Skrywer: Dan Roodt
Inheemse tale se stryd
Verder van ‘n verkiesing, en Afrikaans moes hom na die grondwethof wen om die regering se onwillige agterent in rat te kry om ‘n taalwet, wat die grondwet vereis, op die wetboek te kry. Dit was nie soseer die draling met die wet wat gepla het nie, maar die regering se repliek op die hofaansoek, naamlik dat Afrikaans self vir sy gebruiks-agteruitgang en juridiese onderploeging verantwoordelik gehou word.
Maar maak Afrikaanssprekendes hul stem bietjie dik, al is dit om vanuit gewoonlik uiters gematigde oord ‘n bietjie briek aan te slaan met die aftakeling van Afrikaans soos by die US, dan is dit nie lank nie of ‘n minister of twee spring iewers woedend op en pak uit oor diegene wat transformasie in die wiele ry. Soms word dit blatant gestel dat die aandrang op ‘n regverdige aandeel vir Afrikaans deur baie mense as ‘n politieke daad van aggressie teen hulle vertolk word.
Afrikaans se stryd om oorlewing is veelvlakkig. Verskeie eens Afrikaanse landboukolleges is dit glad nie meer nie. Die momentum was blykbaar om ook die ander volledig te verengels omdat, soos dit verklaar word, die primêre opleidingsteiken swart, bruin en Indiërboere is.
Afrikaanse studente by Potchefstroom se landboukollege, wat as die Pampoenboere bekend staan, kla al lank dat daar erg teen Afrikaans gediskrimineer word. Uiteindelik het Afriforum by die Departement van Landbou aangedring dat die hoof, na ‘n lang reeks insidente wat ook op ander vorme van moontlike wanbestuur dui, ontslaan word.
Toe volg die proses van Afrikaanse diskriminasie by die Grootfontein-kollege by Middelburg in die Karoo waar die oorgrote hoeveelheid studente Afrikaanssprekend is. Tot die Departement van Landbou se krediet is skaars stem dik gemaak, of die departement het onderneem om die proses te staak.
Die les is dat groot waaksaamheid aan die dag gelê moet word, en dat elke aksie van Milnerisme van die kleinste en laagste vlak, tot die hoogste vlak, aangespreek moet word. Geen steen mag onaangeroer gelaat word nie.
Dit is byvoorbeeld ook duidelik dat die entoesiasme waarmee op pleknaamveranderinge aangedring word, veel minder is as die name Engels is.
Ongelukkig is Pansat tandeloos, en die Kommissie vir die Beskerming en die Bevordering van die Regte van Taal-, Godsdiens- en Kultuurgemeenskappe disfunksioneel, wat in effek slegs die howe ooplaat.
Maar elkeen kan sy deeltjie doen. Maak dit duidelik waarheen ‘n mens se geld gaan, en as dit dan na ‘n instansie moet gaan wat teen Afrikaans diskrimineer, maak dit iewers, soos briewe aan koerante of op die internet, duidelik dat dit onder protes is. Die feit dat Afrikaans van die nuwe gedrukte note verwyder is, beteken nie Afrikaanssprekendes se koopkrag is opeens daarmee heen nie.
Burgerlike organisasies se rol as bemiddelaars, en as dit nie help nie, as drukgroepe, is onontbeerlik.
Die vragte Afrikaanse literatuur wat die lig sien, vertel nie die volle verhaal nie. Slegs ‘n klein persentasie word vir die uitgee van harde kopie gekeur. Die leeueaandeel byt in die stof wens ‘n verskeidenheid redes. Wat vaktaal betref, raak dit al moeiliker om Afrikaanse inligtingsbronne te bekom, in skrille kontras met die groot ywer waarmee Afrikaanse entoesiaste bykans onmiddellik na Afrikaans amptelike status verwerf het, vir ensiklopediereekse en ander vakboeke gesorg het.
