Skrywer: Dan Roodt

Afrikaans verloor ‘n groot gees

Die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se Taalkommissie onder leiding van Tom McLachlan het hulde gebring aan een van Afrikaans se groot taalkundiges, die bekende prof. F.F. Odendal, wat op Saterdag 6 April in Kaapstad oorlede is.

Baie mense sal die naam F.F. Odendal herken omdat dit al so lank prominent op die omslag van die wyd gebruikte Verklarende handwoordeboek van die Afrikaanse taal, ofte wel die HAT, pryk. Hy was trouens van 1971 tot 2005 die hoofredakteur van hierdie gewilde Afrikaanse handwoordeboek.

Prof. Odendal was egter nie net ‘n leksikograaf van formaat nie. Hy was ook dekades lank lid, en later voorsitter, van die Taalkommissie, die liggaam wat verantwoordelik is vir die opstel van die Afrikaanse woordelys en spelreëls. In 1984 het die Taalkommissie onder sy voorsitterskap ook die vertalende Lys klassieke eiename gepubliseer.

Honderde studente van die destydse Randse Afrikaanse Universiteit sal hom ook onthou as uitnemende dosent. Hy was trouens die eerste hoogleraar in Afrikaanse taalkunde aan die RAU.

Hy het ook 25 jaar lank gedien in die destydse komitee vir taaladvies van die SAUK, waar hy ‘n onmisbare bydrae gelewer het, onder meer tot nuutskepping.

Sy nalatenskap op soveel terreine van die Afrikaanse taalkunde is enorm, en die Taalkommissie eer sy nagedagtenis en sy nalatenskap.

Afrikaans het ‘n groot gees verloor, het voorsitter McLachlan gesê.

Swart aanbieder sê AWB-klag is nie aandagsoekery nie

‘n Politieke ontleder het haar humeur verloor nadat sy beskuldig is daarvan dat sy ‘n insident met die AWB vir ‘n publisiteitsfoefie wil gebruik.

Liepollo Pheko het ‘n klag van intimidasie gelê, ‘n hele drie jaar na ‘n onderonsie in ‘n televisie-ateljee, het eNCA Dinsdag berig.

In April 2010 Pheko en die Afrikaner Weerstandsbeweging se sekretaris-generaal Andre Visagie ‘n debat oor rasseverhoudinge in post-apartheid Suid-Afrika gehou op die stel van Africa 360.

Visagie het sy humeur verloor omdat sy hom nie wou laat praat nie, sy mikrofoon uitgeruk en van die stel af gestorm. Hy het omgedraai, na haar gestap en gesê: “… en jy sal nie waag, sal jy nie waag om my te onderbreek nie… “.

Aanbieder Chris Maroleng het ingegryp, waartydens hy die nou beroemde brabbelsin “do not touch me on my studio” geuiter het. Dié sin het tot ‘n spottery gelei.

Visagie het aan Pheko gesê: “Ek is nie klaar met jou nie.” Pheko het gesê dat sy die aanklag uit beginsel gelê het.

“Die drie jaar vir my is byna onbelangrik. Dit is die beginsel.” Sy dit doen vir haar kinders, het sy bygevoeg.

Sy het ontsteld geraak toe sy gevra word of sy besig is om publisiteit te soek vir haar “platform” op die Gauteng radiostasie Power FM.

“Hoekom op aarde sou ek iets so pynlik as ‘n goedkoop publisiteitsfoefie doen? … Dit het niks te doen met Power FM nie.”

Hou Hani se weduwee Mbeki verantwoordelik?

Die weduwee van die vermoorde Chris Hani, Limpho Hani, sê twintig jaar na die sluipmoordaanval op haar man, is sy nog steeds op soek na die waarheid sodat sy berusting kan kry.

Hani wat ten tye van sy dood die sekretaris-generaal van die ANC was, is in 1993 voor sy huis doodgeskiet. ‘n Poolse immigrant, Januz Waluz en ‘n parlementslid vir die Konserwatiewe Party, Clive Derby-Lewis, dien lewenslange tronkstraf vir die moord uit.

