Die toekoms van Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit van Stellenbosch, hang in die weegskaal. Indien die huidige koers van die instelling nie verander nie, gaan Afrikaans as voertaal aldaar verdwyn.
“Alhoewel daar oomblikke van hoop en optimisme vir Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit Stellenbosch (US) was, spyt dit my dat ek vanaand aan u moet rapporteer dat ons nie daarin kon slaag om hierdie vaste plek te verseker nie.”
Só het prof. Pieter Kapp, president van die US-konvokasie, Donderdagaand in ‘n persverklaring deur die konvokasie bekendgemaak. Kapp het gereageer op die Konvokasie-bestuur se uitvoering van die opdrag deur die US-konvokasie wat betref onderrigtaal aan die US.
In 2002, 2005 en 2007 het die konvokasie hom duidelik uitgespreek dat die US ‘n Afrikaanse universiteit moet bly wat meertaligheid bevorder, in stede van ‘n meertalige universiteit wat Afrikaans bevorder.
Volgens Kapp is dit die “praktyk wat tel, nie die mooi woorde oor die goeie bedoelinge wat nagestreef sal word nie”.
Luidens die verklaring het die konvokasiebestuur deurgaans drie standpunte oor die taal van onderrig ingeneem: Die T-opsie (Afrikaans en Engels gemeng in dieselfde klas) is ‘n onverstandige onderrigmedium; daar behoort ‘n 75% gewaarborgde Afrikaanse onderrigaanbod te wees; en strategiese venootskappe is nodig om uitvoering te gee aan die US se visiestelling wat insluit dat Afrikaans as onderrig en wetenskapstaal uitgebou moet word.
Hy beskryf die onlangse 60%-minimumwaarborg van Afrikaanse voorgraadse onderrig as “misleidend”: “Dit is in die eerste plek net ’n ‘waarborg’ vir vier jaar.
“Tweedens, geld hierdie 60% vereiste nie per fakulteit nie. Dit sou dus moontlik wees vir ’n klein fakulteit om ’n nul aanbod in Afrikaans aan te bied waarvoor ’n groot fakulteit met ’n 100% parallelmedium aanbod ‘vergoed’.
“Derdens moet in aanmerking geneem word dat minder as 20% van nagraadse onderrig en navorsing – daar waar die werklike ontwikkeling van ’n wetenskapstaal plaasvind – in Afrikaans geskied. …Afrikaans aan die US is dus waarskynlik nader aan 40%. Stellenbosch het dus gekies vir ’n minimale posisie vir Afrikaans en ’n maksimale posisie vir Engels,” aldus Kapp.
Prof. Kapp het onder meer gevra waarom die US die aanbod van so ’n gerespekteerde organisasie soos die Suid-Afrikaans Onderwysersunie om ’n vennootskapsooreenkoms met die US te sluit… so “onvriendelik” van die hand gewys het, asook of net die Afrikaanstaliges tweetalig moet wees.
Hy het gesê die nie-beantwoording van sy vrae “is simptomaties van ander negatiewe ontwikkelinge vanjaar” wat hom tot onrustigheid stem.
Vir die eerste keer in die geskiedenis van die Universiteit Stellenbosch het twee vooraanstaande verkose Raadslede bedank omdat hulle nie met die rigting waarin die taalbeleid beweeg, kon saamgaan nie.
’n Georkestreerde poging is aangewend om ’n lid van die Taalkomitee wat bekend is vir sy pro-Afrikaanse standpunte onder sensuur te plaas, het Kapp gesê.
“Die VF Plus verwerp die belaglike idee soos verkondig deur mnr. Patrice Motsepe dat myne genasionaliseer kan word indien dit goed vir Suid-Afrika sou wees. Ons sal graag van mnr. Motsepe wil weet in watter omstandighede in die geskiedenis die nasionalisering van myne ooit voordelig vir ‘n land en sy mense was,” het adv. Anton Alberts, VF Plus parlementêre woordvoerder oor Mynwese, gesê na aanleiding van mnr. Motsepe se uitsprake oor die nasionalisering van myne.
Joernaliste, skrywers, aktiviste vir Afrikaans en gewone Afrikaners gaan môre Saterdag 5 Desember vanaf 16.00 in die “Colonial Room” (ironiese benaming!) by Markspark in Johannesburg byeenkom om hulde aan die ontslape joernalis Chris Louw te bring. RSG, Beeld, praag.co.za en ander publikasies en media sal daar verteenwoordig wees.