praag.co.za

Category: Rubrieke

  • Karel Combrinck: Molog en die media

    Karel Combrinck: Molog en die media

    Uiteraard sluit hierdie in ‘n mate aan by Dr Roodt se video oor die walglike skepsel Joe Biden. Ek wil darem net sê dat ek dié stukkie geskryf het voordat ek na dr Roodt se video gekyk het. Miskien kan  ‘n bietjie vertroosting gevind  word in die feit dat baie miloene Amerikaners vir Joe Biden net so walglik vind soos ons.

    In sy video lê dr Roodt sterk klem op die houdings en handelswyses van die media en baie van ons het seker al gewonder waarom die wêreld se kommunikasiemedia, die gedrukte pers, televisie, radio, die filmbedryf en uitgewerye so te sê voor die voet links is. Die universiteite is wel nie deel van die media nie, maar dieselfde geld ook maar daar: Hulle is veronderstel om objektiewe waarnemers en mededelers van kennis en die waarheid te wees, met onbevange ontledings en kommentaar, maar hulle is so te sê almal onverbloem links en bevooroordeeld.

    Eers moet ons vra of daar met reg gepraat kan word van wêreldmedia. Dit is merkwaardig dat daar tussen koerante en ander media-instellings die wêreld oor, ‘n groot ooreenkoms is wat betref die keuse van onderwerpe, die inhoud en veral redaksionele menings, vertolkings en kommentare. Dr Roodt het in sy video ook hierdie verskynsel uitgelig. Wat betref die universiteite: is daar enige betekenisvolle verskil tussen die Universiteit van Stellenbosch en die Universiteit van bv New York of Washington? Deels danksy die leierskap van professor Wurm De Villiers, geen.

    Baie van die materiaal wat koerante in Amerika, Australië of Suid-Afrika gebruik, kom van groot internasionale persagentskappe wat deur ‘n handjie vol geldmagnate beheer word. Talle berigte en kommentare word ook oor en weer bykans woordeliks,  uit ander publikasie binne en buitelands «gelig».

    En daarmee is die towerwoord dan ook uit : Geldmagte. Die media word besit en beheer deur ‘n handjie vol rykes. ‘n Onlangse studie het getoon dat 90% van alle media in die VSA deur net ses groot finansiële instellings besit word wat op hul beurt ‘n menigte ander media-instellings besit en beheer, m.a.w. ‘n soort oligargiese klub. So is dit ook in die res van die wêreld, waaronder Suid-Afrika. Die Naspers is byvoorbeeld uit en uit ‘n geldmaakorganisasie wat behoudende waardes tot  ‘n spotterny maak. En natuurlik links. Vir watter rede op aarde kry Naspers dit reg om Joseph Biden te ondersteun behalwe dat hy Afrikaners haat, links is en walglik.

    Dit is ook so dat die media handlangers is van regerings. Regerings word, net soos die media, ook deur die finansiële oligargie beheer. Baie lede van Westerse regerings, selfs eerste ministers en presidente is werktuie van die internasionale geldmag, insbesonder die groot banke soos Rothschild en Goldman Sachs en daar is van hierdie regeringslede wat selfs deur die geldmag «geplant» word. ‘n Voorbeeld: In 1969 het mnr Georges Pompidou direk oorgestap van die Rothschildbank waarvan hy direkteur was, na die Franse presidentskap. In 1973 het hy wetgewing laat aanneem waarvolgens die vermoë van die staat ontneem is om renteloos geld van die Franse sentrale bank te leen. Voortaan was die Franse regering verplig om geld teen betaling van rente aan die private banke (insluitend natuurlik Rothschild) te leen waardeur die banke eindeloos verryk is en die staat in skuld gedompel is waarvan die land sedertdien  nooit weer herstel het nie. (Baie Franse het dit genoem die «Rothschildwet».

    Die vraag bly egter nog steeds : waarom links? As die wêreldmedia deur grootgeld beheer word hoe kan dit dan links wees? Die geldmagte is tog nie links nie. Wel, die antwoord hierop is dat die geldmagte nog links nog regs is . Hulle is geldmagte, einde van storie. Die groot geldmagte is op wêreldbeheer ingestel. Beheer oor staatsfinansies, beheer oor wat ons sê en skryf en oor wat ons mag publiseer en inderdaad ook beheer oor wat ons dink. Hulle strewe is na selfs meer fabelagtige rykdomme as wat hulle reeds het. En fabelgtige rykdomme beteken haas onbeperkte mag.

    En hiervoor benodig hulle propagandamiddele en die propagandamiddele is die media.

    Vir die internasionale kartel van geldparasiete maak dit nie saak of ons ontwikkel in ‘n wêreld sonder rasverskille, sonder grense en sonder kulturele skeidslyne nie. Trouens dit is juis wat hulle in staat stel om groter beheer oor die mensdom te kan uitoefen en meer geld te kan maak: ‘n amorfe massa gekondisioneerde verbuikers en nuttige idiote wat hulle vermoë om vir hulleself te dink aan “meningsvormers”  in die media en by implikasie aan die kartel oorhandig het.

    Die oligargie bevorder linksheid omdat regse regerings in hulle pad staan. Regse regerings het ‘n sterker sin vir nasionalisme, volksidentiteit, nasionale soewereiniteit, ras- en kulturele verskille en nasionale grense, alles dinge wat die internasionale geldmag vrees en verafsku. En om die wêreldmening te kondisioneer om die geldmagte se doel te dien, gebruik hulle die media en daarom sorg hulle dat die media links is.

    Regse regerings, soos in die vorige paragraaf gedefinieer, bestaan daar haas nie meer nie behalwe miskien in kommunistiese lande soos Rooi Sjina en Noord-Korea. Almal is bewus van die felle aanslag waaronder ‘n relatief regse President Trump gebuk moes gaan of die Hongaar Victor Orban en beide hoofsaaklik weens dieselfde rede: hulle teenkanting teen instroming uit die derde wêreld.

    Dis nie mnr Trump of Joseph Biden wat Amerika en die wêreld regeer nie. Dis die internasionale geldkartel, aangevoer deur ‘n dosyn parasitiese banke. Mnr Trump en Joseph Biden is daar grootliks om die Amerikaanse bevolking te sus met die illusie dat hulle in ‘n demokrasie leef. En in Europa nie veel anders nie. Die Europese Unie is in die lewe geroep hoofsaaklik  om die rykes verder te verryk: ‘n Groter bevolking om uit te buit, groter beheer oor die regerings van lidlande, doelbewuste aanmoediging van immigrasie uit die derde wêreld (goedkoper arbeid, meer verbruikers, meer nuttige idiote wat gemanipuleer kan word , aftakeling van volksidentiteit) en ondergrawing van nasionale soewereiniteit, alles dinge waartoe die media ywerig meewerk.

    Die enigste manier waarop hierdie sataniese alliansie van bank, media en regering gestuit kan word, is deur bewuswording van die publiek. Dis duidelik dat in die aangesig van die (linkse) media alternatiewe middele, die sosiale media soos dit ook genoem word, ‘n sleutelrol speel. Daarom moet ons ook bedag wees daarop dat die magte van Molog ‘n einde sal wil maak aan die bedrywighede van die sosiale media.

    (Die Oxford Dictionary beskryf Moloch as “a power or influence to which everything is sacrificed”.

    Maar vir menings uit die perd se bek kom ons kyk na enkele aanhalings van mense wat weet :

    Eerstens, John Swinton, op sy dag Redakteur van die New York Times. In sy aftreerede as redakteur sê hy :

    There is no such thing in America as an independent press. You are all slaves. You know it, and I know it. There is not one of you who dares to express an honest opinion. If you expressed it, you would know beforehand that it would never appear in print. I am paid for keeping honest opinions out of the paper. You are paid similar salaries for doing similar things. If I should allow honest opinions to be printed in one issue of my paper, before twenty-four hours my occupation would be gone. The man who would be so foolish as to write honest opinions would be out on the street hunting for another job. The business of a New York journalist is to distort the truth, to lie outright, to pervert, to villify, to fawn at the feet of Mammon, and to sell his country and his race for his daily bread, or for what is about the same — his salary. You know this, and I know it; and what foolery to be toasting an “Independent Press”! We are the tools and vassals of rich men behind the scenes. We are jumping-jacks. They pull the strings and we dance. Our time, our talents, our lives, our possibilities, are all the property of other men. We are intellectual prostitutes.

    In ‘n toespraak in 1991 voor die Trilaterale Kommissie deur bankier David Rockefeller sê hy :

    We are grateful to the Washington Post, The New York Times, Time Magazine and other great publications whose directors have attended our meetings and respected their promises of discretion for almost forty years.

    It would have been impossible for us to develop our plan for the world if we had been subjected to the light of publicity during those years.

    But, the world is now more sophisticated and prepared to march towards a world government.

    The supranational sovereignty of an intellectual elite and world bankers is surely preferable to the national auto-determination practiced in past centuries.

     

    En derdens Henry Ford :

    It is well enough that people of the nation do not understand our banking and monetary system for, if they did, I believe there will be a revolution before tomorrow morning.

    Wat kan duideliker wees: Die geldmagte, regerings en die media voer mekaar direk en indirek en die media is hiervan bewus en bevorder dit doelbewus. Die groot vraag is hoe lank gaan die Westerse openbare mening hulle nog aan die neus laat lei voordat hulle rebelleer. Dit sal miskien nooit gebeur nie, maar wie weet, dalk gebeur dit sommer oornag. Die kruitvat loop oor en wat nog skort, is net ‘n vuurhoutjie — koronavirus?

  • Leon Lemmer: Oor klaviere in Siberië

    Leon Lemmer: Oor klaviere in Siberië

    Die dra van ‘n das is ‘n verskynsel wat in die middel van die 17de eeu, dus in die tyd van Jan van Riebeeck, in Europa begin het. Dit het veral by Westerse mans deel van hulle formele kleredrag geword. 18 Oktober is Wêrelddasdag. Deesdae word Vrydag soms tot Loslitdag verklaar en word dasse nie gedra nie. As modeverskynsel is dasdra in wisselende mate deur vroue aangehang; soms (bloot) om uitdrukking te gee aan die begeerte om stroomop te wees, soos by Antjie Krog. Omdat die das ‘n Westerse verskynsel is, is dit in die Midde-Ooste tot ‘n simbool van blanke onderdrukking verhef. ‘n Palestyn dra nie ‘n das nie. In Amerika, onder die swartes, word ‘n das met ondergeskiktheid aan blankes geassosieer en dus verwerp. Indien enigsins moontlik bring Amerikaanse swartes enigiets met slawerny in verband. Die das word dus deur hulle beskou as ‘n simbool van die ketting wat hulle verslaafde voorgeslag, al daardie broers en susters, na bewering om hulle nek gehad het.

    Plaaslik het die dra van ‘n das ná 1994 feitlik oornag in onbruik verval. Enersyds is dit te wyte aan kruipsug by die ANC-regime. Andersyds is dit ‘n feit dat die Suid-Afrikaanse klimaat sodanig is dat dit veral in die somer ongerieflik kan wees om ‘n das te dra. Wat baie plaaslike blankes nie besef nie is dat ons ná-blanke-era, die ontwitting van die plaaslike openbare lewe, deur ons daslose samelewing gesimboliseer word. Hoewel dit belangrik is dat ‘n mens gerieflik moet aantrek, moet dit verkieslik nie tot slordigheid lei nie. Netjiese, mooi kleredrag is nie kenmerkend van die nuwe Suid-Afrika nie. Daar is formele, waardige geleenthede waar (blanke) mans steeds ‘n das behoort te dra, bv by begrafnisse en troues. Om estetiese redes kan dit ook nie verkeerd wees om ‘n das kerk toe te dra en by belangrike byeenkomste in bv ‘n werksituasie nie.

    Ek wil die aandag op ‘n ander tipies Europese of Westerse verskynsel vestig, naamlik klassieke musiek. Daar is geen moontlikheid dat ‘n swarte ‘n Beethoven- of Mahler-simfonie kan komponeer nie. Die ras- en etniese verskille is te groot. Soos die das het klassieke musiek ná 1994 grootliks uit die plaaslike openbare lewe verdwyn. Die enkele simfonie-orkeste wat nog bestaan, sukkel om te oorleef. Op die SABC-, e- en DStv-kanale word bitter min klassieke musiek uitgesaai. Dit bevestig dat ons in Suid-Afrika in ‘n ná- (Europese/Westerse) beskawingsera leef.

    Anders as in Afrika geniet klassieke musiek groot en toenemende aanhang in Oosterse lande, veral Japan en China. Anders as in Afrika is daar ontwikkeling en ekonomiese voorspoed in daardie lande, asook in ander opkomende lande in Suidoos-Asië, byvoorbeeld Suid-Korea. Klassieke musiek is nie die direkte oorsaak van hulle ekonomiese ontwaking nie. Dit is eerder omdat Oosterlinge selektief sommige aspekte van Westerse kultuur omarm, sonder om hulle eie kultuur te ondergrawe. Om hierdie rede het hulle ekonomies voorspoedig geword. Terselfdertyd het dit dit vir hulle moontlik gemaak om ‘n waardering vir klassieke musiek te ontwikkel.

    Musiekinstrumente word, soos baie ander vervaardigde produkte, deesdae by uitstek in die Ooste gemaak. Maar daardie instrumente word nie almal na Westerse lande uitgevoer nie. Hulle word ook op groot skaal deur die inheemse inwoners gekoop en benut. Musiekonderrig word op groot skaal in daardie lande verskaf. Baie Oosterse musici dien deesdae in orkeste in die Weste, insluitend ‘n hele aantal prominente dirigente. Daar is selfs Oosterse musici wat musiek in die tradisie van Westerse klassieke musiek komponeer. In hierdie lande is daar ook baie meer simfonie-orkeste as in Suid-Afrika.

    Dit bring my by die klavier as ‘n Europese/Westerse musiekinstrument. Soos die das het die klavier in die 17de eeu in Europa ontluik. Die klavier het uit byvoorbeeld die spinet ontwikkel. “The German word Klavier sometimes referred to a harpsichord, spinet, virginal or clavichord” (Sophy Roberts, bron hier onder, Kindle 659). Roberts beskou 1700 as die beginjaar van die klavier toe Bartolomeo Cristofori in Florence, Italië, ‘n musiekinstrument “that plays soft (piano) and loud (forte)” vervaardig het (4738). Die skrywer, George Bernard Shaw (1856-1950), het gesê: “The pianoforte is the most important of all musical instruments; its invention was to music what the invention of printing was to poetry” (4777). Die pianis en komponis, Franz Liszt (1811-1886),word soos volg aangehaal: “My piano is to me what his vessel is to the sailor, his horse to the Arab, nay even more, till now it has been myself, my speech, my life” (424). Liszt se uitvoerings in Rusland het tot die gewildheid van klaviermusiek in daardie land bygedra.

    Klaviermusiek is nie noodwendig klassieke musiek nie, maar in ‘n skitterende nuwe boek word die verspreiding van – of ten minste begeerte na – beskawing met klaviere geassosieer. Ek verwys na Sophy Roberts (gebore in 1973) se The lost pianos of Siberia (London: Doubleday, 2020, 430p; Kindle $24,48). Die outeur noem die boek “a personal, literary adventure” (463). Klaviere is oënskynlik haar tema, maar naas inligting oor klaviere word baie historiese en kulturele inligting oor Rusland verskaf. Die outeur is uitstekend ingelig en die teks is goed geformuleer, interessant en meevoerend. Die foto’s is toepaslik. Aan alle aspekte van die boek is tot in die fynste besonderhede aandag geskenk. Wat veral nuttig is, is dat daar aan die begin van elke hoofstuk ‘n kaart van Rusland is waarop die plekke aangedui word wat in die betrokke hoofstuk genoem word.

    Die resensente is liries oor die boek. Dit word as ‘n melodieuse boek met woorde wat sing beskryf. Volgens Roberts “each piano sings differently” (1066). ‘n Musikus het gesê: “Every piano has its own voice” (3482). Dit herinner aan wat die skrywer, Anton Chekhov (1860-1904), oor sy besoek aan Siberië – hy was tot by Sakhalin in die ooste – in 1890 geskryf het: “From Baikal onwards, the poetry of Siberia begins. Before Baikal it was all prose” (1773). Die tema van die boek is die musikale kolonisering van Siberië. Dit is gesê na aanleiding van ‘n roman, The piano tuner (2002) van Daniel Mason (gebore in 1976), waarin “the Erard [piano] functioned as a symbol of European nineteenth-century colonization in Asia” (843). Die Duitsgebore Sebastian/Sébastien Erard (1752-1831) het klaviere in Parys, Frankryk, vervaardig.

    Weens die hoë humiditeit in tropiese Birma (Mianmar) – die land waarin die roman van Mason afspeel – bly ‘n klavier nie lank bruikbaar nie, tensy dit in omstandighede bewaar word waar die vogtigheid in die lug beheer word. Dieselfde moet ook in Siberië gedoen word, maar eerder weens die lae humiditeit. Een van die maniere in Siberië is “with the humidity kept in balance by hanging wet linen in the cottage” (1992). Meer gesofistikeerd is ‘n “humidity-controlled storage room” (3486). Roberts skryf: “I was told Siberia was a terrible place for pianos, especially because of the low humidity in winter” (1052). “In Siberia, violent swings in humidity and heat can shrink the wood. The soundboard, a large, thin piece of wood which transforms vibrations into musical tones, can easily crack” (1543). Sy verwys byvoorbeeld na ‘n Beckstein: “The piano’s bald hammers and loose strings [were] barely able to produce a sound. Located [in Kiathta] in one of the museum’s cold corners, its bones were chilled from a draught that slunk in through the windows” (1728). “How could such a piano ever sing again?” (2572).

    “Only with the assistance of high culture, distributed beyond the city’s elite theatres, concert halls and galleries, will humanity thrive” (2622). Die kulturele kolonisering van Siberië het geskied deurdat veral regop- maar selfs vleuelklaviere uit die weste van Rusland na Siberië gekarwei is; per pad met perdekarre en later vragmotors, per treinspoor en selfs per slee (1292; ook 1476). Tydens die 1917-revolusie “pianos were tied on top of trains fleeing Russia through Siberia into Manchuria and beyond” (770). “During the Great Patriotic War [1941-1945], the country’s most significant national treasures [including pianos] were sent to Siberia for safekeeping” (775). Soms is klaviere per skip uit Wes-Rusland en Europa na die Siberiese ooskus vervoer. Deesdae word klaviere per vliegtuig afgelewer (3264). Party van hulle is in China vervaardig (3777).

    Die aangrypendste gebeurtenis in die boek is toe ‘n oorgevoelige Russiese man van Oekraïense oorsprong, Kostya Lomatchenko, ‘n klavierstemmer en -restoureerder in Novosibirsk, in trane uitgebars het toe hy besef dat Roberts opreg belangstel in die werk wat hy doen (3504). Sy het daarna die nodige reëlings getref en dit vir hom finansieel moontlik gemaak om ‘n kursus in klavierstemming aan die CF Theodore Steinway-akademie in Hamburg by te woon (3504). Hy het die opleiding suksesvol voltooi. Die insiggewendste foto in die boek is van ‘n pragtige, jong, blanke Russiese vrou, Anna Khidirov, wat in haar ouers se deftige huis in Khabarovsk, noord van Vladivostok, sit met hulle Stürzwage-vleuelklavier in die agtergrond (4423). Die klavier het per slee van St Petersburg tot in Tobolsk (4434) en daarna per trein tot in Khabarovsk gekom (4449). Hierdie fotobeeld is heeltemal anders as die populêre voorstelling van Siberië by mense wat nog nooit daar was nie.

    Die outeur is ‘n joernalis wat met haar man en twee kinders in ‘n kusdorpie in die suidweste van Engeland woon. Sy noem dat sy haar kinderjare in Magdeburg en Leipzig in Duitsland deurgebring het (828). Haar voorliefde is om afgeleë lande te besoek en dan daaroor te skryf. Dit is ‘n geval van: “I’m interested to be where I was not” (4561). Die indruk wat sy wek, is dat sy ‘n persoon met geestelike diepte is. Sy skryf uit diepe oortuiging: “The piano … was such a magnificent symbol of European culture” (1059). Sy verwys byvoorbeeld na “those brilliant exiles of 1825 who spead their European culture through a region [Siberia] that still feels fundamentally Asiatic – fenceless steppe country imbued with Buddhist history” (1770) – veral Tibettaanse Boeddhisme, soos in Mongolië. Roberts se gees is groot genoeg om diegene wat sy teëkom toe te laat om oor enige aspek van Rusland, veral Siberië, te praat. Maar sy waak daarteen om op te veel syspore te beland. “A piano, a piano, I kept telling myself; I needed to keep the object front of mind, not the symbolism Russians can read into every experience” (2665).

    Roberts dring nie ‘n (ideologiese) standpunt van buite op die inwoners of haar lesers op nie. Sy haal byvoorbeeld ‘n ander reisverhaalskrywer, Astolphe-Louis-Léonor, die Marquis de Custine (1790-1857), soos volg aan (iets wat ook van die ANC gesê kan word): “The Russians have gone rotten without ever ripening!” (924). Nêrens maak sy haar skuldig aan sulke uiterste uitsprake nie. ‘n Britse ekonoom, AF Spencer, wat in 1919 Rusland besoek het, het (tereg) opgemerk: “There are few places on the earth’s surface about which the majority of mankind have such definite ideas with so little personal knowledge as Siberia” (924). Dit is seker ook in groot mate waar van “apartheid-Suid-Afrika.”

    Maar Roberts is heel moontlik ook eienaardig. “I am no musician” (1131). “I have no formal musical knowledge” (1281). “I didn’t expect pianos to ever lead me, travelling further and further from my home in England in pursuit of an instrument I don’t even play” (813). Sy besef darem dat om klaviere in Siberië die onderwerp van haar eerste boek te maak nogal eksentriek is. Dit is so vergesog dat die Russiese owerheid nie wou glo waarmee sy as buitelandse besoeker en joernalis in Siberië besig was nie. Van 2016 tot 2018 het sy Siberië agt keer besoek. Sy het tolke as gidse gebruik. Sy het by klavierstemmers uitgevind waar klaviere is en hiervoor ook in verbinding met plaaslike uitsaaikanale en koerante getree. Hierdie onderneming moes ongetwyfeld baie geld gekos het.

    Siberië omvat driekwart (12 050 000 vierkante kilometer) van die Russiese grondgebied, maar het slegs 40 miljoen inwoners. Suid-Afrika, wat 1 222 081 vierkante kilometer beslaan, het ‘n baie groter bevolking. Die naam Siberië is moontlik van die Tartar-woord sibir afgelei, wat “the sleeping land” beteken (544). Dit strek van die Oeralgebergte in die weste tot aan die Stille Oseaan in die ooste. Roberts het ook die eilande aan die Siberiese ooskus besoek: Sakhalin en die Kommandeur- en Koerile-eilande. Van ‘n inwoner word gesê: “Music – it is all that beautifies her life during long, long Sakhalin winter evenings … Disciplined classical music is her only happiness” (2126).

    Roberts het hierdie eilande in die somer besoek (2144, 4315) omdat die See van Okhotsk sewe maande van die jaar bevrore is (3141). Die res van Siberië het sy in die winter deurreis omdat sy allergies vir muskietsteke is (496). “In summer … Siberia turned into a mire of mud covered with mosquitoes” (1300; ook 2167, 2248). Weens sy geografiese ligging is Siberië oorwegend toendragebied, dus sonder bome omdat die grond permanent gevries is. Roberts wou graag die Sewernaja Zemlja-eilande in die Noordelike Yssee verken, maar die Russiese owerheid het om sekuriteitsredes toegang aan haar geweier (4712).

    Die outeur het ook Harbin, die tuiste van die oudste Chinese simfonie-orkes, in die noordooste van China besoek. Die indrukwekkende moderne operagebou (kyk “Harbin,” Wikipedia) lyk heeltemal anders as die stereotiepe beeld van Chinese argitektuur. Harbin was ‘n oorwegend Russiese stad toe die spoorlyn gebou is wat aansluiting by die Russiese Trans-Siberiese spoorwegstelsel vind. “It seemed strange to me that in a country which now counted piano talent as one of its most important cultural exports, there was only negligible evidence of the wonderful old Russian artists who did so much to turn the Chinese ear to piano music” (2865). “It was as if there was no past before Mao” (2877) – soortgelyk aan ons eie kommunistiese regime wat voorgee dat ons eintlike geskiedenis, ons ná-koloniale-era, in 1994 begin het.

    Siberië word met straf- of arbeidskampe (Gulag) geassosieer. Lenin het daarmee in 1918 begin (4791). Lank voor dit het die gewoonte posgevat om veral om politieke redes Russe na Siberië te verband. Byvoorbeeld, in 1825 “the Decembrist Uprising [in St Petersburg] results in the exile of more than a hundred high-profile Russian aristocrats and gentlemen revolutionaries to Siberia” (4756). Sint Petersburg het ook as Petrograd (1914-1924) en Leningrad (1924-1991) bekend gestaan. In die Petrograd-era het ‘n Amerikaanse joernalis John Reed na “the meltdown of [Russian] civil society” verwys. “He wrote about electricity shortages, robberies … and servant problems” (2311). Dit is dinge wat ons daagliks in die nuwe Suid-Afrika beleef.

    “From 1801 to 1917, more than a million subjects were banished to Siberia under the Tsarist penal exile system. From 1929 to 1953, 2 749 163 forced labourers died in the Soviet Gulag” (479). Alexander Solzhenitsyn (1918-2008) se boek, The Gulag Archipelago (1973), is op eerstehandse ondervinding gebaseer, byvoorbeeld: “To ‘play the piano’ meant having your fingerprints taken when you first arrived in camp” (620).

    Siberië is egter baie meer en baie beter as bloot die goelag. Dieselfde geld vir Suid-Afrika tydens apartheid. “Many … migrants … ventured into Siberia for the taste of freedom – to live far from the reach of the Tsar and the moral reprimands of the Russian Orthodox Church” (1589). Deesdae trek Siberië ook immigrante uit ander lande. Daardie groot geografiese gebied kan nie sonder meer as hel op aarde beskryf of as “a godforsaken place” (2244) afgemaak word nie. Dit is net so min waar van Suid-Afrika tydens apartheid toe die regering groot moeite ondervind het om hordes swartes buite te hou wat hulle onwettig in die land wou vestig

    Die geskiedenis van klaviere in Rusland het in 1774 begin (633) toe die Duitsgebore Katherina die Grote (1729-1796, keiserin 1762-1796) ‘n klavier bestel het wat in Londen gemaak is (4743), onder meer omdat sy aan Wes-Europese kultuur verknog was (638). “Catherine the Great … helped turn Russia into a European musical nation” (1063), maar “[she] claimed her musical ear was deaf as a post. ‘It’s just noise to me’, she wrote wryly to a friend, with one account claiming she was assigned court musicians to tell her when to clap” (1131). “She acquired an affection for opera, and opened a theater where it could be performed in the Hermitage [a major art museum in St Peterburg]” (1153).

    Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is Katherina se klavier vir veilige bewaring na Novosibirsk, “the de facto capital of Siberia” (3354), gestuur (3407). “Catherine’s 1774 piano anglais, its decorative cabinetry as pretty as a Fabergé egg, now stands behind red rope in Pavlovsk, an eighteenth-century Tasarist pleasure palace outside St Petersburg which functioned as one of Russia’s most important centers of musical life” (677). Dit is ‘n vierkantige klavier wat deur die Duitser, Johannes (Johann Christoph) Zumpe (1726-1790), in Londen vervaardig is. “European culture thrived in St Petersburg, even if the deeper questions surfacing in Western Europe – in books by, for example, Jean-Jacques Rousseau [1712-1778], the philosopher whose theories about the pursuit of individual liberty and the natural equality of men inspired a generation of Romantics – had no place in the Russian court” (642).

    Teen 1830 kon gesê word “the piano resembles the modern instrument we play today” (4760). “A home-grown piano-making industry began to take off in Moscow and St Peterburg” (1214). Dit is veral Duitse klaviervervaardigers wat hulle in Rusland gevestig het. “By 1810, six Western entrepreneurs had set up piano workshops in Russia, [later] including a St Petersburg factory founded [in 1841] by the Bavarian-born maker Jacob Becker. This single workshop built more than eleven thousand pianos before the century was out” (1249). Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het die produksie tot stilstand gekom (2325). Jacob Becker, “the Russian Steinway” (3861), het regop- en vleuelklaviere vervaardig maar moet nie met Becker Brothers, wat klaviere in New York City gemaak het (1892-1940), verwar word nie. “After the 1917 Russian Revolution, the [Jacob] Becker factory became state property, and was renamed Red October” (1263). “The Red October factory closed in 2004” (1267). Roberts het Becker- en Red October-klaviere tot in die verste uithoeke van Siberië opgespoor, bv in Kamchatka (3233, 3236). Ralph Waldo Emerson (1803-1882) het met verwysing na Amerika opgemerk: “‘Tis wonderful how soon a piano gets into a log-hut on the frontier” (3880).

    Die opening van die Konservatorium in St Petersburg in 1862 het die begin van die era van professionele Russiese musici ingelui (4768). Hoewel die grammofoon in 1877 uitgevind is, sou dit eers in die 1910’s begin om die klavier as die hoofbron van musiek in huise te verdring (4773). In 1908 “Henry Ford introduces the Model T motor car. In the West, it won’t be long before the car overtakes the piano as a show of status” (4783; ook 2099). In my motorhuis is daar ‘n prestigelose Ford (‘n Fiesta, nie ‘n Mustang nie) en nie ‘n Porsche nie. Ek kan dus maar noem dat, danksy my skoonpa, daar ‘n Duitse regopklavier, ‘n Carl Ecke, in my woonstel staan. Russiese klaviervervaardiging het van 1953 tot 1970 sy hoogtepunt bereik (4796). Dit is veral sulke klaviere wat Roberts van 2016 af twee jaar lank in Siberië opgespoor het. Teen 1969 kon gesê word: “Japan now manufactures more pianos than any other country” (4801). Toe Roberts in 2016/18 in Siberië was “the last of Russia’s piano factories had closed” (1267).

    Roberts skryf: “In the summer of 2015, I encountered Russia’s piano history for the first time” (806). Die aanleiding vir die boek was ‘n besoek wat Roberts in 2016 aan die Orkhon-vallei, by Karakorum in Mongolië, ‘n land suid van Siberië, gebring het. Sy het by ‘n welgestelde Duitse rolprentvervaardiger, Franz-Christoph Giercke, in sy ger (‘n nomadiese tent van seil en hout) tuisgegaan. Daar het sy ‘n Boeddhistiese pianis van Siberiese oorsprong, Odgerel Sampilnorov, ontmoet wat ‘n klavier nodig gehad het om reg aan haar uitsonderlike musiektalent te laat geskied (821), soos vir uitvoerings van Johann Sebastiaan Bach se komposisies (825) – “in the Orkhon Valley in summer, and at her home in Ulaanbaatar [the Mongolian capital] in winter” (851). Odgerel sê: “Bach taught me how to breathe” (1581). Bach se komposisies is gewild by Russiese pianiste. Op Vera Lotar-Shevchenko se graf in Akademgorodok staan: “Life in which there is Bach is blessed” (3696).

    “Odgerel studied for nine years at a conservatory in Perugia, Italy” (828). “She gave recitals on Giercke’s Yamaha baby grand” (832). “She could play all the key piano pieces of the eighteenth, nineteenth and twentieth centuries” (828). Giercke het in 2016 in Roberts se oor gefluister: “We must find her one of the lost pianos of Siberia!” (839) – vandaar die boektitel. Met die rolprentvervaardiger se finansiële ondersteuning (869) het Roberts onderneem om ‘n geskikte klavier in Siberië te gaan soek. Ná verloop van twee jaar is die klavier in Mongolië afgelewer. Roberts kon nie saam met die klavier van Siberië na Mongolië reis nie omdat die Russiese owerheid nie haar visum wou hernu nie (4716).

    Die klavier, wat Roberts in Novosibirsk opgespoor het, is “a 1930s Grotrian-Steinweg … a German piano” (3486; ook 3540), “one of the best uprights ever made” (4618), ‘n toonbeeld van “the superiority of German engineering” (3551). Dit is die klavier wat Vasily Lomatchenko, bogenoemde Kostya se pa, in 1962 gekoop het met ‘n kwart van die geld wat hy ontvang het toe hy sy huis verkoop het, “in the belief that a cultured life would change the family’s fortunes” (3528). Roberts het nie geweet daar bestaan ‘n plek soos Novosibirsk toe sy in 2015 oor klaviermusiek begin lees het nie (515).

    Dit was nodig om hierdie klavier drie maande lank in Novosibirsk te restoreer voordat dit in Mei 2018 per pad op ‘n sleepwa, getrek met ‘n vragmotor, na Mongolië vervoer is. Giercke en Roberts het met die oog op die restourasie die nodige onderdele uit Duitsland bestel, asook “a system to stabilize humidity in order to protect the piano in the dry air of Mongolia” (4622). In Rusland is daar baie streng regulasies oor die uitvoer van waardevolle items soos klaviere. Hulle is ook nie toegelaat om die grenspos by Kosh-Agach te gebruik nie. Die klavier moes via Kiakhta, die enigste ander grenspos wat daar tussen die twee lande bestaan, vervoer word. Dit het ‘n 2 000 myl lange tog genoodsaak wat 8 dae in beslag geneem het (4632).

    Terwyl Odgerel haar Grotrian-Steinweg-klavier bespeel het, “it was as if she were revealing the singing heart of the instrument” (4686). Roberts het tot die gevolgtrekking gekom “that people basically want the same thing: harmony, beauty, continuity” (4657). Dit is ‘n Europese perspektief. Roberts ken nie Afrika nie. Hier vind ‘n mens chaos in oormaat, baie wat lelik is en ‘n voorliefde vir revolusies.

    Wat Roberts ontdek het, is dat daar hoë Westerse kultuur in Siberië is. “Tens of thousands of uprights were distributed into small towns, with piano factories even opening in Siberia, in Tyumen and Vladivostok” (1263; ook 788). “There is an ubandance of beautiful grand pianos in a bitterly cold town called Mirny – a fifties Soviet settlement enriched by the largest open-cast diamond mine in the world – and more than fifty Steinway pianos in a school for gifted children in Khanty-Mansiysk at the heart of Western Siberia’s oil fields. Such extravagances, however, are few and far between. What is more remarkable are the pianos dating from the boom years of the Empire’s nineteenth-century pianomania. Lost symbols of Western culture in an Asiatic realm, these instruments arrived in Siberia carrying the melodies of Europe’s musical salons a long way from the cultural context of their birth … The fact they survive stands as testimony to the human spirit’s need for solace. ‘Truly, there would be reason to go mad if it were not for music,’ said the Russian pianist and composer Pyotr Tchaikovsky [1840-1893]” (625). “Music was a way to keep the people’s spirits up” (3309).

    Vir Roberts was daar ook teleurstellings, byvoorbeeld waar myne gesluit en baie van die inwoners weggetrek het. In die verre noordooste, “in Kadykchan [Kolyma], the only remnants of music were broken pianos in a practice room in the town’s abandoned school, the instruments’ innards strewn about the floor” (3278). “In a garage there was an upright piano stored with rotting rubber gas masks; another in a disused cinema; and an ill-sounding Red October … in a music school” (3289). Haar troos is die Grotrian-Steinweg-klavier: “[It is] the only piano of its kind in Mongolia … [It] continues to sing with one of the most beautiful voices I ever heard in the two years of searching” (4679).

