Diegene wat hier dinge op hul naam noem, word deur die Duitse media onvermydelik as anti-Amerikaans gebrandmerk. Dan is daar andersyds prominente Amerikaanse politici wat George W. Bush as die mees onheilsame politikus in die geskiedenis van die VSA beskou. Die kans op ’n pax americana wat ná die einde van die Koue Oorlog sonder twyfel bestaan het, is deur die blinde oorlogsugtigheid van die Bush-administrasie verspeel. Vandag behoort Duitsers uiteindelik die verskil tussen Europa se Noord-Atlantiese verbintenis met Amerika wat sy eksistensiële behoeftes asook kulturele nabyheid behels en die konkrete struktuur van die Verdrag – NAVO – te erken. Sedert die Oos-Wes-konflik bygelê is, het NAVO oorbodig geword en werk dit toenemend negatief vir Europese vennote.
As flagrante voorbeeld van hierdie mistasting is die voorneme van Washington – sonder inligting en konsultasie – om in Pole en Tsjetsjnië ’n missielafweerskerm, dus ’n hoogs ingewikkelde radarstelsel, op te rig. Dat die doel van hierdie herontplooiing aan die oewers van die Weichsel en Moldau kwansuis veronderstel is om uitsluitlik die grondgebied van die VSA te beskerm teen die ballistiese kapasiteit van ’n Islamitiese Republiek van Iran of ’n Noord-Korea, klink absurd en weerspreek die gees van Atlantiese solidariteit.
Europese state sal veel eerder sodoende in die reikwydte van kernkoppe wat eventueel uit die Ooste afgevuur word, kom as die veraf Amerika wat deur oseane beskerm word.
Duitsers behoort teen dié tyd te begryp dat die perfeksionistiese afweersisteem in ’n ekstreme geval nie geloofwaardige beskerming teen ’n blindewoedekernbedreiging van ’n vyandelike staat sal bied nie – in die afwesigheid van kontinentale konsensus – maar wel die beskikbaarheid van ’n eie nasionale kernafweervermoë. Frankryk dra deur hierdie insig met die skepping van sy Force de dissuasion al lank reeds die gevolge van sy besluit.
In die Duitse Bundestag, waar die burgerlike aanwending van kernenergie al soveel kere verwerp is, sal die voorstel van só ’n projek ’n storm van verontwaardiging veroorsaak.
Die tye onder Kohl en Mitterand – in alle lojaliteit teenoor Washington – toe daar nog oor militêre simbiose tussen Duitsland en Frankryk bespiegel is, behoort ooglopend tot die verlede. Van ’n Bondskanselier uit die Uckermark [arm, sanderige gebied in die noord-ooste van Duitsland], kan ’n mens kwalik “Karolingiese” visies verwag. In Parys daarenteen het die sin vir die grandeur van die Aandland de Gaulle se epigone handig te pas gekom.
Sedert George W. Bush en sy neo-konserwatiewe raadgewers, wat ten spyte van opportunistiese versoenende gebare aan Europa steeds bly vasklou aan ’n unilaterale VSA-politiek en die werklik relevante state soos Nietzsche dit stel as “kälteste aller Ungeheuer” behandel, bly die plegtige versekeringe van getrouheid soos dit uit die Berlynse Bundestag oor die Atlantiese oseaan weerklink, naïef en ongevraag.
Wie kan origens vir Vladimir Putin kwalik neem as hy die opstel van nuwe afweerstellings op sy land se westelike grens oorweeg? Die Warskou-aangevuurde “drang-na-die-Ooste”-uitbreiding van NAVO en die EU word as provokasie ervaar, en hy neem bloot genoegsame teenmaatreëls. Het enige van die gepatenteerde Kremlin-kritici ooit gedink hoe die Amerikaanse openbare mening sal reageer as Russiese ingenieurs hul missielsisteem – onder watter voorwendsel ook al – in Venezuela, Nicaragua of Kuba ontplooi?
