Dan Roodt, Author at praag.co.za

Radikale nuwe grondbeleid

Glen Thomas

Die direkteur-generaal van grondsake, mnr. Glen Thomas, het gister ’n radikale nuwe grondbeleid aangekondig in terme waarvan die staat eerste opsie op aankope van alle grond – ook in stedelike gebiede – verkry. Die Wet op Grondvoorsiening en –bystand (wet 126 van 1993) gaan binnekort hiervoor gewysig word.

Alle eiendomsverkopers sal verplig word om eers hul eiendom aan die staat aan te bied wat sal besluit of hy dit wil aankoop of nie. Volgens Thomas ondersoek die departement maniere om die skerp styging in eiendomspryse te stuit. Van die maatreëls sluit in die afwyking van die beginsel van “gewillige verkoper, gewillige koper”, asook grondbelasting en perke op grondbesit.

Die staat wil voortaan grootskaalse grondhervorming begin toepas. “Kanse vir grondverkryging gaan verlore omdat die staat nie proaktief aan grondaankope deelneem nie. Die wetwysiging sal alle grondverkopers binne en buite die staat verplig om grond eerste aan die staat te bied,” het Thomas gesê.

Ook die Suid-Afrikaanse grondwet mag vir die doeleindes van grondhervorming gewysig word. Die radikale nuwe planne sal binne die volgende twee tot drie maande geopenbaar word. “Twee dokumente sal gepubliseer word, een oor die gewilligheidsbeginsel en een oor grondbelasting. Onteiening kan ook ter sprake kom,” aldus Thomas.

Tot dusver kon die departement van grondsake weens “’n kapasiteitsgebrek” nie sy grondhervormingsplanne behoorlik deurvoer nie. Daarom word die departement binne die huidige boekjaar geherstruktureer.

Thomas is in 2005 as direkteur-generaal van die departement aangestel. Hy beskik oor ’n B-graad in kommunikasie van die Fort Hare-universiteit en het een jaar van ’n tweejaarhonneurskursus aan die Rhodes voltooi.

Sover dit beleid betref, steun die departement van grondsake blykbaar swaar op ’n publikasie van die RGN wat deur die Harold Wolpe-trust gefinansier is, The land question in South Africa onder redaksie van Lungisile Ntsebeza en Ruth Hall. Harold Wolpe was ’n lid van die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty wat tydens die Rivonia-verhoor landuit gevlug het en in 1996 oorlede is.

In die voorwoord tot die boek noem mev. AnnMarie Wolpe, die weduwee van die Suid-Afrikaanse kommunis, dat hul trust in 2004 ’n grondberaad georganiseer het waartydens die betrokke referate gelewer is. Ook die huidige direkteur-generaal van grondsake, Glen Thomas, was daar verteenwoordig en het tot die kongres en boek bygedra. Volgens mev. Wolpe, “bestaan daar algemene konsensus oor die behoefte aan grootskaalse herverspreiding van grond ná eeue van ontvreemding”.

Die uitgangspunt van Glen Thomas, asook die res van die bydraers tot die boek, is dat blankes en Afrikaners “setlaars” is wat hul eiendom op onregmatige wyse verkry het. Die vraag is nie of hulle van hul grond moet afstand doen nie, maar hoe.

Volgens ’n opname vir die Instituut vir Geregtigheid en Versoening deur James Gibson het 85% van swart respondente “stem saam” geantwoord toe hulle gevra is of hulle saamstem of nie saamstem met die volgende stelling nie: “Die meeste grond in Suid-Afrika is onregverdig deur blanke setlaars bekom en het hulle vandag geen reg tot daardie grond nie.”

Ook meen die groep linkse navorsers wat deur die Harold Wolpe-trust gefinansier is dat “grondherverspreiding bowenal ’n saak van billikheid en gelykheid is. Dit sal ons amper altyd terugneem na die geskiedenis as mense voel dat die manier waarop eiendomsregte vroeër tot stand gekom het nie billik was nie. ’n Geskiedenis waartydens boere se grond van hul afgeneem is stem dikwels in mense se denke ooreen met ’n growwe onreg – ’n onreg wat reggestel moet word, ongeag die gevolge.”