    Daar is diegene wat ‘n Siberië onafhanklik van Wes-Rusland begeer (1672 – kyk “Siberian Republic,” Wikipedia). In Rusland is daar baie gebiede wat in wisselende mate outonomie geniet, soos die Joodse Outonome Oblast in Siberië, met Birobidzhan as die administratiewe sentrum. Roberts verwys hierna (4581). Ek het voorheen daaroor geskryf (Praag 8.01.2017). Die outeur van die Kongo-roman, Heart of darkness (1899 – Praag 27.04.2019), die Pool Joseph Conrad (1857-1924), het nasionalisme in sy moederland as “not so much alive as surviving” gekarakteriseer (1820). Dit is myns insiens ook die geval met Afrikanernasionalisme.

    Sedert 1994 voel dit vir my asof Afrikaners kultureel nie meer plase besit nie; selfs nie eens huise met tuine nie. Ons word kultureel tot klein woonstelletjies ingeperk en spreekwoordelik toegelaat om net ‘n paar potplante op ons balkonne te hê. Dit is dan wanneer die uitgestrekte en dun bevolkte Siberië met sy etniese minderheidsgroepe en relatiewe outonomie na ‘n aantreklike opsie vir die vestiging van ‘n Afrikanertuisland begin lyk. In Siberië kan daar plekke wees wat minder onherbergsaam as Pategonië is.

  • Leon Lemmer: Oor Het Jan Marais Nationale Fonds en die Universiteit Stellenbosch

    Leon Lemmer: Oor Het Jan Marais Nationale Fonds en die Universiteit Stellenbosch

    Onlangs is ‘n verslag gepubliseer van ‘n onderhoud wat Murray La Vita met Erna Meaker gevoer het (Netwerk24, 21.10.2020). Meaker is die nuwe voorsitster van die trustees van Het Jan Marais Nationale Fonds (HJMNF). Soos deesdae by universiteitsrade word daar geredeneer dat die voorsitter (verkieslik) ‘n beleggingskundige moet wees. Die wese van ‘n universiteit en van HJMNF word daarmee tot dié van ‘n sake-onderneming gereduseer. In werklikheid is dit in albei gevalle wenslik – en in die hedendaagse Suid-Afrika noodsaaklik – dat die voorsitter verskynsels soos kultuur, politiek, ideologie en propaganda grondig moet verstaan. Wanneer dit nie die geval is nie, soos tans by twee Stellenboschse instansies, HJMNF en die Universiteit Stellenbosch (US), raak hulle die spoor byster.

    Meaker noem dat haar man, Paul, ‘n kleinseun van Paul Sauer is. Haar pa, Dirk Hertzog, het saam met Anton Rupert die Rembrandt-groep gestig. Die Afrikaanse taalstryder, JHH de Waal, was haar ma se broer. Haar oupa was die oudste broer van JBM Hertzog. Daar is ook ‘n familieverwantskap met (Onze) Jan Hendrik Hofmeyr. Met Meaker se afkoms is daar nie fout te vind nie. Haar en haar man se voorgeslag was behoudende Afrikaners en dus pro-Afrikaans. Maar sy noem dat haar broer, Edwin Hertzog, die medestigter van MediClinic is. As voorsitter van die US-raad het hy myns insiens sy afkoms versaak en ‘n leidende rol in die verengelsing van die universiteit gespeel.

    Soos die mode by Afrikaansinstansies en heeltemal te veel Afrikaanssprekendes geword het, is Meaker nie bereid om vir Afrikaans te baklei of veg nie; blykbaar selfs ook nie om haar daadwerklik (of militant) vir Afrikaans te beywer nie. Afrikaans moet glo nie in mense se kele afgedruk word nie, al is dit presies wat die ANC-regime doen en ook Wim de Villiers aan die US. Meaker toon dat sy eintlik glad nie afdoende begrip het vir die benarde situasie waarin Afrikaans verkeer nie. Dit maak haar, om dit sag te stel, minder geskik om as ‘n HJMNF-trustee te dien, om van die voorsitterskap nie te praat nie.

    ‘n Onomstootlike vereiste waaraan ‘n HJMNF-trustee moet voldoen, is dat hy/sy die wil van Johannes (Jan/Jannie) Henoch Marais (1850-1915) so getrou moontlik moet uitvoer. Jan Marais het die aanvangskapitaal van £40 000 vir HJMNF bemaak. Hy het ook £100 000 vir Het Jan Marais Fonds (HJMF) nagelaat, wat in 1918 die stigting van die US moontlik gemaak het. Marais was ‘n ondersteuner van JBM Hertzog. Albei was onmiskenbaar sterk pro-Afrikaner en pro-Afrikaans. Ná sy dood is Marais in De Kerkbode ‘n “Afrikaander van den ouden, echten stempel” genoem. Dit is die twee ononderhandelbare vereistes waaraan iedere voorsitter en trustee van sowel HJMNF as HJMF moet voldoen: onmiskenbaar Afrikaner en Afrikaans.

    La Vita het die onderhoud met Meaker in haar hoedanigheid as die nuwe HJMNF-voorsitster gevoer. Sy het die feit opgehaal dat Edwin Hertzog haar broer is. In die konteks van die onderhoud was dit noodsaaklik dat sy haar baie duidelik van haar broer se ondersteuning van die verengelsing van die US moes gedistansieer het. Onderaan die artikel het ek op Netwerk24 soos volg gereageer: “Erna Meaker se broer, Edwin Hertzog, het ‘n leidende rol in die verengelsing van die Universiteit Stellenbosch gespeel. Volgens Pieter Kapp se boek, Maties en Afrikaans (2013), was Hertzog se standpunt dat Afrikaans ‘nie die voorwaarde vir die voortbestaan van die US [is] nie’ (bl 114) en dat die stigtingsbeginsel van Jan Marais dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels aan die US moet inneem nie, ‘nie van bepalende belang [is] nie’ (bl 164).” Met ander woorde, Edwin Hertzog het hom aangematig om Marais se stigtingsvoorwaarde vir die US te minag. Dit is ‘n standpunt wat iedere HJMNF- en HJMF-trustee as absoluut onaanvaarbaar en oneties moet verwerp. Maar Meaker het dit nie in die onderhoud gedoen nie.

    Billikheidshalwe moet ek noem dat Meaker in hierdie opsig ‘n tradisie voortsit wat ongelukkig in onlangse jare by HJMNF wortel geskied het. Haar voorganger as voorsitter was Niel Krige, ‘n US-dosent, en vóór hom Andreas van Wyk (US-rektor 1993-2001). By geleentheid het ek met Van Wyk op LitNet swaarde gekruis omdat hy my verkwalik het toe ek vir Wim de Villiers oor sy voorkeur vir Engels gekritiseer het. Christo Viljoen (US-viserektor 1993-1998) was baie meer uitgesproke as Van Wyk in sy kritiek op De Villiers. As oudrektor het Van Wyk vir De Villiers as rektor skynbaar te veel gerespekteer, al moes hy in sy hoedanigheid as HJMNF-voorsitter dit glad nie gedoen het nie.

    Waarvoor Van Wyk nie genoeg begrip toon nie, is die kardinale fout wat die US tydens sy ampstermyn as rektor gemaak het toe Engels naas Afrikaans as onderrigtaal gevestig is. Dit was heeltemal onnodig om dit ten behoewe van blanke studente te doen. Dit was ook absoluut ongewens om Engels as onderrigtaal uit te bou om soveel moontlik nieblanke studente te trek. Dit is nie om akademiese redes gedoen nie maar om die ANC-regime ter wille te wees. Dit het as direkte gevolg gehad dat die US sedertdien al hoe meer verengels en verswart het. Deur die wêreldtaal Engels naas Afrikaans as onderrigtaal in te voer, bring op die lange duur noodwendig die verswelging van Afrikaans mee. Dit is wat aan al die eens Afrikaanse en (latere) tweetalige plaaslike universiteite gebeur het. Dit is ook wat aan al die plaaslike Afrikaanse skole gebeur as hulle Engels as onderrigmedium toelaat.

    Suiwer akademies-wetenskaplik is daar geen afdoende rede in die hemel of op die aarde waarom die US nie met ‘n enkele onderrigtaal, naamlik Afrikaans, kon voortgaan nie. In sy aanvangsdekades was dit vir die US ‘n stryd om Engels met Afrikaans as onderrigmedium te vervang omdat twee onderrigtale talle probleme in die praktyk veroorsaak. Die meeste universiteite het net een onderrigtaal. As ‘n student aan ‘n universiteit wil studeer, moet hy by daardie onderrigtaal aanpas. Daar behoort nie van die universiteit verwag te word om by die student se voorkeurtaal aan te pas nie. Die (swart) studente wat die ANC-regime vir onderrig in geneeskunde na Kuba stuur, word verplig om in Spaans te studeer, al is Spaans (feitlik) van nul en gener waarde in Suid-Afrika. Sulke studente behoort eerder verplig te word om Afrikaans magtig te word omdat dit ‘n nuttige kommunikasiemiddel in Suid-Afrika is. Dit is baie goedkoper om in Afrikaans in Suid-Afrika te studeer as in Spaans in Kuba.

    Die slinkse ANC-regime subsidieer net een onderrigtaal aan ‘n universiteit. Deur Engels naas Afrikaans as onderrigtaal in te voer, het die US homself in ‘n kryptangsituasie laat beland. Die persepsie het ontstaan – nie sonder rede nie want die ANC-regime is wat hy is – dat Engelsonderrig deur die staat gesubsidieer word en dat die US self fondse vir Afrikaansonderrig moes vind. Dit het die misleide Willie Esterhuyse in 2007 genoop om “die ryk Afrikaners [te] veroordeel omdat hulle nie geld vir onderrig deur Afrikaans wou voorsien nie” (Kapp bl 158). Op sy kenmerkende manier soek Esterhuyse die fout by Afrikaners en nie by die ANC-regime nie. Daar behoort eerder geredeneer te word dat Afrikaans die US-onderrigmedium is wat van owerheidsweë gesubsidieer behoort te word en nie Engels nie.

    Die ampstermyne van Chris Brink (2002-2007), Russel Botman (2007-2014) en Wim de Villiers as US-rektor is deur toenemende en versnelde verengelsing gekenmerk. Reeds in 2002 het HJMNF-trustees dit oorweeg om steun aan die US in te kort omdat Brink die US-onderrigtaal ondergeskik aan sy diversiteitsbeleid, oftewel transformasie, gemaak het. Teen 2004 het HJMNF sy naam gestand gedoen toe besluit is om sy bevordering van Afrikaansbelange oor die land as geheel te versprei. Minder geld sou dus voortaan na die US gekanaliseer word.

    Wim de Villiers het op 1 April 2015 sy dienstermyn begin. 30 Mei 2015 was die honderste herdenking van die dood van Jan Marais. Die US het amptelik niks gedoen om erkenning hieraan te gee nie. Dit is aan HJMNF oorgelaat om ‘n kranslegging by Marais se graf te doen en ‘n huldigingsbyeenkoms in Marais se eertydse huis by Coetzenburg te hou. By daardie geleentheid is eksemplare van Pieter Kapp se pragboek, Nalatenskap sonder einde: Die verhaal van Jannie Marais en die Marais-broers,(2015, 216p – Praag 25.11.2015) aan die genooide gaste uitgedeel. Dit was uitsluitlik ‘n HJMNF-inisiatief. Die US het amptelik niks in hierdie verband gereël nie.

    Op 12 November 2015 het De Villiers sy voorstel vir die verengelsing van die US uitsluitlik in Engels aan die US-senaatslede gestuur. George Steyn, wat sedert 2012 die voorsitter van die US-raad is, het hom aanvanklik (in ‘n mate) teen De Villiers se verengelsingsinisiatiewe verset. Daar was meer onlangs ook tekens van wrywing tussen Steyn en De Villiers oor die aanwysing van Edwin Cameron as US-kanselier. As gay- en vigsaktivis en ANC-kameraad kan Cameron myns insiens kwalik as ‘n geskikte rolmodel vir (alle) studente beskou word. De Villiers smeek eintlik om kortgevat te word, maar die US-raadslede is oorwegend ANC-gesind, onder meer omdat die getal raadslede wat deur die minister van hoër onderwys aangewys word tydens De Villiers se ampstermyn van drie tot die maksimum van vyf (as ek reg onthou) vermeerder is. Daardie minister is Blade Nzimande, die sekretaris-generaal van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party. Die US-raadsamestelling verduidelik (dalk) ook waarom De Villiers se ampstermyn as rektor sonder meer vir ‘n verdere vyf jaar verleng is. By De Villiers se uittrede op 31 Maart 2025 sal Afrikaans hoogswaarskynlik glad nie meer as ‘n US-onderrigtaal bestaan nie. Marais se hoop op ‘n kosbate Afrikaner- en Afrikaansnalatenskap aan die US sou dan volledig vernietig wees. Dit is kwalik moontlik om te glo in watter mate Suid-Afrika en daarmee saam die US sedert 1994 ontaard het.

    Die mate waarin die De Villiers-US die US-stigtingskenker geminag, het nie net in 2015 duidelik geblyk nie, maar selfs in groter mate tydens die US-eeufees in 2018. De Villiers het, sover bekend, hom toe nooit eens verwerdig om Marais se uitdruklike stigtingsvoorwaarde, dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels aan die US mag beklee nie, in die openbaar te noem nie. Ek verkwalik HJMNF-trustees dat daar van hulle kant in die openbaar geen luide beswaar teen De Villiers se swye opgeklink het nie. Dit is ‘n onverteerbare onreg wat die De Villiers-US die Marais-nalatenskap aangedoen het. Waarmee die US, wat Afrikaans betref, veral sedert 2002 besig is, is fundamenteel oneties. Elizabeth Marais (1867-1953), Jan Marais se eggenote, was ná sy dood bykans vier dekades lank intens meelewend by die US betrokke. In minder as ‘n halfeeu ná haar dood het drie US-rektore van 2002 af agtereenvolgend gepoog om Jan Marais se Afrikaans- en Afrikanernalatenskap te vernietig. Sulke gedrag dui op baie dik ANC-gedienstige velle. Tydens Marais se begrafnis is by sy graf gesê: “Stellenbosch zou haar rechterhand moeten vergeten als het vergeten zou wat Jan Marais voor haar was.”

    Sedert die dood van Jan Marais is dit die dure plig van HJMNF-trustees om volgens sy wense namens hom te praat en te handel omdat hy dit nie meer self kan doen nie. Hulle (relatiewe) onaktiwiteit in hierdie opsig, hulle onwilligheid om (kompromisloos) vir Afrikaans te veg, het nie by Meaker begin nie. Dit kom al ‘n lang pad. Dit is onverskoonbaar. Deel van die probleem is dat mense wat US-personeellede was of is, as trustees aangestel word. Veral sedert 1994 beteken dit dat so ‘n trustee twee here met uiteenlopende belange probeer dien – een wat al hoe meer Engels- en die ander wat Afrikaansgeoriënteerd is. Dit is onmoontlik om aan die wense van sowel Wim de Villiers as Jan Marais te voldoen. Die oplossing is dat besluit moet word dat geen trustee voortaan ‘n US-personeellid mag wees nie. HJMNF moet heeltemal onafhanklik van die US hervestig word.

    Dieselfde behoort met die ander Marais-fonds, Het Jan Marais Fonds (HJMF), te gebeur. Volgens Marais se voorskrifte moet HJMF nege en HJMNF ses trustees hê. Aanvanklik was daar ‘n groot mate van oorvleueling; dus dat trustees van die een ook trustees van die ander fonds was. Mettertyd het HJMF heeltemal in die US-administrasie versand geraak en uit die openbare oog verdwyn. Oor die HJMF skryf Pieter Kapp in sy boek oor Jan Marais: “Die fonds het sy onafhanklikheid van die US afgestaan en sy rekening by Nedbank gesluit en dit na die US se interne rekening oorgeplaas” (bl 175). Kapp kon nie vasstel wie toe HJMF-voorsitter was nie, om van wie die ander agt trustees was nie te praat nie.

    In die lig van die minagting wat Marais deesdae in US-geledere te beurt val, is dit (hoogs) onwaarskynlik dat die US steeds HJMF volgens Marais se voorskrifte bestuur en administreer. Hoe vollediger die verengelsing, des te minder die reg van die US om finansiële voordeel uit HJMF te trek. Dit is myns insiens die dure plig van HJMNF-trustees om HJMF uit die kloue van die US te bevry en sorg te dra dat dit heeltemal vry van US-beïnvloeding bestuur en geadministreer word. Dit is onwaarskynlik dat die US sy Marais- neseier vrywillig sal afstaan. Dan behoort HJMNF-trustees die moed van hulle oortuiging te hê om met regsoptrede HJMF heeltemal onafhanklikvan die US te maak. Dit verg bereidwilligheid om te baklei vir wat reg is; iets waarvoor Meaker klaarblyklik nie kans sien nie.

    Die US het uit die Victoria Kollege ontstaan. In die eerste helfte van die vorige eeu het die US die moeisame pad van ‘n oorwegend Engelse na ‘n Afrikaanse inrigting geloop. In die nuwe Suid-Afrika het die US terugwaarts beweeg en doelbewus direk teen die wense van Jan Marais in ‘n oorwegend Engelse inrigting geword. By die huidige US-bewind weeg die wense van die ANC-regime swaarder as dié van Marais. Maar dit is (ten minste teoreties) moontlik om die US te hertransformeer deur te herhaal wat voorheen vermag is; dus om die US van sy huidige oorwegend Engelse opset te hervorm totdat dit weer ‘n oorwegend – verkieslik uitsluitlik – Afrikaanse inrigting word. Wanneer dit bewerkstellig is, kan die twee Marais-fondse hulle verbintenis, ooreenkomstig die wens van Jan Marais, met die US hernu. In die voorsienbare toekoms behoort die Marais-fondse hulle egter baie duidelik van die US te distansieer. Dit is immers wat Jan Marais (ongetwyfeld) sou gedoen het.

    Michael le Cordeur is sedert 2012 ‘n HJMNF-trustee. Hy sorg dat hierdie trustees op diversiteit of multikulturaliteit aanspraak kan maak. Daar is drie redes waarom Le Cordeur nie ‘n trustee moet wees nie: Hy is nie pro-Afrikaner en pro-Afrikaans nie (wel pro-Kaaps) en hy is ‘n US-dosent. Weens die hedendaagse ontaarding van Afrikaansinstansies het Le Cordeur al as raads- of direksielid of trustee in die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans (SBA), die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) en die Afrikaanse Taalraad (ATR) gedien. Hy was selfs die ATR-voorsitter en die onder-voorsitter van Rachel’s Angels, waar net nieblankes engelstatus kan verwerf. In die nuwe Suid-Afrika is dit ‘n oorbekende situasie: Geen instansie mag eksklusief blank wees en op grond van ras of kleur diskrimineer nie. Maar eksklusief nieblanke of swart instansies, wat blatant teen blankes diskrimineer, word onder die vaandel van “regstelling” of transformasie as heeltemal in orde beskou. Dink in hierdie verband ook aan die DAK (Doman, Autshumao, Krotoa) -netwerk. As uitgesproke ANC-kameraad het Le Cordeur geen probleem hiermee nie.

    Oor die ontaarding van Afrikaansinstansies het ek al dikwels geskryf. Ontaarding is al dermate die geval dat talle van hulle, soos die SBA, ATKV, ATR en DAK, weens hulle verknogtheid aan en vertroeteling van Engelsbesoedelde Kaaps en hulle afwysing, of ten minste skeptisisme, oor Standaardafrikaans, in werklikheid die ondergang van Afrikaans bevorder. Sedert die diensaanvaarding in Junie 2016 van ‘n ANC-aktivis, Michael Jonas, as die uitvoerende hoof van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM), geld dit ook in buitensporige mate vir die ATM. In hierdie twee tradisioneel Afrikaanse heiligdomme in die Paarl het sowel Afrikaans as die blanke personeellede bedreigde spesies geword. Hierdie situasie het die blanke museumkuratrise, Chantelle de Kock, onlangs genoop om oor die inwyding van die Taalmonument in 1975 te beweer dat “die meeste sprekers van Afrikaans nie toegelaat is om dit by te woon nie” – volgens Izak de Vries se verslag (LitNet, 13.10.2020). Le Cordeur het voorheen (doelbewus) valslik beweer dat hy nie toegelaat is om die monument-inwyding by te woon nie.

    Op De Kock se bewering het ek op 13 Oktober soos volg gereageer: “Chantelle de Kock, die kurator van die Afrikaans Museum, beweer ‘dat die opening van die Taalmonument 45 jaar gelede omstrede was omdat die meeste sprekers van Afrikaans nie toegelaat is om dit by te nie.’ Dit is inderdaad so dat die oorgrote meerderheid Afrikaanssprekendes, wit en bruin, nie by daardie gebeurtenis teenwoordig was nie. Maar wat sy waarskynlik bedoel, is dat bruin mense nie by die opening toegelaat is nie. Dit word egter weerspreek in ‘Die Afrikaanse Taalmonument: Van konsep tot gestalte,’ ‘n publikasie wat op die ATM-webwerf beskikbaar is. ‘Verskeie bruin skrywers en verteenwoordigers van ander sektore van die bruin gemeenskap [is] genooi en ‘n beduidende aantal van hulle, asook groot getalle bruin skoolkinders, het die verrigtinge bygewoon’ (bladsy 8).” As skoolkind kon Le Cordeur dus, as hy wou, die gebeure eerstehands ervaar het.

    Op 15 Oktober het Leopold Scholtz soos volg op De Kock se bewering gereageer: “As ek reg onthou, was daar wel deeglik ‘n kleinerige groep Afrikaanse bruin mense by die opening van die Taalmuseum* teenwoordig.” Scholtz het dit nodig gevind om ter wille van die waarheid te reageer omdat my bostaande kommentaar aanvanklik teruggehou is en eers na verloop van sowat ‘n week gepubliseer is. By LitNet is dit geykte praktyk om lesersreaksies voor publikasie te “modereer”. Dit kan die weiering van publikasie insluit. ‘n Mindere vorm van sensurering is om kommentaar waarvan LitNet nie hou nie, dae lank terug te hou en dan by die oorspronklike datum te publiseer. Sulke kommentaar word dan min gelees omdat baie LitNet-lesers net van die jongste lesersreaksies kennis neem.

    [* Die monument teen Paarlberg en die museum in Pastorielaan in die Paarl is op dieselfde dag, 10 Oktober 1975, ingewy.]

    Ek vra my af: Waarom is Scholtz se kommentaar dadelik gepubliseer en myne, wat wesenlik dieselfde sê, word dae lank teruggehou? Kan dit geregverdig word as ‘n meningsforum, soos LitNet, wegskram van die waarheid? Des te meer as onthou word dat LitNet destyds geloods is met die voorneme dat sensuur vir hom uit die bose sou wees. In die huidige geestesklimaat kan sensuur die heil van Afrikaans en die beeld van Afrikaners ernstig benadeel. Dit is byvoorbeeld heeltemal moontlik dat die ATM-opset tans sodanig is dat die webwerfpublikasie waarna ek hierbo verwys, onttrek of aangepas kan word. Dit sou ‘n vervalsing van die geskiedenis wees.

    Ek kom reeds ‘n baie lang pad met LitNet maar sy sensuurbeleid, wat sekerlik periodiek verander, kon ek nog nooit deurgrond nie. Op dieselfde dag, 13 Oktober, toe ek bogenoemde kommentaar oor die De Kock-uitlating geskryf het, het ek in ‘n ander reaksie veel meer fundamentele kritiek op die ATM uitgespreek. Ek het verwag dat my teks moontlik deur LitNet teruggehou of geweier sou word, maar tot my verbasing is dit dadelik gepubliseer. Dit gee ‘n (realistiese) beeld van die toestand waarin die ATM verval het maar wat skynbaar geen kommer hoegenaamd by ander Afrikaansinstansies wek nie. My kommentaar op De Vries se artikel lui soos volg:

    “Daar word beweer dat die ATM-raad van agt lede verteenwoordigend van Afrikaanssprekendes is. Maar daar dien net een of twee wit mense in hierdie raad. Is dit verteenwoordigend? Op die ATM-webwerf is daar ‘n foto van die personeel. Daar is blykbaar net enkele wit mense. Is dit verteenwoordigend? Kyk na die teks en foto’s [in De Vries se artikel] hierbo. Wit mense is die uitsonderings. Is dit naastenby ‘n spieëlbeeld van Afrikaanssprekendes? My indruk is dat wit mense (doelbewus) deur die ATM gemarginaliseer word. Is dit deel van die dekolonisering van Afrikaans waarvan Elvis Saal [die voorsitter van die ATM-raad] melding maak? Is dit taalkundig sinvol om Christo van Rensburg se stelling te herhaal dat Afrikaans ‘n halfeeu voor 1652 ontstaan het, of behoort ons ons eerder af te vra of dit nie (bloot) ‘n uitdrukking van politieke byderwetsheid is nie? Wit mense het ongetwyfeld die grootste bydrae tot Afrikaans gelewer en hulle is sekerlik die lojaalste ondersteuners van Afrikaans. Die artikel hierbo wek ‘n heeltemal ander indruk.” Verwys ook Johannes Comestor se artikel: “Afrikaans: Vind daar onteiening plaas?” (LitNet 25.08.2020).

    LitNet en Rapport is die publikasies wat Kaaps as geradbraakte Afrikaans in die grootste mate bevorder en natuurlik ook Son, wat, anders as sy Engelse eweknie, in die Wikipedia beskryf word as ‘n “mixed Afrikaans-language South African tabloid.” Son is nie op Netwerk24 toeganklik nie. Hopelik dui dit daarop dat Naspers/Media24 hom darem in ‘n mate van Son distansieer. Maar behoort hierdie instansies en almal wat belang by Afrikaans het nie ernstig te besin oor hoe Engelsbesoedelde taalgebruik die toekoms van Afrikaans saboteer nie? Behoort HJMNF ‘n instansie soos die SBA finansieel te ondersteun? HJMNF se skenkings aan die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) is meer sinvol.

    Die mate waarin Le Cordeur en LitNet saamspan om Kaaps te bevorder, blyk byvoorbeeld uit ‘n onlangse artikel deur Le Cordeur: “‘n Strategie vir die insluiting van Kaapse Afrikaans by die formele skoolkurrikulum” (LitNet 19.10.2020). Ek het op 22 Oktober die volgende (redelike/gematigde) kommentaar daarop na LitNet gestuur, maar op 1 November was daar nog geen aanduiding dat dit gepubliseer sou word nie.

    “Soos dikwels voorheen is Michael le Cordeur beswaard oor die stigmatisering van Kaaps. Hy beklemtoon graag dat Kaaps ‘n gelykwaardige variëteit van Afrikaans is. Wat hy nie verreken nie, is die groot Engelskomponent in Kaaps. In hierdie opsig is Kaaps nie net sulke goeie Afrikaans soos die ander variëteite nie – veral nie so gesuiwer van onnodige Engels soos Standaardafrikaans nie. Engelsbesoedelde Kaaps stel ‘n slegte voorbeeld wat al hoe meer deur ander Afrikaanssprekers nagevolg word. Die uiteinde kan wees dat Afrikaans as ‘n taal wat duidelik van Engels onderskeibaar is, tot niet gaan. Kaaps kan nie gestandaardiseer en as ‘n skoolonderrigtaal erken word terwyl enige Engelse woord deel van sy woordeskat is nie. Wat nodig is, is dat alle Kaapssprekers en alle ander Afrikaanssprekers aangemoedig word om hulle taal van onnodige Engelsinvloed te suiwer. As in Kaaps op sy nie-Engelse taaleie gekonsentreer word, kan die stigma beëindig, dit makliker gestandaardiseer en ‘n erkende skoolonderrigtaal word. Die voortbestaan van Afrikaans sal dan veel beter gedien word as wat tans die geval is.” Op grond waarvan sou die LitNet-redaksie dink dat lesers teen hierdie opmerkings beskerm moet word?

    Die lakmoestoets vir ‘n Marais-fondstrustee is of hy/sy Jan Marais se wens, dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels aan die US mag beklee nie, onderskryf. In hierdie opsig het Le Cordeur homself gediskwalifiseer. Hy het onomwonde verklaar dat die verengelsing van die US by hom “geen hartseer” wek nie (LitNet 13.11.2015). Daar kan geen twyfel wees dat so ‘n houding lynreg teen Jan Marais se wense ingaan nie. Die beginsel wat Marais vir sy befondsing van die US neergelê het, behoort ook vir skole te geld. Net skole wat eentalig of hoofsaaklik Afrikaans is, behoort deur HJMNF finansieel ondersteun te word. Skole behoort vooraf deur HJMNF gewaarsku te word dat sodra Engelsonderrig groter afmetings as Afrikaansonderrig aanneem, sy finansiële ondersteuning beëindig sal word. Op hierdie manier sal die heil van Afrikaans ten beste gedien word.

    Maar ook in hierdie opsig ondermyn Le Cordeur die wense van Marais. In Le Cordeur se boek, Halala Suid-Afrika (2019 – Praag 4.04.2020), is daar ‘n artikel met die opskrif: “Is ons ‘n hindernis vir hulle wat wil leer?” (bl 72-76), wat op 6 Desember 2009 in Rapport gepubliseer is. Daarin verkondig Le Cordeur die ANC-regime se beleid waarvolgens skole rasgeïntegreerd moet wees. Dit beteken in die praktyk onder meer dat skole eentalig Engels maar nie eentalig Afrikaans mag wees nie. Engelse skole sluit glo niemand uit nie terwyl Afrikaans as onderrigtaal glo wel sommige leerlinge, veral swartes, uitsluit.

    Le Cordeur verwys na die Hoërskool Ermelo wat van ‘n uitsluitlik Afrikaanse skool in ‘n tweetalige skool (Afrikaans en Engels) getransformeer is, met as bonus dat dit nou ook swart leerlinge het. Soos hier bo aangetoon, beteken dit dat die Hoërskool Ermelo spoedig/mettertyd oorwegend Engels en swart sal wees. Hierteen het sowel Le Cordeur as sy geliefde ANC geen beswaar nie. Dit is immers ook die pad wat die US en al die eens Afrikaanse universiteite met die seën van Le Cordeur en die ANC-regime loop.

    Aan die begin van hierdie eeu was Le Cordeur ‘n omgangsinspekteur vir skoolonderwys in die Stellenbosch-omgewing. Die Laerskool AF Louw was ‘n eentalige Afrikaanse blanke model C-skool. Le Cordeur het voorgestel dat die skool begin om elke jaar in graad R 40 swart Engelse leerlinge in te neem, wat dan jaarliks na die volgende graad opskuif. Ná agt jaar sou daar agt swart Engelse klasse van graad R tot 7 wees. Teen die einde van 2009 het hy triomfantelik en oordrewe aangekondig: “Die leerlingtal het gestyg van 250 Afrikaanse leerders na 500 meertalige kinders. Afrikaanse leerders se Engels het drasties verbeter. En 250 Xhosa-kinders en hulle ouers [!] is nou Afrikaans magtig” (75). Hy noem dit ‘n “wen-wen oplossing” (74).

    Uit die getal leerlinge kan afgelei word dat die skool in 2009 helfte wit (en bruin) en Afrikaans en helfte swart (en bruin) en Engels was. Le Cordeur vind dit wonderlik dat die druk op klaskamerruimte in die Primêre Skool Ikaya in die swart woonbuurt Kayamandi op hierdie manier verlig is. “‘n Slag [is] geslaan vir Suid-Afrika; meer nog vir Afrikaans. Deur konstruktief saam te werk met die owerhede is Afrikaanse onderrig aan AF Louw verseker” (75). Een van die redes wat Le Cordeur vir skooltranformasie aanvoer, is dat “so baie kinders met ‘n leë maag skool toe kom” (73). Hy verduidelik egter nie hoe die verengelsing en verswarting van die Laerskool AF Louw ‘n bydrae lewer om hierdie probleem op te los nie. Desnieteenstaande beweer hy dat almal met hierdie (briljante) voorstel van hom tevrede gestel is; dat almal gelukkig is (76).

    Maar hoe lyk daardie skool deesdae, elf jaar later? Kyk op die skool se webwerf op die internet. Die skool is getransformeer van ‘n eens blanke skool na ‘n skool vir bruin en swart leerlinge. Van graad R tot 7 is daar drie klasse vir elke graad. Op elke vlak is daar een Afrikaanse en twee Engelse klasse. Met ander woorde, binne ‘n dekade het die Afrikaans/Engels-verhouding van helfte-helfte na tweederdes Engels en ‘n derde Afrikaans verander. Het Le Cordeur ‘n slag vir Afrikaans geslaan, soos hy in 2009 beweer het? Het die Le Cordeur/ANC-transformasie Afrikaansonderrig aan daardie skool verseker? Dit is vir my duidelik dat daardie skool dieselfde pad as ander eens Afrikaanse skole en universiteite loop; dat Afrikaans progressief uitgewis word. Dit toon weer eens dat Le Cordeur en die ANC-regime nie met blanke (veral Afrikaner- en Afrikaans-) belange vertrou kan word nie.

    Die Laerskool AF Louw-sage toon nogeens dat Le Cordeur nie ‘n trustee van HJMNF behoort te wees nie. As opvoedkundige tree hy (in groot mate) as hekwagter op wanneer HJMNF oor finansiële ondersteuning aan veral (eens) bruin skole besluit. Omdat die Laerskool AF Louw deesdae oorwegend ‘n Engelse skool is, behoort dit nie (meer) deur HJMNF ondersteun te word nie. Die skole wat tradisioneel bruin en Afrikaans was, verengels baie vinniger as die tradisioneel Afrikaanse blanke skole. Dit is omdat bruines in (baie) groter mate as blanke Afrikaanssprekendes Afrikaansdislojaal is, insluitende die Moslems van byvoorbeeld die Bo-Kaap, wat deesdae polities byderwets maar verkeerdelik as die bakermat van Afrikaans verheerlik word. Die hedendaagse oorwig van Engels aan die Laerskool AF Louw is (waarskynlik) nie bloot aan die toeloop van swart leerlinge te wyte nie maar ook weens bruines wat toenemend verkies om in Engels skool te gaan.

    Een van my medestryders vir Afrikaans het onlangs die volgende gedagte in die midde gelê: Is die bruines steeds die meerderheid Afrikaanssprekendes? Die antwoord hang deels af van of Kaaps as ‘n variëteit van Afrikaans of eerder (en myns insiens tereg) as ‘n tussen- of brouseltaal beskou word. Die punt is dat die stadium in die nie te verre toekoms bereik kan word dat blankes die meerderheid Afrikaanssprekendes sal wees. Juis daarom moet daar jaloers oor die idiomatiese gehalte, die wesenlik nie-Engelse aard, van Afrikaans gewaak word.

    Op 21 Oktober 2020, die dag toe La Vita se onderhoud met Meaker gepubliseer is, het ek soos volg aan HJMNF geskryf: “Geagte mevrou Erna Meaker, Ek skryf na aanleiding van die koerantonderhoud met u wat vandag gepubliseer is. Ek het dit by meer as een geleentheid sonder sukses onder die aandag van u voorganger [Niel Krige] gebring dat dit vir my heeltemal onaanvaarbaar is dat Michael le Cordeur ‘n trustee van die JMNF is omdat hy hom oopenlik ten gunste van die verengelsing van die Universiteit Stellenbosch uitgespreek het. Iemand anders behoort as trustee vir byvoorbeeld kontak met skole vir bruines aangestel te word.”

    Op 28 Oktober 2020 het HJMNF-sekretaresse, Henét de Villiers, soos volg aan my geskryf: “Beste Professor, Dr Michael le Cordeur lewer waardevolle insette as Trustee. Sy e-pos-adres is op die US se webblad. Ek stel voor dat u met hom u argwaan hanteer. Ongelukkig kan/gaan ons nie as tussenganger optree nie.” Argwaan is nogal ‘n groot woord vir ‘n sekretaresse om te gebruik. Agterdog of wantroue word bedoel. Dit is duidelik dat daar by HJMNF skynbaar geen of bloedweinig begrip is vir waaroor dit hier gaan. Dit is juis die Le Cordeur-insette wat met (groot) omsigtigheid benader behoort te word. Dit sou geen sinvolle doel dien as ek my besware privaat onder Le Cordeur se aandag bring nie. Dit is HJMNF-trustees wat standpunt moet inneem. Die bostaande uiteensetting kan hulle hopelik help om oor die rol van HJMNF te herbesin. Dit gaan by uitstek om Jan Marais se wense en die heil van Afrikaans.