`n Groep jongmense wat na hulself verwys as “huidig benadeelde studente” het `n ruiker wat beet, knoffel, suurlemoene en Afrika-aartappels bevat by die minister van gesondheid, Manto Tshabalala-Msimang gaan afgee. `n Verpleegster het dit namens die minister in ontvangs geneem. Sy sterk tans aan in die Folateng-kliniek in die Johannesburg Algemene Hospitaal na `n leweroorplanting. Volgens een van die studente, François Coetzee, is humor al wat in die parlement na 1994 oorgebly het. Dit was grootliks te danke aan die minister van gesondheid en haar afwesigheid laat dus `n groot leemte. Hulle hoop sy sterk gou aan dat sy weer haar posisie kan volstaan.
Verkragtingsake in die hoofstad is besig om die hoogte in te klim. Tussen 1999 en 2000 het dit met 40% gestyg en dit is reeds hierdie jaar met 13% hoër.
Nege uit tien gevalle wat aangemeld word, lei nie tot vervolging nie omdat die polisie nie glo dat daar genoeg getuienis bestaan om ’n skuldigbevinding te regverdig nie.
Polisie-inspekteur Gunnar Larsen van Oslo se Moord-en-roof-afdeling sê die syfers is verbasend: Die groeiende aantal verkragtings en skakel met etniese herkoms verteenwoordig ’n duidelike neiging. Larsen wou egter nie spekuleer oor die redes wat daartoe aanleiding gee nie.
Terwyl 65% van die aangeklaagdes vir verkragting van nie-Westerse afkoms is, maak die nie-Westerse bevolking van Oslo slegs 14,3% van die algehele stadsbevolking uit. In 80% van die gevalle is die slagoffers Noorweegse vroue en 20% van immigrante-afkoms.
Larsen meen dat daar geen konteks bestaan om die resultate teen te meet nie omdat hierdie die eerste studie is waarin etniese data van nader betrag word.
"Al wat ek kan sê, is dit in ons ervaring ’n stygende tendens is. Ons sien dit aan die aantal kere wat ons tolke moet gebruik tydens die ondersoeke”, het Larsen bygevoeg.
Advokaat Sam Maritz, S.C., vir die staat, het in Bloemfontein aangevoer dat inwoners wel geraadpleeg is, hoewel daar net een vergadering gehou is wat sleg bygewoon is en boonop ’n dag voor die aangekondigde datum plaasgevind het. Maritz het ook gemeen dat minister Pallo Jordan heeltemal korrek opgetree het in terme van “transformasie” en dat raadpleging met inwoners eintlik nie nodig is nie.
Volgens ’n lid van die voorsittersvereniging, is “die stryd egter nog nie gewonne nie want die arme ANC wat nog nooit geleer het om met waardigheid te verloor nie, sal weer die proses aan die gang sit. Maar ons is reg vir hulle”.
Munyaneza is die seun van ’n ryk sakeman wat in 1996 na Kanada gevlug het maar wie se vlugtelingstatus geweier is. Hy het sedertdien in Toronto agtergebly tot sy inhegtenisname in Oktober 1995 nadat hy deur lede van die plaaslike Rwandese gemeenskap herken is en by die polisie aangegee is.
Die baanbrekerhofsaak in Kanada is die eerste vervolging onder die Misdade teen die mensdom en oorlogsmisdadewet wat in 2000 gepromulgeer is ten einde beweerde oorlogsmisdadigers plaaslik te vervolg.
In haar inleidende betoog het die aanklaagster Pascale Ledoux die hofsitting in Montreal vertel dat Munyaneza “hetsy deelgeneem het, gehelp het, hetsy moorde, seksuele geweld en pludering aangemoedig het met die doel en gemoedstoestand om die Tutsi-bevolking in ’n gewapende konflik te vernietig.
Munyaneza, wat deur familie en vriende in die hof ondersteun word, pleit onskuldig.