Die internet het ‘n noodgedwonge aflaaiplek vir Afrikaans geword wat nie in harde kopie die paal haal nie. Ongelukkig veroorsaak dit dat spel- en taalfoute, wat danksy die skoolstelsel floreer, ongeredigeerd aan lesers opgedis word. Maar dit leef, al is daar nie soos by die gedrukte weergawe groot literêre en ander pryse ter sprake nie.
ET-ondersoeker wat vas vir geweld is, bevorder
Die NVG, die nasionale vervolgingsgesag, het opdrag gegee dat die arrestasies uitgevoer word.
Kapt. Tsletsi Mano, bevelvoerder van die eenheid teen ernstige geweldmisdrywe in Noordwes, is Dinsdag bevorder, berig Beeld. Dit kom nadat Mano en vyf ander lede van die eenheid teen ernstige geweldmisdrywe Vrydag in Klerksdorp in hegtenis geneem is.
Die arrestasies spruit uit voorvalle waar verdagtes na bewering ernstig aangerand is tydens ondervraging en aanhouding.
Die ses lede het Vrydag in die hof verskyn en is op borgtog van R500 elk vrygelaat. Die saak is tot 8 Junie uitgestel.
Kol. Musa Zondi, woordvoerder van die Valke, het gesê Mano hoef nie gestraf te word vir iets waaraan hy nog nie skuldig bevind is nie. Hy het gesê die kwessie het niks met die media te make nie.
Polisierekenaars gesteel
“Lt. Kol. Dingindawo Motaung, die bevelvoerder vir die tak se eenheid, was verbaas toe hy Woensdagoggend 6:45 aanmeld vir diens en vind dat daar ingebreek is,” het polisie van die Vrystaat in ‘n verklaring gesê.
Een van die vensters in die kantoor is gebreek en twee Proline-rekenaars is gesteel.
“Dit is die belangrikste kantoor, waar offisiële administrasie van sake met die twee rekenaars hanteer word. Dit wil voorkom of die inbreker slegs in daardie kantoor was, aangesien niks in ander kantore gesteel is nie.”
Niemand is nog in hegtenis geneem nie.
80 Taxi’s onpadwaardig in Pretoria
“Al die taxi’s wat onpadwaardig is, is tydelik geskors en moet binne die volgende 14 dae hul taxi’s by die Ipeleng-toetssentrum gaan toets.”
“Hulle mag ook slegs weer na die strate terugkeer wanneer hulle as padwaardig beskou word,” het die woordvoerder, Sizwe Matshikiza gesê.
Kennisgewings is vroeër aan taxi-operateurs gegee om hulle taxi’s gratis by die toetssentrums te gaan toets, maar het daarin versuim om die opdrag uit te voer.
Agtjarige seun oorleef Libiese lugramp
‘n Libiese vliegtuig uit Suid-Afrika het Woensdag gedisintegreer na landing op die lughawe van Tripoli. Van die passasiers is 103 mense oorlede, maar ‘n agt-jaar-oue seuntjie, die enigste oorlewende, is ‘n wonderwerk het amptenare gesê.
Die Libiese Minister van Vervoer, Mohammed Ali Zidan, het gesê dat burgers van nege lande gesneuwel het, waarvan ‘n volle 61 uit Nederland. Vlae by alle regeringsgeboue het halfmas gehang as ‘n teken van respek.
Zidan het gesê die seun wat oorleef het is ook Nederland, maar die buitelandse diens in Den Haag kon nie sy nasionaliteit finaal bevestig nie.
Nege uur na die 06:00 (0.400 GMT) ongeluk, het die kind chirurgie ondergaan in ‘n Tripoli-hospitaal waar mediese personeel gesê het sy lewe is buite gevaar.
“Die seun het gebreekte bene en het kopbeserings opgedoen,” het ‘n hospitaalamptenaar aan verslaggewers gesê ná die kind uit die operasiesaal gekom het.
Nederlandse uitsaaier NOS, wat normale programme onderbreek het om die ongeluk te dek, het beeldmateriaal van die oorlewende met kneusmerke aan sy gesig in sy hospitaalbed uitgesaai.
