Skrywer: Dan Roodt

In sy huiswerk moes ‘n laerskoolkind antwoord wat die land se beleid voor 1994 was, en wanneer die eerste demokratiese verkiesing in die land plaasgevind het.

Die antwoorde, wat volgens die kurrikulum-komitee verlang is, is apartheid en 1994 onderskeidelik.

Met geen of slegs ‘n klein bietjie moeite sou die komitee kon vasstel dat die bevolkingsregistrasiewet reeds in 1991 geskrap is. Ook ander verbandhoudende wette is lank voor 1994 afgeskaf.

Maar hoe lyk die situasie vandag?

Dr. Michael le Cordeur, ondervoorsitter van die Afrikaanse taalraad skryf vandag in ‘n rubriek dat onderwysers steeds, wanneer hulle vorms na afloop van werksessies moet invul, hul ras moet invul.

Dié lysie kan baie langer gerek word. Op aansoeke vir poste, keuring vir medies, bykans enigiets, moet ras aangedui word. Hierdie aanduidings het ook implikasies, sodat Le Cordeur se verwyt dat min wit mense vir bruin kinders skoolhou eintlik op ‘n heel ander vlak beantwoord moet word as die gesindheidsantwoord wat hy soek.

Onlangs, as ‘n ontleder navorsing op Naspers se elektroniese argiewe gedoen het, het ‘n peilingsinstansie se vraelys op die skerm verskyn. ‘n Mens word versoek om aan die peiling, in opdrag van Naspers, deel te neem.

Kort voor lank, duik ook die vraag op aan watter ras die deelnemer behoort. Geen voorsiening word gemaak vir ‘n antwoord: “Nie van toepassing” soos ‘n mens in ‘n grondwetlik verklaarde nie-rassige land sou verwag nie, en om niks hier in te vul nie, het ook beteken dat ‘n mens nie verder aan die opname kon deelneem nie.

In 2011 word weer sensus gehou, en een van die vrae sal stellig weer oor die deelnemer se ras handel.

Wat die wetboek en implikasies betref het die kurrikulumkomitee geblaps.

Apartheid was al ‘n paar jaar voor 1994 afgeskaf, en sedertdien is dit grootliks herstel.

Dit leef ook nie net in die harte van mense voort nie – die land beskik oor ‘n Black Journalist Association, ‘n Black Lawers Association, Black Business Forum, ‘n National African Farmers’ Union en so werklikwaar ook ‘n Black Gun Owners Association, om maar ‘n paar te noem.

‘n Storm bars los oor iets wat die skryfster Annelie Botes gesê het, en waarby Steve Hofmeyr ook betrek is. Dit maak veel groter opslae as die ANC se appèl teen die verklaring van die liedjie “Skiet die Boere” tot haatspraak.

Le Cordeur, Heinrich Wyngard, prof. Jonathan Jansen en vele ander neem die raskwessie diepsinnig – sommiges gereeld – onder die loep. Dit handel meestal oor hoe rasgesindhede jare na die afskaffing van apartheid in ‘n groot mate voortleef.

Die teenstrydigheid is miskien die beste gedemonstreer toe Zelda Jongbloed, toe nog adjunk-redakteur van Die Burger, in haar rubriek haar nuwejaarsvoornemens uitgespel het. Sy sal steeds ten spyte van kritiek, haar teen rassisme uitspreek. ‘n Sin of wat verder vaar sy uit daarteen dat André P. Brink, en nie ‘n bruin kandidaat soos sy geglo het die bedoeling was, die Jan Rabie en Marjorie Wallace-toekenning gekry het nie.

Die werklikheid begin stadig insink. Bedoeld of onbedoeld word nou minder gereeld na 1994 as ‘n waterskeiding tussen apartheid en iets anders verwys, en, soos Le Cordeur, daarna verwys as die tydperk sedert demokrasie aangebreek het. Om ‘n ras-waterskeiding aan 1994 te koppel, sou ‘n Engelse spreekwoord laat vergestalt: “ The pot calls the kettle black.”