Indien hy skuldig bevind sou word, kan dié vader van twee kinders lewenslange tronkstraf in ’n Kanadese gevangenis in die gesig staar.
Die eerste getuie in die verhoor, ’n Tutsi-vrou waarna slegs verwys is as getuie C15 om haar identiteit te beskerm, het die hof vertel dat sy op die ouderdom van 17 saam met haar suster geforseer is om van hul huis na ’n skool in die dorpie Butare te gaan, 135 kilometer suid van die hoofstad Kigale, waar hulle deur die Hoetoes se Interhamwe-milisie aangeval is.
Toe sy probeer het om te ontsnap, is sy bewusteloos gelaat nadat haar voorkop met ’n panga oopgekap is, het die vrou getuig. Toe sy wakker word, het sy vir drie dae gemaak asof sy dood is deur haar dooie suster se bloed aan haar te smeer. Sy moes oor lyke klim toe sy die skool verlaat want die hele vloer was met dooie liggame bedek.
Slegs twee uit die 3 000 mense wat na die skool gevlug het, het oorleef.
Sy het vertel dat sy later vanuit ’n kantoor op die dorp waarheen sy gevlug het, ontvoer is en in ’n plaaslike huis opgesluit is waar sy herhaaldelik deur verskeie mans verkrag is.
Munyaneza het haar nie verkrag nie, maar sy het beweer dat hy haar vriendin verkrag het. Hy het ook daaraan deelgeneem om mense na vragmotors aan te lok waarna hulle weggeneem en vermoor is, volgens haar.
Sy het vertel dat Munyaneza ’n padblokkade in die dorpie beman het waar hy vir identiteitskaarte gevra het en sy het gesien hoe hy ’n seun uit die skare trek en hom doodslaan.
Die verhoor is onderbreek toe die getuie, wat agter ’n getinte glasskerm getuig het om haar van die volgepakte hofsaal af te sluit terwyl sy steeds vir die beskuldigde sigbaar was, siek geword het waarna die regter die verhoor uitgestel het. Dit sou weer gisteraand Suid-Afrikaanse tyd hervat.
Wat is tradisionele drag vir ‘n Afrikaner? Is dit ‘n opslaanhoed soos uit die Anglo-Boereoorlog met ‘n Volkspele-onderbaadjie of is dit dalk ‘n aandpak? In Etienne le Roux se roman Sewe dae by die Silbersteins wonder Henry van Eeden wat hy vir die partytjie, die “Ballet van die Boere”, moet aantrek en kom in ‘n safaripak aan. Maar daar staan al die Boere in aandpakke. Want, verseker die verteller ons, “die Boere is die aristokrasie van die land”.
Ek pypkan dus die kleredragdilemma deur ‘n neutrale donker broek, pienk hemp en swart kleurbaadjie aan te trek. Tot my verligting het Jacob Zuma ook nie opgedaag in luiperdvel met ‘n knopkierie en assegaai nie, eerder ‘n pastelkleurpak waarvan mens in die skemer moeilik die spesifieke skakering kan onderskei.
Mandela woon in Houghton en dis ook waar die braaivleis plaasvind, in die tuin van ‘n mooi ou huis in dié statige voorstad van Johannesburg. “De Kat se kantore is in die buurt,” verduidelik Elzilda. Soos ek reeds laat blyk het, is dit geen bier-in-die-hand-braaivleis nie, eerder ‘n soort tuinparty tussen bome wat met vrolike liggies gedrapeer is. Maar ons eet pap en wors en biefstuk en tjops en slaai.
Zuma se aankoms geskied met flitsende blou ligte in die parkeerruimte (darem geen sirenes nie) en sy twaalf lyfwagte vergesel hom. Elzilda verwelkom hom hartlik; Steve Hofmeyr groet hom soos ‘n ou vriend en Leon Schuster is ook byderhand vir ‘n grappie of twee. Ek en Zuma skud hand; dis ons tweede ontmoeting na die vorige keer aan sy huis in Forest Town, tussen Westcliff en Parktown.