Die “geskiedenis” waarna hier verwys word, is die Suid-Afrikaanse geskiedenis soos dit geïnterpreteer word deur Marxistiese en neo-Marxistiese historici soos Colin Bundy en Harold Wolpe self.

Nog ’n navorser en mede-redakteur van The land question wat nou gemoeid is met die beleid van die departement van grondsake, is Ruth Hall van die Universiteit van die Wes-Kaap. Volgens haar was die radikale herverspreiding van grond deel van die skikking van 1994, maar is dit nog nie behoorlik uitgevoer nie. In ’n onlangse meningsartikel in die Mail & Guardian skryf sy, in ’n duidelike verwysing na die komende verliese wat kommersiële boere en grondeienaars gaan lei:

“Ons Suid-Afrikaners skyn lief te wees vir die idee van wen-wen oplossings vir ons baie moeilike probleme. Maar die herverspreiding van grond kan nie altyd tot gevolg hê dat almal wen nie.”

Sy beskou insgelyks vergelykings van die ANC se huidige grondonteieningsprogram met dié van Zimbabwe as “ongegrond” aangesien Suid-Afrika s’n deur wetgewing en die grondwet gereguleer word.

Een van die metodes waarmee huidige eienaars van hul grond af gedwing gaan word, gaan deur grondbelasting wees. Sodanige belasting sal nie op die waarde of verbeteringe op die grond gehef word nie, maar op die "potensiële produksievermoë" van ’n plaas. ’n Eienaar wat dus in die stad bly met ’n wildplaas sal moet belasting betaal asof hy ’n grootskaalse veeboerdery of saaiplaas aanhou.

Dat die radikale en dikwels kommunistiese navorsers waarop die departement van grondsake steun egter nog vir ’n hele revolusie in die land gaan sorg, is gewis. Een aspek van die komende grondrevolusie berus op die linkse navorsers se geloof in die vermoë van kleinboere op klein lappies grond wat hoër opbrengste as kommersiële boere gaan lewer. Dit wil dus voorkom asof kommersiële plase onteien gaan word en onderverdeel gaan word in kleinhoewes waarop ’n vorm van bestaansboerdery gaan plaasvind.

Die navorsers erken ook dat grondhervorming soos dit veral in Suid-Amerika en in Zimbabwe toegepas is dikwels tot geweld en maatskaplike onrus lei, maar sien dit as ’n geringe prys om te betaal ten einde geregtigheid en gelykheid te laat seëvier.

monopoly game logo

Mugabe bedreig van binne sy party

Hoe lank nog?

Eerder as wat hy die opposisie vrees, kom die werklike bedreiging vir die Zimbabwiese president Robert Mugabe van sy eie partylede wat ontevrede is met sy voorneme om sy mandaat te verleng, volgens sekere ontleders.

Mugabe wat reeds 83 jaar oud is en Zimbabwe sedert onafhanklikheid in 1980 regeer, is deur die internasionale gemeenskap verdoem weens die brutale onderdrukking verlede Sondag van ’n opposisie-byeenkoms.

Dog as Morgan Tsvangirai, die leier van die Beweging vir Demokratiese Verandering (MDC), die vernaamste opposisieparty, die nuus gehaal het omdat hy deur die polisie gearresteer en geslaan is, bestaan ’n groter bedreiging vir Mugabe binne die geledere van sy eie party, die Zimbabwe-Afro-Nasionale Unie-Patriotiese Front (Zanu-PF).

“Mugabe word in die gesig gestaar deur ’n veel groter opposisie as ooit binne die geledere van Zanu-PF,” meen Takavafira Zhou, ontleder en professor in geskiedenis aan die Universiteit van Masvingo in die suide van Zimbabwe.