Of dit korrek is om in ‘n rasgepolariseerde land waar ras statutêr iemand se lot bepaal, onder die huidige grondwet na demokrasie te verwys is ‘n debat op sy eie. Sommiges sal voel dat die term, diktatuur van die meerderheid – ‘n erkende staatkundige begrip -‘n veel pasliker beskrywing is.

липецк подъемникидляшиномонтажаtopcargo кидалы

Terwyl Indië in Durban skynbaar voor ‘n tuisskare in ‘n kriekettoets speel, skryf Die Burger se rubriekskrywer, Ilse Bigalke oor die jammerte dat uitsprake in Suid-Afrika so verdelend inwerk.

Of die uitsprake die oorsaak of gevolg van verdeeldheid is, en of dit ‘n groter impak op verdeeldheid het as byvoorbeeld plaasmoorde, is ‘n ander vraag. Vanoggend slaan so ‘n voorbladberig juis weer ‘n dagblad se lesers hard.

Terug na Indië: Indië, soos Suid-Afrika, is ‘n heterogene land wat deur ‘n groot aantal volke bewoon word. Afgesien van taalverskille, is daar ook onder meer godsdiensverskille, terwyl die ou kastestelsel steeds ‘n informele impak het. Wat diversiteit betref, kan dit egter nie met Suid-Afrika vergelyk word nie.

Tog bestaan die vreemde situasie dat Indië grondwetlik ‘n etniese federasie is, terwyl Suid-Afrika ‘n eenheistaat is. Kommentators soos Bigalke verwoord voorts dat om spanning te ontlont, hierdie eenheid nog nouer moet word.

Baie word gereeld gemaak oor die feit dat Suid-Afrika se grondwet veel aan die Indiese ontleen het. Dit het egter meestal om die handves van Menseregte betrekking. Staatkundig staan die Suid-Afrikanse grondwet nader aan dié van Sri Lanka waar die diversiteitsprobleem, vir die huidige, sogenaamd opgelos is deur die Tamils militêr te verslaan.

Al het die Indiese volke binne die federale raamwerk grootliks selfbeskikking, sodat daar sedert implementering van tyd tot tyd nog etniese deelstate ontstaan, sal niemand aanvoer dat Indië in die proses interne vrede beduiwel, nasionale eenheid rysmier of apartheid beoefen nie.

Trouens, Indië is een van die lande wat ook vir korporatiewe federalisme of selfbeskikking voorsiening maak. Indië se oorspronklike nie-Indiese inwoners het onder meer ‘n aantal gewaarborgde setels in die nasionale parlement. Nog ‘n land wat so voorsiening maak vir ‘n minderheid wat te verspreid woon om sinvol geografies ondervang te word, is Nieu-Seeland met sewe gewaarborgde Maori-setels in die nasionale parlement en ‘n Maori-kongres of parlement.

Nigerië het na die Biafra-oorlog ook soos Indië vroeër, sy deelstaatgrense gaan hersien om dit meer in ooreenstemming met die verspreiding van die bevolkingsgroepe te bring – juis om spanningsvlakke te verminder. En al praat die toeskouers van Indiese herkoms in Durban ‘n tiental tale, al beoefen hulle verskillende godsdienste, ondersteun hulle 150 jaar nadat hulle in Suid-Afrika aangekom het die spanne van die Indiese subkontinent. Skaars ‘n wenkbrou word gelig – heel anders as wat die geval was toe baie Afrikaners tydens die groot sokker openlik vir stamlande soos Duitsland en Nederland begin duime vashou het, in plaas van vir Ghana soos in effek deur die regering voorgesê is.

Is die gedagte aan etniese federasies en selfbeskikking grondwetlik verouderd of verkramp? Indien wel soos Suid-Afrikaanse rubriekskrywers graag opgee, gaan vertel dit vir die Belge, gaan vertel vir die Skotte hulle moet hul eie parlement weer ontbind. Gaan vertel vir die Baske hulle moet nou hul eie identiteit afskud en goeie Spanjaarde word. Probeer die Europese Unie oortuig om sy grondwet te wysig wat bepaal deelnemende state moet hul minderhede se reg op selfbeskikking erken.