Aanvanklik sit ek oorkant Zuma aan die lang tafel en raak oombliklik verstrengel in ‘n hewige politieke argument met my buurman, ene Rudi wie se van ek nie onthou nie. Hy is pessimisties oor Suid-Afrika se toekoms en het sy seun aangeraai om die land te verlaat. “Hierdie is ‘n geveg wat ons nie kan wen nie. Die getalle is teen ons,” meen hy. Die vreemdste ding is dat Rudi al die media-clichés oor apartheid en wit skuld gesluk het, maar hy voel magteloos weens geweldsmisdaad en regstellende aksie. Ek probeer hom oortuig dat die toekoms nie noodwendig soos die verlede lyk nie, dat die wêreld snel verander en dat die Afrikaner reeds besig is om plek-plek in die land homself te laat geld.
Gelukkig tree Liesl Göttert tussenbeide en dis my beurt om oorkant die tafel langs mnr. Z, soos Liesl in haar sms’e na hom verwys, te gaan sit. Die rooiwyn vloei saam met die braaivleis en nou kry die gesprek ‘n veel meer politieke kleur. Regstellende aksie en naamsveranderings word geopper. Kallie Kriel van Solidariteit sit ook oorkant die tafel en kla oor Pallo Jordan se arrogansie sover dit Pretoria se naamsverandering betref. Zuma bly diplomaties en verduidelik dat sekere individue besig is om die harmonie in Suid-Afrika te versteur.
Vroeër is daar ook na Marthinus van Schalkwyk se aanstelling in die kabinet verwys, wat niks gedoen het om Afrikanerontevredenheid te verlig nie. Trouens, die meeste van die partytjiegangers beaam dit dat Marthinus as ‘n verraaier beskou word.
“As ek u reg verstaan, mnr. Zuma, sal Pallo Jordan en Marthinus van Schalkwyk dus nie in u kabinet dien as u president sou word nie,” haak Kallie Kriel af. Zuma grinnik maar net en gee ‘n diplomatiese laggie.
Nietemin bied Zuma ‘n lang regverdiging vir regstellende aksie deur na werkresevering in die vorige bedeling te verwys. Ek gooi ‘n klip in die bos deur voor te stel dat ons ‘n prys moet stel op “benadeling in die verlede” en blankes ‘n eenmalige bedrag belasting daarvoor moet betaal. Dit kan ‘n interessante oefening wees om die bedrae belasting wat in die verlede op swart onderwys en gesondheidsdienste bestee is in berekening te bring as die skade van apartheid beraam word.
“Nee,” meen Zuma langs my. “Ek sal daarteen gekant wees.” Swartes moet in bestuursposisies aangestel word sodat daar groter balans in die land kan kom.
“Maar mnr. Zuma,” vra ek nou ‘n teenvraag, “die minister van arbeid, Mdlalana, het onlangs gesê daar sal altyd regstellende aksie wees. Stem u saam met hom of behoort daar ‘n afsnydatum te wees?”
“Nee, daar behoort ‘n afsnydatum te wees,” antwoord hy. “Die probleem met regstellende aksie is dat dit in Amerika ontwerp is vir ‘n minderheid. Hier in Suid-Afrika word dit toegepas op ‘n meerderheid mét politieke mag. Daarom kan ek verstaan as die Afrikaners en ander minderheidsgroepe ongelukkig daaroor voel.”
Dis sulke antwoorde wat verklaar waarom ‘n groepie Afrikaanse aktiviste en kunstenaars met Zuma braai en nie, soos prof. Willie Esterhuyse se Afrikanersake-elite, met Mbeki tee drink nie. Mbeki is ver heen sover dit Afrosentrisme en die hele ideologie van ingevoerde Amerikaanse rassenasionalisme betref. Hierteenoor is Zuma meer Zoeloe-nasionalis as Afrosentris, meer gemoedelike populis as Machiavelliaanse politieke skaakspeler soos Mbeki.
