A conveniently fast way of accessing South African news online has just seen the light: Newsburger. This new South African news site situated at newsburger.co.za aggregates all available South African newsfeeds where they may be accessed in one, convenient and attractive location.
Fast food has become fast news.
Na aanleiding van die vrystelling van die matriekuitslae, bekla al wat ‘n organisasie is die sogenaamde tekort aan vaardighede wat kwansuis veroorsaak gaan word deur die 95% van die Azaniese studente se totale gebrek aan ‘n aanleg vir wiskunde en wetenskap.
Ons word deur die doemprofete vertel watter lelike (dog ongespesifiseerde) gevolge op die land sou wag as veral swart matrikulante nie wonderbaarlik, van iewers af, nie en-masse die kapasiteit kry om wiskunde te begin verstaan en deurkom nie. Omdat daar glo ‘n tekort aan swart ingenieurs en rekenmeesters bestaan, gaan die land in die toekoms glo sukkel. Bedoel diegene ons sukkel nie alreeds met Eksdom, riool in die Vaalrivier en ‘n dreigende waterkrisis nie?
Bostaande is egter ‘n volkome mite. Daar is, buiten in kommunistiese lande, meestal geen tekort aan enige iets met ‘n ekonomiese waarde nie – brandstof, huise, motors, kos ensovoorts. Daar is weliswaar nie ‘n onbeperkte gratis aanbod daarvan nie, en dus is daar ‘n skaarsste. ‘n Skaarsste en ‘n tekort is allermins dieselfde ding nie. ‘n Tekort impliseer dat daar eenvoudig te min beskikbaar is. ‘n Skaarsste dui daarop dat daar wel ‘n aanbod van ‘n item is, maar dat dit ‘n prys het. Hoe skaarser, hoe duurder word die item.
Wanneer veral werkgewers en maatskappye teem dat daar ‘n tekort van byvoorbeeld ingenieurs sou wees, bedoel hulle eintlik dat daar ‘n skaarsste bestaan aan ingenieurs wat bereid is om te werk teen die salaris wat die werkgewer aanbied. Dis nie dieselfde as ‘n tekort nie.
Bostaande is veral die geval met blanke ingenieurs, rekenmeesters, dokters en ander professionele persone. Benewens die miljoen of meer blankes wat landuit gevlug het, is honderdduisende professionele kundiges in terme van die ANC regime se etniese suiwering van blankes bekend as regstellende aksie oorbodig gemaak. Daar is dus byvoorbeeld geen tekort aan dokters wat bereid is om in plattelandse hospitale te werk nie. Daar is bloot ander lande soos Kanada wat bereid is om markverwante salarisse vir Suid-Afrikaanse dokters te betaal, teenoor die Suid-Afrikaanse staat wat nie ‘n behoorlike salaris wil betaal wat ‘n dokter vergoed om in die vullis en chaos van ‘n tipiese Azaniese hospitaal te moet werk nie. Verhoog egter die prys, betaal genoeg, en die dokters sal terugkeer uit Kanada.
Wat die werkgewers en staatsdiens eintlik verwag, sonder om dit hardop te sê, is dat daar soveel swartes gaan wees wat matriekwiskunde kan slaag, dat daar ‘n ooraanbod van ingenieurs en rekenmeesters gaan ontstaan. Wanneer daar ‘n ooraanbod ontstaan, daal die prys na vlakke wat meer aanneemlik vir ‘n suinige werkgewer is. Geen rasionele persoon verbeel hom egter dit gaan ooit gebeur nie. Ek is bevrees die probleem met wiskunde en wetenskap het oorsake wat nie deur blote ingrypings in die onderwys aangespreek kan word nie.
Op ‘n stadium sal werkgewers die stang moet vasbyt, en hulself noodwendig op uitgeweke en afgetrede blanke kundiges moet beroep.
Ferdi Greyling, rubriekskrywer van Beeld, se vergelyking van Roelf Meyer se onderhandeling (oorgawe?) van die vroeë negentigerjare met Pieter Mulder se aanvaarding van die adjunkministerskap as vorme van akkomodasie teenoor “die werklikheid van die dag” is nie geldig nie.
