Die wêreld se 85 rykste mense het soveel geld soos die 3,5 miljard armste mense op die planeet, of die helfte van die wêreld se bevolking .
Dit is volgens Oxfam se jongste verslag oor die risiko’s van die kloof tussen die superrykes en die armes.
Die verslag is Maandag vrygestel en is saamgestel deur Oxfam, ‘n internasionale Britse organisasie wat teen armoede en ongelykheid agiteer.
Die dokument fokus op die omvang van wêreldwye ekonomiese ongelykheid wat glo veroorsaak word deur die vinnig groeiende welvaart van die rykste mense.
Hulle hou volgens Oxfam ‘n bedreiging in vir “menslike vooruitgang”.
‘n Totaal van 210 mense het miljardêrs geraak verlede jaar en hulself by die bestaande 1426 miljardêrs met ‘n gesamentlike netto waarde van $5,4 triljoen gevoeg.
Volgens die Oxfam-data het die rykste 1 persent van mense regoor die wêreld 65 keer die totale rykdom van die onderste helfte van die planeet se bevolking.
Dit bied ‘n aansienlike bedreiging vir inklusiewe politieke en ekonomiese stelsels, lui die verslag.
In die 21ste eeu kan die buitengewone klein elite almal gemaklik op ‘n dubbeldekkerbus inpas, ” het Oxfam hoof uitvoerende Winnie Byanyima by ‘n nuuskonferensie gesê .
Die verslag sal by die Wêreld Ekonomiese Forum in Davos wat later hierdie week begin, voorgelê word.
Sedert die laat 1970’s, het die belastingkoers vir die rykste gedaal in 29 uit 30 lande waarvoor data beskikbaar is, volgens Oxfam.
‘n Opname in ses lande, waaronder die VSA, die Verenigde Koninkryk, Spanje, Brasilië, Indië en Suid-Afrika het getoon dat ‘n meerderheid van mense glo dat die wette ten gunste van die rykes geld en dat hulle te veel invloed het.
Volgens die VN se Bevolkingsafdeling, is sub-Sahara-Afrika se jaarlikse stedelike groeikoers 3,6%, byna dubbel die wêreld se gemiddelde. Sowat 40% van Afrika se meer as 1 miljard mense woon in stede en dorpe, met baie wat migreer van landelike gebiede om armoede, droogte of konflik te ontsnap. Sowat 200 miljoen mense woon in krotbuurte.
Dit plaas die gewone beskuldigings dat Apartheid gelei het tot armoede en krotbuurte natuurlik in ‘n heel ander lig, want oral in Afrika lyk die verstedelikingspatroon presies dieselfde. In Afrikalande want nooit Apartheid geken het nie, lyk dit tewens heelwat erger as in Suid-Afrika.
“Afrika is besig om vinniger as enige ander kontinent te verstedelik, soveel so dat in 2030, sal dit ophou om ‘n landelike vasteland te wees,” sê Anna Tibaijuka, uitvoerende direkteur van die VN-Habitat, die VN se agentskap vir menslike nedersettings. “Ten spyte hiervan, neem min Afrika-leiers die saak ernstig op.” Afrika-regerings het min gedoen om die snelle verstedeliking te bestuur en erken nie formeel krotbuurte as sulks nie.
Krotbuurte word gewoonlik nie voorsien van openbare dienste, soos elektrisiteit, riolering, afvalbestuur, paaie, behuising en toegang tot gesondheidsorg of onderwys nie. En meer as ‘n kwart van Afrika se krotbewoners het nie toegang tot veilige drinkwater nie, volgens die VN se Omgewingsprogram. ‘n Vyfde het geen toegang tot sanitasiegeriewe nie.
Dit gaan nie gou verander nie, want Afrika se jaarlikse besteding aan infrastruktuur is 45 miljard dollar, het die African Development Bank se statistieke getoon, terwyl byna twee keer die bedrag nodig is om die grootste probleme aan te spreek.
Sub-Sahara-Afrika se grootste stad, Lagos, Nigerië, is ‘n goeie voorbeeld van swak beplanning. Die stad van 11 miljoen mense, twee-derdes daarvan krotbewoners, is berug vir sy oorbevolking, slaggate in strate, verkeersknope, gereelde kragonderbrekings en swak sanitasie. “Lagos het minder infrastruktuur as enige van die ander grootste stede in die wêreld,” het ‘n amptenaar aan die VN-nuusagentskap Irin gesê.