Nog iets: Zuma drink rooibos. Vandat ek nie meer koffie drink nie, is ek ook ‘n rooibosman. Trouens, ek het al begin eksperimenteer om espresso-rooibos tuis te maak. Dus het Zuma al dié Boeredrankie ook oorgeneem.
Leon Schuster het eers ‘n soort partytjiegrappie vir Zuma: hy maak asof hy ‘n vol teekoppie oor hom gaan uitstort, maar die koppie is leeg en hy het ‘n teelepel deur die koppie se oor gehaak om te sorg dat dit nie op die grond beland nie al val dit oënskynlik van die piering af. “Nog een van jou truuks!” lag Zuma.
Waarom stel Zuma in die Afrikaners se klagtes belang? Volgens hom is elke etniese groep in Suid-Afrika waarskynlik in mindere of meerdere mate ontevrede. Die Zoeloes kla byvoorbeeld by hom dat hulle deur die Xhosas oorheers word. “Maar as die Afrikaners ontevrede is, is dit ‘n ander saak as wat die Swazi’s of die Vendas ongelukkig is, sonder om nou enige van daardie groepe in die gesig te vat.”
Aan die einde van die aand sou Bok van Blerk se “De la Rey” gespeel word. Die huiseienaar is effens lugtig dat sy Joodse bure hier in Houghton aanstoot neem, maar watwou, dit word gespeel. Sean Else, die skrywer van die liedjie, is self teenwoordig en lewer allerlei insette as ‘n soort selfaangestelde verteenwoordiger van jong Afrikaners. Volgens hom wil jongmense hulself nie as slagoffers van regstellende aksie en ander onaangename aspekte van die nuwe bestel sien nie en eerder ‘n dinamiese bydrae tot die land en veral die Afrikaanse kultuur maak.
Driekwart deur die gesprek, vra ek ‘n ernstiger politieke vraag. “Suid-Afrika, of altans so verseker die politieke wetenskaplikes ons, is eintlik ‘n land van minderhede. Selfs die Zoeloes, wat die grootste groep is met hul tien miljoen mense, verteenwoordig ‘n minderheid teenoor die totale bevolking. Soos ons Afrikaners dit sien, het ‘n klomp van die ander groepe in die land as’t ware teen ons saamgespan in ‘n politieke alliansie om ons tans te oorheers. Dink u daar sal ‘n tyd kom wanneer Afrikaners ook deel sal kan wees van ‘n politieke alliansie, nie soseer om ander te oorheers nie, maar om ‘n bydrae tot die land te lewer met behulp van hul kundigheid, hul patriotisme en ervaring van regering?”
Op ‘n manier is dit ‘n strikvraag en ek kan sien Zuma skuif ongemaklik rond. Hy is immers nog besig om binne die ANC homself te posisioneer as die volgende leier van die Xhosa-alliansie. Maar hy gee egter toe dat so ‘n alliansie dalk in die toekoms moontlik is.
Ná Zuma se vertrek praat ek, Steve Hofmeyr, Kallie Kriel, Sean Else en ‘n Engelssprekende vriend van Elzilda en haar man nog tot na middernag politiek.
Dat hier egter ‘n interessante gesprek tussen Zuma en die Afrikaners aan die gang is, is gewis.
Die koerant het die ANC se eThekwini raadslid, Zandile Gumede, aangehaal wat bevestig het dat ‘n “behoorlike proses” nie gevolg is in die benaming van die hoofweg nie en dat dit reggestel gaan word.
Gumede het nie aan SAPA gesê wat die nuwe naam sal wees en ook geen aanduiding gegee van wanneer die nuwe proses van stapel gestuur gaan word nie.
IVP-raadslid, Theresa Nzuza, se kommentaar oor die plan was: "Ons sal betoog teen die ANC se outokrasie."
Sy het ook aangedui dat die IVP besonder ongelukkig voel oor die ANC se beoogde naamsverandering vir die nuwe sokkerstadion wat in aanbou is vir die Wêreldtoernooi in 2010.