Die president het dié naweek sy voorneme om hom van nuuts af aan verkiesbaar te stel vir ’n mandaat van ses jaar gedurende aanstaande jaar se presidentsverkiesing aangekondig. Sy stelling is gemaak terwyl die party die gedagte bestudeer om sy huidige mandaat met twee jaar te verleng ten einde die presidentsverkiesing met die parlementêre verkiesing in 2010 te laat saamval.

Die idee het die steun van Mugabe se volgelinge tydens die jaarvergadering van Zanu-PF in Desember ontvang, maar is nog nie deur die sentrale komitee van die party en die parlement goedgekeur nie. Volgens mnr. Zhou word die besluit om hom aanstaande jaar verkiesbaar te stel gemotiveer deur die verwerping deur sekere lede van die idee om die presidentsverkiesing uit te stel.

“Daar is ’n gevoel binne die geledere van Zanu-PF dat hy in 2008 behoort af te tree soos hy gesê het. Daar is ten minste drie faksies wat rondom die opvolging stry, maar die probleem is dat niemand tot dusver die gesag afdwing wat Mugabe wel binne Zanu-PF afdwing nie.”

Elphus Mukonoweshuro, professor in politieke wetenskap aan die Universiteit van Zimbabwe in Harare meen ook dat die party verdeel is sedert Mugabe drie jaar gelede gesuggereer het dat hy aan die einde van sy huidige mandaat sou aftree.

Toe Joyce Mujuru as vise-presidente in Desember 2004 benoem is, het die staatshoof die indruk gewek dat hy haar as sy opvolgster aanwys, veral toe hy verklaar het dat sy tot ’n hoër pos bestem is. “Mugabe het homself in ’n drukgang na aftrede geplaas,” volgens Mukonoweshuro. “Nou poog hy om om te draai. Sy party is verdeel en self lyk hy sonder ’n plan om ’n soliede ondersteuningsbasis te bou.”

“Die faksies het die basis wat Mugabe goedgesind is, verswak. Hy is gereduseer tot ’n verswakte leier wat veg om sy eie onafhanklike faksie byeen te bring.” Sy verhouding met mev. Mujuru blyk ook heelwat koeler te wees en sy het verlede maand tydens Mugabe se verjaardagseremonie in haar afwesigheid geskitter.

Volgens die International Crisis Group (ICG), ’n NRO wat in Brussel gebaseer is, lei die eggenoot van mev. Mujuru, Solomon, “die veldtog om Mugabe te dwing om aan die einde van sy mandaat in 2008 af te tree”. “Sekere figure binne Zanu-PF meen dat die konflik met Mujuru insgelyks bestaan met betrekking tot ander belangrike leiers van die party, hoewel heelwat bang is om openlik Mugabe se voorstel teen te gaan,” het die ICG bygevoeg.

Terwyl Mugabe ’n vlaag openbaresektorstakings moes trotseer weens die slegte ekonomiese situasie met inflasie van meer as 1 700 persent, bly die veiligheidsmagte tot dusver lojaal teenoor hom. Volgens mnr. Zhou is hul ondersteuning krities: “Indien die weermag sy kant kies, sal hy hulle teen die interne opposisie gebruik… Indien die weermag hom aan die kant van een van die faksies sou skaar, kan dit ook teen hom begin optree.”

Betoging in Jhb. teen Mugabe

Betogers in Jhb.

Teenstanders van president Robert Mugabe het op Dinsdag 13 Maart teen die “doodse stilte” van Suid-Afrika oor die situasie in naburige Zimbabwe buite Harare se konsulaat in Johannesburg geprotesteer.

“Die situasie in Zimbabwe is ’n Afrikaprobleem en lande soos ons buurman Suid-Afrika kan nie aanhou swyg terwyl mense in Zimbabwe doodgaan nie,” het die prominente MDC-parlementariër Roy Bennett, wat nou in ballingskap in Suid-Afrika woon, gesê. “Dis betreurenswaardig dat ons bure aanhou stilbly oor die wreedaardige situasie. Hulle behoort juis die beginsels waarin hulle glo, van demokrasie, menseregte en menswaardigheid, te handhaaf.”

