberale demokratiese party (lid van Liberaal Internasionaal) terwyl die ID homself na ‘n lang tyd sonder verklaarde ideologie tot sosiaal-demokratiese party verklaar het. In Suid-Afrika speel ideologie egter nog nie die rol wat dit veronderstel is om te speel nie. Ou DA – ID-botsings veral in landelike munisipale verkiesings het waarskynlik ‘n groter rol gespeel dat daar ‘n uitvloei na die ANC eerder as die DA was.

Selfs met die vorming van die DA uit die DP en NP het die media gewys daarop dat die twee partye ideologies eintlik identies is, en dat dit kunsmatig is om twee partye te hê. Toe die huwelik versuur en Marthinus van Schalkwyk die NNP uit die DA uitgelei het (eintlik net ‘n fraksie) het hy dit gemotiveer aan die hand van onversoenbare ideologie. Die DP, het hy verduidelik, is liberaal-demokraties, en die NNP ideologies Christelik Nasionaal. Met die NNP se opname in die ANC was dié onderskeid weer uit die oog.

Samewerking en samesmelting is nie noodwendig gedoem tot mislukking nie. Daar bestaan talle aantreklike faktore, soos die poel en beter benutting van hulpbronne. ‘n Belangrike faktor is ook dat kiesers, uitgesonderd die partye se kernsteun, neig om partye se taai-in-die-bekheid vir samewerking as dwarstrekkerig, en nie in die beste belang van die kiesers nie, te ervaar.

Trouens, daar is gereeld oproepe dat Suid-Afrika in effek ‘n tweepartystaat “soos die VSA” moet word, sodat die ANC optimaal beveg kan word. Die dikwels onuitgesproke gedagte is dat SA weer die luukse van ‘n gewone veelpartydemokrasie kan bekostig as die ANC se mag eers gebreek is. Die gedagte word ook dikwels kwalik verbloem deur die media gedryf.

Daar is verskeie redes hoekom sake egter nie so eenvoudig is nie. Ten eerste is die VSA nie ‘n tweepartystaat nie, hoewel dit in die praktyk so uitgekristalliseer het. ‘n Belangrike verskil met byvoorbeeld Suid-Afrika is dat verteenwoordigers veel minder aan partykoukusse gebonde is, en ‘n veel wyer ideologiese spektrum verteenwoordig word as wat twee hoofstroompartye sou impliseer.

Baie lobbies en belangegroepe werk dus as de facto partye om hul beleid ten beste neerslag te laat vind. Die beleid van die Christian Coalition of America met sy vier miljoen ingeskrewe lede verskil niks van die beleid van die Kanadese Christian Heritage Party en die meeste CDP’s wêreldwyd nie.

Na 1994 het ‘n politieke werklikheid weens verskeie faktore ontstaan: die Suid-Afrikaanse politieke toneel word oorheers deur partye wie se eendjies almal in die een hoek van die dam, die sekulêre, swem. Die deel van die dam waar die Christen-demokrasie, die Christen-Volkseie, die Groenes en ander moet swem, is bykans onbevolk.

Sou ‘n de facto tweepartybedeling nou ingevoer word sodat die ANC ten alle koste verslaan kan word, word baie kiesers ten opsigte van dit wat hulle self glo, effektief ontkieser. Want, so het die geskiedenis geleer, in die politiek kan 1 + 1 net ‘n halwe totaal oplewer.

Samenwerking tussen linkse partijen zorgt er niet automatisch voor dat zij groter worden dan wanneer deze partijen apart blijven opereren. Dat blijkt zondag uit een peiling van Maurice de Hond onder vierduizend mensen.

Het onderzoek gaat in op recente geluiden van onder meer GroenLinks om meer te gaan samenwerken met andere linkse partijen zoals de PvdA.

Van de ondervraagden geeft twee derde (67 procent) aan ooit wel eens gestemd te hebben op de PvdA, SP, GroenLinks of D66. Dat geldt ook voor ruim een derde van de mensen die in 2010 op de PVV of de VVD stemden. Van de ondervraagden geeft een kleine meerderheid van 54 procent aan dat zij nog wel eens zullen gaan stemmen op de vier genoemde partijen.

Kiezers van VVD en CDA geven aan dat zij denken nog wel eens op D66 te gaan stemmen. Die kans wordt volgens De Hond weer kleiner als D66 meer met de linkse partijen gaat samenwerken. Overigens wordt een vorm van samenwerking tussen D66 en GroenLinks nog het meest positief beoordeeld, maar zou volgens de opiniepeiler niet per se leiden tot betere verkiezingsresultaten.

Omdat er geen verschuivingen zijn in politieke keuzes in vergelijking met de vorige keer, leverde De Hond dit keer geen zetelverdeling aan. Zijn peiling een week voor de kerst gaf aan dat de VVD de grootste was met 34 zetels, gevolgd door de PVV met 27. Daarna kwamen de PvdA (19), SP en CDA (beiden 18).

промышленный светильник ценаДанильченко

As onse mense gedink het onse mense hou soms rowwe nuwejaarspartytjies, dan is hulle reg. Maar elders gaan dit nie altyd veel stemmiger nie.

In Duitsland het ouers gaan jolyt hou, en hul huis in die sorg van hul 16-jarige dogter gelaat.

Fout.

By terugkeer blyk dit dié dogter het ‘n partytjie vir 150 mense aangelê. Vir soveel mense was die toiletgeriewe te min, en nou ja. Die huis is in die toestand van ‘n varkhok aangetref, en dit gaan volgens die polisie duisende Euro’s kos om die huis weer bewoonbaar te maak.