Derby-Lewis het reeds om verskoning gevra aan Hani se weduwee en weer vir mediese parool aansoek gedoen. Dit is onlangs geweier.

Limpho Hani sê getuienis voor die Waarheid- en Versoeningskommissie dui daarop dat meer mense by Hani se dood betrokke was.

Sy sê sy kan nie die moordenaars vergewe voordat hulle nie die volle waarheid bekendmaak nie.

In die hitte van die stryd tussen Mbeki en Jacob Zuma in 2007, is ‘n lied by SAKP-konferensies gesing wat soos ‘n veldbrand in die Zuma-kamp versprei het. “Thabo Mbeki siyabuza ubani owabulala uChris Hani Simthanda”, wat beteken “Thabo Mbeki, vertel ons wie Chris Hani vermoor het”.

Afleidings dat die voormalige president het iets te doen gehad het met die moord of kennis oor die voorval dra, wat hy nie deel nie, is gemaak.

In die 2009-verkiesingsveldtog, het die SAKP T-hemde gedruk om lede vir die ANC te werf, wat verkondig “Doen dit vir Chris”. Dit was ‘n baie gesogte item onder lede.

Die SAKP hou egter niks daarvan dat Hani se dood deur ander gebruik word nie, soos byvoorbeeld die ANC-jeugliga, wat Hani se naam en beeld gebruik het om hul eie agenda te bevorder.

Geskorsde ANC-jeugliga president Julius Malema het graag T-hemde aangetrek met Hani as ‘n verklaring van die militantheid en as ‘n subliminale boodskap teen die huidige ANC-en SAKP-leierskap.

Malema se keuse het doelbewus ‘n korrelasie tussen sy eie dissiplinêre probleme en Hani se legendariese gevegte met die ANC-leierskap in ballingskap probeer skep.

Malema-saak verdwyn skielik van hofrol

Die saak van minagting van die hof teen Julius Malema is Dinsdag van die hofrol verwyder.

Die voormalige leier van die ANC-jeugliga was veronderstel om in die Pretoriase hooggeregshof te verskyn. Besonderhede oor hoekom die saak van die hofrol verwyder is, is nie dadelik bekend gemaak nie.

Die kurators van Malema se boedel het ‘n aansoek ingedien om hom te laat vervolg vir minagting van die hof nadat Malema in gebreke gebly het om al sy bates te verklaar.

Cloete Murray en Aviwe Ndyamara is aan die begin van Maart as kurators van Malema se boedel aangestel, en moes verseker dat hy al sy bates aan die hof verklaar. Malema het ingestem om dit te doen, maar het nie sy belofte gestand gedoen nie.

Malema se regsverteenwoordiger, Tumi Mokwena, het gesê sy kliënt sal die aansoek teëstaan. As hy skuldig bevind word kan hy ‘n boete van R500 000, tronkstraf, of ‘n opgeskorte vonnis opgelê word.

Voëlgriep weer in Oudtshoorn ontdek

Die uitvoer van volstruisvleis in die Klein Karoo het ‘n terugslag gekry met ‘n verbod wat waarskynlik ingestel kan word nadat ‘n voëlgriepvirus op ‘n plaas naby Oudtshoorn voorgekom het, berig Landbou.com.

Die Volstruissakekamer (VBK) het verlede week gesê hy hoop uitvoere kan binnekort hervat word ná ‘n uitbreking van H5N2 in April 2011 tot die verbod gelei het.

Gerrit van Rensburg, Wes-Kaapse minister van landbou, het in ‘n verklaring gesê die patogeniese samestelling van die virus en die oorsprong is tans onbekend, maar monsters word tans hiervoor getoets.

Van Rensburg het vroeër aangekondig dat die monsters positief getoets het vir ‘n stam van die virus.

Ondersoek word ook ingestel om die bron van die infeksie vas te stel. ‘n Woordvoerder vir die ministerie, Wouter Kriel sê die omliggende plase sal ook onder kwarantyn geplaas word.

Uhuru Kenyatta ingehuldig

Die nuwe president van Kenia, Uhuru Kenyatta, het duisende ondersteuners toegespreek na sy inhuldiging in Nairobi. Kenyatta is deur die Internasionale Misdaadhof uitgewys vir misdade teen die mensdom.