    Dit is die dure plig van HJMNF-trustees teenoor Jan Marais om nie, soos die Afrikaansinstansies wat ek hier bo noem, voorkeur aan byderwetse politieke oorwegings bo die belange van Afrikaans en die Afrikanerdom te gee nie. Hoekom voel dit vir my aljimmers asof ek ‘n stem roepende in die woestyn is? Dit is my oortuiging dat wat ek skryf kwalik sonder meer as bog verwerp kan word. Ek put my motivering om met die stryd ten behoewe van Afrikaans en die Afrikanerdom voort te gaan uit die volgende woorde van James Anthony Froude: “Even when a cause is lost utterly, and no rational hope remains, I will still go down, if it had to be so, with my spirit unbroken and my face to the enemy” (Praag 11.07.2020).

  • Leon Lemmer: Afrikaners bestempel as onfatsoenlike mense

    Leon Lemmer: Afrikaners bestempel as onfatsoenlike mense

    Andrew Harding, ‘n Brit, is sedert 1991 ‘n joernalis. Hy het eerstehandse kennis van baie lande, insluitende talle Afrika-lande. In 2009 het hy die BBC News se Afrika-korrespondent geword. Harding woon in Johannesburg. In 2018 is die volgende boek van hom gepubliseer: The mayor of Mogadishu: A story of chaos and redemption in the ruins of Somalia (298p, Kindle $13,79). Onlangs het nog ‘n boek van hom verskyn: These are not gentle people: A true story (Johannesburg: Picador Africa, 2020, 236p; Kindle $13,00). Hierdie boek is die onderwerp van hierdie rubriek. Normaalweg lees ek nie fiksie nie, veral nie speur- of misdaadverhale nie. In die nuwe Suid-Afrika het ons immers met ‘n oordaad misdaad te make. Daar is oorgenoeg berigte oor misdaad in die massa-inligtingsmedia. Hierdie boek is egter nie misdaadfiksie nie. Dit is op werklike gebeure gebaseer, soos in die newetitel aangedui.

    Daar is rede om die BBC ideologies net so min soos die SABC te vertrou. In hierdie verband kan verwys word na die boeke van Robin Aitken, Can we trust the BBC? (2013, 181p; Kindle $14,16) en The noble liar: How and why the BBC distorts the news to promote a liberal agenda (2020, 237p; Kindle $11,49) en David Sedgwick, BBC: Brainwashing Britain? How and why the BBC controls your mind (2018, 395p; Kindle $3,97) en The fake news factory: Tales from BBC-land (2020, 374p; Kindle $6,06). Ideologies is daar ‘n gaping tussen die oortuigings van baie Afrikaners en wat deur die SABC, MultiChoice en Naspers se Media24-publikasies aangebied word. Insgelyks verskil baie luisteraars en kykers in Brittanje en elders in die wêreld met die siening of menings wat deur die BBC versprei word.

    Tydens die blanke bewind in Suid-Afrika het buitelandse joernaliste ‘n slegte reputasie by veral Afrikaners gehad. Hulle het onrus gestook, plaaslike gebeure verwronge – gewoonlik baie slegter as wat hulle was – voorgestel en hulle feitlik deurgaans vir ‘n swart politieke bewind beywer. Nadat diesulkes die land en sy inwoners onberekenbare skade berokken het, het hulle na hulle lande van herkoms verkas. Wat vir buitelandse joernaliste van belang was, was om hulle werkgewers te plesier en gewetenloos hulle eie loopbane te bevorder. Objektiwiteit en die ewewigte aanbieding van feite was nie hoog op die agenda nie.

    Daar is dus rede om Harding se boek skepties te benader. Des te meer omdat die titel op Afrikaners betrekking het. Die vrou van ‘n Afrikanerboer, wat moordverdagte nommer 1 in hierdie boek is, het ‘n Skotse ma (Kindle 2731). Daar is dus ‘n mate van afstand tussen haar en egte Afrikanerboervroue. Dit is by haar wat die gedagte opkom om Boere/Afrikaners te karakteriseer soos in die boektitel weergegee: “These are not gentle people” (2803). Sy hou nie van haar skoonpa se “old-fashioned sterness – the cruelty of it” nie (2754). Deesdae mag nieblankes eintlik nie op ‘n soortgelyke ongunstige manier gekarakteriseer word nie.

    Harding se boek word as nie-fiksie aangebied. Dit handel oor twee swartes wat na bewering op ‘n plaas by Parys in die Vrystaat deur ‘n groep Afrikanerboere vermoor is. Dit is by hoë uitsondering dat blankes swartes vermoor. Die teenoorgestelde gebeur dikwels. Enersyds kan daar geredeneer word dat so ‘n gebeurtenis (wit op swart moord) juis daarom nuuswaardig is. Andersyds kan sulke publisiteit as deel van die hedendaagse (haat)veldtog teen blankes, veral Afrikaners, beskou word. ‘n Mens kan jouself afvra: Waarom skryf buitelandse joernaliste nie met dieselfde ywer en oortuiging oor die vlaag plaasmoorde op blankes, veral Afrikaners, nie?

    Wanneer ‘n buitestander oor Suid-Afrika skryf, kan dit die voordeel van groter objektiwiteit hê; dus dat die verslaggewer in mindere mate emosioneel betrokke is. Maar dit kan ook gebeur dat buitelandse stereotipes die relaas deurslaggewend beïnvloed. Wat in Harding se guns tel, is dat hy swart Afrika in redelike mate ken, dat hy reeds bykans ‘n dosyn jare in Suid-Afrika woon en goed oor plaaslike gebeure ingelig is. Hy is lank genoeg hier en het genoeg insig om skepties oor byvoorbeeld die ANC te wees. Hy verwys na ‘n “fractured country” (3084), dus ‘n land wat, soos ons weet, die ANC tot in die grond wou afbreek ten einde die politieke mag te bekom. Ná 1994 sou die ANC-regime met die heropbou van die land begin. In werklikheid was en is daar in vele opsigte eerder agteruitgang en kroniese verval. Byvoorbeeld: “Parys still felt like an optimistic place; not like so many of those inert, half-deserted farming towns which seemed to have had the life relentlessly sucked out of them for the past two decades” ( 2260). In die boek word (sarkasties) hierna verwys deur die siening van een van die blanke regsgeleerdes op te haal: “The genial conviction that South Africa, and the world at large, was going to the dogs” (1570).

    In sy “Author’s note” aan die einde van die boek skryf Harding “I’m not taking sides” (3049). Sy status as buitestander word ook erken toe een van die betrokkenes hom met “Hello, Englishman” groet (3049). “I’m an outsider, a stranger poking around, trying to understand a community wrestling with painful divisions” (3052). “I was looking for a subtler tale – one that could capture some of the deeper complexities and challenges of modern South Africa” (3055). “Parys may well be the nearest thing I’ve come across to a microcosm of South Africa” (3064).

    Harding het hierdie projek met groot toewyding deurgevoer. “I have visited Parys and Tumahole [the black township] more than a hundred times” (3061). Hy het onderhoude met talle van die betrokkenes gevoer. “I wanted to write a piece of narrative non-fiction, constructed entirely from the raw material I’ve gathered, enabling all those involved in a painful, tortuous tale to tell it from their own perspectives” (3066). Maar dit lyk asof al wat ‘n swarte is meer guns as blanke regsgesindes in sy oë vind. Hier onder word regsgesindes gekke (“fools”) genoem.

    Terwyl ek die boek gelees het, het ek afgekom op stellings, bv oor die gemoedstoestande en motiewe van mense, wat kwalik aan die outeur bekend kon wees. Maar dit was (meesal) vertolkings wat geredelik aanvaarbaar was. Harding erken dat sy mededelings deels gebaseer is “on people’s memories, on first or second-hand accounts, and have been reconstructed and woven into a work that inevitably involves elements of subjectivity and even artistic license” (3078). Daar is ongetwyfeld heelwat kosmetiese byvoegings. Myns insiens is dit die enigste manier waarop hy ‘n geronde, onderhoudende relaas kon lewer. Hierin het hy uitmuntend geslaag. Ek het my verwonder aan die bekwame manier waarop hy die inligting in vloeiende teks gesistematiseer het. Maar dit sou interessant wees om kommentaar oor die boek te kry van mense wat intiem by die saak betrokke was.

    Ek het hierdie boek met die nodige omsigtigheid benader. Daar is elemente wat my gehinder het. Harding verwys na ‘n “rundown farmhouse” (75), ‘n “stout” boervrou (75), ‘n “stout” boer (197), ‘n ander een wat “portly” is (2303), “a farmer … haul himself and his stomach out of a white pickup” (203), daar is “four well-fed [Afrikaner] men” (316) wat ook beskryf word as “overgrown schoolboys in their shorts and short-sleeved shirts, big hands clasped … beneath an undulating range of stomachs” (322). Oor een van hulle word later geskryf: “his stomach drooping between his legs” (955). Geeneen van die swartes word so negatief beskryf nie. Een van die ander beskuldigdes het hom skuldig aan “fights in town, drunk driving” gemaak (326). Laasgenoemde twee Afrikaners word beskryf as: “A couple of characters with a reputation as local scoundrels and lousy farmers, always making excuses, and always [!] drinking and fighting” (958). ‘n Mens kan sulke beskrywings as (oordrewe) stereotipering beskou. Maar hulle kan (in ‘n mate) waar wees. Minder oortuigend is “two [drunk] white men beating a black man” (507) om ses-uur in die oggend in ‘n straat in Parys. “This instinct to punish, to klap the blacks” (510). Die Indiër-landdros dink: “This was … a very, very, very racist town” (513).

    Wat oortuig, is wanneer ‘n Boervrou, gedagtig aan familie in Nieu-Seeland, dink: “Maybe it was time to abandon the farm, and South Africa” (249). Aan haar man sê sy: “I don’t see any future. It’s not going to get any better. I just want to go to a place where it’s safe for the children – where I know they’ll have a future” (252). “They were just trying to be good employers in a country where race, and wealth, and language, and history made everything … so damned complicated” (280).

    ‘n Swart huishulp werk “always for white bosses. Since from when we were slaves” (137). Haar man werk as ‘n “garden boy … She knew ‘boy’ was a deliberate insult, but it wasn’t her language … they [were] … indignities that mostly seemed easier to shrug off” (141). ‘n Swart man sê: “A black person’s life is cheap, even in his own country” (538). “Apartheid has created monsterism” (541). Ook: “Parys is not for blacks. We are not welcome here – we are not treated as human beings” (597). Hier skryf die outeur uit die oogpunt van swartes. Hy het van ‘n swart tolk gebruik gemaak om inligting van die swartes te bekom (3088).

    Die landdros in Parys is “a slim Indian woman” (312). “She came from an energetic family and had been an ambitious student” (348). In die boek word sulke vleiende beskrywings nie vir Afrikaners gebruik nie, maar dit is moontlik dat wat van hierdie Indiër gesê word, waar kan wees. Uiteraard word ook die volgende waarheid genoem: “During the apartheid era people like her … had not been allowed to live [in the Free State]” (351). “She had a new boyfriend, a white man, an Afrikaner” (513). Waarvan hierdie Indiër hou, is “he didn’t watch rugby, or obsess about Afrikaans music or movies, or braaiing, or any of the other defining traits of so many of the white men in this town” (519). Dit klink na die stereotipering van Afrikaners.

    Oor die hoërskool in Parys skryf Harding: “[The] classes were mostly segregated by language, which meant the races were still nudged apart” (866). “The high school … is no longer segregated in the old-fashioned sense, but the class photos in the dark hallways reveal the extent to which language now performs a similar function. Afrikaans for the whites. English for the blacks. Many of Tumahole’s new elites – politicians, civil servants, teachers, police – send their children here to be educated by what remains an exclusively white teaching staff, something which the current headmaster suspects may be ‘part of the appeal’”(1615). Inderdaad.

    Die swartes verkies dat hulle kinders blanke onderwysers het omdat hulle goed gekwalifiseerd en meesal toegewyd is en daagliks voorbereid en betyds vir hulle klasse opdaag en naskoolse pligte deeglik uitvoer. Wat taal betref is die Afrikaanssprekendes sekerlik op onderrig in hulle moedertaal geregtig. Die swartes verkies uit eie keuse Engels as onderrigmedium. As dit apartheid in die klasse veroorsaak, behoort die Afrikaanssprekendes nie daarvoor verwyt te word nie. Rasse-integrasie sou nie noodwendig beter akademiese of sosiale resultate lewer nie. Tradisievastheid kan ‘n bate wees. Die primêre skool op Parys dra steeds die naam HF Verwoerd (1618). Hierdie skool is ‘n sieraad – kyk die webtuiste.

    Mettertyd het die outeur my nogtans in ‘n beduidende mate van sy bona fides oortuig en het die boek ‘n meevoerende en aangename leeservaring gebied. Dit was eintlik ‘n onbegonne taak om deurgaans tussen feit en fiksie te onderskei. Dit is die verhaal van ‘n (vermeende) aanval laatmiddag op 6 Januarie 2016 op ‘n bejaarde Boer deur twee swartes wat geld geëis het. Die Boer word beseer, maar nie ernstig nie. Die Boere in die omgewing reageer op sy alarm. Hulle vang die swartes en rand hulle aan. Die Boere se gedrag is onder meer beïnvloed deur die wrede moord enkele jare tevore op ‘n blanke egpaar wat ‘n winkeltjie op een van hierdie plase bedryf het. Suid-Afrika is “a country where farmers had every reason to feel under threat” (2780). Die polisie kom die twee aangerande swartes dieselfde aand haal. Dit is moontlik dat hulle op pad na Parys verder beseer is. Albei sterf en vier Boere word voor die hof gedaag. Later kom nog twee beskuldigdes by. Die hofsaak sloer jare lank. Uitspraak is eers op 8 Mei 2020 gelewer (2809) en vonnisoplegging was vir Augustus 2020 geskeduleer (2921).

    Die ANC-regime wil alles dikteer wat in Suid-Afrika gebeur. Wat Harding duidelik aantoon, is die hedendaagse politieke inmenging in regssake. Die ANC het met toesprake ‘n politieke demonstrsasie van die een swarte se begrafnis gemaak (526) en die EFF van die ander swarte s’n (538). Oor eersgenoemde: “The event was being broadcast live on SABC and some local politicians – and one or two national figures – were there to attend. Selected dignitaries stepped forward to comment on the killings and to condemn white racism” (583).

    Van die grootste bates van die boek is dat dit aantoon hoe verpolitiseerd die regstelsel sedert 1994 geword het; hoe dit ooreenkomstig die wense van die ANC teen blankes misbruik word. ‘n Regsgeleerde vir die aangeklaagdes se siening is:

    “This case was about politics. Pure and simple. White farmers were under attack in South Africa, and not in some random, criminal way. Not at all. It was an organised campaign to get them off the land, to blame them for the failures of the ANC government” (1588).

    Daar word verwys na ‘n ander hofsaak in Coligny oor ‘n 16-jarige swarte wat na bewering sonneblomsaad op ‘n plaas gesteel het en dood is toe hy van ‘n bakkie afgeval het. Twee blanke mans is van moord aangekla. “The authorities were still investigating the incident when senior ANC politicians … told the crowds … this was a race crime and white South Africans needed to understand that they were all visitors in this country” (1883). Die weerklank wat die Coligny-saak in blanke geledere in Parys gehad het, was “that [ANC] politicians were, as usual, trying to whip up racial hatred in order to deflect attention from their own spectacular failings. The ANC never bothered to visit white farmers who’d been attacked” (1892). Onlangs was daar ‘n uitsondering hierop by Senekal.

    Die swart aanklaer “intended to charge all four [of the original] accused with premeditated murder” (338). Hy het ook borgtog teengestaan. Die Indiër-landdros is nie Afrikaans magtig nie en verwag dat almal by haar Engels moet aanpas eerder as wat sy by haar werkomgewing aanpas (357). Maar die plaaslike blankes “had … come to accept this young Indian woman as part of the furniture” (504). In die hofsaak word van ‘n tolk gebruik gemaak (2158). Buite die hof is daar ‘n skare swartes, ANC- en EFF-ondersteuners (597), wat sing: “Shoot the Boer! Shoot the farmer!” (594). Apart is daar ook ‘n groep Afrikaners wat “Die Stem” sing en die Transvaalse Vierkleurvlag laat wapper (610). Hulle vertoon “posters claiming that white farmers were victims of an ochestrated genocide” (610). ‘n Plaaslike dominee het glo gewapende blanke regsgesindes oorgehaal om nie moeilikheid te veroorsaak nie (2768).

    Uit Pretoria meng die ANC-regime van ‘n hoë vlak af in. Die Valke, die direktoraat vir prioriteitsmisdade, raak betrokke. Die plaaslike blanke polisie word nie in ANC-geledere vertrou nie. “In Parys the remaining white officers knew they just had to knuckle down and remember their pensions” (705). Hulle is glo “too ready to see the whole thing as a collective beating gone wrong, rather than as the brutal race crime” soos die ANC dit beskou (665). ‘n Kaptein van Duitse afkoms lei die Valke se ondersoek, bygestaan deur sy hoof in Bloemfontein, ‘n kolonel van gemengde afkoms: “Indian, and a little German” (711). ‘n Dosyn Valke het op Parys toegesak. Spoedig word ‘n blanke polisiekaptein tot ‘n mede-beskuldigde verklaar.

    “The Hawks were under pressure, maybe even big political pressure” (847). Die Valke intimideer die swart plaaswerkers en rand hulle selfs aan ten einde inkriminerende verklarings teen die beskuldigdes te kry. “They had statements from more than a dozen black farmworkers” (922). Die Valke het ook die telefoongesprekke van (sommige van) die beskuldigdes afgeluister (2089). Die Afrikaners beskou die hofsaak as deel van “a rotten system that was trying … to scapegoat the white farmers” (919). “The Hawks weren’t interested in investigating the farm attack. It was typical. They only got excited when it was a white attacking a black, never the other way around” (966).

    Toe die voorverhoor in Maart 2017 hervat, was daar ‘n nuwe aanklaer, “an unexpectedly senior one. JJ Mlotshwa was a deputy director in the National Prosecuting Authority, sent to Parys from Pretoria. For a simple bail hearing. It was unheard of. The clearest sign yet that this case was now being watched closely at the highest levels” (930). Mlotshwa is voorheen weens wangedrag van die rol van regspraktisyns geskrap maar is later deur die ANC-regime in hierdie pos herontplooi (2918). Die ANC se Jeugliga het klagtes oor die Indiër-landdros ingedien. “So had other people in the party. She needed to watch her step” (933). Die aanklaer vra dat sy haar as voorsittende beampte verskoon. Sy moes later plek maak vir ‘n ander landdros, Ronnie Mguni. Nog later het sy as landdros bedank “for the sake of her sanity” (2266). By een van die verhore “the new magistrate was late arriving. It was almost noon before the families headed inside to the courtroom” (1490). Die aanklaer het weer borgtog teengestaan vir die “brutal and diabolical murder” (1021). Hierdie keer het dit gegaan om borgtog vir twee blankes wat as beskuldigdes bygevoeg is. Borgtog is toegestaan.

    Mettertyd ontwikkel daar tweedrag tussen die aangeklaagdes en ander blanke betrokkenes. Met die staatsaanklaer word ooreengekom dat ses van hulle staatsgetuies sal word (1646), wat ses beskuldigdes laat. Die beskuldigdes het almal onskuldig gepleit. Die beskuldigdes was oortuig daarvan dat omkopery plaasgevind het en beskou die staatsgetuies as “joiners” (2060). In die strafsaak, wat in Mei 2017 begin het, tree ‘n Afrikaanssprekende blanke vrou as regter op. Dalk het die staat die sterkte van sy saak oorskat. ‘n Advokaat vir die verdediging het van die regter gesê: “He liked this judge, respected her, but these days South African judges – especially the white ones – were wary about how they deal with the state, afraid they’d be accused of bias, and as a result didn’t intervene nearly as much as they should” (2039).

    Die forensiese beampte kon aspekte van sy nadoodse verslag oor die twee swartes nie bevredigend in die hof verduidelik nie. Nalatigheid van die polisie en die hospitaalpersoneel kon tot die dood van die twee bygedra het. Hulle dood is dus nie noodwendig deur die beskuldiges en sommige van die staatsgetuies veroorsaak nie. Daar was ook naam- en dus identiteitsverwarring oor die twee dooies. Die staat se saak het dermate uitmekaar geval dat vier van die ses beskuldigdes nie getuig het nie maar bloot erken het dat hulle die twee swartes aangerand het (2515). Terwyl daar op die uitspraak gewag is “another white farmer had … been killed in the neighbourhood … the 24th local victim of a farm murder” (2783). Op die internet “whites … muttered, online, about the good old days in Rhodesia and clamoured for the world to acknowledge a genocide being waged against white farmers. Why did people only make a fuss when blacks were being killed?” (2787).

    Maar daar is Afrikaanssprekende blankes met ‘n ander siening: “That kind of language was just being used to excite people, to stir up the right-wingers, to excite the sort of fools who’d come to town three years back looking for trouble during those early bail hearings, waving their old flags, clutching their rifles, and spoiling for a fight. The truth was simple – the farmers had guns and cash, and everyone knew it, and so they were tempting targets, white or black” (2793). Diesulkes “didn’t even like the term ‘farm attack’. It was just robbery, or violent robbery. Why politicise everything?” (2793). En die (swart) plaasaanvallers? Watter soort mense is hulle? Sekerlik onfatsoenlike mense. Dit is egter om dit te sag te stel. Maar selfs dít word nie in die boek gesê nie.

    Die uitspraak sou vier dae in beslag neem. Op die eerste dag het dit gelyk asof die regter nog nie haar verslag en bevindings klaar uitgeskryf het nie (2806). Daar was verdere vertragings. Dit was eers in Mei 2020, ‘n jaar en twee maande ná afloop van die verhoor (2817), dat sy tydens die Covid-19-pandemie met ‘n verkorte uitspraak vorendag gekom het (2820). Die aanklaer het gehoop op twee veroordelings vir moord en vier vir manslag (2833). Selfs die regter verwar die twee slagoffers in haar uitspraak (2830). Sy bevind daar was “an attempt to downplay the seriousness of the witnesses’ own assaults while exaggerating those of the accused” (2836). Sy bevraagteken ook die wysheid van die ooreenkoms wat die aanklaer met die ses staatsgetuies aangegaan het. “Why not just take one of them as a state witness? Or better still, put them all on trial and leave the judge to make sense of the whole mess” (2839).

    Die regter wys daarop dat die aanklaer in sy finale voorlegging aan die hof erken het “that there was no hard evidence of … direct intention when it came to the two murders … but … that they could and should have foreseen … that their violent actions might lead to the men’s deaths” (2852). Die regter bevind verder: “The state had simply ‘failed to prove common purpose between the respective accused’” (2861). Dit was dus nie “a collective assault that had led to the men’s deaths” nie (2858). Sy het verder gesê: “I am convinced that the state did not prove the counts of murder, nor the competent verdict of manslaughter – culpable homicide” (222). “But all five farmers were found guilty of … assault with intention to do grievous bodily harm. They would remain free on bail until late August [2020], when they’d be sentenced” (2921). Die polisiekaptein is vrygespreek. Die aanklaer het gesê: “The state would appeal this pathetic joke of a verdict” (2918). Die vonnis en of daar geappelleer is, word nie in die boek genoem nie.

    Wat duidelik uit die boek blyk, is hoe die hoë koste van regshulp die ses aangeklaagdes finansieel geruïneer het. Vir die ses medepligtiges wat staatsgetuies geword het, is ook baie geld aan regshulp opgedok. Dit bly vir my ‘n skande dat in die regs- en mediese professies (insluitende veeartseny) sulke buitensporig hoë fooie gehef word. Daar is minimum maar geen maksimum fooie nie. Mense in krisis kan en word soms tot die uitsterste uitgebuit. Sedert 1994 beleef die plaaslike regsprofessie ‘n bloeityd omdat daar talle hofsake oor byvoorbeeld ondoeltreffende dienslewering en korrupsie is. Dit is dikwels die belastingbetalers wat hiervoor moet opdok. Besware oor die buitensporige koste van regshulp word egter selde geopper.

    Die verpolitisering van die plaaslike regstelsel is dalk die belangrikste saak wat die boek onder lesers se aandag bring. Die blankes word sedert 1994 nie net polities benadeel nie, maar ook deur die regstelsel. Afrikaners wat hulle verset teen onreg en met reg opstandig word, soos tans in Senekal, moet bedag wees op die beduidende risiko’s wat hulle loop. Waarmee hulle te make het, is die onverkwiklike nalatenskap van die pateties mislukte NP-onderhandelinge in 1990/94.

  • Leon Lemmer: ANC-kamerade as vernietigende jakobyne

    Leon Lemmer: ANC-kamerade as vernietigende jakobyne

    Vir inligting oor die ANC as ‘n gewelddadige, terroristiese instansie is daar geen beter of meer gesaghebbende bron nie as Anthea Jeffery se People’s War: New light on the struggle for South Africa (Johannesburg: Jonathan Ball, 2014, 676p; Kindle $9,19). Dit blyk dat by verre die grootste lewensverlies onder swartes was. Die bloed wat gevloei het, was nie soseer om Suid-Afrika van apartheid (dus die blanke bewind) te bevry nie, maar by uitstek om te verseker dat die ANC so oorheersend moontlik die politieke mag bekom. Wat die ANC voorhou as ‘n bevrydingstryd was uiteindelik primêr ‘n politieke magstryd, veral gemik teen sy hoofopposisie, die Inkatha Vryheidsparty (IVP). Dat die ANC hierdie “People’s War” in 1990/94 gestook het, blyk uit die volgende: “After the 1994 election there was a dramatic decline in political violence” (James Myburgh, bron hier onder, Kindle 365).

    Vir inligting oor die ANC se politieke grondslag is daar onlangs ‘n onontbeerlike boek gepubliseer: James Myburgh se The last Jacobins of Africa: The ANC and the making of modern South Africa (Politicsweb Publishing, 2020, 262p; Kindle $11,49). Dit is die onderwerp van hierdie rubriek. Maar ek moet noem dat dit vir my uiters moeilik was om Myburgh se teks in woorde te klee omdat die onderwerpe so ineengestrengel is. Soos gebruiklik vul ek die teks aan met my eie menings. Myburgh het die aanlyn koerant Politicsweb in 2007 gestig (Kindle 231), met as leuse: “Fair, but fearless” (3). Wat daarin aangebied word, is meer konserwatief as waaraan die linkse Daily Maverick hom skuldig maak. Die teks van die boek is gebaseer op Myburgh se navorsing en sy doktorale proefskrif wat in 2007 goedgekeur is: The African National Congress under the presidency of Thabo Mbeki (1997-2002) (184).

    Mbeki se presidentskap strek amptelik van 1999 tot 2008, maar hy het eintlik van die begin af grootliks die rigting bepaal wat die ANC-regime ingeslaan het; dus ook tydens die presidentskap van Nelson Mandela (1994-1999). Mandela was in baie opsigte hoogs onprakties en gewoon onbekwaam om ‘n staatshoof te wees. Mbeki het namens Mandela politieke leiding aan die ANC-regime gegee en bv as voorsitter by kabinetsvergaderings opgetree. “It is difficult to discern any coherent philosophy within the speeches of President Mandela, the product, as they were, of many hands and minds” (1652). Mandela is veral gebruik om die openbare beeld van die ANC (en homself) plaaslik en in die buiteland te bevorder en om blanke Suid-Afrikaners, veral die Afrikaners, oor die swart magsoorname te paai deur mooi broodjies te bak. Patti Waldmeir skryf (naïewelik) in 1998 (toe Mandela die liefling van die wêreld was): “Mandela made non-racialism the new civil religion of South Africa. He spoke of giving nervous minorities a ‘silver bridge to cross’ to the new South Africa … The politics of reconciliation reigned supreme in those early days” (365). Onnodig om te sê: Die silwer is lankal gesteel en daarna die handevatbrug.

    Naspers/Media24 het reeds in 2004 ‘n ooreenkoms met Myburgh vir die publikasie van sy proefskrif aangegaan (195). Die voltooide teks vir die boek is in 2007 aan die uitgewery besorg. Een van die anonieme beoordelaars van die manuskrip het geskryf: “It would raise hackles in the ANC” (225). Uiteindelik is besluit “the book was too controversial to publish” (237). Met ander woorde, Naspers begeer skoothondjiestatus en wil dus nie die ANC aanstoot gee nie. In hoe ‘n mate Naspers sedert 1994 ideologies ontaard het, blyk uit die onlangse publikasie deur Tafelberg-uitgewery van Patric Tariq Mellet, ‘n ANC/MK/SAPK-lid, se boek, The lie of 1652 (Praag 10.10.2020). Naspers se huidige beleid, wat by al sy inligtingsmedia, bv koerante en tydskrifte, waarneembaar is, is: Die ANC moenie aanstoot gegee word nie. Maar die plaaslike blankes, veral die Afrikaners, kan maar grondig met ‘n prulboek soos dié van Mellet beledig word.

    Die feit dat Myburgh se boek ‘n teks uit 2007 is, het my aanvanklik laat twyfel of dit die moeite werd sou wees om die e-boek te koop. Nadat ek die boek gelees het, het ek tot die gevolgtrekking gekom dat dit noodsaaklike leesstof is vir enigeen wat die werklike aard van die ANC wil verstaan. In sy 2020-voorwoord skryf Myburgh: “If you wish to understand the origins of South Africa’s current predicament, one needs to study the beginnings of the evils we witness today” (266). Baie van die inligting wat hy verskaf, het nie (duidelik) uit koerantberigte geblyk nie. Myburgh verhelder die historiese, wesenlik kommunistiese, grondslae van die ANC. Die val van die Berlynse Muur in 1989 het veroorsaak dat baie van die lande wat deel van die Sowjetunie was, nie-kommunisties geword het. Die ironie is dat hierdie selfde gebeurtenis, wat FW de Klerk genoop het om onderhandelinge te begin en mandaatloos die mag aan die swartes oor te gee, tot ‘n wesenlik kommunistiese bewind in Suid-Afrika gelei het. Suid-Afrika is steeds uit pas met die wêreld; steeds nie ‘n normale samelewing nie. Ons beleef die hoogbloei van rassediskriminasie terwyl dit taboe in die res van die wêreld is.

    Volgens die HAT beteken jakobyn “vurige voorstander van die Franse Revolusie.” In die Collins World Encyclopedia (2003) word die term Jacobin, wat in die boektitel voorkom, soos volg verduidelik: “member of an extreme republican club of the French Revolution … they proclaimed the French republic, had the king executed, and overthrew the moderate Girondins … they began the Reign of Terror [October 1793 to July 1794], led by Robespierre [1758-1794]. After his execution … the club was abandoned and the name ‘Jacobin’ passed into general use for any left-wing extremist” (p 476). Toegepas op Suid-Afrika kan gesê word dat ons in 1990/94 ‘n revolusie beleef het, dat die ANC die nie-kommunistiese NP-regering omver gewerp het, dat die ANC eerder ‘n klub vir sy elite-lede as ‘n politieke party is, dat voortgesette geweld en terreur ‘n wesenskenmerk van die nuwe Suid-Afrika is en dat die ANC ongetwyfeld ‘n uiters linkse instansie is. Let ook daarop dat in die jakobyn-konteks hier bo van ‘n republiek gepraat word en nie van demokrasie nie.

    In die voorwoord noem Myburgh dat hy sedert 1997 politieke navorsing doen; aanvanklik vir die Demokratiese Alliansie (18) en van 2001 af as student aan die St Antony’s College in Oxford (65). In die boek maak hy in ruime mate van amptelike, interne dokumente van die ANC gebruik. Hy vestig telkens die aandag op die verskil tussen wat die ANC amptelik intern aan sy lede meedeel en wat openbaar gemaak word. Dit kom neer op doelbewuste misleiding van die publiek oor die ANC se beleid en motiewe (6171). “The assurances and concessions made in each stage were never meant to provide a permanent obstacle to the attainment of those longer-term goals” (82). Ek onthou dat Mbeki vroeg in die ANC-bewind gesê het dat die ANC hom nie gebonde voel aan die ooreenkomste wat daar met die NP-regering aangegaan is nie omdat die ANC toe nog nie in beheer van die land was nie. Myburgh beaam dit (1983).

    Reeds in 1997 het die ANC op sy hoofdoel besluit, naamlik “the enforcement of ‘demographic representivity’ across all spheres and levels of endeavour” (36). Jare later het FW de Klerk begin neul dat die ANC-beleid nie die letter en veral gees weerspieël waarop die NP (naïewelik) met die ANC ooreengekom het nie. Myburgh skryf: “This was a plan for mechanistically replacing white with black domination, or ‘African hegemony’ as the ANC described it. Enforcing such outcomes would also clearly require unending racial discrimination against the country’s racial minorities” (36). “The ANC was very careful to ensure that the constitution enshrined neither the ‘irrelevance of clour’ nor ‘individual merit as the criterion of privilege’ for this, it was felt, would entrench the advantages of the white minority in perpetuity” (6214).

    Wat die ANC bedryf, kan onmoontlik ‘n liberale demokrasie wees. “Liberal democracy is based upon the careful counterbalancing of the principle of majority rule, with minority rights” (3217). “Once political office was secured the ANC turned … to reshaping the state so that it too came to embody the will of the black majority” (3246). “The role of the ANC was to exercise power on the behalf of the black majority” (3270).

    Die ANC het hierdie beleid in Mandela se dienstermyn as president (1994-1999) aanvaar. Enersyds dui dit op die absolute valsheid van Mandela se bewering dat hy teen swart heerskappy gekant was. Andersyds belig dit die algehele mislukking van De Klerk se beloofde magsdeling, wat in verswelgende meerderheidsregering getransformeer is. Die ANC het beweer dat sy bevrydingstryd teen rassediskriminasie gemik was; dat dit die groot euwel in die Suid-Afrikaanse samelewing was waaraan hy ‘n einde wou maak. In werklikheid sit die ANC (verskerpte) rassediskriminasie voort, myns insiens ter groter benadeling van die land as ooit tevore, met die swartes wat buitensporig daarby baat terwyl die belange van veral die blankes uitermate benadeel word. Die doelbewuste ontheemding van die blankes het veral duidelik geword toe Mbeki met die verkondiging van sy swart Afrikaan-nasionalisme, die Afrika-renaissance genoem, begin het (77).

    Nog ‘n skandalige beleid is daarna begin: “In 1997 and 1998, the ANC implemented a policy of cadre deployment whereby party loyalists would be ushered into all centres of power in society” (42). Byvoorbeeld, die ANC “largely dismantled the ‘merit-system’ in civil service appointments in favour of a patronage-based one” (82; ook 2266). Ook dít het tydens die Mandela-bewind ‘n aanvang geneem terwyl daar dikwels voorgegee word dat dinge nie te sleg tydens die Mandela/Mbeki-era (1994-2008) gegaan het nie; dat agteruitgang eers met Jacob Zuma se presidentskap (2009-2018) begin het. Die destruktiewe gevolge van kaderontplooiing het met verloop van tyd al hoe duideliker geword.

    Tans veroorsaak kroniese ondoeltreffendheid en toksiese korrupsie/steelsug dat die land ‘n mislukte staat op die rand van algehele ineenstorting is. In die land se geskiedenis was daar nog nooit so ‘n groot konsentrasie van immoreles in hoë poste soos tans nie. Desnieteenstaande gee die ANC-regime graag voor dat hy moreel die hoë grond beklee. Tussen die ANC se nasionale konferensies is die mag in die hande van ‘n klein groepie ANC-kornuite gekonsentreer, naamlik die ongeveer honderd lede van die nasionale uitvoerende komitee, wat kwartaalliks vergader, en die ses lede van die dagbestuur of nasionale werkskomitee wat al om die ander week byeenkom (3537).