Meyer het in die vroeë negentigerjare gehandel as ampsdraer van ‘n soewereine staat met ‘n weermag, intelligensiediens, polisiediens, ens. Hy het ‘n mandaat van die destydse kabinet gehad om te “onderhandel”, nie om geheel en al inskiklik teenoor die ANC se eise te wees nie. Die feit dat selfs Cyril Ramaphose gemeen het dat Meyer te veel toegegee het om agterna so joviaal en vrolik te voel, is myns insiens verdoemend.
Hierteenoor bevind Pieter Mulder – asook elke ander Afrikaner – homself vandag in ‘n posisie van volslae magteloosheid teenoor die ANC “wat gaan regeer totdat Jesus kom” (in die gevleuelde woorde van president Zuma). Die situasie is dus vandag radikaal anders as in die tyd van Meyer en De Klerk toe “die werklikheid van die dag” veel gunstiger was om die land in ‘n ander baan te plaas as dié wat in Afrikalande sedert die laat vyftigerjare geld.
Selfs onder benouende omstandighede is dit moontlik om vryheid na te streef en van ‘n beter toekoms te droom. Kort ná die neerlaag van 1902 het Afrikaners besluit om Afrikaans te ontwikkel en is die Akademie in 1909 gestig. Volgens Pieter Kapp in “Draer van ‘n droom” het daardie besluit saamgehang met die groot debat oor selfregering wat in 1910 verwesenlik is.
Ferdi Greyling se “realpolitik” behels die aanvaarding van ‘n onaangename en ongewenste werklikheid, ‘n onvryheid wat met mooiklinkende begrippe soos “demokrasie” en “individuele regte” opgevysel word.
Nie net is die vervolging van minderhede in Afrika (Oeganda, Rwanda, Nigerië, Angola, Zimbabwe, ens.) ‘n gegewe wat ons moet verreken nie, maar minderheidsregte en die selbeskikking van nasionale minderhede is brandende kwessies by die Verenigde Nasies en die res van die internasionale gemeenskap.
Die huidige grondwetlike orde het volledig misluk. Dit kan nie ons veiligheid, taal- en kultuurregte, asook omgewingsekerheid waarborg nie, wat nog te sê ons individuele regte waaroor regters soos Hlope of Motata uitspraak mag lewer.
Al wat vir ons oorbly is, hetsy emigrasie, hetsy Afrikaneronafhanklikheid in ‘n eie vaderland – presies dít waarvoor Pieter Mulder en die Vryheidsfront Plus staan. Indien die Swazi’s, Tswanas en Sotho’s van Lesotho op hul eie “tuislande” geregtig is, waarom nie ook die Afrikaner nie?
Vanaf 1945 tot nou, het die aantal lidlande van die Verenigde Nasies vanaf 51 tot 192 toegeneem. Dit sê vir ons dat individuele vryheid van volksvryheid afhang.
In die lig van die stelselmatige verdomming van Suid-Afrika se skoolstelsel sedert 1994, en 2009 se matriekuitslae wat twee persent swakker is as die vorige jaar s’n, ten spyte van standaarde wat jaar na jaar verlaag word, soek almal weer naarstigtelik na sondebokke. Ek weier om die totale bog en snert van die blaam op die sogenaamde agterstand agv apartheid eens te bespreek, omdat selfs nie eens meer die mees gestremde ANC-kader sy eie propaganda hieroor ernstig opneem nie.
Ander gunstelingsondebokke vir Azanië se patetiese onderwysstelsel, buiten die mites oor apartheid, sluit in die sogenaamde moeilike omstandighede in veral plattelandse skole. Ek wonder egter hoe Duitse skole in 1945 gelyk het? 98% van Stuttgart was in 1945 in puin. Slegs twee uit elke honderd geboue was dus staande. Die meeste skole was sekerlik deur die geallieerdes se bomme platgevee. Nietemin was Wes-Duitsland sestien jaar later, in 1961, goed op pad om weer eens die magtigste ekonomie in Europa te word. Die haglike omstandighede ná die oorlog en het Duitse kinders en studente klaarblyklik nie juis benadeel nie, of verhinder om ‘n suksesvolle land uit die puin te bou nie. Daar is absoluut geen vergelyking tussen die verwoesting van Duitsland in 1945 en Suid-Afrika in 1994 nie, maar waarom boer die Azaniërs agteruit, sestien jaar later? Dit lyk dus of dit nie gaan oor die fisiese infrastruktuur nie, maar veel eerder oor die leerlinge se ingesteldheid. Nog ‘n mite oor Azaniese onderwys byt gevolglik in die stof.