“Om te swyg is om Mugabe se wreedaardige bewind goed te keur en… dit is betreurenswaardig dat diegene wat hul uitspreek teen die mishandeling van mense in Zimbabwe nie self Afrikane is nie,” het Bennett aan AFP gesê.

Die beweerde aanrandings en mishandeling van mense het wye kritiek ontlok, onder andere van die Verenigde State en die Verenigde Nasies.

Suid-Afrika se ANC-bewind het hom van enige openlike kritiek weerhou, met ’n segsman van buitelandse sake wat bloot gesê het dat die probleme in Zimbabwe deur Zimbabwiërs opgelos behoort te word.

Roy Bennett het aan die SAUK gesê dat "ons terugkeer na ’n apartheidsituasie met polisiegeweld en menseregteskendings". Dit was nie duidelik of hy bedoel het dat Zimbabwe daarheen terugkeer of Suid-Afrika nie.

Useni Sibanda, ’n lid van die Zimbabwe-Christelike Alliansie het betogers vertel dat die veldtog om die 83-jarige Mugabe omver te werp, sal voortgaan.

“Ons stryd gaan voort,” het Sibanda teenoor die betogers verklaar. “Hierdie is ’n jaar van verandering en niemand gaan dit keer nie.”

Terreurverdagtes in SA

Suid-Afrikaanse inligtingsdienste is bekommerd dat persone wat by internasionale terrorisme betrokke is tyd in die land deurbring, het ’n inligtingsbeampte vandag gesê.

Barry Gilder, koördineerder vir die Nasionale Inligtingskoördinasiekomitee (Nikok), het Sapa op Dinsdag 13 Maart vertel dat agente sekere individue en organisasies, waarby buitelandse besoekers ingereken is, dophou wat dalk by internasionale terreur betrokke is.

“Ons is bekommerd dat terroriste tyd hier deurbring… dis iets wat ons baie ernstig opneem,” het Gilder verklaar.

Volgens hom is ’n interdepartementele taakmag uit die Nasionale Inligtingsdiens, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens, die polisie, militêre inligting en ander agentskappe by Nikok saamgestel om die ondersoek te monitor.

“Ons is besig om alle inligting bymekaar te sit en om te kyk of ons dié wetstoepassingsagentskappe kan voer,” het hy gesê.

Gilder het gepraat by ’n byeenkoms van direkteurs-generaal van die justisie-, misdaadvoorkoming en veiligheidsgroep van regeringsdepartemente in Pretoria.

Buitelandse amptenare en ontleders het gewaarsku dat Suid-Afrika reeds ’n skuilplek vir internasionale terroriste geword het. Die land se banke en ander instellings word blykbaar vir terroriste-aktiwiteite gebruik.

“Ons is ’n oop samelewing met goeie infrastruktuur. Dit is van die redes waarom hulle hierheen kom,” meen Gilder.

Hy wou nie die omvang van die probleem beskryf nie, maar het gesê dat van die mense op die inligtingsgemeenskap se waarnemingslys skakel met persone in Afghanistan en Irak, en dat sommige bande met Al-Kaida het.

Hy het gesê dat Suid-Afrika nie ’n teater vir terrorisme is nie, maar eerder ’n plek waar diegene wat daarby betrokke is wegkruip. Hy het bygevoeg dat die land waarskynlik nie ’n terroristeteiken is nie. “Ons is van mening dat dit onwaarskynlik is vanweë Suid-Afrika se standpunt oor kwessies betreffende die Moslemgemeenskap.”

Die direkteurs-generaal het gehoor dat verskeie pogings en benaderings gevolg word om kapasiteit op verskeie vlakke in die inligtingsdienste te vergroot. Een daarvan is om ervare beamptes van die spioenasie-agentskappe na die SA Nasionale Inligtingsakademie oor te plaas, asook ’n verbetering in die kurrikulum van die akademie, het Gilder gesê. Om veiligheidsredes het hy verseg om verdere voorbeelde te verskaf.