Die Nederlandse dagblad Telegraaf het gesê die kind was op reis saam met sy ouers en ‘n 11-jaar-oue broer.
EU-parlement se president Buzek het die seun se oorlewing as “werklik ‘n wonderwer” beskryf. Junie verlede jaar was ‘n 12-jarige meisie die enigste oorlewende van ‘n Jemeense vliegramp naby die Comore-eilande.
Die Libiese vervoerminister sê die res van die slagoffers sluit twee Duitsers, asook passasiers van Brittanje, Frankryk, Finland, die Filippyne, Suid-Afrika en Zimbabwe in, maar hy kon nie gee ‘n uiteensetting van die aantal gee nie.
Die DA-LP, Anchen Dreyer, se broer Frans, is ook in die ongeluk oorlede. Hy was vir sakereis onderweg.
Zidan het gesê ‘n ondersoek is aan die gang om te bepaal wat veroorsaak het dat die
Afriqiyah Airways Airbus A330 op groot skaal opgebreek by sy bestemming, maar hy het terrorisme uitgesluit.
Hy het gesê dat beide swart vlugkassies opgespoor is en dat vier navorsers van Airbus en drie van Frankryk op pad is om hulle by die ondersoek in Tripoli aan te sluit.
Ooggetuies sê die vliegtuig het onverklaarbaar opgebreek toe dit ingekom het om te kom land in helder weer.
“Dit ontplof met die landing en heeltemal gedisintegreer,” het een anonieme veiligheidsamptenaar aan AFP gesê. ‘n Ander amptenaar het gesê die vliegtuig het in vlamme uitgebars net voor landing.
‘n Vliegtuig met Nederlandse forensiese deskundiges en konsulêre personeel sou Woensdagnag vertrek na Tripoli om te help om die dooies te identifiseer en ondersteuning op die grond te bied, het Nederland se minister van buitelandse sake Maxime Verhagen gesê.
Eerste Minister Jan Peter Balkenende het gereageer met “skok”, terwyl Koningin Beatrix se perskantoor gesê het dat sy “omgekrap” is.
Die Libiese Minister van Vervoer het gesê dat die verongelukte vliegtuig ‘n nuwe een was wat verlede September deur die lugredery aangeskaf is.
Hy het gesê dat die vliegtuig sy laaste meganiese ondersoek van die Duitse lugredery Lufthansa in Milaan op 5 Maart ontvang het, en sedertdien net 1 586 uur gevlieg het.
Woensdag se ongeluk was die dodelikste vliegtuigongeluk in Libië sedert 22 Desember 1992 toe ‘n Libiese Arabiese Airlines vliegtuig naby Tripoli 157 mense doodgelaat het.
‘Geweld teen buitelanders ná WB’
Die bedreiging kom van bure, kollegas, taxibestuurders, verbygangers op straat, verpleegsters, maatskaplike werkers en polisie.
Die konsortium het gesê hulle is bekommerd dat “sommige van diegene wat dreig is van mening dat hulle die ondersteuning van die senior politieke leiers het”.
Maar Zweli Mnisi, woordvoerder van die polisie Minister Nathi Mthethwa, het gewaarsku dat die konsortium se stellings “uit verhouding opgeblaas kan word “.
Hy het gesê as geweld terugkeer, sal die polisie “optree teen hierdie kriminele elemente wat hulself vermom as vreemdelinghaat.”
Die konsortium het vir “sterk en onmiddellik voorkomende optrede deur die regering en ander instellings” gevra om die beloofde erger bloedvergieting as die aanvalle van Mei 2008, te voorkom.
Europa voor die afgrond
Koerantredakteur vas vir rol in volksmoord
Bernard Hategekimana, bekend as Mukingo, het artikels kort voor die volksmoord begin het, gepubliseer wat “duidelik die Hutu’s aangehits het om die Tutsi’s te vermoor,” het ‘n regsaktivis wat by die uitspraak teenwoordig was, aan AFP vertel.
Dié volksmoord het amper 800 000 Tutsi’s geëis asook ‘n aantal Hutu’s.