Hoeveel afvaardigings gaan nog die Ivoorkus besoek om die onklarigheid oor die presidentsverkiesing te probeer oplos? Die Ivoorkus is maar een van ‘n rits Wes-Afrikalande waar die suide van die lande van dié van ‘n meer Moslem-noorde verskil, ‘n situasie wat min of meer met dié van die Soedan ooreenkom.

Hoekom dan die voorliefde by Suid-Afrikaanse rubriekskrywers om as vertrekpunt te aanvaar dat die oplossing lê in die negering van diversiteit, eerder as om dit staatkundig te ondervang?

In Engels is daar ‘n spreekwoord wat lui: As jy ‘n voëltjie het, laat dit vry. As dit terugkom na jou toe, is dit joune. As dit nie terugkom nie, was dit nooit joune nie.

Met die argumente in die aktetas om die vraag oor hoe dit fatsoenlik aangebied moet word om inskiklik aangehoor te word.

social mediaАлександр Фильчаков

Verskillende ontleders en kommentators is nou besig om te werk aan hul vooruitskouings vir 2011. Dit is ‘n komplekse proses waar ‘n massa inligting verwerk en vertolk moet word.

Teoreties bied die behavioralistiese benadering die mees betroubare scenarios. Veral politieke sosioloë onderwerp ‘n groot hoeveelheid inligting aan ‘n stelsel wat dan waarskynlike opsies bied van hoe die wêreldgemeenskap of die inwoners van spesifieke lande gaan reageer.

Dis ‘n doodveilige oefening, want niemand verwag dat iemand volkome reg in hierdie figuurlike kristalbal gekyk gaan kry nie. Politici, ekonome, en ander vakkundiges sal ewe-eens hul eie modelle inspan.

Om akkurate projeksies oor Suid-Afrika te maak is dus net so moeilik. Suid-Afrika is waarskynlik een van die mees heterogene lande ter wêreld, geografies taamlik geïsoleerd, maar tog in baie opsigte internasionaal verweef.

Baie Suid-Afrikaners wat in die middel van die jaar nog eufories uit hul velle was terwyl die sokker aan die gang was, kan eenvoudig nie verstaan hoekom hulle nou deur ‘n negatiewe of selfs pessimistiese fase beweeg nie. Dit is egter geen geheim nie. Sosioloë en sielkundiges het dié verskynsel immers reeds voor die groot sokker voorspel en die redes verskaf. Verskillende kenners gee hierdie post euforiese trauma of depressie verskillende name, maar dit het in wese die karakter dat die werklikhede van korrupsie, misdaad, slaggate en gespanne tussengroepverhouidings as antiklimaks teruggekeer het, en vorige negatiewe perspsies verdiep het. Saam met die voor-sokkerrealiteite het ook plaasmoorde met mening teruggekeer.

Die omvang van die ABSA-transformasiedebakel en die Annelie Botes / Steve Hofmeyr-storms kan deels hierin verklaar word.

Dit sal ook nie sommer verdwyn nie. ‘n Landswye verkiesing gaan plaasvind en politieke partye gaan op mekaar se foute teer. Cosatu beding sy invloed in die ANC-alliansie en beklemtoon ‘n ou werklikheid wat lank effektief in die doofpot was … die land se armoedegaping wat die grootste meetbare ter wêreld is. Politieke sosioloë noem dit die model van relatiewe deprevasie, en gebruik dit om ‘n revolusionêre klimaat te meet.

Vanjaar is die Indiërs se koms na Suid-Afrika se 150ste herdenking gevier. Vanuit Indiërgeledere, maar ook vanuit die regering, is gemaan dat dié vieringe by breër Suid-Afrikanerskap geïntegreer moet word. Op die oomblik speel Indië in Durban in ‘n “tuistoets” – iets wat dieperliggender probleme skep as wat politiek korrek aanvaar word. Selfs die rubriekskrywer, Heinrich Wyngard, het terloops verwys na die diskrepansie van die vieringe rondom die Indiërs, terwyl die oorspronklike bevolkings, die Koi en San en hul nageslag – die bruin mense – se teenwoordigheid by wyse van spreke in die skaduwee staan.