Gee terug daardie miljoene

Brett Kebble

Teen gister laatmiddag het die ANC in die Wes-Kaap nog nie gereageer op die eis van Brett Kebble se trustees dat skenkings ter waarde van R2,4 miljoen, wat die mynmagnaat aan die tak gemaak het, terugbetaal moet word nie. Die omstrede sakeman is in September 2005 doodgeskiet.

Indien die party weier om die skenkings terug te betaal, sal die trustees van die Insolvensiewet gebruik maak om hulle geld terug te kry. Die trustees dring daarop aan dat die geld aan hulle terugbetaal word, aangesien dit ingevolge insolvensiewetgewing onwettig is om skenkings te maak terwyl die skenker skuld het.

Volgens die ANC se provinsiale sekretaris in die Wes-Kaap, Mcebisi Skwatsha, gaan die party egter nie die geld teruggee nie. “Ons glo ’n skenking is ’n skenking,” het hy gesê. Volgens hom het die party minder as R1 miljoen van die vrygewige Kebble ontvang en is dit gebruik om die party se elektrisiteit en telefone mee te betaal.

Lunga Ncwana van die ANC se Jeugliga het aan die Sunday Times erken dat hy deel van sy R14 miljoen “donasie” gebruik het om ’n huis van sowat R4.7 miljoen vir homself in Constantia te koop, asook ’n huis van R1,2 miljoen vir sy ma in Newlands. Die res het hy aan die Jeugliga gegee om hulle nasionale konferensie van 2004 mee te befonds.

Die ANC-tak in die Oos-Kaap het R750 000 van die sakeman gekry, die ANC-jeugliga R6 miljoen en Songezo Mjongile, lid van die Jeugliga se uitvoerende komitee, R860 000.

Mjongile en Ncwana weier om die geld terug te gee en beweer dat dit hulle vergoeding was vir “dienste” wat hulle aan JCI gelewer het.

Intussen het die Demokratiese Alliansie (DA) verklaar dat die party die R250 000 wat Kebble aan hulle geskenk het, reeds terugbetaal het.

Al hierdie skenkings is gemaak met geld wat Kebble van aandeelhouers gesteel het.

Suid-Afrikaanse wetenskaplikes blink uit

Prof. O. de Jager

Suid-Afrikaanse wetenskaplikes se navorsing oor gammastrale het ’n internasionale astronomiespan in staat gestel om ’n gesogte toekenning van die Europese Unie (EU) te wen.

“Ons het eintlik in die skoene gestaan van mense soos Galileo,” het prof Okkie de Jager gister gesê. Hy is ’n professor in fisika verbonde aan die Noordwes-universiteit. Hy, en vier ander wetenskaplikes verbonde aan dieselfde universiteit, maak deel uit van ’n span van sowat 100 deskundiges wat deur die EU befonds word. Die res van die wetenskaplikes is uit EU-lande afkomstig. Hulle is verantwoordelik vir die sogenaamde Hoë Energie Stereoskopiese Stelsel (Hess) van vier teleskope wat in Namibië gebruik word om gammastrale mee te bestudeer.

Dié span het die Descartes-navorsingsprys vir 2006 ingepalm, het die EU verlede week in België bekendgemaak. Die Hess-projek was een van dertien finaliste uit 65 inskrywings afkomstig uit twintig lande. Volgens die EU het die Hess-wetenskaplikes bestaande astronomiese waarnemingstegnieke dramaties verander en ons kennis van die Melkweg uitgebrei.

Wetenskaplikes van die Hess-samewerkingsgroep het daarin geslaag om vir die eerste keer baie hoë energie (BHE) gammastrale deur hulle netwerk van teleskope waar te neem. Die BHE gammastrale (’n miljoen keer sterker as ’n X-straal) is afkomstig van enorme waterstofwolke wat in die middel van die Melkweg geleë is.

Die BHE gammastrale ontstaan heel waarskynlik deur kosmiese strale, wat uiters energieke partikels is, meestal atoomnukleusse of protone (die nukleus van ’n waterstofatoom), se botsings met die gasdeeltjies in die groot gaswolke.