    Die ANC gee voor dat Suid-Afrika se geskiedenis eintlik eers in 1994 begin het. Hy het natuurlik goeie rede om ‘n sluier te probeer trek oor die afmetings wat sy onbeskaafde vernietigingswerk en terrorisme van 1961 af tot vóór die algemene verkiesing in 1994 aangeneem het. Die blanke politieke bewind van 1652 tot 1910 word as kolonialisme afgemaak en sedert Uniewording in 1910 as “colonialism of a special type” (94). In hierdie opsig, soos in so baie ander opsigte, was (die swartes in) die ANC afhanklik van die (ideologiese) leiding wat daar van (die blankes in) die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) uitgegaan het. “By the end of the 1980s the ANC was dominated by the SACP” (563).

    In 1962 het die SAKP op daardie “special type”-formulering besluit, asook op die “National Democratic Revolution” (NDR) (94). Met die NDR is daar sedert 1994 stadig maar seker vordering gemaak. Dit is iets waarop John Kane-Berman die aandag gevestig het (Praag 23.06.2017), moontlik vanweë beïnvloeding deur Myburgh se manuskrip (249). Min ander kommentators is bedag op die deurlopende vordering wat die ANC met sy NDR maak. Dit is ‘n voortgesette swart Afrikaan-revolusie waarin blankes per definisie al hoe minder en uiteindelik geen lewensruimte gegun sal word nie. Die jongste NDR-skuif is die onteiening sonder vergoeding van blankes se eiendom. Maar die ANC het reeds in 1988 hierop besluit (1019). “The 1994 election was a ‘breakthrough’ not a ‘settlement’” (6237). Met die eerste revolusie in 1994 het die ANC/SAKP sy voet in die deur gekry deur die regering oor te neem. Die tweede revolusie beoog die omverwerping van die kapitalistiese stelsel met sosialisme (976). Die term “sosialisme” word as ‘n eufemisme vir kommunisme gebruik. Maar dit word nie openlik erken nie. Skynheiligheidshalwe “the ANC should not publicly tie itself to Marxism-Leninism” (983).

    In 1994 het die ANC homself bedrieglik voorgedoen as “a non-racial liberal democracy” (281). Al drie begrippe wek ‘n gunstige indruk, maar al drie aansprake is vals. Volgens Mbeki “true ‘democracy’ lay not in the right of the electorate to freely choose (and change) their government, but in the ability of the national liberation movement to recognise and pursue their real and ultimate will” (3924). “Only the ANC leadership recognised, and could pursue, the real interests of the nation” (3938). Dit is kom neer op paternalisme en staatkundige sabotasie. Die kiesers bepaal nie die ANC se beleid nie. Die ANC besluit watter beleid die (ongesofistikeerde, ongeletterde, oningeligte) kiesers nodig het.

    Die ANC-regime in Suid-Afrika sou glo duidelik verskil van die swart regerings in die res van Afrika. Nadat die ANC sy mag gevestig het, was daar egter “a drift towards one-party dominance, centralised control and racially driven politics” (289). Die verraad wat in 1990/94 gepleeg is, het al hoe duideliker geword, met as gevolg: “The permanent exclusion of the white minority from any share of political power” (320); dus presies die teenoorgestelde van wat De Klerk vóór die 1992-referendum aan die blanke kiesers belowe het.

    “The NP leadership had achieved very little, in constitutional terms, from the negotiations (indeed, probably less than Ian Smith had in Rhodesia, from a greatly weaker position, in 1980)” (416). In die geval van Rhodesië is ooreengekom dat 20 blankes sewe jaar lank sitting in die Zimbabwiese parlement van 120 lede sou hê. In Suid-Afrika se geval hoef daar nie ‘n enkele blanke parlementslid te wees nie. Ian Smith (1919-2007) haal Cicero aan: “A nation can survive its fools … but it cannot survive treason from within” (The great betrayal, London: Blake Publishing, 1997, p 320). Alex Henshaw skryf: “There is no dishonour in a lost cause – the shame is with those who betrayed you” (327).

    Die reaksie van die meeste plaaslike blankes op hierdie verraad was egter teleurstellend. Myburgh skryf: “There had been very little opposition by whites either to the loss of statutory privileges – most of which had been removed by the previous [NP] government – or to the redistribution of government expenditure” (2526). “After the 1994 election there was a widespread acceptance of, or resignation to the new political order by white South Africans … Afrikaner nationalism, which had shaped the course of South African politics for forty years, ceased to be a powerful political force” (406). “According to Patti Waldmeir, the ANC were expecting far greater resistance and were surprised by the rapidity with which Afrikaners made peace with the new order” (1929).

    Myburgh verwys ook na “the rapidity with which Afrikaner power had collapsed” (422). Enersyds kan dit dui op die doeltreffendheid van die pro-ANC-propaganda van die Nasperskoerante, Engelse koerante en die SABC. Andersyds toon dit dat apartheid oordrewe anti-swart voorgestel word. Wat in Suid-Afrika ná 1994 gebeur het, is verder soortgelyk aan wat ná 1980 in Zimbabwe plaasgevind het: “A long line of opportunists attempting to climb on the bandwagon” (Smith, 359). (Die ooreenkomste is so groot dat ek ‘n plan behoort te maak om oor Smith se boek te skryf.)

    Myburgh skryf: “Within the South African context, the implementation of Afrikaner hegemony after 1948 provoked vehement opposition … The concentration of power by the ANC, however, provoked only pinpricks of dissent” (3674). Die Afrikanerdom en Afrikaans het onmeetbaar by nasionalisme gebaat. Ons heil en die heil van Afrikaans hang van die herlewing van Afrikanernasionalisme af, in direkte opposisie teen swart of Afrikaan-nasionalisme en verengelsing. Myns insiens behoort Afrikaans die enigste amptelike taal in Suid-Afrika te wees. Oor die ANC se aanhang van swart nasionalisme behoort daar geen twyfel te wees nie. Tydens die Rivonia-verhoor in 1964 het Mandela gesê: “The ideological creed of the ANC is, and always has been, the creed of African nationalism” (584).

    Sedert 1994 word daar grootliks volgens ras in Suid-Afrika gestem (296). Waarmee ons opgeskeep sit, is ‘n skyndemokrasie. “As James Madison [1751-1836] argued, a shifting majority, and the concomitant possibility of being displaced in power, was a crucial inducement to restraint for the ruling party” (428). In Suid-Afrika is daar die skandalige “majoritarian nature of the final constitution; the consentration of power at the centre; the growing weakness of parliament’s ability to place any check on the executive; the blurring of the lines between party and state; and, the increasing tendency of the ANC to dismiss the legitimacy of opposition” (445). “From its own standpoint there is nothing undemocratic in the party’s enjoying a monopoly of power within the state” (680). Nog erger: “There is no sphere of collective endeavour regarded as falling outside of the realm of politics – and which should not have to submit to the goals of the national democratic revolution” (3307).

    Ons sit met “‘totalitarian democracy’, but what this book will call Jacobin democracy” (691). “Jacobin democracy … was based upon the assumption of a sole and exclusive truth in politics … It widens the scope of politics to embrace the whole of human existence” (698). Hiervolgens val niks buite die ANC se bevoegdheid vir inmenging nie. Daar is ‘n verskil tussen ‘n “congress”, soos die ANC, en ‘n “party” – “the former being more radical and confrontational than the latter. While the party recognised the legitimacy of other political groupings, the congress claimed to represent ‘all the people’; to embody the national will” (667); dus “the democratic will of the people as a whole and particularly its black majority” (900). Maar met “the people” word meesal eksklusief die swartes bedoel. “The ANC regarded itself as synonymous with ‘the people’” (3280).

    Die ideologiese leiding wat die ANC van die SAKP ontvang, is deur veral Jode geformuleer. ‘n MK-lid, Michael Harmel, het in 1950 vorendag gekom met die karakterisering van blank Suid-Afrika as “colonialism of a special type” (773). Volgens Mbeki “the relationship between ‘the white rulers of South Africa and the non-white masses is essentially imperialistic. In a word: there are two nations in South Africa … White South Africa is a semi-independent imperialist state. Black South Africa is its colony’” (782).

    In 1954 skryf Harmel: “The economic content of national liberation in South Africa must centre on the redivision of the land and the nationalisation of the principle means of production” (791). “Very soon after, the Freedom Charter, drawn up in 1955 and adopted by the ANC as its official programme the following year, gave voice to such demands. It called for the land to be ‘re-divided amongst those who work it’; the ‘national wealth’ of the country to be ‘restored to the people’; and, for the ‘mineral wealth beneath the soil, the Banks and monopoly industry’ to be transferred to ‘the ownership of the people as a whole’” (799). Hierna is die SAKP se The road to South African freedom (1962) hoofsaaklik deur Harmel geformuleer. Onder meer word Vladimir Lenin se standpunt onderskryf: “That what the white minority had attained had been entirely at the expense of the black majority” (854).

    Mandela het in 1994 beweer: “It is the labour of black workers that has built the cities, roads and factories” (1108). Mbeki het in 1979 die swartes as “the producers of wealth” gedefinieer (1039). “It followed that the ANC-SACP were entitled to return this wealth to ‘the people’ through the expropriation of white-owned property” (1048). Eie prestasie deur blankes word sonder meer ontken. “The material wellbeing of the white minority and its political, social and economic privileges were rooted in its racial domination over, and exploitation of, the African majority and Coloured and Indian minorities” (927). Soos Lenin wil die SAKP “a dictatorship of the people” daarstel (874). “This democratic state … would suppress the former ruling classes and set about effecting a transformation of society” (884).

    Sedert 1969 onderskryf die ANC die SAKP se “programme of Africanisation in the state, economy, and educational system – which would, necessarily, require extensive racial discrimination against the white minority. At the same time then as demanding ‘equal opportunities for all’ the SACP [and ANC] insisted that in order to correct ‘the legacy of colonialism, priority must be given to the training of African and non-white specialists in every field’” (909). Die inherente rassisme van die ANC, soos blyk uit die absolute voorkeur wat aan die belange van swartes gegee word, is deur die Joodse kommunis, Ben Turok, beaam: “The movement must be … led by black leaders … it is an essential requirement if the movement is to maintain its credibility with the mass of the people” (948). Dus, die ANC is rassisties omdat sy ondersteuners rassisties is. Dit is waarom ANC-gesinde kiesers ingevolge ras stem. Maar dit is die ANC wat eens valslik beweer het dat hy ‘n Grondwet beoog waarin “racism … shall be outlawed” (1268). Die ANC se riglyne vir ‘n Grondwet “remained overwhelmingly Jacobin. Political rights and freedoms were conditional on support for the ANC’s goals” (1268). Tony Leon het voorspel: “Reverse discrimination will be accorded constitutional preference over other, perhaps more fundamental, rights” (1289).

    “The ANC Policy guidelines of 1992 stated that, ‘Management in both the public and private sectors will have to be de-racialised so that rapidly and progressively it comes to reflect the skills of the entire population’” (1304). Met die oog hierop word “racial preferences in appointments and promotions” vereis (1304). “De-racialise” noodsaak dus die uiterste rassisme. “The term ‘de-racialise’ was now used instead of ‘Africanise’, ‘non-racialism’ instead of ‘revolutionary nationalism’” (1723). “‘Africanising’ … was hardly reconcilable with the values of non-racialism. The Oxford English Dictionary defines non-racial as ‘Not involving race, racial factors, or racial discrimination’; and non-racialism as ‘The principle or practice of not discriminating on the basis of race’; while to Africanise is ‘To give an African character to; to make African; to subject to the influence or domination of Black Africans’” (1739). Waarmee die ANC besig is, is “the re-racialisation of society” (3347).

    “Affirmative action would be so powerful as to override all personal rights and freedoms as well as to supercede the specific provisions of the property clauses” (1324). As dit hoe is, beweer die ANC egter dat daar nie rassediskriminasie in die toepassing van regstellende aksie sal wees nie. “This will not be done at the expense of others, nor lead to a lowering of standards” (1594). “Affirmative action would be used not to discriminate, but simply to ensure that ‘those who were disadvantaged by apartheid in the past’ had an opportunity to catch up” (1604).

    Kort voor die 1994-verkiesing het Mandela ‘n beroep op die blankes gedoen om nie die land te verlaat nie (1585). Enkele jare later het Mbeki gesê die blankes wat wil emigreer, kan dit gerus maar doen. Die aanslag van die ANC was nie net teen apartheid gemik nie, maar ingevolge die leerstelling van “uitsonderlike soort kolonialisme” teen al die blanke inwoners. “It proceeded though to negate the contribution of white South Africans to the building of the economy, state, and society … Whites had not achieved or contributed anything other than at the expense, or through the exploitation, of the black population … The roots of the ‘historic injustice’ reached back all the way to the first white settlement in 1652” (1759). In 1995 “Mbeki stated that among the great ‘distinguishing features’ of this history were: ‘the genocidal destruction of the Khoisan, the importation of slaves from the East, the massive land dispossession of the indigenous majority’” (1766).

    Die ANC het daarop aangedring dat die finale grondwet ná die 1994-verkiesing deur die gekose grondwetlike vergadering opgestel moet word (1837). Die armsalige NP-onderhandelaars het hiertoe ingestem. Dit het meegebring dat die bepaling in die tussentydse 1993-Grondwet dat Afrikaans se status nie aangetas mag word nie, uit die 1996-Grondwet gelaat is. Die kommunistiese Jood, Joe Slovo, wat tydens die oorgangstyd in groot mate die strategie van die ANC bepaal het, het na afloop van die grondwetlike onderhandelinge gesê: “We got pretty much what we wanted … Eveything in the interim constitution can be rewritten by the democratically elected representatives of the people” (1844).

    ‘n Meer verdoemende getuigskrif vir die NP-onderhandelaars is kwalik denkbaar. Hulle het hulle deur kommuniste aan die neus laat lei. “The National Party had promised white South Africans power-sharing in the 1992 referendum, and the ANC allowed the NP to believe that this system could be enshrined in the final constitution” (1852). “The ANC ensured however that such half-promises were not, in any way, constitutionally binding” (1861). In 1992 het die ANC besluit ‘n regering van nasionale eenheid sal slegs aanvaarbaar wees “if it does not delay or obstruct the process of orderly transition to majority rule and … the parties that have lost the elections will not be able to paralyse the functioning of government” (1861).

    Die Grondwet het Mandela in staat gestel om die lede van die Konstitusionele Hof te benoem. “There was not a single person on the court who could be described as unsympathetic to the ANC” (1881). Tydens die NP-regering het dosente in die regte deurlopend kapsie gemaak teen apartheid en omtrent alles wat die regering gedoen het. Doeltreffende polisie-optrede om wet en orde te handhaaf, is verdag gemaak deur te beweer dat die land ‘n polisiestaat is. Sedert 1994 het al hierdie grootbekke stil geword. Die verpolitisering van die regstelsel word nie gekritiseer nie. “The English newspapers and universities no longer took an oppositional stance to government” (2436) – eintlik ook nie die gedrukte Afrikaanse koerante nie.

    Voorheen is ‘n LLB-graad vir aanstelling as regter vereis. “The constitution … set out no minimum qualifications for appointment at any level of the judiciary, requiring only that they be ‘appropriately qualified’” (2956). ‘n Diploma in die regte is dus voldoende en afdoende praktykondervinding word nie vereis nie (2962). In 1999 was daar 1 550 blanke advokate in Suid-Afrika en 300 nieblanke advokate (2962). Die Regterlike Dienskommissie/Judicial Services Commission (JSC), met Dullah Omar as justisieminister (1994-1999), dus toe Mandela die president was, het toegegee aan die eis “that race become the overriding criterion in the appointmemt and promotion of judges” (3036).

    “Race, therefore, becomes the main criterion, with government secure in the knowledge that most blacks aspiring to be judges are party supporters … They could be expected to ally themselves with the racial goals of the movement … The ‘ultimate objective’ was ‘that the judiciary reaches a stage when it is able to reflect the demographics of South Africa” (3055). “Overall 89 per cent of new judges appointed to the bench between 1994 and June 2004 would be black, Coloured or Indian” (3065). “It signalled the subservience of that body [JSC] to the racial agenda of the ruling party … The ANC had an in-built majority in the JSC … Furthermore … ‘it is common currency in legal circles that a de facto [ANC] caucus exists and operates in the commission’” (3044). Maar regsgeleerdes, feitlik sonder uitsondering, leef kritiekloos saam met hierdie ernstige wantoestand.

    Daar is geen duidelike onderskeid meer tussen die wetgewende en regterlike gesag nie. “The Constitutional Court … was packed with lawyers who shared the movement’s [ANC’s] worldview” (3389). Vandaar ‘ n hofuitspraak soos dié oor die taalbeleid van Free State University. “By 2004 … at least seven of the 11 judges had been ANC members before their appointment to the bench … All five of the non-black judges on the court had an ANC background” (3389). Johann van der Westhuizen was deel hiervan (2004-2016). Wat hy ook al skryf, maak nie saak hoe vergesog of dwars nie, word in Media24 se koerante gepubliseer. “The Constitutional Court … saw its central role not as the protection of racial or political minorities, but ensuring that government held to the substantive provisions of the Constitution (designed to uplift the historically deprived majority)” (3395).

    “The promise made by Mandela in 1994 that South Africa was now ‘one nation’ was displaced by the ‘two nations’ thesis. In a speech in May 1998, Mbeki described South Africa as [a] ‘country of two nations’ – the origins of which lay in ‘the arrival of European colonists in our country, almost 350 years ago” (3148). Teen 1998 was die ANC se versoeningsbeleid vergete en het sy beleid al hoe meer radikaal geword. “A ‘normal’ or ‘non-racial’ society was defined as one where every state and social institution – at every level – reflected the current demographic composition of the country as a whole” (2821). Toe is 75% swart verteenwoordiging vereis. Deesdae, weens die hoë geboortesyfer onder swartes en die invloei van (onwettige) inkommers, het daardie syfers 80%+ geword.

    “In order to advance the movement [ANC] towards these goals discrimination was encouraged. And, in order to set, and monitor, the attainment of these racial targets, race classification was reintroduced according to the old apartheid designations. As Mbeki later stated, the goal of the ANC was to ‘ensure that all levels of our society reflect the racial and gender composition of South Africa’. Equality of opportunity, or treatment, which prohibited differentiation between black and white would allow these racial disparities to endure” (2821). Die rassediskriminasie teen blankes “would continue until this ‘racist legacy of inequality’, manifested in ‘white over-representation’ across society, had been completely eliminated” (2828). Waarop dit neerkom, is dat, as dit van die ANC afhang, hierdie rassediskriminasie teen veral die blankes tot in die oneindige voortgesit sal word.

    Soos in die geval van ‘n broer wat in die tronk is, word daar nie gepraat oor die blatante rassediskriminasie wat universiteite deesdae pleeg nie. Die blankes word grootliks van die gesogste beroepe uitgesluit. In 1998 het die minister van gesondheid aangekondig “that medical schools would be obliged to implement a quota system to ensure demographic representivity in their 1999 intake of first year medical students. According to the Director General of Health, funding to medical schools would be proportional to the number of black medical students enrolled” (2828). Gaan gerus die keuringsbeleid van Stellenbosch University se mediese fakulteit op die internet na.

    Die ANC-regime het die vuil gewoonte om die plaaslike universiteite in alle opsigte tot onderdanigheid te dwing deur te dreig om hulle owerheidsfinansiering af te skaal of te beëindig. Van die universiteite se kant is daar hartlike samewerking met die ANC-regime. Daar is geen sprake van verset en aandrang op universitêre outonomie nie. In die advertensies om poste word openlik gesê dat by aanstellings voorkeur gegee sal word aan diegene in die aangewese groepe (2858), dus dat sover moontlik teen die blankes, veral mans, gediskrimineer sal word.

    “Although the ANC’s own policies had resultated in a decline in the quality of school education, it remained insistent that universities – like all other institutions in society – conform to the ‘demographics’ of society. The National Plan on Higher Education (2001) stated that ensuring that the ‘student and staff profiles progressively reflect the demographic realities of South African society’ – in both admissions and graduations – remained strategic objectives of government. It warned that if institutions did not put in place ‘equity targets’ to address black under-representation ‘or put in place clear strategies for achieving them, the Minister will have no hesitation in introducing quotas in the future’” (4220).

    “Conformity to the goal of ‘demographic representivity’ – particularly for the more prestigious degrees – required the lowering of minimum requirements for entry and the racial exclusion of many white and Indian students who were ‘overrepresented’ among the top achievers” (4304). Volgens ANC-beleid moet die aanwesigheid van swartes in sport ook demografies verteenwoordigend wees. “For two to three years, let’s not mind losing international competitions” (4381). Dit is dieselfde ANC/UDF wat vóór 1994 verkondig het dat politiek uit sport geweer moet word.

    Myburgh beweer: “Having given up power, there was no discernible decline in their [the white’s] fortunes. This powerlessness made their continued prosperity less, rather than more, tolerable for the ANC” (4405). Baie blankes lê besondere kundigheid en vindingrykheid aan die dag. Maar die blatante rassediskriminasie van die afgelope kwarteeu het groot smart in baie blanke huise veroorsaak. Wanneer ek die ná-1994-verskynsel van blanke bedelaars op die strate sien, wonder ek hoe die NP-onderhandelaars, in hulle weelderige huise, dit met hulle gewetes versoen – veronderstellend dat hulle gewetes het.

    In 1998 ‘n ANC “document rejected the notion that the state should be a ‘neutral, non-partisan entity’ and endorsed the idea that instead it should be ‘an instrument’ in the hands of the liberation movement … and used to pursue the interests of the racial majority” (3065). Dit is duidelik dat die ANC-regime sy magsposisie sover moontlik misbruik om die blankes se belange soveel moontlik te benadeel. “The apartheid state has to be destroyed in a process of fundamental transformation” (3074). Met die oog hierop is ‘n National Deployment Committee in 1998 daargestel (3090). Om die funksionering van hierdie komitee aan te help word lyste bygehou “of key positions as well as the cadres available to fill them … The ANC needed to conduct a ‘skills audit of all our cadreship’” (3108).

    As geswore Afrikanis, wat ‘n sterk anti-blanke gesindheid insluit, was Mbeki oorsensitief vir enige tekortkominge van of kritiek op swartes. In hierdie verband skryf Thomas Hodgkin: “African nasionalists have been compelled to develop their own counter-attack; to answer the myth of African barbarism and backwardness with the counter-myth of African civilisation and achievement. This answer took such forms as glorifying those African leaders who had resisted the colonial intruders and emphasising the better qualities of pre-colonial African society” (3973). By gebrek aan ‘n ander substansiële voorbeeld van ‘n vroeë beskawing in Afrika word dan na antieke Egipte verwys, wat bitter min indien enigiets met swart Afrika te make het. Mandela het ook hierdie laai in sy outobiografie uitgehaal. Hy is ook ‘n toonbeeld van verset teen die blanke bewind en word gevolglik sedert 1994 heeltemal oordrewe gehuldig. Die probleem is dat Mandela se roem berus op wat hy vernietig het; nie op wat hy tot stand gebring het nie.

    Met oordrewe retoriek het Mbeki beweer: “We the Africans, who led the ancient world in science, technology, intellectual activity and the arts, have stood by as the rest of the world moved forward while we regressed towards becoming a historical curiosity. Whereas as a continent we gave birth to all humanity, we are today seen as the least advanced of all human societies anywhere in the world. For a millennium, including the passing century, we have failed to destroy the insulting and criminal prejudice which has described the black human complexion as the very representation of everything that is sub-human within the human race” (4548). Die 21ste eeu sou glo “the African Century” wees (4563). Tot dusver is bitter min hiervan waarneembaar.

    Myburgh skryf: “In order to fully answer the myth of African inferiority, African nationalism had to find an explanation for the disparity of achievement between Europe (and her descendants) and black Africa which lent this myth its apparent plausibility. It was in this context that the idea that Europe, and her descendants in Africa, had attained their advantages through the exploitation of black Africans had such resonance” (3996). “It ascribed the present advantages of the white group to the enslavement, dispossession, and exploitation of the black majority” (4058). Afrika-nasionaliste verkies om te glo dat Afrika, vóór die koms van die blankes, ‘n paradys was. Hulle bly hunker om daarheen terug te keer, “to be ‘reborn’ to her glorious past” (4483). “The idea of rebirth was intrinsic … to African nationalist thought” (4003). Vandaar Mbeki se gewaande Afrika-renaissance, waarvan eintlik niks tereg gekom het nie en waarvan ons ook nie eens meer hoor nie. “The end of white rule in Africa had not brought the long promised, and long delayed, continental rebirth” (4738). Sonder ekonomiese voorspoed is herlewing nie moontlik nie. Voorspoed is onmoontlik as die staatskas leeg gesteel word. “Ultimately genuine equality and true recognition could only be built upon real achievement” (4752).

    Voordat in die laaste twee hoofstukke, 7 en 8, by Mbeki se berugte MIV/vigsbeleid uitgekom word, verskaf Myburgh die volgende opsomming. “The ANC needed to mobilise against the white minority after the transfer of power in order to hold ‘the [black] nation’ together … Mbeki … was driven by a passionate desire to prove that black Africans could govern successfully, and democratically, and manage a sophisticated and modern economy. Yet the policies of centralisation and deployment employed to hasten the attainment of that goal resulted in institutional decay and a drift towards authoritarianism. There was, from the beginning, a refusal to acknowledge the trade-offs that would have to be made between ‘affirmatief action’ and efficiency, Africanisation and non-racialism … When the predictable consequences of these policies became self-evident, the only way to maintain the purity and infallibility of the ANC’s ultimate purposes was to conjure up the ‘demon’ of white racism” (4765).

    Ek skryf nie in besonderhede oor Mbeki se MIV/vigs-debakel nie omdat dit van min aktuele belang is. “HIV/Aids did not fit easily into the African nationalist paradigm, which saw all the woes of the black majority as a product of colonialism and apartheid” (4786). “Aids may confirm Western racial prejudices about black Africans … The idea that Aids had originated in Africa [is] a ‘calculated racial insult’” (4798); “[ie] the thesis about the alleged original transmission of HIV ‘from animals to humans’” (6123). Die hoë voorkoms van vigs onder swartes kan die indruk wek of versterk dat swartes seksueel ooraktief of losbandig is. Mbeki het ‘n renons in enige kritiek op swartes. Hy wou nie erken dat MIV (mensimmuniteitsgebreksvirus) vigs veroorsaak nie. Hy het die oorsaak eerder in sosio-ekonomiese status gesoek (5640), bv in “poverty, malnutrition, poor sanitation and parasitic diseases” (5633).

    Hiermee het Mbeki vigslyers vrygeskel van verantwoordelikheid en die geleentheid geskep om die skuld eerder op die blankes te pak. “The idea that immune deficiency was caused mainly by poverty fitted into the old anti-colonial paradigm of the liberation movement, since poverty was a ‘legacy of apartheid and colonialism’” (6137). Op hierdie manier Mbeki “defended the dignity of the black majority, absolved the ANC of moral responsibility, and placed the blame for the epidemic back onto the ‘legacy of the past’” (6310). “Taken together, Mbeki argued, … scientific claims confirmed the racial stereotypes he believed white people held about blacks” (6130). Chris McGreal het gesê: “Mbeki is obsessed by race” (5927).

    Rusty Bernstein (1926-2002), ‘n Joodse kommunis, was die hoofskrywer van die Vryheidsmanifes van 1955, wat die grondslag van die ANC se beleid is. Ben Turok (1927-2019) het die ekonomiese beleid vervat in die manifes geformuleer. Hierna het nog Joodse kommuniste, soos Michael Harmel (1915-1974) en Joe Slowo (1926-1995), die beleid verder bepaal. Mbeki, self voorheen ‘n SAKP-lid, was sedert 1994 die hooftoepasser van hierdie beleid, wat tot op hede, wat die hoofoogmerke betref, dieselfde gebly het. Die nuwe Suid-Afrika kon dit kwalik slegter getref het as met ‘n regime soos die openlik rassistiese, ondoeltreffende en immorele ANC.

    Die ANC se oogmerk is “to transform South Africa ‘from a European outpost in Africa into an African country, with a predominantly African cultural character, and showing a face to the world that is nationally representative of its peoples’” (2876). Dit word normalisering genoem (2882). Ek is ‘n Europeër of Westerling in Afrika. Dit is vir my mooi as iets opgebou en bewaar word. Dit is vir my weersinwekkend as wat onder die leiding van blankes oor eeue daargestel is, afgebreek en vernietig word. Dit is wat die ANC doen.

  • Karel Combrinck: Haatmakers

    Karel Combrinck: Haatmakers

    Ons hoor van die môre tot die aand van ” haatspraak “, ‘n foefie wat uit linksliberale Amerika hierheen oorgewaai het. ‘n Mens kan haas nie jou mond meer oopmaak nie sonder dat jy op die een of ander manier aan haatspraak skuldig is. Haatspraak teenoor swartes natuurlik. Teen wittes kan ‘n mens maar sê wat jy wil. Wie op aarde het al soveel haatspraak ervaar as die Afrikaner? Tog is dit nie haatspraak wat in hoofsaak verantwoordelik is vir die haglike betrekkinge tussen wit en swart Suid-Afrikaners nie.

    Die meeste van ons het die een of ander tyd in ons lewe swartes geken wat ‘ n mens kon respekteer — goeie ordentlike mense op wie jy kon staatmaak en vertrou. Uit die tyd van die bosoorlog weet ons dat hulle moedige en lojale vegters en gewaardeerde kamerade aan ons kant was. ‘n Mens plaas nie sommerso jou lewe op die spel nie. Ek kan nog goed onthou die dag toe ons as jong amptenare die staatsbegrafnis vir oudpresident Jim Fouché moes reël en toe, op die laaste oomblik, dosyne tuislandleiers en hulle senior ampsdraers vir die begrafnis opgedaag het. Dít het vir ons as organiseerders hoofbrekens besorg, maar aan die ander kant was dit aanduidend van ‘n gevoel van warmte jeens die Suid-Afrikaanse regering en witmense in die algemeen..

    Hoe het dit dan gekom dat wit en swart Suid-Afrikaners mekaar vandag so te sê voor die voet wantrou en verag? Die antwoord lê natuurlik by die ANC-regime en die wittes wat hulle aan die bewind gestel het. Hulle is dié wat ons kan beskryf as die haatmakers.

    Veel skadeliker as haatspraak is die begrip haatmaak. Wat ‘n mens sê, is belangrik en het gevolge, maar meer nog as die dinge wat jy sê, is dit die dinge wat jy doen wat mense mekaar laat haat. Hoe lui die Engelse spreekwoord: Sticks and stones may break my bones but names can never hurt me. Dade weeg swaarder as woorde soos almal weet, behalwe vir die haatdraende en wraaksugtige regime.

    Wat het meer antagonisme tussen die rasse veroorsaak as die verderflike beleid van SEB oftewel Swart Ekonomiese Bemagtiging, (Black Economic Empowerment), nog ‘n Amerikaanse konkoksie? SEB beteken dat kundige en ervare witmense by die duisende uit die werkplek gerangeer is, met die gevolglike ineenstorting van noodsaaklike openbare dienste, onder meer kragvoorsiening, wat die land tot op die afgrond gevoer het met rampspoedige gevolge vir die ekonomie en daarmee saam kwynende werksgeleenthede waaronder almal ly, wit en swart . Dit gebeur natuurlik in ‘n “nuwe” nie-rassige Suid-Afrika en ten spyte van ‘n grondwet wat rassediskriminasie verbied.

    Dan kom nog daarby die misdaadontploffing waarvan, nie uitsluitlik nie, maar meesal blankes die slagoffers is. Ook hier is die oorsaak terug te voer na SEB, d.w.s. die wittes wat uitgeskakel is uit die polisiediens ten gunste van die korrupte en onbevoegde polisiediens wat ons ken.  Daarby kom nog die doelbewuste en volgehoue propaganda van die regime oor baie jare wat swartes laat glo dat wittes hulle iets skuld. Wittes is naamlik verantwoordelik vir die gemors wat die ANC-regime van die land gemaak het.

    En die ergste natuurlik, is die stelselmatige uitroei van ons mense op plase, maar ook in die stede. Geen dag gaan verby nie sonder dat daar berigte is van moorde, verkragtings en aanrandings van witmense. Of die regime hieraan aandadig is, kan ons nie met sekerheid beweer nie, maar daar is wel aanduidings dat hulle voete sleep met arrestasies en vervolgings. Vir seker is die ANC-regime aanspreeklik vir die afskaffing van die kommandostelsel wat elders op Praag en YouTube bespreek word en wat vir baie jare die veiligheid van ons mense op die platteland verseker het.

    Kom ons noem nog enkele voorbeelde van haatmaak : die ANC-bemoeienis met die aard van ons skole en universiteite en dus met die opvoeding van ons jongmense en kinders, die doelbewuste pogings tot uitwissing van ons taal, die aftakeling van ons kulturele erfenisse, die beskadiging en verwydering van standbeelde van figure wat ‘n vooraanstaande rol in ons geskiedenis gespeel het, die verdraaiing en vervalsing van die geskiedenis self (waaraan sommige blankes lustig meedoen), die feit dat ‘n boer wat ‘n bietjie te energiek betoog het na aanleiding van die moord op ‘n jong plaasvoorman, vervolg word terwyl honderde swart betogers wat links en regs moor en roof en brand skotvry uitgaan, die feit dat ‘n standbeeld in ‘n tradisioneel Afrikanerdorp beplan word vir die rampokkervrou Winnie Mandela, die feit dat ‘n weersinwekkende skepsel soos Robert McBride senior poste in die staatsdiens, waaronder die polisiediens kan beklee ten spyte van sy rekord van moord en misdaad, die naamsveranderings van ons dorpe en stede, die diefstalle van miljarde rande deur ANC-bewindhebbers uit die staatskas m.a.w. ons belastings, noodlenigingshulp aan mense wat skade gely het weens Covid-19 wat net aan swartes gegaan het, (d.w.s. die gedeelte daarvan wat nie gesteel is nie), die onteiening van grond sonder vergoeding, die beplande berowing van ons pensioenfondse om finansiële tekorte van ‘n bankrot gesteelde en wanregeerde staat te vergoed.

    Iewers moet ons die lys staak, maar daar is nog veel meer. Al hierdie aksies is op die een of ander manier bestem om witmense uit die samelewing te elimineer , dus uitdelgingshandelings. Haatspraak, al is dit so erg soos “kill the boer  kill the farmer”, kan ons nog op ‘n manier verwerk, maar die daadwerklike uitmoor van ons mense gaan die pot laat oorkook, soos so pas in Senekal gebeur het. Die las word by die dag ondraagliker en daarmee saam groei die haat.

    Enigeen met ‘n bietjie verstand en oë in sy kop behoort te kan sien Suid-Afrika is op die rand van ‘n tragedie. As daar ooit versoening tussen wit en swart Suid-Afrikaners sou kom, en ons weet, die kanse daarvoor is skraal, dan moet die inisiatief uitgaan van die ANC. Hulle regeer die land, hulle besit die mag en hulle moet die moed aan die dag lê om toenadering tot wit Suid-Afrikaners te soek. Dit kan met ‘n gesanik oor die verlede nie geskied nie. Wat vereis word, is dade wat die sake hierbo genoem, daadwerklik hanteer: Indiensneming op grond van kwalifikasies en bekwaamheid, nie op grond van ras nie, ‘n regmatige lewensruim vir ons taal, beter beskerming van ons mense veral op plase en geen onteiening van grond sonder vergoeding nie. Wat kan hulle verloor deur dit te doen, terwyl ons almal daardeur net kan wen?