Dan het die Vrystaat ook ‘n nuwe LUR vir Phakisa-sake gekry. Hy oefen glo vir volgende jaar se Dakar.

Die Herries moes self voor Kersfees van die uitspan langs die groot dam terugkom, waar die Sedoos sy ding gedoen het. Klein Herrie moet egter nog water kry wat vir hom te koud is, en hy het elke dag behalwe een, die koue diepseewater gaan aandurf wat die Sedoos strand toe aangewaai het.

En waai die Sedoos by die see, dan reën dit in die Vrystaat. Tuis moes Herrie eers die leeus uit die grasperk jaag om dit met die grassnyer te kon in waag.

Die rede vir die Herries se spoedige terugkeer is ander se idee van pret – om klappers te skiet. Sommiges klink soos groot bomme, en Herrie was in die artillerie. Dan gaan Pumba aan’t bewe, en loop klim sy in elke hoekie in, of klim op tafels, of spring op Herrie in die katelkooi.

Nie eens die reën het gekeer dat mense klappers skiet nie. En dis dan dat Herrie en sy kroos se gedagtes bloeddorstig raak en die allerverskriklikste lot vir die klapperskieters bedink. Trouens, die Herries het vreeslik baie begrip vir die Engelse wat met olie Guy Fawkes gaan klaarspeel het – al het hy nog nie eens kans gehad om sy vuurwerke te laat afgaan nie.

Pumba herinner vir Herrie aan daai lang maer stafsersant wat op ‘n landmynkursus gegaan het. Met sy terugkeer moes hy weer die troepe oplei, onder andere deur oral “landmyne” en “fopmyne” met donderbusse te stel. Maar die arme man se senings was so gedaan met daai kursus dat hy te veel gebewe het, en die “myne” dikwels ongeskeduleerd afgegaan het.

Soos dié keer terwyl die troepe in die eetsaal was. “Boem!”

Buite sit die staf kop onderstebo met sy rug teen die kamp se omheining, die gruis tussen sy bene waar hy sy brousel aanmekaar gesit het, weggeskiet. Snaaks, daai een moes ‘n waterbom gewees het, want dit was sopnat.

Hierna was daar van opleiding met die donderbusse min sprake, maar wel nog heelwat donderbusse. Dié het geblyk nuttige aanwendings te hê, soos Kassie wat nie die duik uit sy staalhelm kon kry na ‘n Bedford dit skrams getref het nie.

Toe daai donderbus onder die helm afgaan, raak hy (die helm) skoon klein voor dit Skylab rakelings mis en terugval. Duik mooi uitgeskiet.

Met die luitenant wie se pyp ontplof het is darem nie donderbusse gebruik nie. Nee, die troep wat so vriendelik was om die luitenant se pyp vir hom te gaan stop, het ‘n kordietstokkie wat uit ‘n kanonlading gehaal is, fyngemaak en saam met die twak gestop. Dit, kan Herrie met groot stelligheid sê, het soos ‘n bom gewerk. Maar moet dit asseblief nie tuis, by die skool of die werkplek probeer nie.

Die dag as Pumba nie meer daar is nie… Dan het Herrie die klapperskieters al mooi “gemerk” en gaan hulle ‘n ietsie leer van wat alles met skieterige goed gemaak kan word…   

справки 086-улобановский александр биография

Die volksmoord-debat word in baie lande lewend gehou. In Suid-Afrika is daar ‘n debat buite die hoofstroom oor die moorde op Afrikaners, veral deur plaasmoorde, as volksmoord getipeer kan word, terwyl die lande in Europa wat dit strafbaar maak om volksmoorde te ontken, geleidelik meer word.

Volksmoord word inderdaad nie net aan getalle gemeet nie, maar die ontmensing waarmee dit gepaard gaan, en wat dikwels deur erge wreedheid en ontberings vererger word.

In Engels word twee woorde gebruik om volksmoord mee te beskryf, genocide en holocaust, beide van antieke Griekse herkoms wat aandui dat dit geen nuwe begrip is nie. In 1948 het die VN die pleeg van volksmoord ‘n misdaad gemaak. Die volkereg beskou “genocide” as die misdaad om ‘n nasionale, etniese, rasse- of godsdienstige groep uit te roei (destroy), of saam te sweer om uit te roei. Per definisie is “genocide” dus nie net die vernietiging van so ‘n groep nie, maar ook die sameswering om dit te doen. Uit die gevallestudies is dit ook duidelik dat dit as volksmoord beskou word, selfs al sou die aksie nie volkome geslaag het nie.

Ja, volksmoorde word dikwels om verskeie redes ontken. Lees maar ‘n ou Engelse ensiklopedie soos die “ The new Consolidated Encyclopedia” se weergawe van die Anglo-Boere-oorlog se konsentrasiekampe om sommer net daar en dan beroerte te wil kry.

Dié ontkenners het dikwels suiwer politieke motiewe, vir ander is die akkuraatheid van getalle uiters belangrik om te bepaal of volksmoord inderdaad plaasgevind het, asof daar ‘n sekere getal of persentasie mense doodgemaak moes word om as volksmoord beskryf te kan word.

Die volksmoord-kwessie word nou geleidelik meer aktueel namate die eeuherdenking van die Armeense volksmoord aan die hand van die Turke nader kom. Hoewel die na raming meer as ‘n miljoen Armeniërs tussen 1894 en 1923 omgekom het, word 24 April 1915 tradisioneel as die aanvangsdatum aangedui.