Hy ontken dat hy etniese geweld vyf jaar gelede aangemoedig het. In sy toespraak het Kenyatta onderneem om eenheid in Kenia te bewerkstellig.

President Jacob Zuma, Goodluck Jonathan van Nigerië en Robert Mugabe van Zimbabwe was van die staatshoofde wat die inhuldiging bygewoon het.

Suid-Afrika sal sy samewerking aan Kenia se president Uhuru Kenyatta en sy adjunk William Ruto bied in weerwil van die aanklagte teen hulle. Albei leiers word tans in die Internasionale Strafhof in Den Haag aangekla van misdade teen die mensdom.

Volgens die aanklagte het hulle vyf jaar gelede verkiesingsgeweld in Kenia aangemoedig. President Jacob Zuma sê hulle is onskuldig tot hulle skuldig bevind word en boonop is hulle demokraties deur die Keniane verkies.

Aanklaers in Zimbabwe het intussen nuwe aanklagte gelê teen die prominente menseregte-prokureur, Beatrice Mtetwa. Sy is verlede maand in hegtenis geneem vir regsverydeling ‘n dag ná die referendum oor Zimbabwe se grondwet.

Sy is tydens ‘n klopjag by die eerste minister, Morgan Tsvangirai se kantore in hegtenis geneem.

Sy het die polisie na bewering kokkerotte genoem en word nou van die mishandeling van die polisie aangekla. Haar aanvanklike saak word op 27 Mei aangehoor.

 

Polisie beseer tydens ‘blydskap’ oor Thatcher-afsterwe

Ses Britse polisiebeamptes is beseer toe hulle probeer het om mense by ‘n straatbyeenkoms uitmekaar te jaag wat die dood van die voormalige premier, Margaret Thatcher, “gevier” het.

Een van die beamptes is ernstig beseer.

Die voorval in Bristol in die suidweste van Engeland het by een van verskeie sulke geleenthede in die land gebeur wat deur teenstanders van die sogenaamde Ystervrou gehou is.

Sowat 200 partytjiegangers in Bristol het volgens die polisie geweier om ‘n partytjie te verlaat en oproerig geraak.

“Bottels en blikkies is na die beamptes gegooi en ses van hulle het beserings opgedoen,” het hoofinsp. Mark Jackson gesê.

“‘n Polisievoertuig is beskadig en een persoon is vir openbare geweld in hegtenis geneem. ‘n Paar klein brande is in asblikke gestig en die brandweer is ontbied.”

Een van die beamptes is steeds in die hospitaal met ‘n besering wat nie “lewensgevaarlik is nie, maar nietemin ernstig,” het ‘n woordvoerder vir die polisie gesê.

Straatpartytjies is ook in Glasgow in Skotland en in die Londense woonbuurt Brixton gehou.

Pallo Jordan, oud-kabinetsminister en lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee, was blykbaar ook verheug oor die nuus dat die voormalige Britse premier Margaret Thatcher oorlede is.

Jordan het gesê hy gaan nie ‘n “traan oor haar stort nie,” berig Eyewitness News.

Jordan het gesê sy was deel van ‘n regse alliansie met die voormalige Amerikaanse president Ronald Reagan wat voorheen na die ANC verwys het as ‘n terroriste-organisasie.

“Margaret Thatcher sal natuurlik onthou word as ‘n figuur in die Britse geskiedenis, maar sy sal ook onthou word as ‘n stoere bondgenoot van die apartheidsregime. Ek gaan nie trane stort oor haar nie.”

Dit is nie bekend of Jordan wel trane stort oor die maatskaplike ongeregtigheid in Indië nie, waar ‘n kastestelsel steeds daagliks teen miljoene mense diskrimineer.

Noorse student in Kaapstad verkrag

‘n Noorweegse uitruilstudent is die naweek op Seinheuwel in Kaapstad verkrag, het ‘n koerant Dinsdag berig.