  • Elma Potgieter: Ek kom van ver af

    Elma Potgieter: Ek kom van ver af

    My naam is … Afrikaans.

    Ek moet erken … ek is nie absoluut seker wanneer ek gebore is nie.

    My wortels lê verspreid van die land van die middernagson tot hier aan die suidpunt van die donker kontinent.

    Maar ek het my naam gekry op 8 Mei 1925.

    Dit beteken ek is vanjaar 95 jaar oud.

    Gelukkig word ek beskou as nog jonk – blykbaar die derde jongste Germaanse taal wat amptelike status het.

    En dis hier waar die knoop lê.

    Op hierdie oomblik in tyd geniet ek amptelike status, maar vir hoe lank nog?

    Want net ‘n naïewe of onverskillige mens sal dink dat ek vrolik, vry en onbekommerd voortleef.

    Voëlvry is nader aan die waarheid. Dit weet ek in die diepte van my siel.

    Daar is ‘n prys op my kop wat my hart soms benoud laat klop en my keel van hartseer laat pyn.

    Die prys is onberekenbaar en die gevoel op ‘n manier kruipend, ontasbaar – ‘n gevoel wat opstand in my laat opstu.

    Want dis ‘n godetaal en ‘n Godstaal wat hier tot stand gekom het – familie van die “woeste Wikings” wat gode aanbid het en Wes-Europa en Engeland geterroriseer en verower het.

    Waarom sê ek dit: Kyk na my woord: dogter. In Ysland praat my halfsuster van dottir. In Sweeds sê nog ‘n halfsuster datter. In Duitsland sê ‘n ander suster Tochter; Engels noem haar dogter daughter.

    Maar die “woeste Wikings” beïndruk ook met hulle deursettingsvermoë en gevoel vir die estetika.

    ‘n Kruisbestuiwing vind plaas met gelowiges in een lewende God en uiteindelik vestig Protestantse plaasboere, hoofsaaklik van Duitse afkoms, hulle op uitnodiging van die Nederlandse-Oos-Indiese kompanjie hulle aan die Kaap. Hulle vlug weens godsdiensvervolging in Europa eers na die Lae Lande en werk daar op plase wat nie aan hulle behoort nie – ellende vir ‘n murg-en-been-boer wat baas op sy eie plaas moet en wil wees.

    Toe aanvaar die boerevlugtelinge die uitnodiging van die Kompanjie om hul eie plase te kry en in Suid-Afrika te kom boer – maar as Vryburgers.

    Vryburgers?

    Waarom dié voorwaarde?

    Want vreemde regerings en gepaardgaande onvoorspelbare politiek het die godsdiensvlugtelinge vir goed afgeskrik van regering en regeerders.

    Hulle voorwaarde dus vir vestiging aan die Kaap van 1657 af – Vryburgers – of ons bly waar ons is.

    Hulle praat ‘n vereenvoudigde volksduitse of – dietsetaal en in Suid-Afrika vereenvoudig dit nog meer. Dit word ‘n taal wat soet klink en reguit kommunikeer.

    Dit is my ontstaansgeskiedenis in ‘n neutedop.

    Ek het gefloreer in die eenvoud van uitdrukking, gepraat deur vry mense met vryheid van beweging en van denke.

    My sprekers was vryheidsliewend en onderwerp hul doen en late vrywillig aan God en sy gebod.

    Om dit te doen waarvoor jy lief is – diere en plante te teel en te kweek onder vrye omstandighede waar jou doen en late alleenlik deur die Tien Gebooie van die Bybel voorgeskryf word, was onweerstaanbaar.

    Maar in die “Nuwe Suid-Afrika” waar Engelstaligheid afgedwing word deur alle staatsinstansies en groot korporasies met Engelse benamings “geseën” word … word almal gedwing om my óf geradbraak te praat óf my (stief)sustertaal Engels te pleeg.

    Daar is twee reaksies wat na vore kom: ‘n Voormalige joernalis Chris Louw het in 2009 na bewering sy eie lewe geneem ná uitsprake soos:

    “Ons mense is gatvol daarvoor om vermoor te word! En dan verwys ek nie net na haataanvalle in ons huise en op ons plase nie. Dit ook, ja. Maar ek praat van die listige moord op taal, kultuur, geskiedenis, waardes, selfs menswees. In die 15 jaar van demokrasie het Afrikaners bykans uit die openbare oog verdwyn. Ons deelname aan die openbare lewe word stelselmatig afgetakel om ons aandeel in die bevolkingsamestelling te reflekteer: 6%. Dit is wat ons standpunt vandag werd is.

    “`n Druippunt.”

    “Hy het Maandag om 14:07 in `n e-pos aan Tim du Plessis, redak­teur van Beeld, geskryf: ‘Ek is net gatvol. Daar’s nie sin in om voort te ploeter nie; eerder vroeër dood as later.’ Du Plessis het hom vergeefs gebel en ge-SMS.”

    Maar ek, Afrikaans, wil nie doodgaan nie – veral nie vermoor word nie.

    Die stryd om hier te kom was hewig – selfs bloedig…

    Wat word van my as niemand my meer praat nie?

    Die tweede opsie is dus: Werk en woeker.

    Werk voortdurend daaraan om ons kinders bewus te maak van my oorsprong en die wonder van die woord.

    My bestaan behels nie net kommunikasie nie. My woorde raak nie net die bewuste aan nie.

    Dit raak die kollektiewe geheue aan.

    Luister na dié gekose groep woorde:

    Dis die blond, dis die blou:
    dis die veld, dis die lug;
    en ‘n voël draai bowe in eensame vlug – dis al.
    Dis ‘n balling gekom oor die oseaan, dis ‘n graf in die gras, dis ‘n vallende traan –
    dis al.

    Ek glo nie ek hoef vir enigiemand te verduidelik waarop dié gestroopte gedig deur Jan F E Celliers sinspeel nie.

    Wat is die woord wonderlik. Wat is taal wonderlik.

    Ek, Afrikaans, is die wonderskoonste, mees vaartbelynde taal in die ganse wêreld wat teen wil en dank hier aan die suidpunt van Afrika as ‘n selfstandige taal ontwikkel het uit vele Germaanse tale.

  • Leon Lemmer: Abraham Lincoln se gesindheid teenoor swart mense

    Leon Lemmer: Abraham Lincoln se gesindheid teenoor swart mense

    Phillip W Magness is ‘n historikus wat ‘n boek gepubliseer het oor die linkse The New York Times se huidige poging tot die herskrywing van die Amerikaanse geskiedenis, naamlik The 1619 project: A critique (2020, Kindle $5,75). Dit is ‘n uiters belangrike onderwerp waarvan kennis geneem behoort te word. Ek sal daaroor skryf sodra ek Peter W Wood se boek, 1620: A critical response to the 1619 project (Kindle $22,41), wat op 17 November 2020 gepubliseer gaan word, gelees het. Van Magness, met Sebastian N Page as mede-outeur, het daar ook die volgende boek verskyn: Colonization after emancipation: Lincoln and the movement for black resettlement (Columbia: University of Missouri Press, 2011, 178p; Kindle $16,66). Dit is die onderwerp van hierdie rubriek.

    Barack Obama het ‘n foto van Abraham Lincoln (1809-1865, president 1861-1865) teen die muur van sy ovale kantoor in die Withuis gehad. By sy inhuldiging as president het Obama gekies om op Lincoln se Bybel te sweer. Hierdie Bybel het voorheen aan Martin Luther King jr behoort (Time, 4.02.2013, p 4). Dat Obama en baie swart Amerikaners, asook linkse blankes, groot simpatie met sowel Lincoln as swart mag het, word algemeen aanvaar. Vorige presidente het gewoonlik die Bybel van een van die “Founding Fathers” (George Washington, John Adams, Thomas Jefferson, James Madison) gekies.

    Weens die linkse ingesteldheid van die meeste massa-inligtingsmedia het die mening posgevat dat Lincoln, die bevryder van die Amerikaanse slawe, sy tyd vooruit was met ‘n (ongekwalifiseerde) pro-swart gesindheid. Dit is ver van die waarheid. Dit herinner aan die leuen wat deur die Slawemuseum in Kaapstad versprei word: dat die Hollanders aan die Kaap die slawe-eienaars en -mishandelaars was met die goeie Britte as hulle bevryders. Marthinus van Bart het hierdie valsheid in sy boek, Kaap van slawe (2012), uitgewys. Vir Dan Roodt se resensie: Praag 21.07.2013.

    In die Collins World Encyclopedia (Glasgow: HarperCollins, 2003) is daar die volgende opsomming oor Lincoln: “During the American Civil War [1861-1865], his chief concern was the preservation of the Union from which the Confederate (southern) slave states had seceded on his election. Lincoln strove to reunite the nation, preserve the federal government, and end slavery” (p 541) en “Emancipation Proclamation: official order made by US president Abraham Lincoln on 22 September 1862 … that freed slaves in Confederate (southern) states. The order stated that from 1 January 1863 all slaves in states that were still rebelling against the Union would be forever free. Border states that remained loyal to the Union were excluded. Parts of the South that were then under Union control were also exempt” (311). Die rede waarom Lincoln nie-opstandige state aanvanklik van slawe-vrystelling vrygespreek het, was omdat hy nie ontevredenheid onder daardie slawe-eienaars wou veroorsaak nie.

    Waaroor dit primêr vir Lincoln gegaan het, was om die politieke eenheid van Amerika te herstel. Die vrystelling van die slawe in die opstandige suidelike state sou hiertoe bydra deur hierdie state intern te verswak. Nadat die noordelike state die Burgeroorlog gewen het, is slawerny op aandrang van Lincoln in 1865 met die 13de wysiging van die Amerikaanse Grondwet beëindig. Waarop Magness en Page in hulle boek fokus, is Lincoln se pogings om, ná die vrystelling van die slawe in sommige suidelike state op 1 Januarie 1863, hierdie slawe buite Amerika te hervestig, in Afrika, Sentraal-Amerika of die Karibiese streek (Kindle 111). Dit dui uiteraard nie op ‘n groot liefde vir swartes by Lincoln nie. Naas politieke eenheid het hy mono-rassigheid en kulturele eenheid vir Amerika begeer.

    “Writers from Thomas Jefferson [1743-1826] to Alexis de Tocqueville [1805-1859] openly expressed vexation over the multiracial future of the North American continent should emancipation ever come. Many leading political figures, Jefferson among them, turned to colonization as a corollary to emancipation” – ook James Madison (117). Lincoln het hierdie tradisie voortgesit. Onderliggend is daar die voorkeur vir rasseskeiding (123). “In 1857 Lincoln declared the ‘separation of the races’ to be the ‘only perfect preventative of amalgamation’, noting that ‘such separation, if ever effected at all, must be effected by colonization’” (153). “Even prior to the proclamation, Lincoln sincerely advanced colonization ‘as a device or ploy to make emanicipation more palatable to a racist northern electorate’” (265). Rassisme, rasseskeiding en ‘n pro-slawerny-gesindheid was sekerlik nie tot die suidelike state beperk nie. “The northern ‘Treasury of Virtue’” (213), waarop ná die Burgeroorlog geroem is, is ‘n mite.

    In 1862 “Congress obliged Lincoln’s request, providing the $600 000 colonization fund” (168). “To add some perspective, the entire federal budget for the previous year had barely topped $60 million” (176). Lincoln “established an Emigration Office in the Department of the Interior to administer his colonization policies … and pled the scheme’s merits before a delegation of free black residents of the District of Columbia” (176). “Lincoln … believed that the white and black races ‘should be separated’ to the betterment of both, as he told a ‘deputation of Negroes’ at the White House in August 1862” (286). In die proklamasie van vrystelling van 22 September 1862 staan wat beoog word: “to colonize persons of African descent, with their consent, upon this continent, or elsewhere” (181). “Lincoln rebuffed the suggestion of Edward Bates, the attorney general, to make colonization a program of compulsory deportation. Instead, he endorsed a policy of ’emigration’ which ‘must be voluntary and without expense’ to the applicants” (427). James Mitchell is as die kommissaris van emigrasie aangestel (355).

    “Just three weeks after signing the Emancipation Proclamation, Lincoln personally approached the British minister to the United States to discuss a joint venture between the two nations in the Caribbean. Lincoln knew that the agricultural colonies of the British West Indies were perpetually plagued by labor shortages” (300). Maar die Britte moes van hulle kant af rekening hou met die “antislavery campaigners in England” (453). In Amerika was daar ‘n ander probleem: “Politics precluded recruitment south of Philadelpia and kept the desirable labor supply of the plantation South out of reach, even in places the Union controlled” (584). Vir die noordelike state was dit immers belangrik dat boerdery so min moontlik ontwrig word in die suidelike state waaroor hulle reeds beheer verkry het.

    In sy debatte met Stephen Douglas (1813-1861) in 1858 het Lincoln gesê: “I am not, nor ever have been in favor of bringing about in any way the social and political equality of the white and black races – that I am not nor ever have been in favor of making voters or jurors of negroes, nor of qualifying them to hold office, not to intermarry with white people; and I will say in addition to this there is a physical difference between white and black races which I believe will for ever forbid the two races living together on terms of social and political equality” (153). In hierdie opsigte was Lincoln sy tyd sekerlik nie vooruit nie.

    Teen 1865 was Lincoln egter bereid om stemreg te gee aan die swart soldate wat aan die kant van die Unie teen die Suide geveg het (258). Ek moet byvoeg dat Lincoln swartes ook gebruik het om krygsgevangenes van die Suidelike magte op te pas, wat daardie blankes as vernederend ervaar het. Dit is soortgelyk aan die destydse Britse laai in die Oos-Kaap om pandoers teen opstandige Boere te gebruik. Iets wat die werwing van swart emigrante tydens die Burgeroorlog in die wiele gery het, is dat die Unie verkies het om swartes, bv vrygestelde slawe, eerder as soldate te gebruik. Daar is verwag dat dit ná die Burgeroorlog makliker sou wees om swart arbeiders as emigrante te werf (766, 813). ‘n Probleem wat toe opgeduik het, is dat die lone in ander lande laer was as wat die swartes in Amerika ontvang het (931). Verder was ander lande ongeneë om swart vlugtelinge uit die suidelike state as immigrante te aanvaar (945). Hulle is as onwettiges (“contrabands”) beskou (937).

    Blanke slawe-eienaars het geld in hulle testamente bemaak vir die vrystelling van slawe, op voorwaarde dat hulle hulle buite Amerika hervestig (141); soms om van hulle buite-egtelike kinders ontslae te raak. Die meeste vrygestelde slawe het dit egter as hulle geboortereg beskou om in Amerika aan te bly (147). Vir die Amerikaanse regering was daar “the difficulty of increasing migration’s appeal among the free black population” (667). Dit dui enersyds daarop dat swartes daar nie so vreeslik sleg behandel is as wat sedert die 1960’s (die era van die burgerregtebeweging) beweer word nie. Andersyds impliseer dit dat swartes (wyslik) verkies om eerder deur blankes regeer te word, onder meer omdat die swart regimes in Liberië en Haïti skouspelagtig misluk het.

    Reeds vóór Lincoln se presidentskap was die repatriasie van swartes op die Amerikaanse politieke agenda. Van 1822 tot 1892 het sowat 22 000 vrygestelde slawe, hoofsaaklik van Amerika, hulle in Liberië in Wes-Afrika hervestig. In 1861 het dié getal op 12 000 gestaan. Ek het reeds oor hierdie Amerikaanse “kolonie” geskryf (Praag 18.11.18). Sierra Leone was ook by hierdie immigrante betrokke (Praag 11.11.2018). Graham Greene (1904-1991) het albei lande in 1935 besoek (Praag 6.01.2019).

    Gedurende Lincoln se ampstermyn was daar naas Liberië in Afrika verskeie plekke in die Amerikas waar gepoog is om vrygestelde Amerikaanse slawe te hervestig, naamlik Panama, Haïti, Brits-Honduras (Belize), en (Brits-)Guiana. Ecuador is ook as ‘n moontlikheid genoem (406). Tydens die Burgeroorlog was onderhandelinge met ander lande problematies omdat hulle nie kant wou kies in die Burgeroorlog nie. Hulle het immers toe nie geweet watter party die oorlog sou wen nie (460). “The [British] Foreign Office knew that [the slaves’] freedom came at great cost to the southern Confederacy by design and, thus, presented a source of ’embarrassing complications’ for a foreign power wishing to maintain its diplomatic distance from the raging Civil War” (447).

    Vir die verskillende lande wat vir die hervestiging van Amerikaanse swartes oorweeg is, is op verskillende tye verskillende diensperiodes in die dienskontrakte voorgestel. Vir korter periodes moes die werkers self hulle vervoerkoste opdok. Die getal afhanklikes wat ‘n werker kon vergesel, het sake ook bemoeilik. Om emigrasie aantrekliker te maak, is soms ook ander opsies aangebied, bv “emigrants would either receive land to cultivate on their own account or wages for working for others” (1479).

    Wat vasgestaan het, is dat “colonization remained the official policy of the Lincoln administration” (1608), onder meer vanweë Lincoln se “well-documented fear of racial violence after the war” (2256). Lincoln het gesê: “If these black soldiers of ours go back to the South I am afraid they will be but little better off with their masters than they were and yet they will be free men. I fear a race war and it will be at least a guerrilla war” (2265). “Gideon Welles [1802-1878] later remarked that the president feared ‘a war more terrible than that in which we were now engaged’, brought on by the oppression of the freedmen in a postwar South … It prompted Lincoln [in 1862] to include colonization as ‘an essential part of the emancipation policy’” (2284). “To mollify northern fears of emancipation the conjectured strategy required a clear and public overture toward colonization” (2376).

    Met die oog op die hervestiging van Amerikaanse swartes is in 1862 gepoog om grond in die Chiriquí-streek in Panama van ‘n privaat belegger te koop (181). Hierdie skema het misluk weens die groeiende teenstand van die regerings van buurlande (420, 599), bv Colombië, wat toe ‘n Spaanse kolonie was (2548). Teen die einde van Lincoln se ampstermyn was daar die idee “to colonize the Isthmus of Darien [Panama] and employ the freedmen in the construction of a ship canal” (2208). 50 000 bevryde slawe sou daarheen vervoer word. Die sluipmoord op Lincoln was die einde aan hierdie projek (2241).

    In Desember 1862 is ‘n poging aangewend om vrygestelde Amerikaanse slawe op Île á Vache, ‘n eiland suid van Haïti, te vestig. 500 immigrante het daar aangekom. Hulle was egter nie in staat om vir hulleself te sorg nie en het hongersnood gely. Sowat 450 is deur die Amerikaanse vloot gered. Vroeg in 1864 was hulle terug in Amerika (188).

    Soos elders in die Britse Ryk is die slawe op Jamaika in 1834/38 vrygestel. In 1851 het die regering van hierdie eiland begin om pogings aan te wend om swart immigrante as werkers uit Noord-Amerika te trek (701). In daardie stadium is werkers uit Indië en China reeds in die Karibiese gebied gevestig, maar die afstand wat oorbrug moes word was groot en die koste van skeepsvervoer hoog (868).* Reeds in 1862 het die Amerikaanse en Britse regerings begin onderhandel oor “an agreement to resettle the slaves freed by the proclamation by encouraging and subsidizing their voluntary migration to the colony of Britsh Honduras” (306). “London responded … with deliberate caution, having received word from the legation in Washington that ‘it appears improbable that any negroes will be induced to emigrate from America’” (473).

    [* In hierdie tyd (1860’s) het die Britte Indiërs as kontrakwerkers vir die suikerplantasies in Natal gewerf. Later is Chinese as arbeiders vir werk in die Randse goudmyne ingevoer. Anders as in die geval van die Chinese is die meeste Indiërs, ná die verstryking van hulle kontrakte, toegelaat om in die land aan te bly.]

    In 1862 was die Britse regering se siening: “Many … might, and indeed the President himself, be inclined to the opinion that the most desirable thing for both the races was to separate them, and to reserve North America exclusively for the whites” (578). In Junie 1863 het ‘n Britse agent Lincoln ook gevra om die repatriasie van vrygestelde slawe na Brits-Honduras in Sentraal-Amerika te oorweeg (28). Dit het saamgeval met pogings om slawe wat deur Britse skepe op see onderskep is nie meer in Sierra Leone vry te laat nie maar in die Karibiese streek (486). In Desember 1863 het die Britse regering se houding jeens Amerikaanse swartes radikaal verander. Daar is besluit dat geen swart Amerikaners as immigrante in Brits-Honduras (en dus ook Jamaika) toegelaat sou word nie (1190). Daar is eerder voortgegaan met die invoer van Indiese en Chinese werkers (1204).

    In 1864 het 131 immigrante uit Barbados in Brits-Honduras aangekom. Ander Barbadane het op die Britse eiland Antigua gaan werk (1311). Daar is ook pogings aangewend om werkers uit Meksiko te trek (1216). Teen die einde van die Amerikaanse Burgeroorlog het verskeie (“several”) blanke Suiderlinge hulle as boere in Brits-Honduras gevestig omdat hulle nie onder die Unie-regering in Amerika wou aanbly nie. “They formed an expatriate community in the colony’s northern agricultural region, appropriately dubbed ‘New Richmond’” (1223). Richmond, Virginia, was die hoofstad van die Konfederasie.

    Tydens samesprekings oor Brits-Honduras “the colony of British Guiana soon joined the negotiations. Not long after, Lincoln directed the State Department [ie department of foreign affairs] to present a proposal with similar features to the Netherlands for their neighboring South American colony of Surinam [Dutch Guiana]” (312). Dit het deur bemiddeling van die Amerikaanse konsul in Demerara [Georgetown] geskied (526). In 1863 “Surinam had not yet even abolished slavery” (1561). Daar was “the lack of an abolitionist lobby in the Netherlands and … fears of the scale of compensation required for the 33 000 slaves in Dutch Guiana and several thousand others in the outlying Dutch Antilles” (1566). “There was indeed an undercurrent of tension in Surinam in the summer of 1863 caused by the prospect of decade-long apprenticeships and imminent compulsory contracts for the freedmen” (1573). Dit het vir sowel die Britse as die Amerikaanse regering onoorkomelike probleme geskep omdat albei teen slawerny gekant was.

    In 1853 was Brits-Guiana die eerste Britse kolonie wat Chinese en Indiese werkers bekom het (1204). Die invoer van Amerikaanse swartes na Brits-Guiana was egter tot mislukking gedoem want “it offered less than one-fourth the wage rate to which they were accustomed” (1349). Let nog eens op hoe goed die swartes in Amerika behandel is. “‘Accounts from the United States [in 1864] appear to show that nothing short of compulsion will induce the coloured population to emigrate’; [but] compulsion was not going to be used” (1355). Die enigste resultate wat met die emigrasie van swart Amerikaners in Lincoln se tyd behaal is, is enersyds die 500 wat skaars ‘n jaar lank op ‘n eiland suid van Haïti deurgebring het en andersyds die beperkte getal wat hulle in Liberië gevestig het. Laasgenoemdes het in sommige gevalle ook na Amerika teruggekeer.

    Toe daar nie die gewenste resultate met emigrasie na die buiteland behaal is nie, is voorgestel dat die swartes in Wes-Texas hervestig word (1864, 1902). Ná Lincoln, toe Ulysses Grant (1822-1885) die Amerikaanse president was (1869-1877), was daar ‘n poging “to annex Santo Domingo [the capital of the Dominican Republic], intended in part to serve as a home for ex-slaves” (2073). Toe die dood van Lincoln in 1889 herdenk is, het Samuel Pomeroy (1816-1891) gesê: “The only outlet for the African race, in Lincoln’s opinion, was to free them and colonize them in the tropics. Lincoln had no idea that the negroes were to live among us as freedmen with equal rights” (2194).

    Magness en Page skryf in die laaste hoofstuk: “The upshot of the evidence is that colonization remained on the table well beyond the Emancipation Proclamation, and its persistence until the end of Lincoln’s presidency ought not to be readily dismissed” (2499). Met ander woorde, dit lyk asof “Lincoln died a colonizationist” (2505). “It is fact that Lincoln pursued colonization as policy” (2554). “It strikes at the heart of egalitarianism, holding that different races belong in different climates, theoretically self-governing but separate and apart from each other. This premise carries with it the inference that two races are incapable of cohabiting, save in circumstances where one oppresses the other” (2499). Byvoorbeeld, dit kan beweer word dat die Suid-Afrikaanse blankes die swartes onderdruk het en dat die swartes sedert 1994 die blankes onderdruk. “The prospect that the ‘Great Emancipator’ subscribed to colonizationist beliefs, seems to completely dispel his popular reputation as a racial egalitarian. From this uneasy query though comes the necessary task of distilling Lincoln the man from Lincoln the legend” (2505). Anders as by FW de Klerk was daar nie ‘n 180º rigtingverandering by Lincoln nie.

    Lincoln het die vrystelling van die slawe bewerkstellig. Op grond hiervan is ‘n valse openbare beeld van hom as pro-swart geskep. Onder die leiding van Nelson Mandela het die swartes politieke beheer oor Suid-Afrika verkry. ‘n Valse openbare beeld van hom as ‘n vredesikoon en versoener is geskep. Dit ignoreer Mandela se rol, van 1961 af, as ‘n (gewetenlose) geweldenaar wat die dood van derduisende swartes weens ANC/UDF/SAKP-aktiwiteite veroorsaak het.

    Dit is nodig om oorweging te skenk aan hoe Suiderlinge die Burgeroorlog eerstehands ervaar het, bv soos beskryf in Mary Boykin Chesnut (1823-1886) se hoogaangeskrewe Diary (Praag 17.12.2016). Sy was teen slawerny gekant en dit beskou as ‘n parasitiese stelsel ten koste van slawe-eienaars. “The negroes would be good riddance. A hired man would be a good deal cheaper than a man whose father and mother, wife and twelve children have to be fed, clothed, housed, and nursed, their taxes paid, and their doctor’s bills, all for his half-done, slovenly, lazy work” (Kindle 5431). Nadat Lincoln die Chesnuts se slawe vry verklaar het, het hulle almal op die plaas aangebly. Lincoln het die slawe in die Konfederasie enersyds tot opstand aangehits en hulle andersyds aangemoedig om na die noorde te dros sodat hulle onder meer as soldate teen die Konfederale magte gebruik kon word. Chesnut skryf: “If slavery is as disagreeable to negros as we think, why don’t they all march over the border?” (1391). “There seems to be not a single case of a negro who betrayed his master” (5398).

    Die populêre beeld wat sedert die 1960’s in Amerika geskep is, is dat die Amerikaanse swartes vreeslik sleg deur die blankes behandel is. Die uiteensetting hier bo toon dat Amerikaanse swartes, insluitende die slawe, in werklikheid so goed daaraan toe was, veral in vergelyking met toestande in ander lande, dat hulle nie uit Amerika wou padgee nie. In Suid-Afrika word doelbewus soortgelyke misleiding gepleeg met oordrewe bewerings oor hoe sleg swartes tydens die blanke bewind, veral tydens apartheid, behandel is. Op hierdie manier word die aandag afgelei van die onverkwiklike ná-1994-werklikheid dat die land en sy inwoners slegter as ooit tevore daaraan toe is. Tydens apartheid moes die NP-regering die landsgrense deurentyd bewaak om onwettige immigrante, veral swartes uit Afrika, buite te hou. As Suid-Afrika toe hel op aarde vir swartes was, soos deesdae dikwels beweer word, sou geen swarte gepoog het om die land binne te kom nie.

    Lincoln het die saambestaan in Amerika van ‘n meerderheid blankes met ‘n minderheid swartes as heeltemal onaanvaarbaar verwerp. Wat sou Lincoln van die nuwe Suid-Afrika gedink het waar FW de Klerk en sy groepie meelopers ‘n minderheid blankes mandaatloos en roemloos aan ‘n verswelgende meerderheid swartes uitverkoop het? Toe hy gelewe het, sou Lincoln De Klerk se “kwantumsprong” ongetwyfeld as onverdunde dwaarsheid beskou het. Ná sy dood sou die nuwe Suid-Afrika Lincoln kort-kort in sy graf laat omdraai het. Die magsoorname deur die ANC-regime in 1994 was nie die begin van ‘n era van hoë moraliteit soos valslik voorgegee word nie. Dit het geblyk toenemend ‘n fees vir ‘n leërskare immoreles te wees wat weens steelsug besig is om die land bankrot te plunder.

  • Gustav Venter: Ons moenie nou terugdeins op Senekal nie

    Gustav Venter: Ons moenie nou terugdeins op Senekal nie

    Ek is ʼn groot ondersteuner van Willem Petzer, maar ek dink hy toon ʼn paar blindekolle hier wat ons duur te staan kan kom. Ek dink eerstens nie hy verstaan die mediaoorlog nie. Ons gaan nooit, nooit, ooit aangeprys word deur die hoofstroommedia nie. Hulle gaan ons óf ignoreer, óf uitkryt as die belhamels. Vergeet nou maar daarvan om die media se guns te wen.

    Kyk maar na die mediareaksie op Bronkhorstspruit: ʼn Temerige paar ou storietjies oor die protes en toe ʼn gloeiende propagandastuk oor Cosatu wat “standpunt inneem teen Plaasmoorde.”

    Dan wat skaregedrag betref: Willem het die kundigheid van veterane tot sy beskikking en die eerste reël is: Bly kalm. En die tweede reël wat hiermee gelykstaan, is: Moenie ʼn duim terugdeins nie. Retireer net ʼn aks en dit sal chaos wees. In sy scenario storm die EFF en die Boere val terug. Dit sal ʼn kolossale taktiese flater wees. ʼn Skare kan baie vinniger storm as wat mense kan terugval. Dit sal chaos wees, mense sal val en aan die genade van die EFF oorgelaat wees. Mense sal ernstig beseer wees of selfs sterf.

    As ons nie kans sien om ons man te staan nie, moet ons nie gaan nie en moet ons die terrein aan die EFF afstaan. Dan beheer en regeer hulle ons en moet ons plaasmoorde maar sluk.

    Willem se plan berus op twee dinge wat ons nie kan beheer in so ʼn situasie nie: Eerstens dat die polisie sal wil en sal kan ingryp. Skares het die polisie hierdie jaar al dikwels op loop gesit. En as hulle nie die EFF gestuit kan kry nie, is die Boere se formasie verbrokkel en het hulle net een ding om hulleself mee te verdedig en dis hulle vuurwapens. Dís wanneer daar ʼn slagting gaan uitbreek.

    Tweedens reken Willem dat as die Boere vreedsaam terugdeins en die EFF verwoed storm, die Boere die morele hoëgrond toegesê sal word deur die pers. Vergeet dit. Hulle sal die EFF miskien roskam, maar hulle sal die Boere ewe lustig striem en as die ware sondebokke uitwys. Vergeet van die pers en hulle sienings. Hulle is ʼn gespuis en sal nooit aan ons kant wees nie.

    So wat móét ons doen: Ek stel voor dat ons letterlik ʼn streep op die grond trek en teenoor mekaar onderneem om nie daaroor te gaan nie. Daar is ʼn voorstel dat ons ʼn blik rooi verf in ʼn streep oor die grond uitgiet, simbolies van die bloed van Brendin Horner, Wilmientjie Potgieter, Annette Keneally en duisende ander martelaars.

    As ons aan ons kant van die streep bly, bevredig dit al die vereistes van goeie beeldbou.

    Maar sou die EFF deur daardie rooi beweeg, moet ons vasstaan. Hierdie reëling sal dit ook vir die polisie makliker maak om die situasie te bestuur.

    Willem sê tereg dat Senekal vir ons ʼn ongekende momentum gebied het. Nou moet ons net erken, hartseer soos dit is, as dit nie was vir die inval by die landdroskantoor, die uitgedryfde Nyala en uitgebrande vangwa was nie, het niemand werklik kennis daarvan geneem nie.

    As ons dink ons is net met ʼn openbarebetrekkinge-oefening besig, het ons in 26 jaar niks geleer nie.

  • Leon Lemmer: ‘n Prulboek oor ons geskiedenis

    Leon Lemmer: ‘n Prulboek oor ons geskiedenis

    Die era vir die herskrywing, eintlik doelbewuste vervalsing, van Suid-Afrika se geskiedenis het aangebreek. John Laband het ‘n boek oor die gewelddadigheid van Hollandse en Britse kolonialisme geskryf (Praag 29.08.2020). Ons geskiedenis tot die negende Oosgrensoorlog (1877-1878) word gedek; nie die Anglo-Boere-oorlog of die swartes se gewelddadigheid nie. Laband is ‘n historikus met ‘n gebrekkige sin vir objektiwiteit. Nou is ‘n stap verder gegaan. Van ‘n nie-historikus, Patric Tariq Mellet (gebore in 1956), is ‘n boek gepubliseer wat suiwer propaganda vir sy pro-ANC-standpunt is: The lie of 1652: A decolonised history of land (Cape Town: Tafelberg, 2020, 427p; Kindle $13,56).

    Die outeur is beswaard oor “the suppression and distortion of history and heritage under colonialism and apartheid” (Kindle 3943). Sy doel is “to disrupt the dominant colonial paradigm of thinking about southern Africa” (1608). Daar is glo “a plethora of lies about almost everything that constitutes history in the Cape and a hiding of the truth about the full ancestral and cultural heritage of the majority of the population” (4798). “People have been denied their history and been indoctrinated by apartheid history for so long. Cultural liberation or restorative justice cannot be sought from a version of history concocted by those responsible for the demise of our heritage” (4498).

    Daar is geen sprake van enige pretensie op objektiwiteit nie. Die outeur word beskryf as “a former liberation movement cadre, who returned from exile in 1990” (7383). Hy het in 1999 ‘n MSc-graad oor “heritage tourism” aan Buckinghamshire New University verwerf; ‘n inrigting wat daarop aanspraak maak dat hy sedert 1891 bestaan, maar universiteitstatus is eers in 2007 aan hom toegeken.

    Op die ANC se South African History Online (“towards a people’s history”) is daar ‘n ellelange inskrywing gebaseer op Mellet se selfverheerliking. Hy het die voorkoms van ‘n blanke maar het tussen bruin mense by Kaapstad grootgeword. Op skool het hy nie verder as die Junior Sertifikaat (graad 10) gevorder nie, maar tyd gehad om politieke onrus te stook. Hy wou nie militêre diensplig doen nie en het hom as ‘n bruin mens laat herklassifiseer. In 1978 het hy Suid-Afrika verlaat. Hy roem op lidmaatskap van die ANC, MK en SAKP. As “vryheidsvegter” het hy as Pat de Goede bekend gestaan. Sy “magistergraad” is nie deur ander grade voorafgegaan nie. Ná sy terugkeer in 1990 het die ANC allerhande werkies aan hom gegee, wat onder meer talle buitelandse reise ingesluit het. Hy beweer dat hy meer as 30 lande besoek het of daar gewoon het (79). Die ANC-regime weet hoe om sy kaders op buitelandse reise te ontplooi. Dit maak nie saak hoeveel staatsgeld dit kos nie. In 2015 het Mellet afgetree. Dit het aan hom die geleentheid gebied om ‘n boek wat hy in 2010 gepubliseer het, Lenses on Cape identities: Exploring roots in South Africa (Cape Town: Dibanisa), te herskryf. Tereg beskou hy homself nie as ‘n akademikus nie, maar as ‘n “heritage activist.”

    Die skandaligste is dat Naspers/Media24 ‘n dekade ná Mellet se vorige boek hierdie opgewarmde propaganda gepubliseer het asof dit ‘n historiese relaas is. Wat opval, is dat geen historikus die boek aanbeveel nie. Dit lyk asof ANC-kruipsug in sy suiwerste vorm Tafelberg geïnspireer het om hierdie prulboek te publiseer. Min mense besef hoe radikaal Naspers sedert 1994 getransformeer is. Ton Vosloo en Koos Bekker het destyds skerp verskil toe Nasionale Pers se naam na Naspers verander is. Bekker het, skynbaar tereg, gedink dat ‘n heeltemal nuwe naam uitgedink moet word. Op Naspers se webtuiste is daar foto’s van drie nieblankes – geen blankes nie. Soos die ANC begeer, word Naspers se geskiedenis voorgestel asof dit eintlik eers in 1994 begin.