So ook word die Azaniese onderwysowerhede se onbekwaamheid blameer. Daar is ‘n element van waarheid hierin, maar dis egter nie die alleenoorsaak nie. Soos met alles anders wat deur die ANC regime se beheptheid met rassistiese transformasie besmet word, is die Departement van Onderwys ook ‘n rampgebied, wat juis agv rassistiese transformasie van enige bestuursvermoëns ontneem is. Die probleem is egter dat die owerhede se rol relatief beperk is. As onderwysers se salarisse betaal word, skole skryfbehoeftes het en die kurrikulum daargestel is, is dit oor aan die onderwysers, ouers en leerlinge self om ‘n sukses daarvan te maak.
Dis presies hier waar die geneukery kom.
Enige iemand wat al ooit in ‘n bestuurs- of leiersposisie was, sal kan getuig dat dit baie moeilik is om mense te motiveer wat nie vanself gemotiveer is nie. Om mense te motiveer is miskien die grootste uitdaging van die bestuurswetenskappe. Al het elke Azaniese skolier dus in ‘n paleis gewoon, al was die Onderwysdepartement 100% doeltreffend, al was al die boeke betyds by skole, al word elke onderwyser se salaris presies akkuraat en betyds oorbetaal, gaan als puur verniet wees as die leerlinge en onderwysers nie gemotiveerd is om te presteer nie.
Motivering en die wil om jouself te verbeter, laat homself nie stuit deur omstandighede nie. Duitse krygsgevangenes wat in eweneens moeilike omstandighede aangehou is in kampe vir krygsgevangenes tydens die Tweede Wêreldoorlog, het groot moeite gedoen om hulself op te voed. Duitse krygsgevangenes in die VSA, maar ook in ander kampe soos in Noord-Afrika, kon Spaans, Duitse literatuur, chemie en ‘n hele reeks ander vakke bestudeer, met medegevangenes as dosente.
Snaaks dat dieselfde ywer en leergierigheid nie op Robbeneiland bestaan het nie. Of is dit so vreemd? Het dit nie veel eerder te make met die Afrikakultuur van die soeke na eksterne faktore om te blameer nie? “Ons kan nie matriekwiskunde deurkom nie agv apartheid / die Departement / huislike omstandighede.” Dis immers baie makliker om die bose witman of kolonialisme te blameer as om jouself op te hef. Of die gemiddelde ANC-kader op Robbeneiland, of die gemiddelde SEB-bevoordeelde ouers se kinders, die intellektuele kapasiteit gehad het om wiskunde te slaag, is ‘n kwessie vir ‘n ander dag se spekulasie.
Azaniese onderwysers se gebrek aan motivering is duidelik vir almal. As hulle eens die moeite doen om by die skool op te daag, is baie van hulle besope, of probeer manlike onderwysers skooldogters seksueel misbruik. Andersins neem hulle aan vakbondvergaderings deel en beplan die volgende staking om aan te dring op meer besoldiging vir minder insette. Die uitsondering hierop is natuurlik die toegewyde onderwysers wat mens in veral Afrikaanse skole aantref, maar hierdie soort onderwyser is ‘n spesie wat bedreig word deur rassistiese transformasie. Azaniese ouers gee dikwels nie ‘n flenter om of hulle veelvuldige spruite eens in die skool is nie. Weet president Zuma of al sy kinders die skool bywoon?
Kontrasteer bogenoemde afwesigheid van motivering met die Oosterling se ingesteldheid tot opvoeding. Só gemotiveerd is Koreaanse matrikulante dat baie van hulle eers ná middernag tuis kom, omdat hulle ekstra klasse bywoon. Die resultaat van dié vlakke van motivering is dat Amerikaanse universiteite kwota’s moes instel teen Asiate, omdat daar veels te veel Oosterlinge in die VSA is wat uitstekend presteer op wiskundige gebied, selfs beter as blanke Amerikaners. Die wil van Oosterse ouers en skoliere om hulself op te voed is ook die rede waarom lande in die Ooste in 1940 net so arm was soos Afrikalande was, maar teen 1970 Afrikalande ver uitgestof het. Die meeste Oosterse lande, selfs dele van China, was ook eens kolonies, wat eweneens bewys waarom kolonialisme nie te blameer is nie.