“Dit was ongeveer eenuur [Saterdagoggend]. Die vrou en haar vriend was in hulle motor toe hulle deur twee gewapende mans oorval is wat die vrou se vriend vasgebind het,” het Andre Traut, woordvoerder van die polisie, aan die Cape Times gesê.

Hy het gesê die mans het hulle besittings afgeneem en toe die vrou, wat in haar twintigs is, verkrag.

Hulle het toe met die paartjie na Kampsbaai gery, waar hulle hulle in die motor agtergelaat het.

Niemand is in verband met die voorval in hegtenis geneem nie, en die paartjie help om identiteitsfoto’s van die mans saam te stel. ‘n Saak van roof en verkragting word ondersoek.

Andre van Zyl, woordvoerder van Table Mountain Watch, het aan die koerant gesê dis die eerste aanval van sy soort in twee jaar.

“Daar was ander aanvalle, maar op stappers… Dis ‘n ernstige geval en verskil heelwat van diefstal uit motors wat soms hier plaasvind,” het hy gesê.

‘n Poging van Stad Kaapstad om die straat om 22:00 te sluit was nie gewild onder inwoners nie, het hy gesê.

Spanning tussen landbou en mynbou laai op

Landbougrond, en die spanning tussen landbou en mynbou in Suid-Afrika en wêreldwyd, gaan al hoe meer onder die kollig kom namate dit al hoe moeiliker gaan raak om genoeg kos vir die wêreld se bevolking te produseer op steeds minder beskikbare grond.

Navorsing wat die department van landbou in 2011 gedoen het, het getoon dat ‘n gebied so groot soos die Nasionale Kruger-wildtuin reeds permanent in Suid-Afrika vir landbou verlore gegaan het weens mynbou, verstedeliking en ander ontwikkelings.

So sê dr. Pieter Mulder, adjunkminister van landbou, bosbou en visserye wat vanoggend AgriSA se kongres oor landbou en mynbou in Pretoria geopen het.

Dr. Mulder het in sy toespraak verwys na die skaarste van top-gehalte landbougrond in die land, en die groeiende impak wat faktore soos mynbou en landelike ontwikkeling in ‘n toenemende mate daarop het.

Van ‘n provinsie soos Mpumalanga se totale oppervlak is 4,55 miljoen hektaar sogenaamde graad 1- tot 4 grond. Volgens die klassifikasie-tabel is dit goeie bewerkbare en volhoubare grond wat geskik is vir die kweek van gewasse. Hiervan is 3,17 miljoen hektaar reeds afgestaan aan mynbou en prospektering. ‘n Skokkende totaal van 70% volgens Mulder.

Hy sê mynbou in Suid-Afrika was die grootste dryfkrag agter die ontstaan en ekonomiese ontwikkeling van Suid-Afrika as ‘Afrika se mees gevorderde en rykste ekonomie’. Terselfdertyd speel landbou ‘n uiters belangrike rol betreffende voedselvoorsiening en landelike ontwikkeling wat van kritieke belang is vir die land se sosiaal-ekonomiese en –politieke stabiliteit. Die vraag is hoe hierdie twee aktiwiteite in belang van Suid-Afrika en die toekoms teenoor mekaar gebalanseer word.

Suid-Afrika se oppervlak beslaan 122 miljoen hektaar grond waarvan sowat 100 miljoen hektaar, of 82.3%, as ‘landbougrond’ geklassifiseer kan word. Hoë kwaliteit landbougrond wat geskik is vir intensiewe voedselproduksie in Suid-Afrika beslaan egter net 12,75 miljoen hektaar – dit is slegs sowat 13% van die land se totale oppervlak.

Gegewe Suid-Afrika se eiesoortige klimaatsomstandighede, word 98% van die oppervlak geklassifiseer as gebied met ‘ernstige beperkings’. Dit is weens faktore soos klimaat (reënval), grondoppervlak en -kwaliteit. Hierdie is half-woestyn en woestyngebiede soos die Karoo en die Kalahari-woestyn.

Navorsing toon aan dat die wêreld se graanproduksie sedert 2008 drie keer minder as die aanvraag was. Die globale landboumarkte is ook so wisselvallig dat dit van die grootste belang is dat Suid-Afrika in toenemende mate na homself sal moet omsien was voedselsekerheid aanbetref.