Dit het deel van ‘n omvattender etniese suiwering uitgemaak met veral Grieke en Assiriërs, soos die Armeniërs Christene, wat die spit afgebyt het.

Amptelik ontken Turkye die volksmoord. Trouens, so diep is die ontkenning gewortel dat mense van Turkse herkoms wat in ander lande burgerskap gekry het, dieselfde mening bly huldig. In Nederland, waar mense van etniese Turkse herkoms tot die parlement verkies is, moes minstens een sy setel ontruim omdat hy geweier het om die Armeense volksmoord te erken.

In Nederland is volksmoord ‘n gevoelige saak, en die ontkenning daarvan het strafbaar geraak.

Juis nou is die kwessie omstrede. ‘n Boek, Haar naam was Sarah, deur Tatiana de Rosnays, wat eintlik as kitsch beskou word, is ‘n topverkoper en is ook verfilm. Resensente meen dat die skryfster wel deeglik bewus van die verbod op die ontkenning van volksmoord was, en die Auschwitz-gebeure “goedkoop” maak. Met die ergste emosie afgeloop, begin resensente tot die gevolgtrekking kom dat De Rosnays eintlik wou wegfokus van die diep put van volksmoord, na die lesse vir die toekoms wat daaruit te leer is.

Hoewel die Nazi-aanslag teen Jode en byvoorbeeld sigeuners en die Armeense waarskynlik die bekendste is, was daar meer onlangs nog baie, soos die Khmer Rouge se volksmoord in Kambodja (1975), die Tutsi-Hutu uitdelgings in Rwanda en Burundi, Darfoer, die Bosniese, die Biafraanse, die massamoord op Matebeles in naburige Zimbabwe, die Koerde in Turkye tussen 1986 en 2003 en die Koerde aan die hand van Saddam Hoessein in Irak deur onder meer deur die gebruik van chemiese wapens.

Omdat volksmoord gewoonlik teen ‘n etniese minderheid gepleeg word, word die saak dikwels in die buiteland deur mense in diaspora lewend gehou.

Die bekendste voorbeeld is die Jode wat wêreldwyd sorg dat niemand van die uitwissing van Jode deur die Nazi’s in die Tweede Wêreldoorlog vergeet nie. Die meeste bronne gebruik ‘n syfer van 6miljoen.

Die Armeense voorbeeld word in bietjie meer besonderhede onder die loep geneem omdat dit meer raakvlakke met die posisie van die Afrikaners het.

Wêreldwyd is Armeniërs in diaspora ook besig om voorbereidings te tref vir die eeufeesherdenking van die Armeense volksmoord, wat sy hoogtepunt waarskynlik op 24 April 2015 sal bereik. Invloedryke Armeense gemeenskappe in ballingskap het hulle in lande soos Frankryk en die VSA gevestig, met kleiner maar nie minder invloedryke groepe nie in ander lande soos Nederland en Libanon. In die VSA is na raming meer as 300 000 mense van Armeense herkoms, en baie beklee baie invloedryke poste soos in die politiek en as joernaliste in van die VSA se belangrikste koerante, TV-stasies en nuusdienste.

In die 70gerjare het verskeie Turkse ambassades en die Turkse lugdiens onder terreuraanvalle deurgeloop wat deur ASALA uitgevoer is. Sasala is die afkorting vir die Armenian Secret Liberation Army for the Liberation of Armenia .

Hoewel die terreur min of meer opgehou het, is dit nie so seker of dit so onaktief is soos wat formeel voorgehou word nie. ASALA self meen dit is nie nou ‘n aktiewe organisasie nie omdat sy doel, bewusmaking, reeds geslaag het. Dit was egter tot baie onlangs, baie lank na sy formele opskorting in 1986, nog besonder aktief en radikaal op talle internetwebwerwe.

Boonop is ASALA se stigtingsdoelwitte nog nie behaal nie. Dit is om grondgebied te herwin in Oos-Turkye, Noord-Iran en die voormalige Sowjet-Armenië, soos wat in die verdrag van Sèvres in 1920 deur pres. Woodrow Wilson onderneem is. Dié verdrag is egter nooit bekragtig nie, en die VSA is onder meer via Navo, waarvan Turkye ‘n lidland is, ‘n bondgenoot van Turkye. Sowjet Armenië het intussen onafhanklikheid verwerf, maar of dit sal voorkom dat Turkye “oorgesien” sal word, veral in die lig van die ontkenning, namate 2015 nader kom, is iets wat nog gesien moet word. Twee belangrike voormalige hartlandgebiede van die Armeniërs val immers binne die hedendaagse Turkye, een naasliggend aan hedendaagse Armenië en die ander aan die kus van die Middellandse See, ‘n eertydse monargie met noue bande met die Franse koningshuis en ‘n sleutelrolspeler in die Kruistogte.

‘n Vergelyking tussen die Armeniërs en die Afrikaners kan op twee maniere getref word: die omstandighede rondom die volksmoord, en die reaksie, asook verwagte reaksie daarop.

Daar is raakvlakke tussen die volksmoord en die konsentrasiekampe, ook in die effektiewe ontkenning daarvan in die kollektiewe geheue van die bevolkings van die lande wat daarvoor verantwoordelik gehou word. In beide gevalle is die bevolking se vermoë tot meerderheidsbesetting in sy eie grondgebied ernstig geknou. Statisties (300 per 100 000 van die gemeenskap per jaar volgens Interpol) kan ook ‘n saak uitgemaak word dat plaasmoorde op volksmoord neerkom, veral in die lig van parallelle met Zimbabwe se grondgryp en ‘n vasbeslotenheid om liedjies te mag sing soos “Maak dood die Boere.”