Die ANC-regime en sogenaamde kundiges soos Jonathan Jansen en die ANC-lid, kameraad Graeme Bloch, kan dus tot vervelens toe kopkrap oor die endemiese krisis in die Azaniese onderwysstelsel. Hulle kan studies loods, UGO skrap, die korruptes by die Departement van Onderwys afdank, maar dis alles puur verniet. Daar is jaarliks sowat 400,000 swart matrikulante. Onder hulle is die slaagsyfer waarskynlik onder die 50%. As jy 400,000 arm Chinese in dieselfde omstandighede maak skoolgaan, waarborg ek dat die matriekslaagsyfer bykans 100% sal wees.
Jy kan ‘n perd tot by die water bring, maar jy kan hom nie matriekwiskunde maak slaag as hy nie die motivering of aanleg daarvoor het nie.
Zimbawiese plaasbesetters het Dolf du Toit (66), sy vrou, Alida (61), en hul seun, Rudolph (38), Donderdagaand van hulle plaas in die Nyazura-distrik, tussen Harare en Mutari, in die oostelike hooglande, verdryf.
Hulle het verlede Saterdagoggend by die plaas opgedaag en geëis dat brigadier Innocent Chiganze van die Zimbabwiese lugmag, die “ware” eienaar, sy intrek neem.
Die egpaar is vroeër hierdie maand deur van die plaasbesetters aangerand.
Du Toit het aan Beeld gesê hulle was dorp toe. “Toe ons terugkom, het ek my voorman raakgeloop. Hy het geskree ek moet ‘ry, ry, ry!’, want die plaasbesetters was by die plaashuis en Rudolph daarin vasgekeer.”
Die polisie is dadelik ontbied, maar wou nie help nie.
Die besettings kom slegs enkele weke nadat Suid-Afrika en Zimbabwe ’n handelsooreenkoms onderteken het wat Suid-Afrikaanse boere die reg tot vergoeding waarborg as hul grond onwettig beset word.
Charles Taffs, visepresident van die Zimbabwiese Commercial Farmers’ Union (CFU), het vroeër in ’n verklaring gesê 152 van die oorblywende 300 kommersiële plase in die land word tans geteiken.
Byna die helfte van die matrieks het dit nie gemaak nie, terwyl ‘n aantal so goed presteer het dat daar min twyfel kan wees dat die standaard nie so onmoontlik hoog was nie.
Elke jaar word die ontleedmes ingespan, en elke jaar word sekere probleme aan die lig gebring:
– onderwysers wat laat, of glad nie opdaag nie
– Vergaderings wat, dikwels deur Sadou gereël, in klastyd plaasvind en nie daarna nie.
– Kinders wat drie tot vier uur per dag onderrig ontvang, in plaas van sewe ure.
Hierdie probleme behoort betreklik maklik opgelos te kan word. Kort-kort word gelees van ‘n LUR of premier wat ‘n onaangekondigde besoek aan skole bring, en die hekke stiptelik op die skool se aanvangstyd sluit om sodoende die leerders wat laatkom uit te vang. Benewens leerder word egter ook onderwysers en selfs skoolhoofde ook gereeld uitgevang.
Dit beteken die uitvangery vind nie gereeld genoeg plaas nie, en dat daar nie streng genoeg teen oortreders opgetree word nie. Punt.
Ander probleme is moeiliker om op te los, soos die feit dat heelwat leerders nie saans by elektriese lig kan studeer nie. Tog word gereeld aankondigings gedoen hoe gevorder word met die installering van elektrisiteit en selfs die voorsiening van ‘n sekere hoeveelheid gratis krag. Iewers iets verkeerd as dit nie in verbeterde matriekuitslae neerslag vind nie.
Die boodskap wat leerders kry, is dalk ook nie bevorderlik nie. Toe die opvoedkundige, Sol Plaatjie die sekretaris-generaal van die ANC was, was geleerdheid vir leierskap hoog aangeslaan. Toe die regering jare later ‘n standbeeld van Plaatjie wou onthul, het die familie vasgeskop omdat die standbeeld hom met ‘n swartmag-saluut uitbeeld. Die familie het hom glad nie daarmee geassosieer nie.
Nou beskik die ANC-jeughliga oor ‘n president wat presies die teenoorgestelde is. Sy akademiese prestasie is allermins iets om op trots te wees. Julius Malema se irrasionele optrede moet vergewe word aangesien hy bloot ‘n nuwe generasie vergestalt, word aangevoer.
Die land se president self het bykans geen formele skoolopleiding nie.