Toe Sbu Ndebele, die KwaZulu-Natalse premier, aanvanklik die planne vir die nuwe stadion bekend gestel het, sou dit die Koning Senzangakhona-stadion genoem word.
Die stad het egter besluit dat die stadion voortaan die Moses Mabhida-stadion sal heet, vernoem na die eertydse sekretaris-generaal van die SAKP wat in ballingskap oorlede is.
Terwyl die IVP optogte in die vooruitsig stel, het die besluit deur die stadsvaders om Pointweg – die rooiliggebied waar kroeggevegte deur besoekende matrose die botoon voer – se naam na die vader van die Indiese volk te vernoem, behoorlik die debat in Suid-Afrika sowel as Indië aan die gang gesit.
"Mahatma se naam vir ‘n straat van losse sedes!" is die hoofopskrif van The Hindu, 28 Februarie, een van Indie se grootste dagblaaie.
In die Times of India se opskrif is in dieselfde trant: "SA se prostitusiekern na Gandhi vernoem".
Politieke aktivis, Fatima Meer, mag dalk erg beswaard voel oor die nuwe naam, maar die Times of India van 28 Februarie dink die besluit is geneem om “die berugte buurt ‘n morele ontrimpeling te gee”.
Plaaslike aktivis en akademikus, Ashwin Desai, meen dat "dit hoogtyd is dat ons van koloniale en apartheidsname afstand doen” en hy steun die naamsveranderingplan ten volle.
Pahad het voortgegaan om buitelandse regerings vir die situasie in Zimbabwe te blameer en meen die “Suid-Afrikaanse media moet ’n meer konstruktiewe rol speel deur ons te help om ’n oplossing vir die Zimbabwiese krisis te vind. Ons glo nie dat dit die taak van die Suid-Afrikaanse media is om massiewe dekking aan sienings van regerings buite Afrika te gee en dit met die sienings van die Suid-Afrikaanse regering te kontrasteer nie. Ons dink nie dis behulpsaam om ’n oplossing vir die Zimbabwiese uitdagings te vind nie.”
In ’n opname wat vir die tydskrif Jeune Afrique gedoen is deur ’n befaamde marknavorser, dink 57% van swart kiesers dat hulle haar in die eerste rondte sal ondersteun, terwyl 85% Royal bó Nicolas Sarkozy in die tweede rondte verkies.
Sy is die gunsteling teen kandidate soos François Bayrou wat slegs 19% van voorgenome stemme trek en Sarkozy wat op 11% staan.
Ten spyte van Jean-Marie Le Pen se toenadering tot Arabiere onlangs, lyk dit asof slegs 1% vir hom sal stem in ’n eerste stemming.
Wat ’n tweede en bepalende rondte betref is Royal sonder gelyke onder die swart kiesers. Net 15% verkies Nicolas Sarkozy teen die 85% wat ’n eerste vrouepresident sal steun. Die ander gunsteling, Bayrou, behaal 29% teen Royal se 71%.
Nietemin verkies meer swart kiesers Bayrou bó Sarkozy, met 83% teen 17%. Sarkozy het tydens die onluste in Parys sy stem dik gemaak teen die immigrante-“rampokkers” en hom sodoende ongewild onder swartes en Arabiere gemaak.
Swartes uit Afrika verteenwoordig tussen 3,5% en 4% van die totale kieserslys in Frankryk. Die marknavorser Ifop kon nie d.m.v. kieserslyste hierdie bevolking noukeurig afsper nie en moes hulle tot Cevipof en die ministerie van Binnelandse Sake se opnames wend.
Navorsing wat gedoen is i.v.m. met die Franse politieke barometer het 21 776 mense opgelewer waarvan 806 verklaar het dat hul ouers of grootouers uit Afrika afkomstig is. Dié spesifieke swart kiesersgroep is daarna met behulp van statitiese modelle verfyn.