Ook wat die diaspora-gemeenskap betref, is daar ooreenkomste. Verder het die hedendaagse Armenië ‘n baie soortgelyke rol as wat Orania by ‘n groot deel van die Afrikaner speel, al is die ooreenkomste vir alle praktiese oorwegings (tans nog) simbolies van aard.

Oor die toekomstige ooreenkomste in reaksie kan net bespiegel word. Gaan ASALA of ander groepe weer die wêreld deur terreur vir Turkye moeilik maak?

Ons sal nie weet nie. Terwyl ASALA of die oorblyfsels daarvan onlangs nog aktief en radikaal op die internet doenig was, was dit duidelik dat die Turkse veiligheidsdienste dit deeglik gemonitor het, en minstens reklamegewys daarop gereageer het. As subversie beplan word, sal dit gewoon dom wees om dit so in die openbare domein te doen – in ieder geval teenstrydig met die begrip “secret” wat in die organisasie se naam ingebou is.

Dat ‘n onstuimige diplomatieke tydjie vir Turkye voorlê is egter duidelik, en die Armeense lobbie in die VSA, gaan geen geringe rol speel nie.

Dat daar soortgelyke sentimente onder minstens ‘n deel van die Afrikaner aanwesig is, is duidelik. Dat frustrasievlakke hoog kook is uit onder meer internet-uitsprake duidelik, dit vind neerslag in die godsdiens, en dit is nog grootliks sub judice in hofsake.

Op die oomblik benut Farao elke geleentheid om daarop te wys dat die Israeliete nog lekkerder as die Egiptenare uit die vleispotte eet. Al hoe meer Israeliete voel dat ‘n slaaf met ‘n vol maag steeds ‘n slaaf is.

Die geskiedenis het die voordeel dat die mens, en veral sy leiers, daaruit kan put om die maak van dieselfde foute uit te skakel. In Rapport wys Flip Buys daarop dat Churchill daarteen gekant was dat die Duitsers na die Eerste Wêreldoorlog verneder moes word. Sy tydgenote het nie uit dié voorbeeld, wat Bismarck voorheen reeds gestel het, geleer nie en dieselfde foute as Bismarck se opvolgers gemaak.

Turkye gaan dalk leer: Vergifnis is moeilik as nie om verskoning gevra word nie. Duitsland doen dit.

cleopatra gamesФильчаков

“Kortom: ‘n Burgeroorlog is ons voorland.”

Dit is nie die woorde van ‘n regse Afrikaner of ‘n heethoof Malema nie, maar van dr. Michael le Cordeur, ondervoorsitter van die Afrikaanse Taalraad.

Le Cordeur se opmerking kan nie werklik net teen die agtergrond van sy artikel in Rapport waar hy dié term gebruik het, geëvalueer word nie, maar ook teen ‘n rubriek vroeër die week in die Nasionale Pers dagblaaie. Dit is duidelik hy het die saak diep bepeins, en dat dit waarvan die hart vol is, die mond nou van oorloop.

Hy staan nie geïsoleer onder die bruin intellektuele nie. Hy haal dr. Allan Boesak, dr.Franklin Sonn, prof.Richard van der Ross en mnr. Ebrahim Rasool aan.

Le Cordeur se pennevrug volg ook op nuwe klankies wat al ‘n rukkie uit bruin geledere kom – byvoorbeeld dr. Jakes Gerwel wat geskryf het dat die ANC wel ‘n vrotsige regering mag wees, maar toe beswaard was dat die ANC so dikwels as landsvyand voorgehou word. Sedert die Annelie Botes-insident het besonder baie bruin meningsvormers, soos nou Le Cordeur, maar vroeër ook Heinrich Wyngard en Zelda Jongbloed, bietjie buite die geykte raamwerk begin dink.

Op die gevaar af om te oorvereenvoudig, was die Botes-insident, hoe onbedoeld ook al, ‘n waterskeiding tussen ‘n era waar liberaliste (wat hulself optimiste of selfs as objektief beskryf het) bang was tussengroepverhoudinge gaan tot skadelike vlakke versuur, en ‘n era waar dieselfde mense openlik besef dat die land wat gesindheidsvlakke betref, reeds in die moeilikheid is.

Dié gewaarwording word onder meer weerspieël in die menings van kenners en ‘n ”kenner” wat Rapport vandag ingespan het om bietjie in die 2011-kristalbal te kyk. Prof.Pierre de Vos verwys na spanning tussen die regering en howe wat verder kan oplaai. Christi van der Westhuizen verwys na die “groter diskoers van onverdraagsaamheid wat geweld moontlik maak”, Flip Buys verwys na die probleem van “groeiende gaping”, Piet Croucamp verwys na die “deksel op drukkoker van destruktiewe politiek” en prof. Albert Venter verwys na die gebrek aan “’n geloofwaardige opposisie na wie ontevrede kiesers hul kan wend.”

Selfs Jan-Jan Joubert wat hom ‘n week tevore as optimis bevestig het, verwys na ‘n aspek van die grondkwessie wat ruimte vir korrupsie skep en vir hom onoplosbaar lyk.

Die debat oor gesindhede staan in skrille kontras met die oorhoofse beeld van euforie wat enkele maande tevore wyd in die media gedra is.

Die huidige vlaag van pessimisme val ook nou vierkantig in die periode van post-euforiese trauma wat kenners voorspel het.