Terwyl die bevolking van Lagos teen 8% per jaar groei, groei die krotbuurte en die gepaardgaande probleme daarmee saam, skep dit brandstof vir misdaad en verhoog maatskaplike spanning.
Die situasie is nie veel verskillend in Afrika se grootste krotbuurt, Kibera, aan die buitewyke van die Keniaanse hoofstad, Nairobi nie. Die stad se krotbuurte het “‘n stedelike tydbom” geword, sê een projekbeampte van ‘n NRO.
Kibera se geskatte 2 miljoen mense is ‘n groot onderklas met ernstige gevolge vir Nairobi se sekuriteit en sosiale struktuur, het Njuguna gewaarsku. Gefrustreerde jong mense gaan dikwels saam gewelddadige kriminele bendes. “Die standaard van die lewe in die krotbuurte versleg voortdurend. Ons sien stygende skooluitsaksyfers, armoede, wanvoeding en misdaad. Daar is geen maatskaplike dienste nie. Tensy regerings groot politieke veranderinge teweeg bring, gaan stede soos Nairobi ontplof met sosiale onrus.”
Dit is ook waar van Suid-Afrika. ‘n Kwart van Suid-Afrikaners is werkloos, en groot getalle werkloses migreer na Johannesburg en Kaapstad, die land se twee groot stede.
“Die regering sukkel met die groot instroming van mense, om infrastruktuurprobleme op te los en dienste te lewer,” sê Thuthukani Ndebele, ‘n navorser by die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge in Johannesburg. Sulke toestande sal ‘n vrugbare teelaarde skep vir Ekonomiese Vryheidsvegters en jong “MK-veterane”.
Die ANC-regering betaal kindertoelaes sodat meer kinders in die lewe gebring kan word
Meer as 13 miljoen Suid-Afrikaners, waaronder 9 miljoen kinders, ontvang tans maatskaplike toelaes, sê die minister van maatskaplike ontwikkeling, Edna Molewa. Volgens haar bly dit "die mees doeltreffende vorm van armoedeverligting".
Molewa het verlede week in die parlement gesê dat Suid-Afrika se ouderdoms- en ongeskiktheidspensioene onlangs van R960 tot R1 010 verhoog is, kindertoelaes van R230 tot R240, stiefouerkindertoelaes van R650 tot R680 en sorgafhanklike toelaes van R960 tot R1 010.
Die regering het in Januarie 2009 die kindertoelaag na kinders tot die ouderdom van 15 jaar uitgebrei, wat beteken dat die toelaag 'n bykomende 300 000 kinders bereik. Molewa meen dat haar departement 'n bykomende 200 000 kinders teen die einde van Augustus gaan registreer.
"Ons erken dat, in weerwil van ons pogings, daar steeds twee miljoen kinders oor die ouderdom van 15 jaar is wat in armoede verkeer en in reaksie hierop gaan ons binnekort 'n plan voorstel om die kindertoelaag ook aan dié kategorie van kinders beskikbaar te stel.
Wat volwasse armoede betref, het Molewa gesê dat die regering sou aanhou om die plan toe te pas om pariteit tussen mans en vrou wat vir ouderdomspensioen kwalifiseer, toe te pas.
Sedert Julie 2008 het meer as 70 000 mans tussen die ouderdomme van 63 en 64 as gevolg van die ouderdomsaanpassingsbeleid toelaes ontvang. Van April 2009 af, is ouderdomspensioene na alle mans bo 61 uitgebrei.
In reaksie op stygende voedselpryse, het die departement die maatskaplike lenigingsbegroting van R124 miljoen na R624 miljoen verhoog, wat tussen November 2008 en April 2009 versprei is.
Molewa het gesê dat haar departement in die konteks van die globale resessie die nodige besteding sal handhaaf om te verseker dat diegene wat aan armoede ly toegang tot maatskaplike leniging kan verkry.
Die departement gaan ook verhoudings met kerklike en nie-regeringsorganisies ondersoek om te help met die verspreiding van maatskaplike leniging, ten einde dienslewering te verbeter.
Molewa het bygevoeg dat veranderinge aan die Suid-Afrikaanse welsynsagentskap gemaak gaan word ten einde afhandeling van aansoeke om toelaes te bespoedig, terwyl die departement met die Poskantoor saamwerk om maatreëls te bedink om die koste van toelaagbetalings te verminder en toegang te verbeter.