Winnie Madikezela-Mandele, kriminele rekord vir bedrog ten spyt, keer terug na die parlement en steeds lyk dit op beeldmateriaal asof sy kort-kort kompulsief die swartmagsaluut maak.
Die uitdagings wat die wêreld, en dus ook Suid-Afrika aan mense bied is egter ligjare verwyder van politieke retoriek, skeefgetrekte persepsies en presidente met tekkies by ‘n vyfde huwelik.
Daar is plek vir kultuur, maar geen kultuur ter wat ‘n positiewe bydrae kon maak is deur afbrekende elemente beheers nie. Kultuurontwikkeling behels juis die behoud van die goeie en aangevul deur dit wat dit verryk.
‘n Onoordeelkundige byvoeging lei tot ‘n karikatuur-variasie van die kultuur wat veronderstel is om in stand gehou te word, soos tekkies by ‘n tradisionele troue.
Kulture in transito stel hulself ook dikwels bloot aan anti-kultuurelemente, soos dwelmgebruik in westerse samelewings.
Die wêreld waarbinne ons leef stel egter sekere basiese vereistes – naamlik dat elkeen sy brood in die sweet van sy aanskyn sal verdien. Dit behels harde werk – hetsy as leerkrag of as leerder, die handhawing van werksetiek en leeretiek, eerbaarheid en pligsgetrouheid.
Vroeg elke nuwe jaar word wyle pres. Jan Brand van die Vrystaat gereeld aangehaal: “Alles sal regkom as elkeen sy plig doen.”
Aan die einde van die jaar wanneer teleurstellings getel word of die matriekuitslae ontleed word, word die wiel herontwerp. Iewers het iemand nie sy of haar plig gedoen nie. Die minister van Basiese Onderwys moet kennis neem: Daar is nie ‘n kortpad na beter matriekuitslae nie. Vra maar die mense in Mpumalanga wat so vraestelle lek.
Hoewel die nuus nou eers na die Suid-Afrikaanse media begin deursyfer oor die eskalerende konflik in Suid-Soedan, is dit iets wat reeds die afgelope jaar opgebou het, en teen die middel van Desember was die jaar se dodetal reeds digby die 1 300. Ander stel die ongevalle op meer as 2 000. Om perspektief te gee: Suid-Afrika se moordsyfer is jaarliks in die orde van 20 000.
In Suid-Soedan is die konflik aanvanklik afgemaak as onderlinge veediefstal tussen stamme terwyl daar ‘n hongersnood begin ontwikkel, maar waar statte aangeval en hele gesinne uitgewis word is dit moeilik om dit bloot as onbenullige stam-onderonsies af te maak.
In die proses is ‘n kwartmiljoen mense ontwortel.
Die ironie is dat die suide van Soedan sedert ‘n taamlik suksesvolle verdrag sedert 2005 betreklike outonomie los van die Moslem noorde van die land beleef. Die suide het tradisioneel swaar deurgeloop in hierdie burgeroolog wat met tussenposes ongeveer ‘n half eeu geduur het.
Nou word die geweld teen ander stamme skynbaar gewoon voortgesit.
Teen die middel van verlede jaar is nog bespiegel dat buitelandse oliemaatskappye stilweg hoop die suide skei van die noorde af. Die suide het ryk oliebronne, en die noorde deel nie net daarin nie, maar bedrieg die suide boonop blykbaar met die verdeling van die inkomste. Met die suide wat nou in onderlinge stamtwiste betrokke is, raak die opsie van ‘n onafhanklike suide onaptytliker.
Die vermoede bestaan juis dat die ontdekking van olie die dryfkrag agter die massamoorde in Darfoer, deel van die Moslem-noorde was.
Op die oomblik is die werklike Soedannese tragedie dat bykans 2 000 mense kon omkom, en nog meer tydens die slagting ledemate verloor en ontwortel is, terwyl die wêreld die stroom berigte uit die gebied geïgnoreer het.
Op 7 Januarie berig RSG in sy nasionale nuusdiens soos volg: “Minstens 140 mense is dood en 90 gewond in die afgelope week in afgeleë dele van Suid-Soedan. Die Verenigde Nasies sê gevegte, hoofsaaklik tussen strydende stamme, het sedert die begin van die jaar in die Warrap-omgewing plaasgevind. Berigte oor die gevegte het twee dae gelede eers aan die lig gekom, nadat VN- veiligheidsspanne per vliegtuig na die afgeleë gebiede gereis het. ‘n Span van VN-vredesmagsoldate het per voertuig vertrek, om te probeer uitvind hoe die situasie op die grond ontvou.”