Die nuwe denke is nog te los en ongeaksentueer om etikette te kry en behoorlik beskryf te word. ‘n Paar elemente kan dalk oorweeg word:

• Die geneigdheid om apartheid vir die huidige spanningsvlakke te blameer, neem selfs in populistiese kringe af. Le Cordeur het vroeër die week nog apartheid probeer betrek deur na die babelas daarvan te verwys, maar ook hy kyk na die huidige, die nou, om oorsake te vind. Selfs in swart akademiese geledere word bietjie “weg” gedink, maar helaas, politici, soos die Vrystaatse premier Ace Magashule, blaas nog verwoed lewe in die spook van apartheid.
• Dit blyk ‘n baie moeilike denke-Rubicon vir bruin mense te wees om nou openlik te vermaan teen die ontwikkeling van denke uit die verlede, en vermanings dat, soos Le Cordeur dit stel, ‘n nuwe apartheid in die land posvat. Dit gaan gepaard met ‘n versugting na die era toe Mandela die politieke toneel oorheers het. Hierdie era word naatloos en kritiekloos geïdealiseer. Die punt waar die gety vir gesindhede en bruin mense gedraai het word gewoonlik geïdentifiseer in Mbeki se “I a man African”-toespraak. Op voetsoolvlak, buite die kring van bevoorregting, bestaan die persepsie lank reeds dat bruin mense nou, dalk meer as in die verlede, die kort lootjie getrek het.
• Opvallend is dat die geteem oor die wonderlike grondwet nou baie stiller is – en dalk buite die swart gemeenskap – doodstil. Selfs prof. De Vos se verwysings is na die howe wat sal rug styfmaak, eerder as ‘n verheerliking van die grondwet. Uiteraard kan die howe dit net onder die beskerming van ‘n minstens afdoende grondwet wat dié aspek betref, doen. Sy verwysing na hoe, volgens hom, die SABC die ANC in die komende verkiesing gaan steun, is dalk ‘n aanduiding dat hy meen daar is ‘n verskil tussen ‘n grondwet op papier en ‘n grondwet in die praktyk.

Die geskiedenis sal leer of die Botes-insident die denke-oorsteek van die Rubicon moontlik gemaak het – dat Realpolitik (‘n term wat Jan-Jan ook vandag inspan) nou sterker momentum gaan kry. Dit sal natuurlik verregaande wees om die inhoud van die Botes-insident te koppel aan die inhoudelike van die nuwe debat. Al wat die Botes-insident gedoen het was in wese om aan die kaak te stel hoe ‘n situasie onder die oppervlak (selfs die deksel van die drukkoker) kan ontaard as die algemeen erkende en aanvaarde debat te diep in die dryfsand van politieke korrektheid vasval, en Realpolitik aan die eietydse Inkwisisie van politieke korrektheid uitgelewer bly. Dit is nog so vroeg in die verwikkelings dat dit nog net die deurswem van die “mighty Apies” is.

Minstens het die debat bietjie in die dryfsand geroer.

Juis omdat elemente van Realpolitik na vore kom, sal dit die Afrikaner oor sy ganse politieke spektrum loon om kennis te neem. Realpolitik staan immers nader aan beginselpolitiek as aan die idealismes wat baie rubriekskrywers se pennevrug so lank gekenmerk het.

Die Afrikaner se politieke pad (nog lank voor ‘n mens eens die staatkundige neerslag in berekening bring) dra net soveel indien nie meer traumatiese letsels nie as dié van die bruin gemeenskap. Dis letsels van misdaad – sodat selfs die term volksmoord ingespan word, diaspora, politieke verdeeldheid sodat selfs die term “verraad” algemeen gebruik word, ontneming van geleenthede en aktiewe nasionale vervreemding soos in onder meer pleknaamwysigings gemanifesteer.

Binne die raamwerk van Realpolitik is daar sake waaroor besin moet word – presies hoe ver kan volgens die de facto –beginsel politiek en staatkundig gehandel word voor die de jure –legitimiteitskwessie wat vir sommiges ‘n absolute beginselsaak is omgeploeg word? ‘n Praktiese voorbeeld: As die geleentheid gebied word en sprekers uit die volkstaatdampkring na die FW de Klerk Stigting se komende konferensie genooi word, die geleentheid benut om ander staatkundige opsies op die tafel te plaas, of gaan die Pienk Frikkie-debat en ‘n afkeer daaraan om legitimiteit aan die beraad te verleen, ‘n afwesigheid verseker en die alternatiewe opsies dan nié gestel word nie? Gaan aan die VVK-verkiesing deelgeneem en die munisipale verkiesing geboikot word, of gaan aan beide deelgeneem word?

Gaan die hoofstroommedia dieselfde geleenthede aan Afrikaner-analiste gee wat die Realpolitiek begin ontleed as wat bruin rubriekskrywers nou voel-voel begin betree?

Of gaan die gemiddelde leser weer weekliks, wanneer die post-euforiese depressie afgewerk en idealisme weer bietjie speelruimte kry, ‘n keuse tussen die Maxipers en kokende bloed,of niks kry?

купить пазлы украинаОлександр Васильович Фільчаков

Die kombers waaronder die belangrikste rigtingaanduiders van 2011 vir Suid-Afrika kan pas is die kwessie van gesindhede. Die rigtingbepalers is hoofsaaklik plaasmoorde, verkiesings, hofsake, die media, Zimbabwe en godsdiens.

Plaasmoorde: Hoewel plaasmoorde deel van ‘n ontsettende misdaadprobleem is – al het verskeie parlementslede onlangs nog vuur gespoeg oor ‘n verslag wat aandui dat misdaad in Suid-Afrika ‘n uitsonderlike probleem is – het min misdaadtipes die impak op die land en gesindhede as juis plaasmoorde.