Moontlike verduideliking vir die waargeneemde BHE gammastraling is dat ’n oorvloed kosmiese straalpartikels tydens die ontploffing van ’n massiewe ster, ongeveer 10 000 jaar gelede, geproduseer is. Dit is dan ook al vir ’n geruime tyd bekend aan wetenskaplikes dat die oorblyfsels van so ’n ontploffing waargeneem kan word naby die middelpunt van die Melkweg. Hierdie ontploffing het reeds die super massiewe swartgat in die middel van die Melkweg bereik.

Die Hess-span se navorsing het heelwat nuttige implikasies. Die tegnologie word gebruik om wiskundige en rekenaarprogramme te ontwikkel. Verder word dit in osoon-wasmasjiene gebruik, wat dit moontlik maak om wasgoed met koue water te was en skoner resultate te verkry. Dit bring aansienlike energiebesparings mee.

Die span werk tans aan Hess 2, ’n teleskoop van sowat 30 meter wat by die vier ander teleskope in Namibië gevoeg sal word. Die 330 000 euro wat die span met die Descartes-prys ontvang het, sal hiervoor aangewend word. Dit sal die wêreld se grootste astronomiese reflektor wees.

Duisende betoog in China

Duisende ontstoke Chinese boere en afgedankte plaaswerkers het Maandag in die Hunan-provinsie van sentraal-China tot geweld oorgegaan en polisievoertuie bestorm en aan die brand gesteek in ‘n reeks van vele optogte.

Nege polisievoertuie is uitgebrand toe nagenoeg 20 000 mense 1000 gewapende polisielede bestorm het in net een insident, berig Reuters. Blykbaar is korrupsie onder regeringsamptenary een van die vernaamste oorsake van dié spanning.

Op die webblad genaamd www.boxun.com wat op die Chinese vasteland geblokkeer word vanweë die kritiek wat dit bevat, word beweer dat stygende vervoerkoste tot die uitbraak van geweld aanleiding gegee het.

Die Chinese owerhede het egter in ‘n verklaring gesê dat die onrus onder beheer is en dat die aanstigters aangehou word. Volgens dieselfde bron was die aantal “massa-insidente” – dit sluit optogte, petisies en protes in – in die laaste jaar 23 000. Die regering voel himself skynbaar verbind daartoe om die aansienlike verskille in rykdom tussen die 750 miljoen boere op die platteland en stedelinge aan te spreek.

Vroeër die jaar het ‘n deskundige, Dr. Albert Keidel, voor ‘n Amerikaanse kommissie belas met ‘n oorsig oor ekonomiese en veiligheidsaangeleenthede tussen die VSA en China, getuig dat “spontane” oproer, geweld en sterftes in die wêreld se mees snelgroeiende ekonomie tans algemeen voorkom.

Volgens Joshua Muldavin wat 8 jaar op die Chinese platteland deurgebring het en ook verslag gedoen het, het die Chinese minister van Openbare Veiligheid erken dat daar in 2005 soveel as 87 000 “insidente” was waar meer as 15 mense by betrokke was. Dit verteenwoordig ‘n toename van 6,5% teenoor die vorige jaar.

Prof. Muldavin sê voorts dat die Chinese regering se manier om kleinboere se grond goedsmoeds te konfiskeer vir die oprigting van nywerhede en nuwe ontwikkeling aanleiding gegee het tot die gesegde van ‘n “twee-mond” lappie grond, dws ‘n stukkie grond wat te klein is om vyf monde mee te voed. Hierdie boere word dan noodgedwonge deel van die migrasiestroom van 200 miljoen wat die stede aandurf op soek na ‘n leefbare heenkome.

Trouens, Muldavin meen dat die grondkwessie ‘n “tydbom” kan wees omdat kleinboere nie behoorlik vir hul grond vergoed word nie en ook nie hul griewe na behore gelug kry nie. Hy sê dat dit toenemend lei na die delegitimering van staatsgesag in die armer provinsies.