Die voormalige redakteur van die koerant Kamarampaka is ook veroordeel aangesien hy ‘n padversperring in Kigali laat oprig het, waarin talle Tutsi’s dood is.
Verskeie ander Rwandese joernaliste is ook gevonnis vir hul rol in die aanhitsing van die massamoorde wat tussen April en Julie 2004 plaasgevind het.
Malema…nog steeds
Die ANC se interne verhoor rondom Julius Malema behoort volgens dieselfde beginsels hanteer te word. Drie van die vier klagtes teen hom is egter laat vaar, waaronder die feit dat hy weer die liedjie, “Skiet die Boere”, gesing het na pres. Zuma gelas het dat die liedjie nie meer gesing word nie.
Tog is dit insiggewend waaraan Malema wél skuldig bevind is: Hy het naamlik in die openbaar gekla dat nie eens oud-pres. Thabo Mbeki het hom getugtig soos wat Zuma dit doen nie. Veral uit die vonnis, wat onder meer bepaal dat hy behandeling vir die beheer van sy woede ontvang, is dit duidelik dat sy optredes oor klagtes wat laat vaar is, wel deeglik verreken is. Dié vonnis sou veel beter pas by sy singery en veral die verleentheid wat hy die land besorg het met die uitjaag van ‘n BBC-joernalis tydens ‘n nuuskonferensie.
Dit blyk dat die drie klagtes as deel van ‘n pleitooreenkoms laat vaar is. So is heelwat van Malema se opgeblase statuur behou, maar ongelukkig is die polariserende effek van sy optredes op die Suid-Afrikaanse bevolking nie verreken en minstens ten dele ontlont nie. Hieroor is daar nog ‘n regsproses in die openbare regstelsel, waaronder ‘n verhoor voor die gelykheidshof.
Die beslissing dat die drie klagtes laat vaar word, het egter ook ‘n impak op Suid-Afrika se internasionale betrekkinge. Die belangrikste hiervan is die impak op Suid-Afrika se bemiddelingsrol in Zimbabwe. Malema het Suid-Afrika in die verleentheid gestel deur blatant kant te kies vir Robert Mugabe. Tegnies staan dié kantkiesery nou.
Presies hoe belangrik die komende gelykheidshof- en moontlike ander verhore geword het, blyk uit die bewoording van Malema se verskoning, wat hy as deel van sy vonnis moes aanbied. In dié verskoning wat hy aangebied het moes hy die verskoning rig aan die president van die ANC, die ANC en die publiek oor die algemeen.
Dit is egter waarvoor hy verskoning moet vra wat die smakie van pikantheid dra: Hy is jammer dat hy die ANC-president se statuur aangetas het, en dat hy verdeeldheid binne die ANC veroorsaak het. Dat die publiek in die algemeen hiervoor verskoning gevra moet word, dui daarop dat die dissiplinêre komitee ‘n ongesonde onvermoë het om die ANC van die staat te onderskei. Binne ‘n demokrasie is dit immers juis ‘n goeie ding as daar krake in ‘n te sterk regerende party kom, wat bowendien noustrop trek om in die beste belang van die land te regeer.
In vandag se dagbladpers word onder meer berig oor die agterstand van bykans R75 miljard in padonderhoud, terwyl Vrystaters blykbaar tot na die wêreldbeker sal moet wag voor die haglike padtoestande aangespreek word.
Van sterk voornemens om korrupsie vas te vat het na ‘n jaar op die troon nog bykans dadels gekom.
Op die telbord van optredes blyk darem nou dat ‘n belhamel wat die land oneindige skade berokken het, polarisasie die hoogtes ingjaag het, nou die man vir wie hy eens bereid was om ander dood te maak, om verskoning moes vra weens oneerbiedigheid teenoor die einste persoon, die president self.
Die hele oefening, so lyk dit, was bloot om bietjie gesag aan Zuma se beeld as uitrafelende president te gee. Die ANC se belange is ook loshande bo dié van die land gestel.
Landsbelang is nou terug in die openbare regstelsel.