Die kwessie word verdiep deur die ontsettende vlakke van wreedheid waarmee plaasaanvalle, en nie noodwendig net plaasmoorde nie, gepaard gaan. Dit vind hoofsaaklik oor kleurgrense plaas. Die buitengewone trauma, wat as viktiminologie bekend staan, word verdiep onder meer deur die regering se opsigtelike traagheid om dit te veroordeel, en selfs appèl aan te teken teen die verklaring van die liedjie, Maak dood die boere, tot haatspraak. Loskoppige politici, en selfs ministers, verdiep ook die probleem deur die skuld vir plaasmoorde periodiek op die boere te plaas.

Verkiesings: Hoewel die verskil in omvang groot is tussen die landswye munisipale verkiesing en die beplande VVK-verkiesing, moet die simboliese impak van die VVK-verkiesing nie onderskat word nie.

Enige voorspelling oor die uitslag van die munisipale verkiesings is voortydig, onder meer oor daar nog onsekerhede is oor belangrike aspekte soos of die Nasionale Belastingbetalersunie (NBU) as entiteit gaan deelneem, of Cope betyds tot ernstige deelnemer sal kan groepeer, en oplaas hoe partye die verkiesing gaan benader. Op die oog af lyk dit of die ANC prestasiegewys in die sop is, wat die versoeking kan vergroot om weer ‘n klimaat te skep waar die verkiesing in ‘n etniese sensus gaan ontaard. Die opposisie se aanslag gaan net so bepalend op gesindhede wees. ‘n Lomp aanslag, soos in die verlede, kan opnuut die indruk van kritiek op swart beskou, of gemanipuleer word, en vir die ANC ‘n stewige steunbasis verseker. Politiek inkorrek of te nie, partye sal kers by antropoloë eerder as bemarkingsdeskundiges moet opsteek oor hoe om verkiesingsreklame aan te spreek.

Sou Cope steeds in ‘n warboel wees, kan verwag word dat partye wat met die algemene verkiesing erg gebloei het, soos die ACDP, die IVP en UDM van hul tradisionele steun sal herwin.

Verkiesings neig egter om die temperatuur van gesindheidsvlakke te verhoog, iets wat peilings getoon het in Suid-Afrika die kreeftegang gegaan het, groot sokker ten spyt.

Hofsake: Hofsake en ander regsgedinge waar grondwetlikheid getoets word, word as kenmerkend van ‘n lewende grondwetlike demokrasie beskou. Te veel van die belangrike sake wat onder beregtiging staan, dui op ernstige gesindheidsprobleme, soos die haatspraaksake rondom die kop van Julius Malema. Waarskynlik die belangrikste saak wat in proses is, is die skadevergoedingseis weens die verlies aan eiendomsreg op ondergrond en minerale regte. Dié wetgewing is al as die grootste diefstal in die land se geskiedenis beskryf. ‘n Bevinding teen die regering gaan ‘n reuse kettingreaksie tot gevolg hê. ‘n Appèlgeding oor die aanstelling van Simelane as Direkteur van Openbare Vervolging, litigasie oor die staking van kriminele vervolging teen die president, appèlsake oor regstellende aksie en die appèlsaak teen die vonnis van die Reitz-vier en moontlike verskyning in die gelykheidshof tel onder die ander sake wat ‘n impak op oorhoofse gesindhede gaan hê.

Die media: Dit is nie net die regering se mediasnoeringsplanne wat gesindhede beïnvloed nie, maar die doeltreffendheid waarmee die media sy saak by die publiek stel. Die media moet nogtans katvoet loop, omdat dit weens die selferkende uittog van kundigheid kwesbaar geraak het. Uitsprake soos dié van die Naspersbaas, Koos Bekker, wat die groter meningspektrum wat die opkoms van gemeenskapsmedia tot gevolg het, betreur het, doen gedagtemonopolisering geen guns nie. Sy kommer oor gemeenskapspanning wat diverse menings tot gevolg het, moet eerder in die styl van aanbieding van menings aangespreek word as in die diversifikasie daarvan.

In ‘n verkiesingsjaar kan verwag word dat deelnemende partye hul beste voetjie aan die media sal voorsit om maksimale gratis nuusdekking te kry. Alternatiewe maniere van verkiesingsinligting oordra soos advertensies, pamflette en pkakkate is besonder duur, en begunstig die ANC wat skynbaar oor groot hoeveelhede fondse beskik.

Die internet speel ‘n al hoe belangriker rol. Volgens Verslaggewers sonder Grense se finale syfers vir 2010 is vanjaar wêreldwyd 152 internetjoernaliste angehou, hoewel steeds aanmerklik minder as die “gewone” joernaliste, naamlik 535. (Volledige syfers oor optrede teen die media hieronder).

Zimbabwe: Die wyse waarop die regering teenoor Zimbabwe, en Robert Mugabe in die besonder, optree skep die indruk dat Suid-Afrika in ‘n groot mate ‘n Zimbabwiese provinsie of kolonie is. Dit lei weer daartoe dat Mugabe die selfvertroue kry om die grense te toets van waarmee hy kan wegkom, wat deurlopend die potensiaal van ‘n oplossing vir Zimbabwe in die weegskaal plaas.

Verskillende bevolkingsgroepe in Suid-Afrika reageer verskillend op hierdie soort aksies, soos die regering se besluit om te appelleer teen een van die hofsake wat dit oor sy hantering van Mugabe verloor het.