Hoewel die bruin mense waarskynlik nooit polities onder een vaandel gestaan het nie, was baie – ook via die ou UDF – binne die ANC dampkring. Elemente van vervreemding raak al hoe duideliker. Vroeër vanjaar het prof. Jakes Gerwel in sy Rapportrubriek so ver gegaan om te skryf dat die ANC dalk ‘n vrotsige regering mag wees, maar beswaar gehad dat dit as landsvyande beskou word. Die effektiewe verdwyning van die ID in die DA, en die Wes-Kaapse ANC-leierskapstryd wat in wese ‘n bruin-swart stryd is, dra by tot ‘n politieke landskap in transito.

Veral in internet-blogs word nog ‘n element gaandeweg duidelik, wat grootliks by die wit gemeenskap ‘n rol begin speel. Dit is die impak van diaspora. Uit die mees klassieke gevalle, bv die Jode, Iere, die Armeniërs en Tamils kan sekere projeksies begin gemaak word oor hoe dit Suid-Afrika kan raak.

In sommige gevalle, soos die Tamils, Iere en tot ‘n paar dekades gelede die Armeniërs, was die mense in diaspora waarskynlik meer radikaal oor wat hul volksgenote in onderskeidelik Sri Lanka, Noord-Ierland en Turkye te beurt geval het en het dit bygedra tot vorme van gewapende konflik.

Terwyl dit nog waarskynlik vergesog is om vergelykings te tref, maak dit al ‘n groot deel van die warmbloedige debatte op die internet uit.

Die dinamika binne die ANC is self baie vloeibaar, onder meer weens wat baie waarnemers as swak leierskap van pres. Jacob Zuma beskou. Pas het Bantu Holomisa nog ‘n prominente stem geword wat gekla het dat die land in wese onder Zuma besig is om danksy die voorkeur vir Zoeloes in hoë aanstellings, ander bevolkingsgroepe soos vreemdelinge te hanteer.

‘n Onlangse meningspeiling dui ook aan dat betreklik min Suid-Afrikaners hulle in die eerste plek met hul Suid-Afrikaanse identiteit identifiseer, en dat ook ‘n groot persentasie swart mense hulself in die eerste plek as Afrikane beskou.

Dit raak pynlik duidelik dat ontleders wat weens ideologiese sentiment of politieke korrekte oorwegings die heterogeniteit van die land onderskat, maar hul politieke kristalballe kan weggooi.

Vanjaar het besonder baie plaasgevind wat die persepsie van die grondwet as finale veiligheidsnet onder verdenking geplaas het. Veral in ‘n heterogene samelewing is die grondwet ‘n belangrike instrument om diversiteit rustig te bestuur, en hier haper iets … hetsy ‘n minder goeie grondwet as wat graag voorgehou is, of ‘n gebrekkige grondwetlike verbintenis deur die regering soos met gedagtes oor grondhervorming, taalkwessies en mediavryheid, of beide.

Die hantering van die Malema-verskynsel bring ook nie rustigheid nie.

Wanneer hierdie spinnerakke verwerk is, sal die ontleders begin soek na die ligstrale wat die positiewe perspektief moet verskaf, die silwer randjies blink te poets.

Die ontleder wat onlangs tot adjunkredakteur van ‘n groot Sondagkoerant bevorder is, sal uiteraard meer ligstrale raaksien as die ontleder wat die rugkant van die nuwe Suid-Afrika in die gesig staar.

Oor ‘n jaar word terugskoue gehou. Waarskynlik sal dit blyk dat die werklikheid iewers tussen die pessimistiese en die optimistiese beskouings was. Uiteindelik word ontleders, soos ander mense, grootliks deur hul persepsies van die werklikheid eerder as die werklikheid self beïnvloed.

ручной инструмент википедиялобановский депутат