    Onlangs is talle berigte oor Danny Titus gepubliseer. Die indruk wat doelbewus gewek is, is dat Afrikaans ‘n steunpilaar verloor het. Afrikaans was Titus se moedertaal. Toe hy in Nederland studeer het, het hy egter al sy werkstukke in Engels gelewer; nie in Afrikaans of Nederlands nie. Hy het Engels as sy huistaal gekies, sy kinders in Engels laat skoolgaan en boodskappe in Engels aan sy oorlede vrou geskryf. Ek het kommentaar aan Netwerk24 gestuur om die aandag te vestig op die valsheid wat daar in Michael le Cordeur se lofsang vir Titus is (Netwerk24, 29.09.2020). My reaksie is nie gepubliseer nie. Ek het beswaar geopper teen die anonieme dwaas wat my opmerkings gesensureer het, maar dit is ook nie gepubliseer nie.

    Wat duidelik is, is dat Naspers/Media24 doelbewus valse voorstellings die wêreld instuur om sy politieke byderwetsheid gestand te doen. Toe Esmaré Weideman in 2018 as die uitvoerende hoof van Media24 uitgetree het, het sy die kommunistiese stommiteit verkondig dat die taak van ‘n joernalis is om die wêreld te verander. Dít funksioneer klaarblyklik steeds as Media24 se rigsnoer. In werklikheid is ‘n joernalis veronderstel om inligting so waarheidsgetrou moontlik oor te dra.

    Die gevaar wat ons loop met ‘n (voorheen) toonaangewende uitgewer wat ‘n prulboek publiseer, is dat wat Mellet beweer voortaan male sonder tal as evangelie aan ons opgedring gaan word. Dit sal dan soortgelyk wees aan Christo van Rensburg se bogbewering dat Afrikaans ‘n halfeeu voor die 1652-aankoms van Jan van Riebeeck ontstaan het. Glo danksy die buitengewone vindingrykheid van die Khoi-Khoin, al het hulle in geen ander opsig (buitengewoon) gepresteer nie. Die propagering van Mellet se boek as evangelie het reeds begin. Heindrich Wyngaard skryf: “Diepsinnig en noukeurig word daar met bruin mense se ras-dilemma omgegaan” (Die Burger, 2.10.2020, p 10).

    Van James Myburgh, wat Politicsweb in 2007 gestig het, is die volgende boek onlangs gepubliseer: The last Jacobins of Africa: The ANC and the making of modern South Africa (Politicsweb Publishing, 2020, 262p; Kindle $11,49). Die teks is reeds in 2007 vir publikasie aan Naspers voorgelê maar omdat die outeur hom krities oor die Thabo Mbeki-bewind uitlaat, is besluit “the book was too controversial to publish” (Kindle 235). Dit illustreer in watter mate Naspers/Media24 getransformeer is. Myburgh se verdienstelike boek word nie gepubliseer nie omdat die ANC/SAKP liefs nie gekritiseer moet word nie. Mellet se prulboek word egter op die publiek losgelaat al sal baie blankes, veral Afrikaners, die teks as hoogs aanstootlik en boonop vals ervaar. Heel moontlik koester die Tafelberg-uitgewery die nie-vergesogte hoop dat hierdie fopgeskiedenisboek aan universiteite en vir gebruik in skole voorgeskryf sal word, wat ‘n jarelange afset van derduisende eksemplare en dus groot wins kan verseker. (Ek hoop om Myburgh se boek eersdaags te bespreek.)

    Dit lyk asof baie blanke Suid-Afrikaners se onsinverklikkers sedert 1994 afgeskakel is. Wat Mellet met sy boek beoog, is “retorative memory that is vital to restorative justice” (138). Die valse beeld wat Mellet doelbewus van die verlede skep, kan myns insiens onmoontlik as grondslag vir herstellende geregtigheid dien. Wat Mellet heel moontlik eerder begeer, is dat die grootste moontlike onreg deur die ANC-regime teen die blankes gepleeg moet word. Nêrens in sy boek word daar erkenning gegee aan wat onder die leiding van die blankes in Suidelike Afrika tot stand gebring is nie.

    Vóór 1994 was Suid-Afrika die beskaafste, ontwikkeldste en voorspoedigste land in Afrika. Mellet sal dit seker uitsluitlik toeskryf aan die (gewelddadige) uitbuiting van die nieblanke inwoners. Hy toon geen begrip vir hoe gelukkig die inheemse bewoners dit getref het dat blankes uit Europa hierheen gekom het om die land en al sy inwoners se lewensomstandighede te verbeter nie. Mellet se standpunt is die teenoorgestelde: “1652 does have much importance as a year as the genesis of the colonial assault and dispossession of land and resources that negatively changed the lives of so many” (2064). Hy maak byvoorbeeld melding van “the colonial rape of Africa” (4721).

    Met die intrap was dit vir my as leser duidelik dat ek hier met ‘n amateur-outeur te make het. Mellet kla oor “the loss of land, the loss of belonging and the loss of identity” (4). Maar wat hy in die teks doen, is om enige moontlike ras- of etniese/kultuuridentiteit af te breek of summier te ontken. “I was furnished with the basic intellectual tools that assisted me to explore the wonderful world of identity when colour, ‘race’, ethnicity, ideology, primacy and nationalism of any type are removed from the picture” (75). Die werklikheid van verskillende rasse word ontken. “There is only one human race” (415; ook 5196). “Genetic studies have demolished the ‘race’ and ‘ethnographic’ constructs as a means of identifying humanity” (596). “The different African indigenous peoples are all part of one human family and are not separate ‘races’” (552). Die blankes word egter uitgebeeld as nie-Afrikane, indringers, vreemdelinge; dus hoogstens bose stieffamilie wat maar stief behandel kan word.

    Etnisiteit/kultuur word hoogs oordrewe as ‘n potpourri voorgestel. “Ethnicity was porous” (1386). “Cultures and identities are social constructs” (1059). Mellet se eie afkoms word die lens waardeur hy alles sien: “Our family … were a mix of people who would be classified as Coloured, Indian and White” (30). Dit is soortgelyk aan die manier waarop Nico Koopman homself tot norm verhef met sy hibriditeitsideaal; insluitende ‘n hibriede Afrikaans, naamlik Kaaps. Voorspelbaar beskou Mellet Afrikaans as ‘n kreoolse taal (3874). “Language is also porous and not rigid. It defies the tendency of people today to want to box languages into conserved ‘tribal’, nationalist, ethno-nationalist or ‘race’ silos” (631). Wat ek nie kan kleinkry nie, is dat mense van gemengde afkoms bly neul oor hoe die nieblanke deel van hulle herkoms na bewering benadeel is. Oor die beweerde bevoordeling van die blanke deel van hulle herkoms word geswyg. Waarop Mellet se betoog neerkom, is dat nieblanke mense wonderlik goed en blankes heluit sleg was en is.

    Dat daar rasvermenging tussen die San en Khoi-Khoin, asook tussen die Khoi-San en die Bantoes was, kan seker aanvaar word. Die mate waarin ras- en etniese vermenging voorgekom het en die salige goeie verhouding wat daar tussen al die nieblanke groepe bestaan het, word egter heeltemal oordryf. Hulle word as ‘n enkele groot, gelukkige, uitgebreide gesin of familie voorgestel. “It is important for us in purging the pain of the past, and for healing, to acknowledge the greatest imposition of colonialism on Africans – the transfer of a culture of violence and aberration of a kind previously unknown to the San and Khoe” (769).

    “All humans in Africa today are descendants of humans who were migrants at some point in history … all moderrn humans in the south and east of Africa are in ancient terms genetically related to San communities … all share a common root” (605). As dit hoe is, beweer hy egter dat daar meerdere “cradles of humankind” in Afrika is (482, 587). Sy beperkte kennis van “linguistics, like genetics, reveals the migratory spirit in the history of Homo sapiens and dispels the notion of the ‘natural separation’ of so-called ‘races’” (621). Rasseskeiding, apartheid, soort-soek-soort, word as onnatuurlik verwerp.

    Die enigste vlieg in die plaaslike salf is die bose blankes wat die inheemses se grond en vee gesteel en met verdeel en heers ellende gesaai het. Mellet se motief is duidelik: Hy wil die eensgesindheid/solidariteit van alle nieblankes teen die blankes bevorder. Alle sogenaamde generiese swartes, per definisie benadeeldes, moet bevoordeel en alle blankes, per definisie bevoordeeldes, moet benadeel word, in soverre die blankes hier enigsins ‘n bestaan gegun word. Alle nieblankes is Afrikane. Volgens hom is daar ‘n “common [Pan-]African identity” (4623, 4660). Hy kom nader aan die waarheid as hy verwys na ‘n “common cause identity” (4721, 4794). Wat nieblankes gemeen het, is die verenigde front wat Mellet verlang dat hulle teen die blankes moet vorm.

    Omdat die NP-regering die nieblankes in drie (bruin, swart en Asiaat) verdeel het, is hulle glo van hulle identiteit beroof. Mellet noem dit “de-Africanisation” (115), maar sy geliefde ANC/SAKP gaan tot op hede met hierdie vierledige rasverdeling voort, soos hy tereg erken (5327). As self ‘n mengsel van rasse en etnisiteite/kulture stel Mellet homself op as ‘n voorbeeld van wat ‘n egte Afrikaan is. Dit sluit nie-Afrikaan-afkoms, bv Oosterlinge soos Indiërs, in. Hy is tans met ‘n Thaise vrou getroud. Wat sy vorige vrou was, word nie gesê. Mellet se standpunt herinner aan Breyten Breytenbach, met sy Viëtnamese vrou, wat beweer die Afrikanerdom is ‘n basternasie met Afrikaans as ‘n bastertaal. Mellet het glo kennis geneem van die Heeses se genealogiese navorsing (5956) waarvolgens slegs 7% van die Afrikanerfamilies in die 20ste eeu ‘n nie-Europese stammoeder gehad het. Hierdie bevinding het klaarblyklik nie by hom ingesink nie.

    In navolging van onrusstokers in Amerika is Mellet met slawerny gepreokkupeer. Die blanke bewind word gereduseer tot “subjucation of indigenous peoples, land dispossession and expropriation of labour without compensation” (75). Die slawe het glo geen vergoeding in ruil vir hulle arbeid ontvang nie. Daar word blykbaar van die lesers verwag om te glo dat slawe jaar na jaar sonder kos, klere en huisvesting gearbei het. Al is slawerny iets uit die verre verlede, plaaslik afgeskaf in 1834/38, is dit iets wat teen die hedendaagse blankes misbruik word.

    Mellet gaan verder: Slawerny is glo steeds met ons as die nalatenskap van imperialisme, kolonialisme, rassesegregasie en apartheid: “Each smart, predominantly white town has what can only [!] be described as a segregated dormitory ‘slavery town’” (12). Van hoeveel dorpe, wat vóór 1994 blank en mooi was, kan gesê word dat dit steeds die geval is? Dit is vir my hartverskeurend om die agteruitgang en verval waar te neem. In ruil daarvoor moet die oorblywende blanke inwoners buitensporige belasting betaal; onder meer sodat baie van daardie werklose “slawe” nie vir behuising en dienste hoef te betaal nie. Mellet se oordrewe siening is: “I leant about white people owning Africans and Asians as slaves – people who were treated worse than animals … I came to learn that 24 of my own ancestors were Africans and Asians who were enslaved” (53). Daar was ook nieblanke slawe-eienaars, maar verwyte word nie aan hulle gerig nie.

    Moenie feitelike verslaggewing van Mellet verwag nie. Wat hy gedoen het, is om sekondêre bronne, boeke en tydskrifartikels, te raadpleeg en dan daaruit oor te neem wat by sy agenda pas. Met hierdie inligting het hy na hartelus geïmproviseer. Hy is in daardie deel van die kleurspektrum waar sy verbeeldingsvlugte ernstig opgeneem pleks van as bog verwerp word. Nêrens is daar ‘n teken dat hy primêre, argivale bronne geraadpleeg het nie, behalwe miskien in die geval van sy eie voorgeslagte. Hy voer sy oorsprong terug tot by Khoi-Khoin soos Autshumao/Herrie en Krotoa/Eva (5420).

    Mellet gebruik geykte voorbeelde en klee hulle in geykte terminologie. Hy verwys byvoorbeeld na “the destruction of District Six and forced removals under the ethnic cleansing brought on by the Group Areas Act of 1950 … What had once been wastelands on the Cape Flats became the dumping grounds for those removed” (57). Hy verduidelik nie dat Distrik Ses ‘n krotbuurt asook misdaad- en dwelmnes was wat deels moes plek maak vir snelweë nie. Nog minder sal hy erken dat beter huisvesting as in Distrik Ses deur die NP-regering aan die inwoners voorsien is en dat hulle huiseienaars pleks van huurders kon word.

    “The de-Africanisation of the San and the Khoe and their enforced assimilation into a constructed ‘Coloured’ identity has resulted in cultural genocide on a grand scale in South Africa. The first step in controlling communities is the obliteration of memory and the deconstruction of culture, replacing it with void, and then creating a new construct” (196). Klassifikasie as bruin beteken dat so ‘n persoon nie wit, swart of Asiër is nie. Hy haal uit amptelike dokumente aan om hierdie feit te staaf (5254, 5282). “[The] history of the term ‘Coloured’ demonstrates that it has never denoted a singular people but rather was a silo of people disaggregated from the broader African population. There was never a single ethnic group or ‘race’ called ‘Coloured’. It was an identity that was politically engineered into existence” (5074).

    Die begrip “bruin mens” is volgens hom ‘n konstruksie (5074). Dit dien inderdaad as die identifisering van ‘n nie-homogene groep mense wat nie swart/Bantoe of blank is nie. Maar dit volg nie, soos hy beweer, dat blankheid sonder meer (in dieselfde mate) ‘n konstruksie is nie (5364). Xhosa is volgens Mellet ook ‘n konstruksie; glo bloot op grond van taal (5064). Hy hou nie van die erkenning van ras- en etnisiteits/kultuurverskille by nieblankes nie omdat hy hulle almal as Afrikane beskou wat hy teen die blankes wil mobiliseer.

    Die NP-regering het gepoog om ‘n eie kultuur by bruin mense te bevorder. Aan die Universiteit van Wes-Kaapland het ek eerstehands waargeneem dat hierin drie dekades lank, van 1960 af, in redelike mate geslaag is. Daar was groot ongelukkigheid onder bruin mense toe swartes die kampus verswelg het. Daar is ook groot wrewel in bruin gemeenskappe oor swartes wat tradisioneel bruin woongebiede inneem. Die NP-regering het Bantoekultuur deurgaans bevorder. As die bruines eerder swart kultuur wou aanhang, kon hulle dit doen. Daar was geen sprake van ‘n kulturele lugleegte wat geskep of kulturele volksmoord (“ethnocide”) wat gepleeg is deur die blanke bewind soos Mellet beweer nie. Wat hy doen, is om bruin en swart ras- en kultuurgewys eenders te verklaar, terwyl daar in werklikheid groot verskille is. “Obliteration of memory and the deconstruction of culture” (in die voorlaaste paragraaf hier bo) is veel eerder iets waarmee die ANC-regime ten koste van die Afrikaners besig is, bv deur Afrikaans soveel moontlik te misken en monumente, standbeelde, name, ens, te verskuif of vernietig.

    Ingevolge “firstism” (210) was die San eerste in Suidelike Afrika en daarna die Khoi-Khoin. Hierna het die swartes gevolg. Of die swartes vóór, saam met, of ná die blankes opgedaag het, is van ondergeskikte belang. Die Khoi-Khoin, swartes en blankes is in vergelyking met die San almal inkommers. Wat van veel groot belang is, is wat elkeen van hierdie vier groepe plaaslik tot stand gebring het. Dit is ‘n onderwerp wat Mellet vermy omdat dit die plaaslike teenwoordigheid van die blankes in groter mate as enige van die ander groepe regverdig. Uit die feit dat die Khoi-Khoin en die swartes per voet en die blankes per skip gekom het, volg dit nie dat die Khoi-Khoin en die swartes in groter mate as die blankes hier hoort nie.

    Op die keper beskou, is dit eintlik ongelooflik wat alles onder die leiding van die blankes in Suidelike Afrika tot stand gebring is. Maar hiervoor is daar geen erkentlikheid by Mellet nie; om van dankbaarheid nie te praat nie. Sy ingesteldheid is “that San and Khoe should never be marginalised from the broader African family of peoples of whom they are part” (243). Hy beweer dit om huidige politieke redes. Hy verwys na die ANC se rassistiese hiërargie van bevoordeling: “Blacks in general and Africans [Bantu] in particular” en vervolg: “They consider those classified as ‘Coloureds’ not to be Africans, despite most having provable direct African ancestry no different to that of other African communities” (5295).

    Sy motief is duidelik. Hy wil hê dat bruines in dieselfde mate as swartes ten koste van die blankes bevoordeel moet word. Opvallende ras- en kultuurverskille by nieblankes word goedsmoeds geïgnoreer. In navolging van Amerika se “Founding Fathers” word die Khoi-San ons “foundation peoples” genoem (335). Die verskil is dat die “Founding Fathers” Amerika steeds ingrypend en positief beïnvloed terwyl daar eintlik geen (noemenswaardige) Khoi-San-erflating waarneembaar is nie.

    Die ware gedaante van Mellet as ANC/MK/SAKP-kornuit blyk uit die volgende: “The Khoe are the people who can be proud of having engaged in the longest resistance movement to colonialism of all groups in South Africa, facing ethnocide and de-Africanisation machinations by Europeans along the way. They were also the first to have suffered subjugation and loss of land. These are the pillars of the struggle of indigenous people against marginalisation and discrimination in the 21st century and for the right to restore their economic sustainability and rebuild social cohesion. Embracing the older history and heritage actually enhances the case for support to address restorative justice” (1095).

    Vóór 1652 het die inheemses na bewering ‘n “highly successful farming economy” gehad (1857). Die Khoi-Khoin was glo “a well-developed livestock ranching society following advanced farming principles of rotational grazing” (1104). Wat hier gevorderde boerdery genoem word, is dat die Khoi-Khoin met hulle vee agter weiding aan getrek het. Mellet probeer die verlede regskryf ingevolge huidige voorkeure. Met die oog daarop haal hy die volgende aan: “[B] Muthien [2008] makes the following point with regard to colonial imposition of male domination and European imposition of social order by the sword: ‘Scholarship on, as well as practices of, the KhoeSan evidence normative nonviolence, as well as gender egalitarianism’ … The Europeans projected and imposed the concept of male-only leadership on indigenous communities to reflect their own social norms” (1142). By die Khoi-San was daar glo “flexibility of gender roles” (1157). “Muthien states that ‘many ancient indigenous societies, including the KhoeSan, were premised on a partnership model, characterised by horizontal linkages, egalitarianism, harmony and balance, employing constructive conflict resolution (rather than violence)’” (1180). Is dit dalk die voortreflike voorbeeld wat die Khoi-San gestel het wat FW de Klerk geïnspireer het om sy “kwantumsprong” na grondwetlike onderhandelinge te maak?

    In politieke opsig het die Khoi-Khoin glo “federal communities” gevorm (1161). Die Xhosas word voorgestel as “a confederation of peoples” (1104), insluitende “the confederacy of Khoe and Xhosa” (1534). In laasgenoemde konfederasie was daar glo “a very strong Khoe backbone as well as an older San legacy” (1534). “It is from about 1100 CE that the age of the creation of states began across southern Africa” (1338). State, asook federasies en konfederasies van state, het volgens Mellet in Suidelike Afrika bestaan lank voor 1652. Wat hy probeer invryf, is hoe ontwikkeld die inheemses was; dalk meer gevorderd as die koloniste. Ook hoe ineengestrengel hulle almal was: “pastoral states with multi-ethnic foundations” (1343). “They were operating far beyond a subsistence economy … They had a trade corridor with the world” (1400). “This was at a time when Europe had flimsy boats” (1420).

    Die indruk word gewek dat die beweging van mense in Afrika aanvanklik vreedsaam verloop het en nie deur geweld genoodsaak is nie. Daarom praat hy van “peoples flowing” (1373) en “migratory drift” (1378). Migrasies weens geweld het glo eers met die koms van nie-Afrikane ‘n aanvang geneem, bv toe Arabiere Afrikane verslaaf het (1382), asook met die koms van die eerste Europeërs, naamlik die Portugese (1378, 1382, 1472). “Large cargoes of enslaved people passed through the proto-port at Table Bay for 50 years before the Dutch colony was founded” (1468). Geen bronverwysing word vir hierdie stelling verskaf nie. Dit is ook die geval wanneer Mellet uitwei oor wat in voor-historiese tye, dus in die ongedokumenteerde verlede, gebeur het. Baie van sy bewerings, soos multi-kulturaliteit, geslagsgelykheid, nie-hiërargiese politieke en sosiale stelsels, vreedsame onderhandelinge, ens, kan kwalik op argeologiese bevindings gegrond wees. Hulle is eerder verbeeldingsvlugte.

    ‘n Elementêre beginsel van objektiewe geskiedskrywing is dat huidige idees nie op die verlede geprojekteer moet word nie. Vir Mellet gaan dit nie om die verlede voor te stel soos dit was nie maar om eerder propaganda te maak vir hoe hy wil hê dat uit die hede na die verlede gekyk moet word. Hy vervals die verlede deur voor te gee dat die plaaslike nieblankes toonbeelde van gevorderde beskawing was voordat die blankes hier aangekom het. “What became South Africa was not a land without an African population and without a developed civilisation made up of many societies … when the Europeans arrived” (1319). Kommunistiese lande dien vir hom as rigsnoer: “Centuries later these forms of ‘government by the people for the people’ have found resonance in the contemporary world in the smallest and most democratic forms of government that enjoy closest proximity to people – such as People’s Councils in Cuba and Vietnam” [!] (1161).

    “The greatest and permanent displacement of all groups would be as a result of European invasion and the wars of forced removal and destruction of the farming communities of indigenous Africans – San, Khoe and Xhosa” (1118). “The Cape Khoe were those who first clashed with interlopers in defence of their land and livelihood rights … defence against the genocide committed against them” (1593). “In 1659 the Khoe saw the beginning of a protracted series of [19] wars [1659-1879 (2809, 2888)] over 227 years [in terms of dispossession, ie since 1652 (3783)] – the longest series of colonial wars in Africa”(1194). Hulle word “war of dispossession” genoem (2822). “The Dutch having expropriated the land by force … setting this as the trajectory for all future land expropriation” (2845). “The Dutch were digging in permanently and stealing their land” (2850).

    Wat Mellet doen, is om die skermutselinge tussen die blankes en die Khoi-San, asook die blankes se gevegte met die Xhosas (“Xhosa-Khoe alliance wars” genoem – 2879) aan die Oosgrens van die Kaapkolonie, dus teen inheemses (“indigenes”), as ‘n reeks bevrydingsoorloë te beskou. Hy karakteriseer hulle selfs met ‘n latere benaming, naamlik “guerrilla warfare … They were only overcome through genocide” (1198). Die goedhartige Khoi-San wou glo niemand doodmaak nie. “The KhoeSan were not ‘acculturated’ to killing as a way of life” (1203). Maar as dit hoe was, het sowel die Khoi-Khoin as die blankes, asook die Xhosas, dit noodsaaklik gevind om jag op veral die veestelende San te maak.

    Nadat die staat Israel in 1948 tot stand gekom het, het Sioniste soms valslik beweer dat die streek of land onbewoon was toe die Jode hulle daar hervestig het. Maar ek is nie bewus daarvan dat in die blanke geskiedskrywing ‘n soortgelyke aanspraak oor Suidelike Afrika gemaak word nie. Tog beklemtoon Mellet telkens dat daar in 1652 reeds bewoners in die land was, asof hy met ‘n belangrike nuwe feit vorendag kom. Hy haal vir Hendrik Verwoerd aan wat gesê het: “We came to a country that was bare” (4877). Verwoerd het heel moontlik bedoel dat die land in 1652 kaal, in die sin van onontwikkeld, was; nie dat Suidelike Afrika toe sonder inwoners was nie.

    “There had already been 180 years of engagement before 1652. The lie of 1652 runs very deep” (1621). Dit is ‘n valse aanklag. In ons “apartheidsgeskiedenis” het ons kennis geneem van Bartholomeu Diaz wat in 1488 hier geland het. Om te skryf van “mass visits from European ships and people to Table Bay” is oordrewe (1632). Mellet beweer vóór 1652 “the maritime records show 1 070 ships stopping over at the Cape on outward-bound journeys alone” (1723). Dit is ‘n tydperk van 174 jaar, dus gemiddeld 6 skepe per jaar. “There could have been as many as 120 000 people, if not more, who travelled through Table Bay over the half-century” (1827) – vóór 1652 en dit met skepe met ‘n klein passasierskapasiteit?

    Wat wel ‘n (blink) nuwe gedagte van Mellet se kant af is, is hoe (hoogs)beskaaf die inheemses reeds vóór 1652 was. In Tafelbaai het die inheemses glo in Mellet se opgeblase terminologie “services for the sick and maritime communications services” gelewer (1692). Hy is beïndruk met “the depth of services rendered by the indigenous people of Table Bay before 1652” (1782). “The bottom line is that the overwhelming evidence shows that South Africa was not an uninhabited land, was not a region of the world without civilisations, and was not subject to a mass invasion of an alien race that can be equated with the European invasion of 1652” (1608). 1652 was glo “the beginning of the forced removals of indigenous people from the Cape Peninsula and Table Bay” (1772). Ooreenkomstig Mellet se potpourri-benadering beweer hy “European ships … had significant numbers of African, Arab and Asian crews working on their vessels” (1807). “All European ships in the 17th and 18th centuries had mixed crews from Europe, Africa, Arabia and Asia” (1950). Hierop is Mellet se oorbeklemtoning van rasvermenging gebaseer, wat plaaslik glo lank voor 1652 begin het (2055).

    Dit was ‘n onaangename ondervinding om Mellet se boek te lees. Dit is ‘n onaangename taak om oor sy verwronge siening verslag te doen. Ek het in hierdie rubriek eintlik nog net tot aan die einde van Hoofstuk 1 gevorder. Voorts beperk ek my dus tot hoogs selektiewe verwysings en beperkte, fragmentariese opmerkings. Autshumao (Herrie) word bestempel as “the founder of the proto-port at Table Bay” en dus Kaapstad (2290) omdat hy met die skepe handel gedryf het. “Autshumao’s ‘cold war’ struggle from 1652 to 1658 marked the beginning of over 200 years of African resistance in the Cape to colonial seizure of land, destruction of livelihoods and social cohesion and identity” (2300). “Autshumao was divested of his accomplishments, marginalised, humiliated and finally imprisoned” (2296) – ná “a lifetime of hard work” [!] (2540). Krotoa (Eva) “is one of the best examples of the powerful African matriarchal voice in the history of resistance to colonialism in South Africa” (2085). Matriargie word geloof, maar Mellet sal ooreenkomstig die politieke mode seker patriargie veroordeel. Naas die Soutrivier verwys Mellet dikwels na die Camissa- (of vars/soet-) rivier wat deur Kaapstad loop (5486). Dit inspireer Mellet om alle bruin mense “Camissa Africans” te noem, hoewel hy om opportunistiese politieke redes enige duidelike onderskeid tussen bruin en swart mense ontken.

    Mellet gebruik graag hedendaagse emosiegelaaide, politieke benamings en projekteer hulle dan vir toepassing op die verlede; uiteraard altyd ter ontluistering van die blankes. Hy verskaf definisies van “ethnic cleansing, ethnocide, genocide and crimes against humanity” (2888) en misbruik hulle dan by elke moontlike geleentheid om die blankes te diskrediteer. Die oorloë tussen die blankes en nieblankes word oorwegend toegeskryf aan die steelsug van die blankes vir grond en vee. Hulle maak hulle skuldig aan “theft, plunder and murder” (3053). “Farmers were much more of a law unto themselves in these remote areas, which led to their committing many atrocities” (3082).

    “In plain language, the Europeans practised VOC-sanctioned land and livestock thievery and mass murder. This is what the foundation of European supremacy in South Aftica was truly [!] all about. The invaders had a crass attitude and a behaviour of entitlement and simply stole whatever they wanted, when they wanted and, if needs be, killed any African opponent in their way. That is the horrible truth” [!] (3166). Dit word die uitvoering van “scorched-earth policies” (3177, 3744) of “tactics” (3359, 3714) of “approach” (3620) genoem. “The numbers of captives were minimal” (3192). “Women were raped and children slaughtered by the commandos, while some young girls were taken back to farms by Khoe commandos as concubines and some children taken by white commandos to become farm labourers and servants” (3197).

    Die nieblankes was verplig om uit selfverdediging teen die blankes op te tree; nie uit inherente gewelddadigheid nie. Daar was “co-operation between Khoe, Xam [San] and Xhosa as natural and necessary, because they were engaged together as a family of people of colour in a common anti-colonial cause bonded by blood ties and ancestral ties and the experience of common resistance” (3324). Volgens Mellet was daar 10 “indigene wars” (tradisioneel Khoi-San-oorloë genoem) gevolg deur 9 “united Xhosa and Khoe wars” (tradisioneel Xhosa- of Oosgrensoorloë genoem). “The presentation of these wars simply as ‘Xhosa wars’ is inaccurate because throughout the wars the resister Khoe fought in unity with the Xhosa against the Boers, and then against the British” (3344). “The British showed that they were no different from the VOC before them in violating both the spirit and letter of treaties” (3638).

    Die blankes verower grond in hierdie oorloë, maar Mellet ontken dat hulle gevolglik eiendomsreg daarop verwerf het. Wat die nieblankes gratis bekom het deur bloot daaroor te swerf, behoort glo vir altyd regmatig aan hulle. Mellet “hold both the Dutch and the British governments … accountable for the ethnocide and genocide that occurred in the Cape” (3011). Apartheid word bestempel as “one of the ‘crimes against humanity’” (2898). Die grondslag vir apartheid is glo reeds tussen 1707 en 1750 tydens die Hollandse bewind gelê (4983). In die 1960’s en 1970’s het apartheid glo die volgende vorm aangeneem: “Throughout South Africa people were ripped out of homes, suburbs and towns in brutal acts of ethnic cleansing and expropriation of homes and land with little or no compensation” (5244). Hy lieg oor die “no compensation.” Anders as die ANC-regime het die NP-regering vergoeding vir onteiende eiendom betaal.

    Die Boere was glo selfs te vrot om op die gesteelde grond te boer. “The land had to be cultivated, and this was a labour-intensive activity for which the Europeans had neither the numbers nor the energies required. The conditions for raising livestock successfully in the harsh African environment also demanded skills the Europeans lacked” (3838). Waarom is die rolle deesdae omgeruil? Die ANC-regime verwag/vereis van die Boere om as mentors vir “opkomende” (dus swart) boere op te tree. Nieblanke boere het seker agter geraak omdat die blankes gewetenloos hulle grond en vee gesteel het. “Landlessness was integral to the identity of the enslaved” (3865).

    “With the advent of the Great Trek by the Dutch-speaking farmers known as Voortrekkers from 1835 onwards, this local form of quasi-slavery reverted to full-blown slavery as Voortrekkers captured and enslaved Africans once outside of British colonial territory” (5017). Dit is moeilik om sin te maak van die volgende bog: “Enslaved people from the Cape taken along by the Boers on the Great Trek, and those whom the Boers enslaved in the Free State and the Transvaal, were as responsible for successful land and infrastructure development in those regions of South Africa as their counterparts had been in the case of the Cape” (3860). Mellet is seker ook beïndruk met die vooruitgang in infrastruktuurontwikkeling sedert 1994. Dink aan al die Mandela-beelde wat opgerig is.

    “[The 1820 British] settlers expropriated the land forcibly taken from the indigene population without any compensation, and through large scale killings of Khoe and Xhosa during which sustainable livelihoods were destroyed and livestock stolen. It was thievery on a grand scale” (3663). Oor die groot verliese wat die Britse setlaars aan lewens en eiendom gely het, swyg Mellet.

    Samevattend kla hy: “There was no restoration of the land expropriated by colonists or restitution for the livestock stolen, nor any reparations given for over 227 years of subjection to war and indignities as well as expropriation of free labour of indigenous peoples – no restorative justice at all” (3823). “The enslaved received no compensation for the work they did and had no stake in the increased value of land that they transformed” (4141).

    Mellet is heelhartig ten gunste van die ANC-regime se beleid van onteiening sonder vergoeding van blankes se eiendom. “The real challenge is to restore the land and dignity of Africans without recompense to those who expropriated the land: restorative justice. The wording of the skewed slogan [expropriation of land without compensation] creates a perverse scenario where the colonialist is presented as a victim whose land is being expropriated without compensation. This gives the false impression that colonial descendants have a right to the land in the first place and that no crime on the part of their forebears occurred. The reality is that there is no such thing as ‘expropriation of white people’s land without compensation’ if what is being proposed is restoration of land that was taken from Africans without compensation” (5509).

    Vir plaaslike blankes is dit seker moeilik voorstelbaar dat hulle groter vyandigheid kan teëkom as by ‘n mens soos Patric Tariq Mellet. Dit is Naspers/Media24 wat aan hom ‘n platform vir die verspreiding van sy haatgevulde, verwronge idees bied.

  • Pierre Fouché: Paul Kruger se Duitse lewensherinneringe – Deel 1

    Pierre Fouché: Paul Kruger se Duitse lewensherinneringe – Deel 1

    Daar bestaan ‘n klein, skrapse boekie van 200 bladsye waarvan min mense weet, maar wat wel moontlik die bron was waaruit die Duitssprekende lande in die vroeë twintigste eeu besondere begeestering en inspirasie geput het.

    Die boek genaamd Im Kampf um Südafrika: Lebenserinnerungen des Präsidenten Paul Krüger het in 1902 verskyn, as deel van ‘n klein reeks boeke onder die titel “Im Kampf um Südafrika” wat destyds in Duits gedruk is. Hierdie boek verskyn nog in dieselfde jaar as wat die Tweede Anglo-Boereoorlog amptelik beëindig is, wat sig ook in die verteltrant van die boek weerspieël: daar word naamlik na die “huidige oorlog” verwys.

    Soos wat mens van die titel van die boek kan aflei, gaan dit oor die lewensherinneringe van oudpresident Paul Kruger. Die boek is dus ‘n biografie, en byna ‘n autobiografie omdat skynbaar alle inhoud van die boek deur Kruger self weergegee is, wat dan deur die skrywers of medearbeiders van die boek opgeteken is. In die inleiding word daar oor Kruger se aard en persoonlikheid melding gemaak, ‘n man wat dade ver bo woorde geskat het, en wat sy lewensregverdiging en -lot so vanselfsprekend alleen in God se hande beskou het, dat hy hom oor die skriftelike behoud van sy nalatenskap weinig bekommer het. En was dit nie vir die bemoeiinge van die skrywers om Kruger se woorde te boek te stel nie, dan sou ons waarskynlik hierdie ryke geskiedkundige bron armer gewees het.