Dit laat die vraag ontstaan oor hoeveel ander tragedies ter wêreld plaasvind waarvan die wêreld verkies om nie kennis te neem nie. Onlangs het oud-pres. Thabo Mbeki nog gesê daar was geen volksmoord in Darfoer nie, maar teen die agtergrond van sy nukkerige standpunt oor die oorsaak van MIV-Vigs, moet dit onthou word van wie dit kom.
Met die huidige president se aanstelling van Pieter Mulder as adjunkminister van landbou, is daar gehoop dat die kwessie van plaasmoorde meer prominensie sal haal, maar dit lyk helaas of Zuma se bedrywige persoonlike lewe sy aandag opeis.
Die wêreld neem hoegenaamd nie kennis van die persentasie-massamoord van Suid-Afrikaanse kommersiële boere nie. Die getalle wat in totaal vermoor word is baie hoër as baie ander getalle wat sukkel om elders in die wêreld die oog te tref. Persentasiegewys is dit skokkend. By tye werk dit uit op ongeveer 130 per 100 000 per jaar. Suid-Afrika se gemiddelde moordkoers is net minder as 40 per 100 000 per jaar.
Bruin mans in die Wes-Kaap, waar bende-oorloë hoogty vier, se moordkoers van meer as 90 per 100 000 per jaar word as die hoogste ter wêreld vir ‘n identifiseerbare groep beskou, maar die aanslag op kommersiële boere en hul gesinslede is lankal by daardie kerf verby.
Die buitensporigheid blyk daaruit dat die wêreldgemiddeld 5 per 100 000 per jaar is, en dié van Wes-Europa 1 per 100 000 per jaar.
Watter plaaskind slaap nog rustig?
Onlangs het twee voorste Engelse sokkerspanne teen mekaar gespeel. Wat dié wedstryd besonders gemaak het, is dat dit die eerste keer was dat beide spanne nie ‘n enkele gebore Engelsman op die veld gehad het nie. Die spanne was Arsenal en Portsmouth. Arsenal het wel ‘n Engelsman op die plaasvervangersbank gehad, Craig Eastmond, maar sy twee gereelde Engelse plaasvervangers, Wallcott en Gibbs, was beide beseer.
Die probleem, is, verduidelik die BBC, dat daar nie genoeg goeie Engelse spelers is sodat almal kan hê nie, veral nie met die dat Chelsea en United “almal” het so snoep is en nie van sy rariteite wil verkwansel nie.
Op die oomblik speel Engeland kriekettoetse in Suid-Afrika, met drie gebore Suid-Afrikaners wat in sy toporde kolf. Een is boonop die huidige kaptein, en ‘n ander was al kaptein. En hulle volg in die voetspore van ander gebore Suid-Afrikaners wat al Engeland aangevoer het – Tony Greig en Basil D’Olivereira. Net om sake bietjie meer af te rond, Omar Henry het ook al die Skotte aangevoer.
Pas is berig dat die All Black-losskakel, Carlos Spencer, die Lions (hoekom moet ons spanne hier Engelse name hê en dan teen die Britse en Ierse Leeus speel?) in die Super 14 beskikbaar gaan wees, terwyl die plaaslike losskakel van die Leeus weer vir die Western Force gaan uitdraf.
Onlangs het iemand, op die vooraand van ‘n provinsiale rugbywedstryd, gaan koppe tel om te kyk hoeveel spelers van elke span het werklik bande met die spanne waarvoor hulle speel. Aan beide kante was dit ‘n halwe handjievol.
Daar word graag gespot oor besoekende spanne wat teen die Vrystaat kom speel, en die besoekers se spelers dan ewe gerieflik by hul ouerhuise tuisgaan. Die Cheetahs staan egter self agter die deur.
Geldrugby is ‘n gegewe, en so ook die behoefte van spelers wat nog voel hulle het woema maar word stief deur die “keurders” behandel, wat dan na die buiteland uitwyk om ‘n behoorlike “pensioen” te gaan opbou.
In die proses is die toeskouers die verloorders. Saterdag na Saterdag word van hulle verwag om spanne wat eintlik grootliks uit huursoldate bestaan, aan te moedig.