Volgens dr. Mulder is die effek van die skaarste van landbougrond ‘n wêreldwye probleem. Internasionaal het voedselskaarste toegeneem van 800 miljoen mense in 1996 tot 925 miljoen in 2011.

Met die wêreldwye bevolkingsgroei word bereken dat teen die jaar 2030 ‘n bykomende 20 miljoen hektaar landbougrond ontgin sal moet word ten einde genoeg voedsel te kan produseer.

Teen 2050, wanner die wêreldbevolking 9 miljard bereik, sal ‘n bykomende 1 miljard ton graanprodukte en 200 miljoen ton vleis geproduseer moet word om huidige voedselvoorsiening te handhaaf.

Navorsing wat in 2005 in Suid-Afrika gedoen is, dui daarop dat 51,6% van alle Suid-Afrikaners al honger gely het en dat slegs 20,2% geen voedselgebrek ly nie.

Onlangse navorsing van die Waternavorsingskommissie en die Mediese Navorsingsraad het bevind dat ten minste 20 miljoen Suid-Afrikaners van alle ouderdomme honger en ondervoed is.

Tog moet die ekonomiese belangrikheid van die mynbousektor in Suid-Afrika nie misken word nie, sê dr. Mulder. Die land se totale minerale reserwes is van die waardevolste ter wêreld, met ‘n geraamde waarde van R20,3 triljoen.

“Die sektor voorsien werk aan 1,3 miljoen mense. Dit is 2,7% van die land se totale werkkrag. Dit genereer meer as 50% van die land se valuta, lok beleggers en verskaf 13,2% van Suid-Afrika se korporatiewe belasting-inkomste.”

Hy sê om die situasie in Suid-Afrika deeglik te bestuur, is twee woorde veral belangrik. Dit is beskerming en verantwoordelike bestuur.

Dit is die staat se plig en verantwoordelikheid deur die departement van landbou, bosbou en visserye, om deur wetgewing en ander maatreëls toe te sien dat grond behoue bly en bewaar word vir die toekoms. En dit is die plig van die landbouers om die kosbare lewensbron wat in hulle besit is, verantwoordelik te bestuur, sê dr. Mulder.

Rusland en Shell teken ooreenkoms oor skalie

Benewens die gasooreenkoms tussen Nederland en Rusland sal Royal Dutch Shell ook met Gazprom saamwerk om skalie te ontgin.

Nord Stream, die gaspyplyn uit Rusland, sal die Russiese energiereus Gazprom groter toegang tot Brittanje gee, wat ‘n jaarlikse vraag van 100 miljard kubieke meter het. Rusland is ‘n energieverskaffer.

Vir Nederland, sal langtermyn-samewerking met Gazprom en die Gasunie verseker dat gasvloei aanhou as sy gasreserwes daal. Die land sal na verwagting in 2025 ‘n netto-invoerder van gas wees.

Nord Stream het ‘n jaarlikse kapasiteit van 55 miljard kubieke meter, genoeg om aan ongeveer 10% van die EU se jaarlikse gas behoeftes te voorsien. Die pyplyn tref landmassa in Lubmin, in die noordooste van Duitsland.

As gevolg van die reëls wat die markaandeel vir individuele verspreiders binne die Europese Unie beperk, was Gazprom nog nie in staat om die pyplyn te gebruik teen maksimum kapasiteit nie.

“Die infrastruktuur in die noordweste van Europa kan ‘n bietjie verder verbeter, sodat hulle (Nederland) ondersteuning nodig het (van Rusland) vir belegging,” sê Hans Van Cleef, ‘n ABN Amro energie-ekonoom.

“Rusland sou natuurlik graag voordeel wil trek uit hierdie nodus in die toekoms.”

Gazprom het ook twee handelsooreenkomste met Royal Dutch Shell onderteken – een vir gesamentlike skalie-olie-eksplorasie en ontginning, en die ander vir gesamentlike eksplorasie en ontginning van koolwaterstowwe in Rusland self.