    Dit word genoem dat president Kruger uiteindelik na die versoeke om ‘n boek oor sy lewensverhaal te skryf, oorgegee het: maar dat dit in die derde persoon opgeteken moes word, “sodat Kruger nie van homself praat nie, maar van iemand, wat nie aan homself, maar slegs aan die geskiedenis behoort. Sy religieuse gevoel het hierdie toegewing vereis.” [1]

    Wat hierdie boek vandag vir ons so merkwaardig maak, is die kulturele invloed wat dit in die jare na sy verskyning in Duitsland gehad het. Dit is naamlik opmerklik hoe eenders die vertelstyl van hierdie boek (deur Kruger aan sy sekretarisse weergegee) is teenoor dié van die film Ohm Kruger wat in 1941 verskyn het (in die fliek vertel Kruger sy lewensverhaal aan sy verpleegster in Switserland, die fliek word in terugskouing op die verlede vertoon). Heel moontlik het hierdie boek as ‘n belangrike inspirasiebron vir daardie film gedien. Twee aansienlike akteurs wat in die film verskyn is Emil Jannings (as Paul Kruger) en Werner Hinz (as een van Kruger se seuns).

    Hierdie twee manne het ook Koning Frederik Willem I sowel as sy seun Frederik die Grote in Der alte und der junge König, 1935 vertolk. Dat dieselfde akteurs wat Duitsland se grootste koningsfamilie vertolk het, ook gebruik is om Suid-Afrika se grootste staatsman van daardie tyd weer te gee, moet as ‘n geweldige eerbetoon en innige meegevoel beskou word, veral as mens bedink welke hoë agting daar in daardie tyd vir genoemde Pruisiese koningshuis was.

    Die boek begin by Kruger se vroegste herinneringe as negejarige knaap, wat saam met sy ouers en ooms sy geboorteland verlaat. Hy vertel van sy beskeie herkoms en die lewenswyse van sy gesin (hy is met geen silwer lepel in die mond gebore nie). Interessant is die volgende stelling:

    “Afgesien daarvan, dat ‘n ou vrou vir my moeder gewaarseg het, dat haar seun Stefanus Johannes Paulus eendag ‘n hoër lewensbaan sal betree, weet ek nie, wat my sou laat kon dink het, dat God vir my ‘n besondere lewensopdrag sou gee nie.” [2]

    Hy vertel verder oor al die jagtogte wat hy reeds van kindsbeen af meegemaak het. “Ek kan natuurlik vandag nie meer sê nie, hoeveel diere ek al gejag het. Dit is te veel, om alles te kan onthou, veral wat leeus, buffels, renosters, kameelperde en ander groot wild aanbetref; buitendien is dit reeds byna 50 jare gelede, dat ek op ‘n groot jagtog was. Sover ek nog weet, het ek tussen 30 en 40 olifante en 5 seekoeie self geskiet. Van leeus, wat ek alleen geskiet het, weet ek van vyf. As ek alleen op die jag gegaan het, het ek buiten goeie perde altyd ‘n begeleider saamgeneem. Op uitgestrekte jagtogte het ek gewoonlik twee of drie waens van arm mense saam laat kom, om vir hulle die geskote wild oor te laat.” [3]

    Kruger se aansien in die openbare lewe het volgens hom in 1852 in gewig toegeneem, toe hy as Veldkornet gekies word. Daar volg dan allerlei interessante verhale van togte teen wederspannige en booshartige Bantoes wat hy meegemaak of self aangevoer het. So vertel hy menigte stories van een of ander grootkop- swart stamhoof wat vir homself ‘n naam wil maak deur die boere se vee te steel, plase aan te val en om op enige moontlike manier vir die blanke inwoners ‘n las te wees. In daardie tyd het die twee republieke en hul inwoners natuurlik ‘n baie effektiewe antwoord op sulke oproerigheid gehad: en so het Kruger menigte strafkommando’s teen die genoemde moelikheidmakers gevoer.

    Uit hierdie veldtogte sien mens reeds vroeg die glans van Kruger se heldemoed asook sy geslepe listigheid. Hy berig van ‘n strafkommando wat in 1853 teen die stamhoofde Makapaan en Mapela saamgetrek het, om die grusame en onderduimse moorde wat deur bg. gepleeg is, te wreek. Hier word berig dat die volgelinge van Makapaan en Mapela deur twee Boerekommando’s op ‘n punt in die berge ingedwing is, waar die kommando’s hulle dan deur hongersnood tot oorgawe wou dwing. Kruger berig verder:

    “Nadat die [swartes] reeds lank hier vasgehou was en klomp verliese deur hongersnood gely het, sonder dat ons doel enigsins nader gekom het, versoek Kruger toe om ‘n einde aan hierdie stryd te maak en deur lis ‘n oorgawe te bereik. Hy kruip toe in die donker in die holte, waarin die [swartes] hulself bevind, sonder dat iemand iets agterkom. Terwyl hy tussen hulle sit, spreek hy hulle toe in hulle eie taal aan, asof hy een van hulle was, en beweer, dit is tog beter om hulself oor te gee, as om van honger te sterf. Hy sê toe verder, dat die wittes hulle sekerlik nie sou doodmaak nie, en bied toe self aan, om uit te gaan na die wittes en met hulle daaroor te onderhandel. Toe skreeu daar op een slag ‘n gewapende [swarte]: ‘Magoa’ (d.w.s. blanke man). Maar ook hierdie gevaarlike oomblik gaan toe verby, want soos wat die [swarte] ‘Magoa’ geroep het en die ander dieper in die grot in vlug, so spring Kruger toe op en vlug saam met hulle die grot verder in. Die [swartes] soek nou orals na die wit man, net nie daar nie, waar hy eintlik geskuil het, naamlik tussen hulle. Nadat hulle hulself gekalmeer het, raai Kruger hulle toe nog ‘n keer in hulle eie taal aan, om hulself tog oor te gee. Ten einde het dit hom geluk om 170-180 vroue en kinders saam met hom buitentoe te neem; en eers toe hulle buite was, kom hulle agter, dat dit Kruger was en geen [swarte] nie, wat met hulle gepraat het. Sy plan was eintlik gewees, om deur vrywillige oorgawe die [swartes] se skuldige kapteins in die hande te kry. Maar dit was toe nie moontlik gewees nie, en die beleëring moes voortgesit word.” [4]

    [Deel 2 vervolg]

    Aanhalings:
    Im Kampf um Südafrika: Lebenserinnerungen des Präsidenten Paul Krüger. H.C. Bredell, P. Grobler, A. Schowalter. J.F. Lehmanns Verlag. München. 1902

    [1] Vorwort, “Aber die Aufzeichnungen mußten in dritter Person niedergeschrieben werden, als rede Krüger nicht von sich selbst, sondern von einem, der nicht sich selbst, sondern nur der Geschichte angehört. Sein religiöses Gefühl hat dieses Zugeständnis erfordert.”

    [2] idem, bl. 2, “Abgesehen davon, daß eine alte Frau meiner Mutter gegenüber ihrem Sohne Stefanus Johannes Paulus eine höhere Lebensbahn geweissagt haben solle, weiß ich nicht, was irgendwie hätte ahnen lassen können, daß mir Gott ein besonderes Werk übertragen werde.”

    [3] idem, bl. 27, “Ich kann natürlich heute nicht mehr sagen, wie viele Raubtiere ich erlegt habe. Es ist zu viel, um das alles zu behalten, zumal was Löwen, Büffel, Rhinozerosse, Giraffen und anderes großes Wild angeht, und außerdem sind es fast 50 Jahre her, daß ich auf keinem größeren Jagdzuge mehr war. … So viel ich noch weiß, habe ich zwischen 30 und 40 Elefanten und 5 Flußpferde (“Seekühe”) selbst geschossen. Von Löwen, die ich allen geschossen habe, weiß ich fünf. Wenn ich eigens auf Jagd ging, nahm ich mir außer guten Pferden allzeit einen Begleiter mit. Auf ausgedehnten Jagdzügen ließ ich gewöhnlich zwei oder drei Wagen von armen Leuten mitfahren, um ihnen das geschossene Wild zu überlassen.”

    [4] idem, bl. 45-46, “Nachdem die Kaffern bereits lange Zeit hier festlagen und schon viel Verluste durch die Hungersnot erlitten hatten, ohne daß wir ihrem Ziel näher kommen konnten, versuchte Krüger, ein Ende herbeizuführen und durch List eine Uebergabe zu erreichen. Er kroch zu diesem Zwecke in der Dunkelheit in die Höhle, worin sich die Kaffern befanden, ohne daß ihn jemand gewahr wurde. Mitten unter ihnen sitzend, redete er sie dann in ihrer eigenen Sprache an, als sei er einer der Ihrigen, und meinte, es sei doch besser, sich zu ergeben, als vor Hunger zu sterben. Er sagte weiter, die Weißen würden sie sicher nicht töten, und bot sich selbst an, hinaus zugehen zu den Weißen und darüber mit ihnen zu unterhandeln. Da mit einem Male rief ein bewaffneter Kaffer: »Magoa« (d. h. weißer Mann). Aber auch dieser gefährliche Augenblick ging vorüber, denn sowie der Kaffer »Magoa« rief und die anderen tiefer in die Höhle flüchteten, sprang Krüger auch auf und flüchtete mitten unter ihnen ebenfalls in den Hintergrund der Höhle. Die Kaffern suchten nun überall nach dem weißen Mann, nur da nicht, wo er war, nämlich in ihrer eigenen Mitte. Nachdem sie sich etwas beruhigt hatten, redete Krüger ihnen wiederum in ihrer eigenen Sprache zu, sich doch zu ergeben. Schließlich glückte es ihm, 170-180 Frauen und Kinder mit sich heraus nehmen zu dürfen; und erst als er draußen war, merkten sie, daß Krüger es war und kein Kaffer, der zu ihnen gesprochen hatte. Sein Plan war eigentlich gewesen, durch freiwillige Uebergabe der Kaffern ihre schuldigen Kapitäne in die Hände zu bekommen. Aber das war nicht zu erreichen gewesen, und die Belagerung mußte fortgesetzt werden.”

  • Leon Lemmer: Californicaters in Mexifornia

    Leon Lemmer: Californicaters in Mexifornia

    Wanneer in die politiek aan Amerika gedink word, word die suidelike state met slawerny en verkramptheid en die noordoostelike state met progressiwiteit en verligtheid geassosieer. Florida, in die suidooste, staan as die Sonskynstaat bekend. Toe Fidel Castro in 1959 die politieke beheer in Kuba oorgeneem het, was daar in Florida ‘n groot invloeiing van Kubane, waaronder baie blankes. Deesdae is meer as 20% van Florida se inwoners Spaanssprekend. Die bevolking is sowat 20% swart met 65% nie-Spaanssprekende blankes. In die noordooste is New York City 44% blank en meer as ‘n kwart swart. In Washington DC is meer as die helfte van die inwoners swart. Hierdie oorwig van swartes in die wetgewende hoofstad van Amerika en die groot teenwoordigheid van swartes in New York City bring mee dat lede van die Kongres en Senaat in ‘n atmosfeer werk waarin swart teenwoordigheid meer oorheersend as in die res van Amerika is.

    Die westelike state is lank as die nuwe Amerika beskou. Tot die jare sestig was Kalifornië die toonaangewende Amerikaanse staat; dus waar eerste verwerklik word waarheen Amerika tot pad is. Kalifornië het as die Gouestaat bekend gestaan. Die burgerregtebeweging het die begin van Kalifornië se ontaarding en agteruitgang ingelui. Die regte wat swartes suksesvol geëis het, wat insluit dat hulle beter as die blankes behandel moet word, dus regstellende aksie, is na ander “benadeelde” groepe uitgebrei; nie net ras- en/of kultuurgroepe soos die Meksikane nie, maar ook na vroue en diegene wat seksueel anders as die tradisionele norme is of wil wees.

    Die nabyheid van Meksiko het die daaglikse en onontwykbare werklikheid van die suidwestelike Amerikaanse state geword. Die state wat aan Meksiko grens is van oos na wes Texas, Nieu-Meksiko, Arizona en Kalifornië. Laasgenoemde is by uitstek ‘n trekpleister vir inkommers omdat dit ‘n voorspoedige staat was en in ‘n mate steeds is, met ‘n aangename, gematigde Meditereense klimaat, veral aan en naby die Weskus. Van hierdie grensstate af het Meksikane en later ook al hoe meer migrante uit ander lande in Sentraal- en Suid-Amerika die hele Amerika binnegedring. Kalifornië is die voorkeurbestemming, maar (onwettige) inkommers het ‘n landswye probleem geword. Dit het Kalifornië onherkenbaar verander, soos die radikale verandering wat Suid-Afrika sedert 1994 ervaar. Maar in Kalifornië was daar geen staatkundige revolusie nie, bloot – soos in Suid-Afrika – ‘n geleidelike maar absoluut sekere agteruitgang.

    Die tragedie is dat hierdie migrasie van Spaanssprekendes grootliks onwettig geskied. Dit is waarteen Donald Trump walgooi en waarvoor hy in linkse geledere verkwalik word. Diegene was plaaslik geen goeie woord vir Trump het nie, soos Leopold Scholtz, toon enersyds ‘n onvermoë om tussen Trump as persoon en sy beleid te onderskei en andersyds totale onbegrip vir die omvang en erns van die probleme wat onwettige immigrante veral in die suidweste van Amerika veroorsaak. Die grens met Meksiko is dié plek waar terroriste in die ná-9/11-era Amerika die maklikste kan binnedring.

    Trump het in Ronald Reagan (1911-2004, president 1981-1989) ‘n gevierde konserwatiewe voorganger. Reagan het as goewerneur van Kalifornië (1967-1975) die inkommerprobleem eerstehands ervaar. In 1986, toe hy president was, is die immigrasiewet hersien en is die indiensneming van onwettige immigrante onwettig verklaar. Terselfdertyd is daar egter amnestie verleen aan al die onwettige immigrante wat vóór 1982 die land binnegekom het. Dit dien steeds as aanmoediging vir onwettige inkommers. Hulle veronderstel dat Amerika deur linksgesindes tot mensliewendheid verplig word en gevolglik herhaaldelik amnestie aan onwettige migrante sal verleen.

    Mexifornia

    Victor Davis Hanson (gebore in 1953) is van Sweedse en Walliese oorsprong, maar sy kinders is reeds die sesde geslag wat in Amerika ‘n tuiste gevind het. Hy woon en boer op die oorspronklike familieplaas by Selma in die sentrale San Joaquin-vallei in Kalifornië. Van 1984 af was hy ‘n dosent in Grieks en Latyn aan die California State University in die nabygeleë Fresno, asook ‘n besoekende professor aan die konserwatiewe Hillsdale College in Michigan. Hanson het, soos sy voorgeslag, sy lewe lank in Kalifornië gewoon en waargeneem hoe hierdie staat transformeer. Sy ideaal is dat die inwoners van Amerika almal Amerikaners moet wees of word ingevolge die smeltskroes- (“melting pot”) idee van integrasie, assimilasie en rasvermenging.

    Hanson se konserwatisme blyk uit sy boek oor Donald Trump, The case for Trump (2019, 389p; Kindle $10,42). In hierdie rubriek bespreek ek die volgende boek van Hanson: Mexifornia: A state of becoming (San Francisco: Encounter Books, 2003/2007, 179p; Kindle $11,49). ‘n Bygewerkte weergawe sal op 13 Julie 2021 gepubliseer word (Kindle $21,84). “California … is the most liberal and affluent area of the Southwest, as well as America’s largest and most forward-looking state” (Kindle 525). Wat Hanson wil belig, is: “What is the nature of California, traditionally the early warning sign to the rest of the nation” (193). Die verwording wat in die nuwe Kalifornië plaasvind, toon talle ooreenkomste met wat in die nuwe Suid-Afrika gebeur, maar ek gaan dit nie telkens uitwys nie.

    “Mexifornia is about the nature of a new California and what it means for America – a reflection upon the strange society that is emerging as the result of a demographic and cultural revolution like no other in our times” (215). Hierdie Meksikaanse inkommers het ‘n nasionale probleem geword. Daar is dus ook, ten minste teoreties, ‘n Mexizona, Mexichusetts, ens (225). Die outeur som sy voorstelle ter verbetering van Kalifornië soos volg op: “Close the borders, return to the melting pot, offer citizenship to most aliens in exchange for acceptance of English and American culture” (39). Daar is na raming sowat 12 miljoen onwettige immigrante in Kalifornië. Dit is nie net inkommers wat vryelik oor die grens beweeg nie, maar ook smokkelware soos dwelms (50).

    Van die beste insigte waarmee Hanson vorendag kom, is enersyds dat Meksikane en ander Spaanssprekende inkommers deesdae, soos swart Amerikaners, nie meer wil integreer en assimileer nie maar verkies om in aparte enklaves saam te woon. Hanson noem dit “apartheid communities” (61) met as resultaat “the multicultural salad bowl” (98). Op hulle aandrang word daar bv aan Hanson se universiteit aparte gradeplegtighede vir Latynse Amerikaners gehou (563, 1338), asook aparte koshuise bedryf (1926, 2077); iets wat skynheiligheidshalwe nie meer in Suid-Afrika mag voorkom nie. In Amerika, soos tydens apartheid in Suid-Afrika, “most past segregation was cultural rather than racial” (1435). Andersyds verskil Meksikane van ander immigrante omdat hulle in Kalifornië nie afgesny voel van hulle land van oorsprong nie. Meksiko is oorkant ‘n grens wat hulle oor en weer kan oorsteek. Hulle behou kontak met hulle familie en vriende in Meksiko en gebeure aldaar. Baie leer nooit Engels praat of selfs verstaan nie. “Even legal immigrants from Mexico rarely become citizens: of all those admitted legally to the United States since 1982, only 20 percent had become citizens by 1997” (514).

    Hulle verheerlik Meksiko, die land wat hulle verkies het om te verlaat, en bly krities en dislojaal teenoor Amerika, wat aan hulle ‘n beter lewe bied. “At the gas station … almost every car of immigrants that pulls in displays a Mexican flag” (514). Dit kom neer op die openlike aanhang van ‘n “expatriate culture” (606). Hulle verwag dat Amerika, spesifiek Kalifornië, by hulle moet aanpas eerder as andersom. Linkse politici doen alles in hulle vermoë om die Meksikaanse inkommers ter wille te wees. Hanson kan dit nie kleinkry dat onwettige immigrante toegelaat word om wettig voertuigbestuurderslisensies te bekom nie (23); “millions of illegal aliens who not only were unapologetic about their unlawful status, but were demanding that their hosts accommodate their own political desiderata” (103). Kalifornië het al in so ‘n mate ontaard dat veral ingesete blanke inwoners in groot getalle wegtrek om ‘n meer eg Amerikaanse heenkome in ‘n ander staat te vind. Meksikaanse Indiane en Mestizos neem hulle plek in. (Mestizo, van blanke en Indiaanse oorsprong. Mullato, van blanke en Afrikaan-oorsprong.) “For the most part it is not light-skinned Mexicans of Spanish heritage who are coming to the United States, but rather the poorest and brownest, largely Indian” (714).

    Die onbetroubaarheid van agtereenvolgende sosialistiese Meksikaanse regerings grief Hanson. Van owerheidsweë word Meksikaanse inwoners ingelig hoe hulle ten beste die grens na Amerika kan oorsteek. Amerikaanse wette word opsetlik ondermyn. Diegene wat aangemoedig word om Meksiko te verlaat, is ongeskoolde, ongeletterde werkloses wat ‘n las vir die samelewing is. “Mexico … deliberately exports its unwanted” (665). “They count on generous American health care and food subsidies while they send nearly half their modest wages back to the motherland” (124). Op skool vaar die onwettige inkommers swak. Hulle veroorsaak ook ‘n skerp styging in misdaad. “Almost one-quarter of California’s [prison] inmates are from Mexico, and almost a third of recent drug-trafficking arrests involved illegal aliens” (456). “Since 1990, the number of poor Mexican-Americans has climbed 52 percent, a figure that has shewed overall US poverty rates” (140). “Half of all births to Hispanics of all statuses are illegitimate, which is 42 percent higher than the illegitimacy rate for the American population as a whole” (145). “At many campuses of the California State University system, almost half the incoming class each year must take remedial courses” (151). Die inkommers het groot gesinne terwyl die blanke inwoners kinderloos is of klein gesinne het (188). “The present tragedy evolves into a catastrophe” (162).

    Soos in Suid-Afrika is een van die kernprobleme dat blankes verkies om nie hande-arbeid te verrig nie, wat hulle afhanklik van die goedkoop arbeid van inkommers maak (177). Indiensneming van onwettige immigrante, met of sonder vervalste dokumente, kom dus algemeen voor (241) en word om misplaaste menslikheidsredes ooglopend toegelaat. Linkse politici pas nie bestaande wetgewing toe nie omdat die Demokrate daarop staatmaak dat die hedendaagse onwettige immigrante vorentoe as kiesers vir hulle party gaan stem. Sake het die afgelope dekades tot die punt gevorder dat geen Republikein meer ‘n verkiesing in Kalifornië kan wen nie.

    Dit is duidelik dat daar verskynsels soortgelyk aan dié in Kalifornië in Suid-Afrika aangetref word. Nieu-verligtes soos FW de Klerk en Leon Wessels poog om hulle verligtheid so ver moontlik terug te dateer. Hulle roem daarop dat hulle as kinders klonkies as speelmaats gehad het. Hanson vertel dat die blankes in die minderheid was in die skole wat hy in Selma bygewoon het (236). Hy anker sy verligtheid, of ten minste sy status as nie-rassis, soos volg: “I have Mexican-American nephews, nieces, sisters-in-law and prospective sons-in-law as well as neighbors. My older brother married a Mexican-American; my twin brother married a high school friend who was divorced from a Mexican illegal alien … The neighboring farmhouse to the west is home to resident Mexicans; so is the one immediately to the east. My two daughters are going steady with Mexican-Americans … The people I eat lunch with, talk with and work with are all either Mexican or Mexican-American. And so I have come to the point where the question of race per se has become as superficial and unimportant in my personal life as it has become fractious and acrimonious on the community, state and national levels” (246). Hy is nostalgies oor die “multiracial but unicultural flavor of the old [Selma/California]” (296). Hy het dit nie teen Meksikane as sodanig nie, maar teen Meksikane wat nie integreer en assimileer nie, dus nie veramerikaans nie. Hy beklemtoon “the critical distinction between a multiracial and a multicultural society” (1921).

    “As recently as 1970 there were only 800 000 Mexican citizen immigrants in the United States” (740). “California … is now home to 40 percent of America’s immigrants” (328). Dit is veral te wyte aan “the porous 2 000-mile border between the United States and Mexico. For over a hundred years, Mexicans have easily fled into California and the wider American Southwest … Yet something has changed since 1970 – and changed profoundly” (328). Dit het te make met die Amerikaanse burgerregtebeweging, dus met nieblankes wat suksesvol allerhande regte sonder teenprestasie eis en gewelddadig – of ten minste anti-sosiaal, bv krimineel – raak as daar nie aan hulle eise toegegee word nie. “Hispanic students accept that they are being given opportunities and advantages unknown to middle- and lower-class whites” (1348). Hanson identifiseer die rede vir die afdwing van sogenaamde regstellende aksies korrek: “a particular minority’s failure to match the perceived economic performance of whites” (627). Donald Trump wil die hele grens met Meksiko met heinings en mure ondeurdringbaar maak. Hieroor word hy heftig deur linkse elemente gekritiseer. Maar Hanson kom met ‘n raak opmerking vorendag: “Walls historically bring a painful honesty to problems” (692).

    Weens die linkse politici wat beheer in Kalifornië uitoefen, het hierdie situasie gelei tot “de facto open borders, bilingual education, new state welfare, the affirmation of a hyphenated identity, a sweeping revisionism in southwestern American history … Almost everything … that for two centuries has helped other immigrants to the United States – language immersion, autonomy from government assistance, rapid assumption of an American identity, and eager acceptance of mainstream American culture – has either been discounted as passé or embraced only halfheartedly” (344). “Aliens cost the United States over $40 billion a year … In California each illegal immigrant will take from the state $50 000 more in services than he will contribute in taxes during his lifetime … The average California household must contribute at least $1 200 each year to subsidize the deficit between what immigrants cost in services and pay in taxes” (381).

    “Mexicans are … the largest ethnic group in the state of California and the largest minority in the nation” (1862). “Half of all legal immigrants to the United States come from Mexico. Three million were admitted legally into the country in the decade between 1986 and 1996. But no one has an accurate idea of how many arrived illegally … The total number of residents of Mexican heritage has increased tenfold in the last thirty years” (397). “The US Hispanic population – of which over 70 percent are from Mexico – grew 53 percent during the 1980s, and then between 1990 and 1996 another 27 percent. At present rates of birth and immigration, by 2050 there will be 97 million Hispanics who will constitute one-quarter of all Americans – and well over half the population of California” (408). Soos in Suid-Afrika word geboortebeperking (“family planning” – 413) polities byderwets nie deur die owerheid aangemoedig nie. “Over 70 percent of Americans wanted immigration reduced” (499) maar in die praktyk is dit jare lank nie gedoen nie; ‘n aanklag teen die doeltreffendheid van demokrasie.

    “California … really is a hybrid civilization … Entire communities are Hispanicized. At present, 70 percent of the Los Angeles public school enrollment is reportedly Latino; only 10 percent is white – in large part because an entire middle and upper class has simply fled to private schools or more upscale public districts in the suburbs, practising a self-interested apartheid even as it professes ideals of selfless liberality” (2488).

    “58 percent of [America’s] Mexican citizens believe that ‘the territory of the United States’ Southwest rightfully belongs to Mexico’” (746). Die betrekkinge tussen Amerika en Meksiko word steeds deur die 1846-1848-oorlog versuur. Meksiko het as gevolg van hierdie oorlog die huidige suidwestelike Amerikaanse state wat aan Meksiko grens, insluitende Kalifornië, afgestaan. Vandaar ‘n Meksikaanse redenasie soos die volgende: “[The] gringos [foreigners] once invaded the country, stole the land and rigged the border to harm permanently the Mexican people, who, through no fault of their own, are now crowded into too little space and find themselves oppressed by el Norte and the evil Anglos” (687).

    Maar dislojale, linkse Amerikaners doen ook hulle deel om Amerika te ondermyn, bv dié in die onderwyssektor (skole en universiteite). “Rarely now do southwesterners express a confidence in our culture or a willingness to defend the larger values of Western civilization. The result is that our public schools are either apathetic about, or outright hostile to the Western paradigm” (1567). “Through multiculturalism, cultural relativism and a therapeutic curriculum our schools often promote the very values from which new immigrants are fleeing” (1584). Hanson verwys tereg na “the fiction of cultural equality” (1921). Aan Kaliforniese universiteite “there are dozens of classes on Chicano [Mexican] pride, but scarcely any on the seminal events of American history” (1847). “Patriotism, pride in one’s culture and national solidarity have no place in a postmodern, postheroic West” (2408). Hanson verwys na “a watered-down, feel-good curriculum” (2472). Hy bepleit tereg ‘n terugkeer na “a core curriculum that emphasizes the American heritage and unifies us through civic responsibility” (2456).

    In sy boek noem Hanson rasseskeiding apartheid en hy keur dit af. Hy is ‘n geswore integasionis, al erken hy dat assimilasie moeilik verwerklik word. In sy laaste hoofstuk skryf hy: “African blacks flock into a once racist South Africa still replete with tough and hateful Afrikaners” (2399). Dit is ‘n afkeurenswaardige etikettering van Afrikaners, maar hy doen dit om homself, gedagtig aan sy karakterisering van Meksikane, teen klagtes van rassisme te probeer vrywaar. As op die huidige trant voorgegaan word “this new Mexifornia … would turn into an apartheid state that even the universal solvent of popular culture could not unite: an entrenched though shrinking white and Asian middle and upper class; a buffer group of assimilated and intermarried Mexican-Americans, whites and blacks; and dwarfing both of these, a large, unassimilated and constantly growing younger cohort of Mexicans, at odds with inner-city African-Americans” (2510).

    Californication

    ‘n Mens is die hele tyd bewus daarvan dat iemand soos Hanson, hoewel in ‘n mate konserwatief, nie naasteby ‘n Afrikaner is nie. Afrikaners begeer immers nie rasse-integrasie en rasgemengde huwelike en geboortes nie. In ‘n helder oomblik het Hanson darem erken: “We have exchanged standards and taste for raw inclusiveness” (2392). Hy verwys selfs na “natural apartheid” (2393). Iemand wat polities veel meer voorbeeldig as Hanson is, al het hy hoë lof vir Hanson, is Michael Anton (gebore in 1970). Hy verwys na diegene wat Kalifornië so opdonder as Californicaters.

    Anton het in 2016 bekendheid verwerf met sy standpunt dat daardie jaar se presidentsverkiesing die laaste kans aan konserwatiewe Amerikaanse kiesers gebied het om die golf van politieke linksheid te stuit. Hy het sy standpunt later in ‘n boek belig: After the Flight 93 election: The vote that saved America and what we still have to lose (2019, 96p; Kindle $11,35). Die hooftitel verwys na die vliegtuig wat op Vlug 93 deur terroriste geskaak is en op 11 September 2001 in Pennsylvania neergestort het. Anton het in 2017/18 as ‘n nasionale sekuriteitsbeampte in die Trump-administrasie gedien. Sedert 2018 is hy ‘n dosent en navorser aan Hillsdale College in Washington DC, waar ‘n studie van “the Great Books” hulle ereplekke behou het.

    Een van Anton se talle gesonde insigte is dat die kinders wat deur onwettige immigrante in Amerika verwek word nie wettig op Amerikaanse burgerskap aanspraak behoort te kan maak nie. Hanson het in sy Mexifornia-boek geskryf: “Bizarre is the American policy of granting instant citizenship at our hospitals to infants of illegal aliens … The birth is a miraculous event indeed, for in theory the infant instantaneously can anchor a new American existence for a full array of parents and assorted relatives of illegal status” (1287).

    Anton se jongste boek is The stakes: America at the point of no return (Washington: Regnery Publishing, 2020, 500p; Kindle $17,24), waarin hy die tema van sy vorige boek voortsit. Dit is immers van die uiterste belang dat Trump eerskomende November die presidentsverkiesing moet wen. Die eerste hoofstuk handel oor Kalifornië ter verduideliking van wat nie met Amerika moet gebeur nie, maar onder ‘n Demokratiese president soos Joe Biden, met Kamala Harris as visepresident, sal gebeur. Die teks van Anton is 17 jaar ná Hanson se oorspronklike teks gepubliseer en bevat dus inligting oor die huidige situasie. Ek poog egter om nodelose herhaling van wat ek hier bo na aanleiding van Hanson se boek geskryf het, te vermy.

    Kalifornië is die toonbeeld van verwording. “My parents’ and grandparents’ California – the California of my own youth” (Kindle 85) was heeltemal anders. Dit het gehad “the nation’s highest standard of living, incomes, educational attainment, health, and general well-being” (117). “California was … transformed into a left-liberal one-party state” (85). “In California, Republicans are irrelevant (and in San Francisco and Los Angeles nonexistent)” (488). “The transformation of California … was pushed along by deliberate policy – often including a willful refusal to enforce certain laws” (148). Hy noem dit “woker-than-thou ‘progessivism’” (164). Hierdie “New Sodom” (222) “[is] the New Normal” (196). Daar moet nie toegelaat word dat hierdie staat die leiding in die verval van die res van Amerika neem nie. Diegene wat tradisionele Amerikaansheid ondermyn, word Californicaters genoem.

    “‘Hispanic’ … meant today: non-white and therefore good … The mission of [California’s] founder … Saint Junipero Serra [1713-1784] stand in stark contrast to the ethos of modern California. He and his fellow Franciscan friars were … unapologetically ethno-nationalistic. No wonder, then, that … statues of Father Serra (and of many others) are falling to woke mobs all over the state” (186). Anton noem hulle die Wokerati (191, 404). “Welcome to New California, where services less than half as good cost more than twice as much; where half of what you pay for in taxes you’d be a fool to use and the other half is either worthless or a guided missile targeted right at your nose; where infrastructure and quality of life crash through the Valley floor while crime soars; where your daily commute time quadruples along with the price of gas; where ‘middle-class’ homes cost $800 per square foot; where – if you’re dumb enough to stay – you live far worse than your parents and pay multiples for the privilege” (244).

    Kalifornië is erg oorbevolk met meer as 40 miljoen inwoners (254), waarvan tweederdes binne 50 myl (80 kilometer) van die see woon (260), veral in en om San Francisco, San Jose, Los Angeles en San Diego. “In San Francisco, Silicon Valley, and Los Angeles, the median home price is ten times the local average yearly wage” (292). Die prys van brandstof (“gas”) “averages one and a half to two times higher than anywhere alse in America” (393). “In 2017, an estimated fifteen thousand households – in a state whose population is supposed to be forty million – paid 46 percent of all state income tax” (580). “While California holds 12 percent of the nation’s population, it is home to anywhere between one-third and half of the nation’s welfare recipients … It means that welfare recipients are overrepresented in the state by a multiple of almost three” (662). “The state is ‘home’ to a quater of the nation’s entire ‘homeless’ population … They’re mostly people who choose to live on the streets, in a park, in a van – wherever – and most of them are unemployed either by choice or necessity” (667). Die minimum word aan infrastruktuur bestee – ‘n geval van “BANANA (build absolutely nothing anywhere near anyone)” (591).

    Misdaad neem epidemiese afmetings aan te midde van ‘n “soft-on-crime crusade” (334). Hierdie misdaadvlaag het sy oorsprong in die 1960’s se “liberal reforms” (500). Diefstal onder $950 is gedekriminaliseer (504). Daar word vermoed “three-fourths of the crime … goes unreported because residents assume, from experience, that the police won’t even try to bring perps to justice or recover stolen goods” (504).

    “Hugh swaths of San Francisco and Los Angeles … contend with public urination and defecation at levels exceeding the worst slums of Calcutta” (477). “The elected San Francisco district attorney Chesa Boudin – biological son of two New Left terrorists, adopted son of two others – announced, several years into the city’s ever-worsening ‘defecation crisis’, that his office will not prosecute any ‘quality-of-life crimes’, including public pooping” (483). “Boudin … favors babying the violent with so-called ‘restorative justice’ … It’s easier to say what [restorative justice] is not: punishment or deterrence” (510). “On his second day in office … [Boudin] fired his seven most-experienced prosecutors – because they were too good at their jobs. Which, as he has redefined, is no longer to convict criminals but to further ‘social justice’. Similar stories can be told throughout the state” (521). Soos in Suid-Afrika wend die inwoners hulle tot privaat sekuriteitsondernemings (521).

    Baie woonbuurte het onherkenbaar in vreemde enklaves verander, “many monolingual (but not English!) and monocultural (but not American!) … But it’s human nature to prefer to live among one’s own, with some semblance of community or at least familiarity” (404) – iets wat blankes ook al hoe meer in die nuwe Suid-Afrika ontsê word. “On top of not being able to afford living anywhere near one’s job, people also move – far – in order to live where they understand the language and feel at home in the culture” (409). ‘n Gewilde opsie is om uit Kalifornië te trek. “The state already suffers from the highest out-migration rate of any in the nation, yet its political class can’t stop working to make things worse” (537).

    “Nothing illustrates better California’s pathological altruism than its wide open arms for any and all illegal immigrants. This is the trend that contributes most to of all the others: overpopulation, punishing costs, crumbling infrastructure, overwhelmed public services, rapacious taxation, and two-tiered law enforcement” (700). “Today, 55 percent of immigrants – legal and illegal – receive state benefits, compared with just 30 percent of natives” (705). “State law actually prohibits officials and agencies from distinguishing legal from illegal immigrants and mandates that welfare … be granted equally to both. California pioneered the concept of ‘sanctuary cities’ – nullification zones where federal law is openly flouted – and then took it to the next level by making the entire state a ‘sanctuary state’” (711). “Stay and pay, suffer and be ignored – or leave” (847).

    “The essence of California-ism is to care – ostentatiously – about everyone but Californians. Except there are no ‘Californians’ anymore; the term denotes only residency. The state has no common culture or civic identity. It is rather a polyglot economic zone dotted with myriad little ‘communities’ that at best don’t care about or understand one another, in many cases can’t even talk to each other, and at worst hate one another” (748). Die politici verwag dat hierdie soort diversiteit gevier moet word “as they ride … into gated sanctuaries” (758), “wall themselves off from the dysfunction they cause” (810). Massas uitgeworpenes kom na Kalifornië “for the sunshine, welfare, and – in some California cities today – government-provided drugs and booze” (790). “None of this – not one iota – is an accident. The Californiarati want things this way, like them this way” (794). “Californication is what the broader left wants for America” (890).