Dikwels is die spelers weinig meer as prima donnas. Om darem van ‘n hoogs-betaalde speler te verwag om op Kimberley se harde veld ‘n speler wat baie minder verdien te moet lak …
Tong in die kies is al voorgestel dat Suid-Afrikaanse spanne verplig word om kwotas eie spelers te gebruik. As elke span verplig word om minstens sewe spelers in te sluit wat darem minstens twee seisoene rugby, anders as vir die senior provinsiale span, in ‘n bond te gespeel het, sal die Vrystaat darem kan aanspraak maak om die Vrystaat genoem te word, die WP die WP, en die Haaie iets wat met die kus verband hou. Plattelandse bonde kan as kwalifiserende hinterland aan die topbonde toegewys word.
Kortom, eie talent sal beter bestuur word, want daar sal ‘n aanvraag wees.
Of Suid-Afrikaanse spanne dit nodig behoort te vind om buitelandse spelers in te sluit, is ‘n ander vraag. Spelers van Namibië is een saak, maar om Argentyne, Suidsee-eilanders, Franse of wat ook al in te voer, is ‘n heel ander saak.
Of dit regtig onvermydelik is dat ‘n Springbokspan in Engeland ‘n “opwarmingswedstryd” teen ‘n klubspan gaan speel en hom dan vasloop in ‘n oud-Springbokspan, is nog ‘n vraag wat kopkrap verdien.
Is daar in die beroepsera dan geen ruimte vir minstens ‘n element van tuisgemotiveeerdheid nie? Al is dit bloot terwille daarvan om die skare nie vir die gek te hou nie?
Is dit nie bietjie laf as stringe WP-ondersteuners die lang pad aandurf om te kom kyk hoe “hul” span teen die Vrystaat speel nie, maar van heelagter Frikkie Naudé af via Dawie Snyman, Morné du Plessis, Theuns Stoffberg tot Henning van Aswegen is daar 13 spelers in die span wat Vrystaatse bande het nie?
Selfs die vermaarde dr. Danie Craven het uit die Vrystaat gekom.
Die hartseer is dat die WP ontsettend baie eie talent het. Toe Rassie Erasmus (ja, ook uit die Vrystaat) Kaap toe is om af te rig het hy hom voorgeneem om plaaslike talent te identifiseer en te ontwikkel. Met sy jaarlikse inkopielys lyk dit nie of dit werklik gebeur nie. Dit lyk of slegs ‘n “kwotastelsel” sal verseker dat plaaslike talent in elke bond nie verlore sal gaan nie.
Baie faktore maak dat talent nie raakgesien word nie. So hoor die oom van ‘n blink skolespeler hoe iemand vir ‘n keurder sê hy moet tog dié nefie dophou wat uithalerspel lewer. Maar hy hoor ook die keurder sê: “Maar hy kom nie van Grey af nie.”
Miskien het so iets ‘n rol gespeel dat Morné Steyn nou vir die Bulle die Vrystaat so uitmekaar speel.
Of hy speel vir ‘n kleiner skool uit sy beste posisie omdat die skool dalk nie ‘n beter speler vir die posisie het nie.
Of hy pas nie in die afrigter se spelpatroon nie.
Of sy beste posisie is dieselfde as die span se ras-kwotaspelers.
Is daar nog ruimte vir sportmansgees ook?
Maar die Arsenal – Portsmouth-wekker herinner aan wyle oom Jurie se wysheid toe hy hoor die Britse Eilande is gedurende ‘n swaar ystydperk weens die gewig van ys op die Noordpool onder die see uitgedruk.
“Dis darem die slegste ding wat die ys nog onder die see uitgedruk het.”
Maar moenie wharrie nie, een van die dae is daar nie meer plek vir Engelse nie.
‘n 37-jarige man is na bewering deur drie mans in die polisieselle in Graaff-Reinet verkrag, volgens die polisie.
Insp. Mornay Van Eck het gesê die verkragting het glo Donderdagoggend plaasgevind, kort nadat vier mans in hegtenis geneem is omdat hulle dronk was in die openbaar.
“Hulle was al vier saam in die sel waar die verkragting plaasgevind het toe polisielede die slagoffer gevind het.”
Van Eck het gesê die man is uit die sel verwyder en die ander drie mans is steeds in aanhouding.
“Die slagoffer is nie na die hospitaal geneem nie,” het van Eck gesê.
‘n Ondersoek na die verkragting duur voort.
