Afrika teen 2030: Een groot krotbuurt

Enige plek in Afrika
Enige plek in Afrika

Volgens die VN se Bevolkingsafdeling, is sub-Sahara-Afrika se jaarlikse stedelike groeikoers 3,6%, byna dubbel die wêreld se gemiddelde. Sowat 40% van Afrika se meer as 1 miljard mense woon in stede en dorpe, met baie wat migreer van landelike gebiede om armoede, droogte of konflik te ontsnap. Sowat 200 miljoen mense woon in krotbuurte.

Dit plaas die gewone beskuldigings dat Apartheid gelei het tot armoede en krotbuurte natuurlik in ‘n heel ander lig, want oral in Afrika lyk die verstedelikingspatroon presies dieselfde. In Afrikalande want nooit Apartheid geken het nie, lyk dit tewens heelwat erger as in Suid-Afrika.

“Afrika is besig om vinniger as enige ander kontinent te verstedelik, soveel so dat in 2030, sal dit ophou om ‘n landelike vasteland te wees,” sê Anna Tibaijuka, uitvoerende direkteur van die VN-Habitat, die VN se agentskap vir menslike nedersettings. “Ten spyte hiervan, neem min Afrika-leiers die saak ernstig op.” Afrika-regerings het min gedoen om die snelle verstedeliking te bestuur en erken nie formeel krotbuurte as sulks nie.

Krotbuurte word gewoonlik nie voorsien van openbare dienste, soos elektrisiteit, riolering, afvalbestuur, paaie, behuising en toegang tot gesondheidsorg of onderwys nie. En meer as ‘n kwart van Afrika se krotbewoners het nie toegang tot veilige drinkwater nie, volgens die VN se Omgewingsprogram. ‘n Vyfde het geen toegang tot sanitasiegeriewe nie.

Dit gaan nie gou verander nie, want Afrika se jaarlikse besteding aan infrastruktuur is 45 miljard dollar, het die African Development Bank se statistieke getoon, terwyl byna twee keer die bedrag nodig is om die grootste probleme aan te spreek.

Sub-Sahara-Afrika se grootste stad, Lagos, Nigerië, is ‘n goeie voorbeeld van swak beplanning. Die stad van 11 miljoen mense, twee-derdes daarvan krotbewoners, is berug vir sy oorbevolking, slaggate in strate, verkeersknope, gereelde kragonderbrekings en swak sanitasie. “Lagos het minder infrastruktuur as enige van die ander grootste stede in die wêreld,” het ‘n amptenaar aan die VN-nuusagentskap Irin gesê.

Terwyl die bevolking van Lagos teen 8% per jaar groei, groei die krotbuurte en die gepaardgaande probleme daarmee saam, skep dit brandstof vir misdaad en verhoog maatskaplike spanning.

Die situasie is nie veel verskillend in Afrika se grootste krotbuurt, Kibera, aan die buitewyke van die Keniaanse hoofstad, Nairobi nie. Die stad se krotbuurte het “‘n stedelike tydbom” geword, sê een projekbeampte van ‘n NRO.

Kibera se geskatte 2 miljoen mense is ‘n groot onderklas met ernstige gevolge vir Nairobi se sekuriteit en sosiale struktuur, het Njuguna gewaarsku. Gefrustreerde jong mense gaan dikwels saam gewelddadige kriminele bendes. “Die standaard van die lewe in die krotbuurte versleg voortdurend. Ons sien stygende skooluitsaksyfers, armoede, wanvoeding en misdaad. Daar is geen maatskaplike dienste nie. Tensy regerings groot politieke veranderinge teweeg bring, gaan stede soos Nairobi ontplof met sosiale onrus.”

Dit is ook waar van Suid-Afrika. ‘n Kwart van Suid-Afrikaners is werkloos, en groot getalle werkloses migreer na Johannesburg en Kaapstad, die land se twee groot stede.

“Die regering sukkel met die groot instroming van mense, om infrastruktuurprobleme op te los en dienste te lewer,” sê Thuthukani Ndebele, ‘n navorser by die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge in Johannesburg. Sulke toestande sal ‘n vrugbare teelaarde skep vir Ekonomiese Vryheidsvegters en jong “MK-veterane”.

Nuwe wet oor grond deel van transformasie-projek

makuku“Krotbuurte in rykmanswoongebiede. Met die gepaardgaande negatiewe impak op ontwikkeling en Suid-Afrika se ekonomie. Dit is die onafwendbare gevolge van die nuwe Wet op Ruimtelike Beplanning en Grondgebruikbestuur wat gister deur pres. Jacob Zuma bekragtig is,” sê adv. Anton Alberts, die Vryheidsfront Plus se parlementêre woordvoerder oor ekonomie.

Adv. Alberts sê die vereistes van die wet is ‘totaal belaglik en onrealisties’ en het die totale integrasie van alle gemeenskappe in die land ten doel.

Dit kan eiendomsontwikkeling en die eiendomsmark eiendomsontwikkeling in Suid-Afrika ernstig benadeel aangesien dit onder meer die las op ontwikkelaars plaas om op eie koste goedkoop projekte in eksklusiewe areas te ontwikkel wat daartoe sal lei dat markpryse totaal onstabiel kan raak.

Die wet bepaal onder meer dat:

· Wanneer ‘n persoon grond vir behuisingsbehoeftes ontwikkel, moet daar ook voorsiening gemaak word die ontwikkeling van behuising vir mense vanoor die totale sosiaal-ekonomiese spektrum van Suid-Afrika. Dit kan gedoen word deur grond vir so ’n doel te soneer en opsy te sit, of om by te dra tot ‘n fonds wat vir grondloses aangewend sal word; en

· ‘n Persoon wie se grond minder werd gaan wees weens ‘n beoogde ontwikkeling, sal nie besluite in terme van die wet kan aanveg nie.

“Ontwikkelaars word hierdeur gedwing om in ‘n gesogte en eksklusiewe woongebied ook laekoste-projekte aan te pak. In ‘n gegoede woongebied sal daar dus ook goedkoop ontwikkelings kom wat mettertyd tot iets soos krotbuurte kan verval.

“Dit sal op die ontwikkelaar se eie koste gedoen moet word, wat sal beteken dat mense hul geld eerder in ander ondernemings sal belê, of oorsee sal neem, wat ‘n baie groot impak op die land se ekonomie kan hê.

“Nog ‘n logiese uitvloeisel is dat dit die totale eiendomsmark in Suid-Afrika ‘n ernstige knou kan kry aangesien pryse in ‘n sekere omgewing skerp kan daal indien ‘n laekoste-ontwikkeling daar sou ontstaan,” sê adv. Alberts.

Hy sê die wet is deel van die ANC se kwalik bedekte sosialistiese program van herverspreiding.

“Hierdie is deel van die groter transformasie-projek van die ANC en dit is die rede waarom die VF Plus oorlog verklaar het teen transformasie en sy veldtog in hierdie opsig in die afsienbare toekoms gaan verskerp,” sê adv. Alberts.