Intussen gaan dit nie ongesiens verby nie dat Zimbabwiërs by baie misdaad in Suid-Afrika betrokke is, waaronder plaasmoorde.

Godsdiens: Terwyl daar meningsverskille is of sekularisering in Suid-Afrika werklik groei, soos van dalende lidmaatgetalle van hoofstroomkerke afgelei kan word, tel kerke en denominasies weerskante van die spektrum winste. Fundamentalisme groei blykbaar nie net in die charismatiese omgewing nie, maar ook binne die gereformeerde omgewing soos moontlik blyk uit die bundel oor die Trojaanse perd in die NG Kerk. Koerantbriefskrywers uit die dampkring van die nuwe hervorming raak egter ook meer prominent, terwyl godsdiensuitdrukkings uit die omgewing van die Israel Visie op veral die internet baie prominent word. Afrika-, of inheemse kerke met sterk elemente van animistiese godsdiens en voorvaderaanbidding, wen skynbaar ook vinnig veld.

Uit die briewekolomme in koerante en internetblogs, word ‘n duidelike indruk van onderlinge godsdienstige onverdraagsaamheid geskep. Veral in die Afrikanergemeenskap lyk dit of die diversifikasie wat uit Bybelvertolking voortspruit en die onderlinge onverdraagsaamheid wat dit weerspieël, reeds sterk kompetisie bied vir die politiek-ideologiese verskeidenheid wat binne die Afrikanergemeenskap aangetref word. Die beeld van die Afrikaner as Christenvolk word kompleks.

Journalists in 2010 : targets and bargaining chips
See all the figures and the graphs (http://en.rsf.org/journalists-in-2010-targets-and-30-12-2010,39188.html)

Figures in 2010

57 journalists killed (25% fewer than in 2009)

51 journalists kidnapped

535 journalists arrested

1374 physically attacked or threatened

504 media censored

127 journalists fled their country

152 bloggers and netizens arrested

52 physically attacked

62 countries affected by Internet censorship

под ключФильчаков прокурор отзывы

In sy huiswerk moes ‘n laerskoolkind antwoord wat die land se beleid voor 1994 was, en wanneer die eerste demokratiese verkiesing in die land plaasgevind het.

Die antwoorde, wat volgens die kurrikulum-komitee verlang is, is apartheid en 1994 onderskeidelik.

Met geen of slegs ‘n klein bietjie moeite sou die komitee kon vasstel dat die bevolkingsregistrasiewet reeds in 1991 geskrap is. Ook ander verbandhoudende wette is lank voor 1994 afgeskaf.

Maar hoe lyk die situasie vandag?

Dr. Michael le Cordeur, ondervoorsitter van die Afrikaanse taalraad skryf vandag in ‘n rubriek dat onderwysers steeds, wanneer hulle vorms na afloop van werksessies moet invul, hul ras moet invul.

Dié lysie kan baie langer gerek word. Op aansoeke vir poste, keuring vir medies, bykans enigiets, moet ras aangedui word. Hierdie aanduidings het ook implikasies, sodat Le Cordeur se verwyt dat min wit mense vir bruin kinders skoolhou eintlik op ‘n heel ander vlak beantwoord moet word as die gesindheidsantwoord wat hy soek.

Onlangs, as ‘n ontleder navorsing op Naspers se elektroniese argiewe gedoen het, het ‘n peilingsinstansie se vraelys op die skerm verskyn. ‘n Mens word versoek om aan die peiling, in opdrag van Naspers, deel te neem.

Kort voor lank, duik ook die vraag op aan watter ras die deelnemer behoort. Geen voorsiening word gemaak vir ‘n antwoord: “Nie van toepassing” soos ‘n mens in ‘n grondwetlik verklaarde nie-rassige land sou verwag nie, en om niks hier in te vul nie, het ook beteken dat ‘n mens nie verder aan die opname kon deelneem nie.

In 2011 word weer sensus gehou, en een van die vrae sal stellig weer oor die deelnemer se ras handel.

Wat die wetboek en implikasies betref het die kurrikulumkomitee geblaps.

Apartheid was al ‘n paar jaar voor 1994 afgeskaf, en sedertdien is dit grootliks herstel.

Dit leef ook nie net in die harte van mense voort nie – die land beskik oor ‘n Black Journalist Association, ‘n Black Lawers Association, Black Business Forum, ‘n National African Farmers’ Union en so werklikwaar ook ‘n Black Gun Owners Association, om maar ‘n paar te noem.

‘n Storm bars los oor iets wat die skryfster Annelie Botes gesê het, en waarby Steve Hofmeyr ook betrek is. Dit maak veel groter opslae as die ANC se appèl teen die verklaring van die liedjie “Skiet die Boere” tot haatspraak.

Le Cordeur, Heinrich Wyngard, prof. Jonathan Jansen en vele ander neem die raskwessie diepsinnig – sommiges gereeld – onder die loep. Dit handel meestal oor hoe rasgesindhede jare na die afskaffing van apartheid in ‘n groot mate voortleef.

Die teenstrydigheid is miskien die beste gedemonstreer toe Zelda Jongbloed, toe nog adjunk-redakteur van Die Burger, in haar rubriek haar nuwejaarsvoornemens uitgespel het. Sy sal steeds ten spyte van kritiek, haar teen rassisme uitspreek. ‘n Sin of wat verder vaar sy uit daarteen dat André P. Brink, en nie ‘n bruin kandidaat soos sy geglo het die bedoeling was, die Jan Rabie en Marjorie Wallace-toekenning gekry het nie.