    Nasie is basies ‘n politieke begrip. Volk is basies ‘n kulturele begrip. In Wes-Europa was die nasiestate voorheen oorwegend ook volkstate omdat daar ‘n groot mate van kulturele homogeniteit of eensoortigheid was. Hierdie situasie het sedertdien – veral in die onlangse verlede – in beduidende mate verander weens miljoene inkommers. Dit het nodig geword om tussen bv die Duitse nasie en die Duitse bevolking te onderskei. Anton beskryf nation (streng gesproke eerder volk, hoewel daar nie so ‘n Engelse woord is nie) as “a united people with a common lineage, language, and history” (864). In die geval van Kalifornië “it has been deliberately reengineered to resemble a nation as little as possible” (864).

    In Suid-Afrika is die ANC-regime opsigtelik besig om ‘n swart nasie met ‘n Afrika-kultuur te bou. Die Afrikanerdom se kultuur, soos sy taal en geskiedenis (bv monumente en standbeelde), word hierin geen oorlewingsruimte gegun nie. Weens meerderheidsoorheersing is daar die onderliggende valse veronderstelling dat die inwoners in werklikheid ‘n enkele uitgebreide gesin is; ‘n gesin wat sedert 1994 weens wanbestuur sy heiland leer ken het.

  • Dan Roodt: Nuwe Kommando’s is al antwoord op Brendin Horner-tipe moorde

    Dan Roodt: Nuwe Kommando’s is al antwoord op Brendin Horner-tipe moorde

    Soos duisende ander mense, is ek geskok en woedend oor die jongste plaasmoord, dié op Brendin Horner. Hy was maar een-en-twintig jaar oud, met sy hele voor lewe hom. Hy is op wreedaardige wyse vermoor. Sy lyk is teen ‘n paal vasgemaak waar sy pa Robby, tesame met sy vriendin, Lenize Taljaard, hom Vrydagoggend vroeg aangetref het. Hier bo is ‘n Facebook-foto van Brendin en Lenize waarop hulle dolgelukkig lyk, alvorens hy soos soveel ander deur volksmoordenaars neergevel is.

    Mense sal my seker kwalik neem dat ek die term “volksmoord” gebruik, maar wat anders kan ‘n mens hierdie aanhoudende stroom grudade noem wat teen boere en landelike Afrikaners gepleeg word? Op sy minste is dit georganiseerde terrorisme.

    Soos meeste mense weet, was die afskaffing van die Kommando’s in die vroeë 2000’s ‘n absolute ramp vir landelike veiligheid in Suid-Afrika. Op daardie stadium het ek kontak met heelwat kommandolede gehad, sowel in die Vrystaat as in die Noord-Transvaal en ek was beïndruk met hul erns, georganiseerdheid en gemeenskapsbetrokkenheid. Mosiuoa “Terror” Lekota, wat tussen 1999 en 2008 minister van verdediging was, het in sy wysheid besluit om die Kommando’s af te skaf.

    Kort ná hierdie besluit het plaasmoorde die hoogte ingeskiet. Van die mense wat by die Kommando’s betrokke was, het hul eie plaaswagte begin, maar vanweë die gebrek aan openbare befondsing kon hulle nooit dieselfde vlak van paraatheid en organisasie as die ou Kommando’s bereik nie. Immers het die Kommando’s ‘n lang geskiedenis gehad wat terug te voer was na die ou Boererepublieke toe, as ‘n soort landelike gendarmerie.

    Volgens die Afrikaanse Wikipedia is ‘n “gendarmerie (verbastering van die Franse gens d’ armes, krygsvolk, letterlik mense met wapens)… ‘n gewapende diens wat algemene polisietake uitvoer en (van oorsprong) ‘n onderdeel van die weermag is”. Hulle word ook “polisiesoldate” genoem. ‘n Aantal lande in Europa beskik oor sulke gendarmes of kommando’s onder verskillende name:

    • België: Rijkswacht/Gendarmerie (opgehef na eenwording van die polisiedienste in 2001)
    • Frankryk: Gendarmerie Nationale
    • Italië: Carabinieri
    • Spanje: Guardia Civil
    • Portugal: Guarda Nacional Republicana
    • Nederland: Koninklijke Marechaussee
    • Roemenië: Gendarmerie Romania
    • Oostenryk: Bundesgendarmerie (opgehef in 2005)
    • San Marino: Gendarmeria
    • Turkye: Jandarma

    Die Kommando’s móét terugkom. ‘n Afvaardiging van boereverenigings, asook Afrikaners — want meesal is dit ons familie en vriende wat die slagoffers van hierdie moorde is — moet onmiddellik eis dat die Kommando’s herstel word, tesame met ‘n begroting wat deel kan uitmaak van die Weermagbegroting soos dit was.

    Slegs tien persent van die ou Kommandolede is deur die staat besoldig. Die res was almal vrywilligers wat gemeenskapsdiens gedoen het. Dis ‘n goeie model, juis omdat dit gemeenskapsbetrokkenheid aanmoedig. Daarbenewens is dit baie kostedoeltreffend.

    Destyds het die Kommando’s ‘n skamele begroting van R25 miljoen gehad. Dis minder as wat een kader in ‘n enkele korrupte tender opslurp. Duisende lewens, asook ons landbou, kan deur ‘n geringe bedrag geld gered word.

    Indien die ANC-bewind soos gewoonlik alles teëgaan wat ons voorstel, moet ‘n ander plan gemaak word. Die Europese Unie of die Verenigde State moet dan instaan. As USAID ‘n paar honderd miljoen dollar per jaar kan skenk om gratis vigsmedisyne in ons land te verskaf, kan dié land sekerlik vyf of tien miljoen dollar verskaf om ons boerebevolking van uitdelging te red?

    Afgetrede weermagoffisiere en -lede behoort die voortou te neem om mense met organisasie en opleiding te help.

    Om in die Kommando’s te dien, behoort vir elkeen ‘n saak van trots te wees. Stedelike jongmense kan vir drie of ses maande diens in die Kommando’s doen om ons mense op die platteland te gaan beveilig en sodoende gemeenskaps- en kultuurbande versterk.

    Die Suid-Afrikaanse Polisiediens het al oor en oor bewys dat hy nie in staat is om landelike veiligheid te verseker nie. Daarom moet die Kommando’s in ‘n gemoderniseerde gedaante met voertuie, digitale kommunikasiemiddele, hommeltuie en alle tegnologie wat nodig is, herrys.

    Dis ‘n saak van nasionale en internasionale belang. Daarsonder gaan Suid-Afrika net nog ‘n mislukte staat van die Afrika-tipe word, soos wat in Stephen Smith se boek Negrologie beskryf word. Watter verskil is daar tussen plaasmoordenaars en rebellegroepe wat ander Afrikabevolkings teister?

    Alle Afrikaners moet nou hande vat en voorbrand maak vir die idee. Die ANC en die wêreld sal nie kan nee sê vir ‘n goeie plan om plaasmoorde vir eens en vir altyd te stuit nie.

    Ons skuld dit aan almal wat reeds aangeval of vermoor is, asook hul geliefdes en gesinne. Soos aan my vriendin Annette Kennealy wat verlede jaar naby Louis Trichardt vermoor is.

    Asook aan ‘n jongman soos Brendin, sy gesin en sy vriendin Lenize Taljaard wat vandag verpletter moet wees.

    My innige meegevoel aan hulle. Maar dié afskuwelike moorde moet nou end kry.

    Kyk ook Dan Roodt en Gustav Venter se YouTube-onderhoud oor die voorval.

  • Leon Lemmer: Amerikanisering weens navolging

    Leon Lemmer: Amerikanisering weens navolging

    “White folks was in the caves while we was building empires. We built pyramids before Donald Trump even knew what architecture was” – Al Sharpton (Wikipedia).

    “Egyptians were creating great works of art and architecture when whites were still in caves” – Nelson Mandela (Long walk to freedom, 1995, p 353).

    Ons eie* Mandela het dit gesê na aanleiding van sy besoek aan Egipte, waar hy die piramides gesien het. Ten einde die vergelyking te maak, het hy die antieke Egiptenare gerieflikheidshalwe tot (swart) Afrikane verklaar. Daardie vroeë beskawingsontwikkeling het egter in die Midde-Oostestreek plaasgevind, bv die ontwikkeling van skrif in Mesopotamië; dus nie in swart Afrika nie. Sharpton kom nie eens met korrekte Engels vorendag nie; dalk om uit te tart. Sou dit in die polities byderwetse hede aanvaarbaar wees as blankes swartes as agterlik uitbeeld op dieselfde manier as Mandela en Sharpton? Ek dink nie so nie. Verder: As Mandela en Sharpton reg het, waarom het swartes nie volgehou met hulle vroeë beskawingsvoorsprong bo die blankes nie? Die geykte, polities byderwetse verweer is: Weens die blankes se kolonialisme, imperialisme, rassediskriminasie, ens. By swartes het dit gewoonte geword om die skuld op ‘n ander ras te pak pleks van self verantwoordelikheid vir eie tekortkominge te aanvaar.

    [* In die goeie ou dae, toe Mimi Coertse aan die Wiener Staatsoper verbonde was (1956-1973), was dit plaaslik die gebruik om na “ons eie Mimi Coertse” te verwys.]

    Wat die twee aanhalings hier bo aantoon, is dat uitlatings wat in een land gemaak word, in ons globalistiese hede weerklank in ‘n ander land kan vind. In hierdie geval is die anti-blanke gesindheid in ‘n misplaaste plaaslike opmerking met dieselfde oogmerk in Amerika herhaal. Gewoonlik vind hierdie soort ideologiese osmose egter in die teenoorgestelde rigting plaas; dus, in Suid-Afrika word dikwels nagevolg wat in Amerika gesê of gedoen word. Dit is deel van die Amerikanisering of “Coca-Colaization” van veral Westerse samelewings. Op hierdie manier het ons ‘n “reënboognasie” geword, mag ons ons nie aan “haatspraak” skuldig maak nie, word sake-ondernemings geplunder as swartes iets vind om mee ontevrede te wees, ens. Wat ek in hierdie rubriek aantoon, is hoe die huidige plaaslike veldtog teen die standbeelde en monumente van blankes, veral Afrikaners, in navolging geskied van wat in Amerika gebeur.

    Ek het onlangs geskryf oor die kampanje wat tans selektief teen sommige standbeelde en monumente in Suid-Afrika gevoer word (Praag 12.09.2020). Pas, op 24 September, kon die blankes in Suid-Afrika Erfenisdag vier. Dít terwyl die terroristies-kommunistiese regime, wat sonder die goedkeuring van die blanke kiesers in 1994 die politieke beheer in Suid-Afrika oorgeneem het, besluit het dat al die standbeelde en monumente wat erkenning aan die uitnemende blanke erfenis gee na temaparke, soortgelyk aan die Russiese “Museum van Skande”, verskuif moet word (Die Burger, 18.09.2020, p 2). Die ANC-regime noem hulle waaragtig “kulturele nasiebouparke” (Die Burger, 19.09.2020, p 18). Die absurde waarheid is dat die standbeelde van beskaafde, ordentlike blankes nie veel langer in die openbaar toegelaat sal word nie terwyl geweldenaars en terroriste vereer word asof hulle loflik gepresteer het.

    Groter vermetelheid deur fundamenteel immoreles is kwalik denkbaar. Dit is ‘n opsigtelike poging om blanke kultuur te vernietig deur te bou aan ‘n uitsluitlik swart nasie, ten minste wat kultuur betref. Die ergste teleurstelling is dat die Afrikaanse koerante geen poging aanwend om in bv hoofartikels ‘n veldtog teen hierdie bose dwaasheid te voer nie. Die meeste Afrikaansinstansies swyg ook. So ook FW de Klerk wat hierdie elemente op Suid-Afrika losgelaat het. Hierdie gebrek aan verset dien as moediging vir die ANC-regime om die blankes, veral die Afrikaners, verder te vertrap en terselfdertyd valslik voor te gee dat versoening nagestreef word.

    Jarrett Stepman gooi die aanslag wat teen sommige standbeelde en monumente in Amerika gevoer word oor die boeg van die herskrywing van die geskiedenis; ‘n verskynsel wat hom reeds sedert 1994 ook plaaslik voordoen: The war on history: The conspiracy to rewrite America’s past (Washington: Regnery Gateway, 2019, 303p; Amazon Kindle $14,94). Die outeur is buitengewoon goed oor die Amerikaanse geskiedenis ingelig. Polities is hy besonder gematig. Hy is glad nie links nie; ook nie verregs nie. Die teks munt uit in ewewig en is geensins aktivisties of propagandisties nie. Wat baie duidelik blyk, is Stepman se lojaliteit jeens Amerika. Maar ek dink hy slaan, tipies hoofstroom-Amerikaans, Abraham Lincoln te hoog aan. Ek is geneig om eerder saam te stem met Thomas James DiLorenzo se siening van Lincoln (LitNet 21.02.2013). DiLorenzo het vanjaar ‘n nuwe boek oor Lincoln gepubliseer. Ek hoop om eersdaags teen die polities byderwetse, oorgunstige openbare beeld van Lincoln te skryf.

    Die verkiesing van Donald Trump as president het in linkse geledere ‘n hupstoot gegee aan pogings om die tradisionele geskiedenisverhaal te herskryf. “The shocking 2016 election results … inspired progressives, enraged by their sense of political impotence, to accelerate the movement to obliterate the symbols of our past. They turned their fury on the source of all their frustrations: the pillars of American identity. They started with the low-hanging fruit of Confederate statues but quickly moved on to more central figures of our nation’s past” (Kindle 33).

    Toe Cecil Rhodes se standbeeld van die kampus van die Universiteit Kaapstad verwyder is, het wysneus Max du Preez dit verwelkom omdat hý nooit van Rhodes gehou het nie. ‘n Mens kon uiteraard nie die elementêre insig van Du Preez verwag dat ander standbeelde spoedig ook in die slag sou bly nie. “Those who want to erase our history will not stop with century-old statues. They want to expunge not only Confederates or Christopher Columbus but the essence of American civilization” (93). “The activists’ target is not only historical figures but the ideas and values that define America” (72). In Suid-Afrika gaan dit deesdae om die ontkenning van die voortreflike nalatenskap van die blankes, veral die Afrikaners, deur die ANC-regime en sy meelopers. By hierdie prestasieloses is daar ‘n sterk element van afguns of jaloesie te bespeur. Hulle is nie in staat om ‘n hede te bou wat naasteby so beskaaf en voorspoedig is soos die verlede vóór-1994 was nie.

    Diegene wat die Amerikaanse verlede wil vernietig deur sodanige simbole te saboteer of verwyder, vind hulle inspirasie in herskrywings van die geskiedenis. In hierdie verband verwys Stepman dikwels na die geskrifte van ‘n marxistiese historikus, Howard Zinn (1922-2010). Byvoorbeeld, “Left-wing historians like Howard Zinn have tied Columbus to the original sins of a wicked American civilization” (77). Zinn se A people’s history of the United States (1980, Kindle $6,10 en $11,44) en die verwerking daarvan vir jong mense (2007, Kindle $16,09) word dikwels in skole en aan universiteite voorgeskryf. Miljoene eksemplare is verkoop. Van objektiwiteit en neuraliteit is daar nie sprake nie. Zinn skaar hom openlik aan die kant van die sogenaamde onderdruktes. Hy erken hierdie feit in die titel van sy outobiografie: You can’t we neutral on a moving train (Kindle $14,94). Dit is die soort geskiedskrywing wat plaaslik deur bv John Laband beoefen word (Praag 29.08.2020). Veel erger is Patric Tariq Mellett se The lie of 1652: A decolonized history of land (2020, Kindle $14,26) waaroor ek eersdaags skryf.

    Dit is nie net die Amerikaanse opvoedkundige stelsel (skole en universiteite) wat vrot van die linkse politiek is nie. Dit geld ook die vermaaklikheidsbedryf, bv rolprente (Hollywood) en verhoogstukke, asook die hoofstroom-massa-inligtingsmedia (koerante, tydskrifte, radio en televisie) (93). Afkeer van alles wat tradisioneel Amerikaans is, word gewek pleks daarvan om trots te wees op die baie opsigte waarin Amerika ‘n voortreflike voorbeeld aan die res van die wêreld stel. Ek onthou ‘n era toe daar dikwels gespekuleer is dat Suid-Afrika net so ‘n prominente en leidende rol in Afrika as die VSA in die Amerikas kon speel. Weens ongeëwenaarde dwaasheid is daardie vooruitsig in 1990/94 vir Suid-Afrika vernietig. Konserwatiewe, behoudende, regsinnige Amerikaners besef dat hulle teen ‘n soortgelyke lot moet waak.

    “The city of San Jose, California, recently decided that any public display of pride in Christopher Columbus is simply unacceptable. Egged on by the San Jose Brown Berets, a radical Chicano ethno-nationalist group, the San Jose City Council voted in early 2018 to remove Columbus’s statue from the city hall” (134). “At the time of the city council’s decision, not a single local museum would take the statue. To add to the absurdity, a statue to the Aztec god Quetzalcoatl stands nearby in downtown San Jose” (146). Kalifornië en ander state in die suidweste van Amerika verval al hoe meer in die beheer van vreemdelinge. Donald Trump gooi wal hierteen. Dit verduidelik deels die heftige aanvalle teen hom, nie net in Amerika nie, maar ook in ander lande, insluitende Suid-Afrika, waar die Naspers/Media24-media deesdae hulle politieke inligting by voorkeur uit linkse bronne soos CNN, The New York Times, The Washington Post en die Britse The Guardian put.

    In New York City “the Queens monument was one of numerous Columbus statues defaced and vandalized in the region after New York mayor Bill de Blasio created a commission to review all ‘symbols of hate’ in the city” (151). “A two-foot-tall Columbus sculpture in Columbus Memorial Park in Yonkers was beheaded and smashed with a blunt instrument and its shattered remains strewn about the area. A more-than-century-old statue in Central Park was covered in paint” (157). “Two statues in Connecticut were splashed with red paint on the same night, just before Columbus Day. The oldest Columbus monument in the country and perhaps the world – constructed over two centuries ago – was bludgeoned and damaged at a park in Baltimore, Maryland” (163). Hoekom? “Columbus symbolizes the initial invasion of European capitalism into the Western Hemisphere” (170).

    Die verering van Columbus is glo “‘Eurocentric’ and … ignored the ‘brutal realities of the colonization of indigenous peoples’” (181). Columbus-dag, wat in 1934 tot ‘n amptelike federale vakansiedag verklaar is (269), kom al hoe meer onder skoot. Dit moet glo met “Indigenous Peoples Day” vervang word (181), wat reeds op sommige plekke gebeur het (193). In talle groot stede word Columbus-dag deesdae nie meer gevier nie (188). Dit is een van die gevolge van die verval van die Amerikaanse middestede. Dit herinner aan Van Riebeeck-dag, 6 April, wat nie meer in Suid-Afrika gevier word nie. In ons geval is dit egter nie net die stede wat sedert 1994 verval het nie, maar die land in sy geheel.

    Dit gaan vir die polities linkses nie net om uiting aan hulle anti-Amerikaanse gesindheid te gee nie. Hulle put hulle inspirasie uit marxisme. “Some of the most savage attacks on Columbus came from Friedrich Engels and Karl Marx … whose broadsides against the Italian explorer would be echoed by Marxist historian Howard Zinn” (235). “This line of attack is based on a quasi-Marxist reduction of history to the tale of oppressors versus the oppressed” (670).

    Stepman toon aan dat diegene wat in die voorste linie teen die standbeelde van blankes veg ‘n gebrekkige kennis van die geskiedenis het. Byvoorbeeld, Columbus was nie ‘n uitwisser van inboorlinge soos hy deesdae voorgestel word nie. “He executed Spaniards for mistreating natives” (441) en “Columbus was quick to punish those under his command who committed unjust acts against the local population” (486). Die eintlik beswaar van die aktiviste teen Columbus is dat hy die weg vir blanke immigrasie na die Amerikas geopen het. “The barbs thrown at Columbus are part of a larger push to delegitimize Western civilization” (575).

    Sommige ANC-kamerade lieg graag dat Suidelike Afrika ‘n vreedsame plek was totdat die blankes hulle opwagting gemaak het. In Nelson Mandela se outobiografie (1995) staan bv: “The African people lived in relative peace until the coming of the abelungu, the white people … The white man shattered the abantu, the fellowship, of the various tribes” (p 27). In Amerika word ‘n soortgelyke valse beeld voorgehou. Die waarheid is dat daar in sowel Suidelike Afrika as die Amerikas die uiterste gewelddadigheid vóór die koms van die blankes was. Stepman skryf: “The New World had been an incredibly violent place long before [Columbus] arrived” (508).

    “The great Aztec city Tenochtitlan was in many ways sustained by th[e] system of conquest and forced tribute as well as ritualized human sacrifice that almost undoubtedly included cannibalism. While this doesn’t excuse all of the Spanish actions in the New World, it does place them in context. Violence and brutality are inherent in the nature of man. Primitive societies are often a far cry from the ideal image of the noble savage famously conjured up by French philosopher Jean Jacques Rousseau” (548).

    ‘n Maand voor Kersfees, op die vierde Donderdag in November, word Thanksgiving as ‘n nasionale vakansiedag in Amerika gevier. Soortgelyke vierings vind ook op verskillende datums in talle ander lande plaas. In Amerika is die tradisie om daardie dag ‘n gebraaide kalkoen op die tafel te hê (1036). Vir ‘n kalkoen in Amerika is daardie tyd van die jaar so gevaarlik soos elke dag vir ‘n blanke boer in die nuwe Suid-Afrika. Ek het Thanksgiving in 1974 en 1975 saam met ‘n Amerikaanse gesin deurgebring. Toe hulle my vra of ons in Suid-Afrika ook so ‘n viering het, het ek gesê – gedagtig aan Amerika waarin dinge graag groter en beter as elders voorgestel word – dat ons dit met ‘n gebraaide volstruis op die tafel vier. Maar iets waaroor ek al dikwels gedink het: Daar behoort in Suid-Afrika jaarliks ‘n Dankiesêdag te wees vir alles wat die blankes hier tot stand gebring en verduur het. Daar behoort immers erkentlikheid te wees vir hierdie mense se bykans bomenslike vermoë om so baie in Afrika tot stand te bring en nooit moeg te word om goed te doen nie (2 Tessalonisense 3:13).

    “It was George Washington who issued the first proclamation declaring a national day of thanksgiving in 1789 to mark the beginning of a new nation under the Constitution” (964). Thanksgiving is in Amerika ingestel om dankbaarheid vir goeie oeste en voorspoed te betuig. “The chief ideal of the Thanksgiving holiday is gratitude: gratitude for the blessings of life and labor” (1086); “a celebration of family and material prosperity” (1029). “Historians have described it as a harvest festival with religious overtones” (795).

    Maar die suiwerste ordentlikheid word deesdae deur bose elemente neergehaal tot iets wat verwerplik is. Byvoorbeeld, “It is the most loathsome, humanity-insulting day of the year – a pure glorification of racist barbarity” (614); “a kind of celebration of white supremacy” (800). Dit is selfs “a celebration of genocide and overconsumption” genoem (631). “Thanksgiving is written off as a disgusting celebration of capitalism, a crass reveling in material wealth even as oppressed groups suffer” (670).

    Die eerste blankes wat hulle in Amerika gevestig het, word Pilgrims en Puritans genoem. “The unique traits of the Puritans had ultimately contributed to the creation of the United States. Their most important values – self-government, private property, Christian morals, industry, and even, to a certain extent, religious liberty – lived on in this country centuries later” (1002). “The Puritan settlers often viewed Indian tribes as mischievous ‘savages’, but this distinction was based less on racial than cultural lines” (911). “Fear, misunderstanding, and sometimes prejudice, not deep-seated racism and hatred, defined the Puritan attitude toward native people” (917).

    Op die kampus van Yale University is daar ‘n standbeeld van ‘n blanke Puritein en ‘n Indiaan. “The Puritan points his musket while the Indian responds with his bow” (619). Hierdie standbeeld, wat bykans ‘n eeu oud is, is onlangs “not appropriate” verklaar. Die “oplossing” was “a covering over the Puritan’s rifle” (619). “While the school [university] covered up the depiction of the Puritan’s weapon, they failed to cover the Indian’s bow pointed in the Puritan’s direction” (625). Dit herinner aan die grootskaalse ontwapening sedert 1994 van blankes in Suid-Afrika terwyl gevaarlike wapens en ammunisie vryelik aan misdadigers beskikbaar is.

    Wat in Amerika gebeur, is wat in 1994 mandaatloos in Suid-Afrika gebeur het: “[The] ultimate goal [is] ‘fundamentally transforming’ the United States” (1113), oftewel “uproot and demolish traditional America” (1107); eufemistiese frases wat beteken dat die land opgedonder moet word. Plaaslik word Jan van Riebeeck nie meer gehuldig nie; net sleggesê, soos blanke Suid-Afrikaners. In Amerika word die miskenning nie tot Columbus beperk nie. Dit is uitgebrei na die staatkundige grondleggers, “the Founding Fathers”. “The famed Christ Church in Alexandria, Virginia, which [George] Washington attended for years, decided to take down a plaque in Washington’s honor in the name of inclusivity” (1146). Dit herinner aan Wim de Villiers, wat nie genoeg genoegdoening geput het uit die feit dat daar nie meer ‘n HF Verwoerd-gebou op die kampus van Stellenbosch University is nie. De Villiers het ‘n openbare skouspel daarvan gemaak om ook die Verwoerd-gedenkplaat uit die voorportaal van die gebou te verwyder. Hiervoor het hy ‘n ontspoorde kleinkind van Verwoerd tot hartlike samewerking oorgehaal (Praag 31.05.2015).

    “The San Francisco school board voted unanimously to destroy a mural with George Washington at a public school because it also depicted slaves and a dead American Indian” (1146). Nog ‘n grondlegger, Thomas Jefferson, “the original articulator of our liberties” (1175), “[the] author of the Declaration of American Independence” (1191), se nagedagtenis word onteer aan die University of Virginia, wat deur hom in 1819 in Charlottesville gestig is. Hy word ” a ‘rapist’ and a ‘racist’” genoem (1221), onder meer omdat hy ‘n slawe-eienaar was. Jefferson se verhouding met ‘n slavin, Sally Hemings, word uiteraard ook bygesleep. Al Sharpton dring daarop aan dat die Jefferson-gedenkteken in Washington DC na ‘n museum verskuif word (1239). Die gedenkteken is na bewering ‘n belediging vir die swart Sharpton se familie (1244).

    Soos wat die plaaslike blankes vir apartheid verwyt word, word blanke Amerikaners vir slawerny verwyt, al het sowel swartes as Indiane ook slawe besit. “Slave ownership was quite common among Indian tribes” (2293). Die voorkoms van slawerny in Amerika word sterk oordryf. “In the four hundred years of the trans-Atlantic slave trade, only about four percent of imported slaves came to the British North American colonies and the United States” (1318).

    Deesdae wil Demokrate in verskeie state nie meer hulle jaarlikse dinee ter huldiging van Jefferson en Andrew Jackson hou nie (1238, 1531). Jackson het New Orleans in 1812 suksesvol teen ‘n Britse aanslag verdedig. Tog is daar oproepe dat sy standbeeld uit daardie stad verwyder moet word (1583). “Vandals attacked and defaced Andrew and Rachel Jackson’s tombs at his historic home in Nashville, Tennessee, spray-painting profanities and the word ‘killer’ across the broken tomb” (1583). Hy was glo “an evil, pro-slavery racist” (1632). Tydens die Obama-administrasie is Jackson se afbeelding op die $20-dollarnoot met dié van die swart Harriet Tubman (1822-1913) vervang, “a well-regarded abolitionist who nevertheless never affected the country nearly as much as Jackson” (1627). Donald Trump, daarenteen, “put Jackson’s portrait in the Oval Office in 2016” (1639).

    Uiteraard word daar ook stemming teen die blanke helde van die destydse Konfederasie, die suidelike state, gemaak omdat die meeste slawerny daar voorgekom het. Selfs in die konserwatiewe vaktydskrif, National Review, is ‘n artikel gepubliseer “calling for the banishment of Confederate monuments to cemeteries and museums” (2216). Dít ten spyte van die feit dat volgens meningsopnames “a significant majority of Americans supported keeping the Confederate statues, with a majority also indicating that they saw the statues as symbols of Southern pride rather than racism” (2227). “The Southern Poverty Law Center [SPLC], a left-wing activist organization, created a map of Confederate ‘statues’ around the country, many of which were simple plaques to bring attention to historical battles across the country, and called for them to be removed” (2233). Dit is glo “about acknowledging the injustices of the past” (2233). Die SPLC is een van die verderflikste instansies in Amerika, soos ek onlangs aangetoon het (Praag 19.09.2020).

    “A ‘Confederate’ monument that was dedicated to post-war peace was torn down by an angry mob in Atlanta” (2239), waar die SPLC-hoofkantoor geleë is. “In Durham, North Carolina, a crowd assembled in front of a bronze statue dedicated to the young men who had fought for the Confederacy, tied a rope to it, and pulled it down as police looked on” (2239). “A visage of Robert E Lee carved into limestone at Duke University was badly mauled. The statue, above the entryway of Duke Chapel, was carved up and had a chunk of its nose removed” (2239).

    In Suid-Afrika is die neus van die Rhodes-borsbeeld teen die hang van Tafelberg geskend. Later is die beeld onthoof (Praag 12.09.2020). Waarop hierdie gebeure in sowel Amerika as Suid-Afriksa dui, is “the danger of mob rule” (2251). Wanneer sal blankes leer dat dit nodeloos is om verskoning te vra wanneer verskoning van hulle geëis word? Die verskonings is nooit voldoende in kwantiteit en kwaliteit nie. “Personal redemption is meaningless in this crusade” (2281). “The march to erase history – iconoclasm with no apparent rhyme or reason – continues” (2299). Wat die gebeure in Amerika en Suid-Afrika tuisbring, is: “It is far more difficult to rebuild a civilization than destroy it” (2441). “The vandals’ anger is directed at America in general. The statues are simply scapegoats standing in for our guilty nation” (2717).

    Ná die Burgeroorlog was Robert Lee teen die oprigting van monumente en standbeelde gekant. “Lee thought it wrong to spend lavishly on the dead when the living were starving. This might be a good lesson for modern cities spending lavishly on monument removals or changing city and school names when their budgets are a mess and their streets filled with crime” (2600). Wanneer sal die ANC-regime tot sulke gesonde insigte kom? Later, toe ‘n mate van welvaart in die Suide herstel is, is daar wel Konfederale monumente en standbeelde opgerig. “The construction of monuments and statues was a crucial matter of paying tribute to the reality that a generation had fought, suffered, and often died in the most violent conflict in the history of our civilization” (2635).

    In New York City “the [Theodore] Roosevelt statue was vandalized” (2772). “Protestors consider the statue racist because it portrays Roosevelt in the saddle [on a massive steed] and people of color [an Indian and a black man] on either side” (2778). “It should be moved to a museum to ‘contextualize’ it” (2790). In Roosevelt se tyd is assimilasie van die hoofsaaklik blanke immigrante verwag. Toe was tradisionele Amerikaners oorwegend “a people descended from the same ancestors, speaking the same language, professing the same religion” (2993). Deesdae is die inkommers meesal nie-blank en is dit ‘n onbegonne taak om hulle te assimileer. “Today, the very term ‘melting pot’ is considered a ‘microaggression’ … The idea of assimilation borders on hate speech” (2842). Roosevelt “had no tolerance for what he called hyphenated Americans” (2977).* He “loathed the concept of being a ‘citizen of the world’” (3021). “[Roosevelt’s] ethos of Americanism could provide a healthy alternative to the multiculturalism that is breeding noxious forms of tribal identity politics” (3021). Barack Obama, daarenteen, het gesê: “We are not only citizens of America … we are also citizens of the world” (3045).

    [* “Afro-Americans” is ‘n tipiese voorbeeld van koppelteken-Amerikaners, met as implikasie dat hulle in die eerste plek Afrikane is of ten minste nie ongekwalifiseerd Amerikaners is nie. Ander soorte Amerikaners word deesdae ook onderskei: “Hispanic”, “Asian”, “Native/Indian”, ens.]

    “All men are created equal, with equal natural rights, but not all cultures are equal … It was the unique American culture, which predated even the creation of the United States, that produced the men who signed onto the natural rights in the Declaration of Independence and a transformational political document like the Constitution” (3056). “Only the American people have the right to decide for ourselves which newcomers will fit in under a shared free government; we alone determine who will strengthen America and who will weaken it” (3062). Laasgenoemde sin dui op ‘n gesonde benadering tot immigrasie. Die hoofoorweging by immigrasie moet landsbelang wees; nie menseregte- en Afrika-belang soos nagestreef deur die ANC-regime nie.

    Amerikaners is geneig om Jefferson se frase “all men are created equal” onkrities te aanvaar. Mense word eintlik net op die mees basiese biologiese vlak in gelykheid gebore, in die sin dat almal asemhaal, beweeg, eet, ens. Van geboorte af kan daar groot ongelykheid wees wat betref enersyds liggaamlike en andersyds geestelike vermoëns, selfs by kinders in dieselfde gesin. Party mense is rats of het liggaamlike uithouvermoë; ander nie. Party mense is oplettend, intelligent en vindingryk terwyl ander dit nie is nie. Hierby kom omgewingsfaktore, soos of die baba in ‘n welgestelde of arm gesin gebore word. Polities byderwets het die gewoonte posgevat om sulke benadelende omgewingsfaktore by nie-presterendes te beklemtoon, wat verwyte gerig teen blankes moontlik maak, terwyl aangebore tekortkominge geïgnoreer word.

    Maar Stepman het reg as hy skryf “not all cultures are equal,” in die sin dat party kulture (in sekere opsigte) meer ontwikkeld as ander kan wees, bv beter aangepas vir die skepping van voorspoed in ‘n geglobaliseerde wêreld. Die verskille wat daar tussen individuele en groeps-/kulturele prestasie of sukses kan wees, dui onder meer op die noodsaaklikheid dat daar naas individuele regte ook erkenning aan groepsregte gegee behoort te word. Groepsregte, bv minderheidsregte, is ‘n wesenskenmerk van die Amerikaanse samelewing. Met die oog op die benadeling van minderheidsgroepe en dus die doelbewuste bevoordeling van die swart meerderheidsgroep, bestaan daar in Suid-Afrika geen groepsregte nie; net individuele regte en daarby soos vertolk deur die ANC-regime se Menseregtekommissie en howe.

    In Mount Rushmore in Suid-Dekota is daar uitbeeldings van vier Amerikaanse presidente: George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln en Theodore Roosevelt (2750). In sy boek toon Stepman aan hoe elkeen van hierdie vier deesdae deur linkse elemente geringgeskat en verdag gemaak word – Lincoln in mindere mate as die ander drie. “Deep down, perhaps, what the statue topplers are rebelling against is their own failure to accomplish anything of note. The only way for some of them to make themselves feel better about not overcoming any great challenges is to diminish great Americans who actually accomplished significant things and made enormous sacrifices to improve their country” (3621). In sommige opsigte kan Amerika selfs daarop aanspraak maak dat hy die wêreld ‘n beter plek gemaak het. “If our country foolishly commits to erasing its history, it will have no future worthy of its past” (3647). Hierdie opmerkings kan ook op Suid-Afrika van toepassing gemaak word. Dit verduidelik die veldtog wat daar teen die blankes, veral Afrikaners, gevoer word.