Die werklikheid begin stadig insink. Bedoeld of onbedoeld word nou minder gereeld na 1994 as ‘n waterskeiding tussen apartheid en iets anders verwys, en, soos Le Cordeur, daarna verwys as die tydperk sedert demokrasie aangebreek het. Om ‘n ras-waterskeiding aan 1994 te koppel, sou ‘n Engelse spreekwoord laat vergestalt: “ The pot calls the kettle black.”

Of dit korrek is om in ‘n rasgepolariseerde land waar ras statutêr iemand se lot bepaal, onder die huidige grondwet na demokrasie te verwys is ‘n debat op sy eie. Sommiges sal voel dat die term, diktatuur van die meerderheid – ‘n erkende staatkundige begrip -‘n veel pasliker beskrywing is.

липецк подъемникидляшиномонтажаtopcargo кидалы

Terwyl Indië in Durban skynbaar voor ‘n tuisskare in ‘n kriekettoets speel, skryf Die Burger se rubriekskrywer, Ilse Bigalke oor die jammerte dat uitsprake in Suid-Afrika so verdelend inwerk.

Of die uitsprake die oorsaak of gevolg van verdeeldheid is, en of dit ‘n groter impak op verdeeldheid het as byvoorbeeld plaasmoorde, is ‘n ander vraag. Vanoggend slaan so ‘n voorbladberig juis weer ‘n dagblad se lesers hard.

Terug na Indië: Indië, soos Suid-Afrika, is ‘n heterogene land wat deur ‘n groot aantal volke bewoon word. Afgesien van taalverskille, is daar ook onder meer godsdiensverskille, terwyl die ou kastestelsel steeds ‘n informele impak het. Wat diversiteit betref, kan dit egter nie met Suid-Afrika vergelyk word nie.

Tog bestaan die vreemde situasie dat Indië grondwetlik ‘n etniese federasie is, terwyl Suid-Afrika ‘n eenheistaat is. Kommentators soos Bigalke verwoord voorts dat om spanning te ontlont, hierdie eenheid nog nouer moet word.

Baie word gereeld gemaak oor die feit dat Suid-Afrika se grondwet veel aan die Indiese ontleen het. Dit het egter meestal om die handves van Menseregte betrekking. Staatkundig staan die Suid-Afrikanse grondwet nader aan dié van Sri Lanka waar die diversiteitsprobleem, vir die huidige, sogenaamd opgelos is deur die Tamils militêr te verslaan.

Al het die Indiese volke binne die federale raamwerk grootliks selfbeskikking, sodat daar sedert implementering van tyd tot tyd nog etniese deelstate ontstaan, sal niemand aanvoer dat Indië in die proses interne vrede beduiwel, nasionale eenheid rysmier of apartheid beoefen nie.

Trouens, Indië is een van die lande wat ook vir korporatiewe federalisme of selfbeskikking voorsiening maak. Indië se oorspronklike nie-Indiese inwoners het onder meer ‘n aantal gewaarborgde setels in die nasionale parlement. Nog ‘n land wat so voorsiening maak vir ‘n minderheid wat te verspreid woon om sinvol geografies ondervang te word, is Nieu-Seeland met sewe gewaarborgde Maori-setels in die nasionale parlement en ‘n Maori-kongres of parlement.

Nigerië het na die Biafra-oorlog ook soos Indië vroeër, sy deelstaatgrense gaan hersien om dit meer in ooreenstemming met die verspreiding van die bevolkingsgroepe te bring – juis om spanningsvlakke te verminder. En al praat die toeskouers van Indiese herkoms in Durban ‘n tiental tale, al beoefen hulle verskillende godsdienste, ondersteun hulle 150 jaar nadat hulle in Suid-Afrika aangekom het die spanne van die Indiese subkontinent. Skaars ‘n wenkbrou word gelig – heel anders as wat die geval was toe baie Afrikaners tydens die groot sokker openlik vir stamlande soos Duitsland en Nederland begin duime vashou het, in plaas van vir Ghana soos in effek deur die regering voorgesê is.

Is die gedagte aan etniese federasies en selfbeskikking grondwetlik verouderd of verkramp? Indien wel soos Suid-Afrikaanse rubriekskrywers graag opgee, gaan vertel dit vir die Belge, gaan vertel vir die Skotte hulle moet hul eie parlement weer ontbind. Gaan vertel vir die Baske hulle moet nou hul eie identiteit afskud en goeie Spanjaarde word. Probeer die Europese Unie oortuig om sy grondwet te wysig wat bepaal deelnemende state moet hul minderhede se reg op selfbeskikking erken.

Hoeveel afvaardigings gaan nog die Ivoorkus besoek om die onklarigheid oor die presidentsverkiesing te probeer oplos? Die Ivoorkus is maar een van ‘n rits Wes-Afrikalande waar die suide van die lande van dié van ‘n meer Moslem-noorde verskil, ‘n situasie wat min of meer met dié van die Soedan ooreenkom.

Hoekom dan die voorliefde by Suid-Afrikaanse rubriekskrywers om as vertrekpunt te aanvaar dat die oplossing lê in die negering van diversiteit, eerder as om dit staatkundig te ondervang?

In Engels is daar ‘n spreekwoord wat lui: As jy ‘n voëltjie het, laat dit vry. As dit terugkom na jou toe, is dit joune. As dit nie terugkom nie, was dit nooit joune nie.

Met die argumente in die aktetas om die vraag oor hoe dit fatsoenlik aangebied moet word om inskiklik aangehoor te word.

social mediaАлександр Фильчаков