Verslae wat onlangs oor hierdie aangeleenthede aan die Amerikaanse Kongres voorgelê is, kan by www.uscc.gov. bekom word.

липецк оборудование

Korrupsie nie so erg, s? Teenkorrupsieforum

Fraser-Moleketi

Openbare persepsies oor korrupsie en die werklike omvang van die probleem verskil geweldig, het ’n studie getoon wat gister aan die Nasionale Teenkorrupsieforum voorgelê is.

Die studie oor korrupsie in die privaatsektor toon dat omkopery slegs by 11,5 persent van maatskappye voorkom wat deel van die opname is, maar dat 74 persent glo dat korrupsie bestaan.

“Dit wys vir ons dat negatiewe persepsies een van die grootste uitdagings in die stryd teen korrupsie is,” sê Geraldine Fraser-Moleketi, die ANC-minister van Staatsdiens en Administrasie.

Die studie wat deur Besigheid teen Misdaad Suid-Afrika onderneem is, het 760 maatskappye in 14 nywerheidsektore regoor Suid-Afrika bestudeer. Dit toon dat die algemeenste vorms van korrupsie plaasvind by die toekenning van tenders, gevolg deur diefstal by maatskappye en “frontpersone” as dit kom by swart bemagtiging.

Terwyl omkoopgeld die algemeenste was, word sogenaamde gunslone en selfs geskenke en gewone gunse gebruik om korrupte verhoudings te bewerkstellig.

Omkoopgeld van onder R1000 oorheers, maar daar is ook baie gevalle waar groter bedrae betaal word en waar selfs meer as R1 miljoen van eienaar verwissel.

Nog ’n dokument wat deur die forum bespreek is, is ’n verslag oor ondersoekende joernalistiek en korrupsie wat deur die SA Nasionale Redakteursforum voorgelê is.

Volgens Fraser-Moleketi toon dit dat die media se fokus op hoëprofielkorrupsiesake tot ’n “negatiewe psigose” bydra dat Suid-Afrika in die algemeen korrup is. Sy het voorbeelde soos adjunk-president Jacob Zuma en die parlementêre reisskandaal gegee.

Die ANC-minister sê dat haar regering trouens in die meeste gevalle korrupsie ontbloot.

Volgens die forum behoort die media verby ondersoekende joernalistiek te streef en ’n meer bemagtigende en opvoedkundige rol te speel. Daarbenewens moet daar meer gereeld oor positiewe verwikkelinge in die stryd teen korrupsie ook berig word.

лобановский класс

Misdaad: ‘n Boer maak ‘n plan

Toespraak gelewer by ‘n PRAAG-vergadering oor misdaad in die NG Kerksaal, Lynnwood, Pretoria op 10 Maart 2007, saam met Steve Hofmeyr, TLU-veiligheid en ander belanghebbendes

Dames en here, mede-Afrikaners,

Daar gaan nie ‘n dag verby dat ons nie gruverhale in die koerante lees oor die vlaag misdaad wat die land teister nie. Trouens, “misdaad” het ‘n versamelnaam geword vir die patologiese toestand waarin ons land verkeer. Ons kan dit net sowel oorlog of anargie noem, want nóg die oorlog in Irak nóg die konflik tussen Israeli’s en Palestyne eis soveel slagoffers soos ‘n gewone dag in Suid-Afrika.

Ons mooi land het die swaargewigmisdaadkampioen van die wêreld geword. Die ergste is: niemand in gesagsposisies en veral nie die kamma-regering van die ANC wat polisiehoofde soos Jackie Selebi en Robert McBride insluit, ervaar dit as ‘n skande nie. Inteendeel, nou onlangs het Selebi homself op die skouer geklop dat hy die beste polisiemag ter wêreld het! Hy het sommer ‘n vriend by Interpol gekry om dit te sê ook.

Hierdie ding wat hulle misdaad noem, en wat toenemend meer soos ‘n lae-graadse burgeroorlog lyk, om nou nou dr. Bertie du Plessis se term te gebruik, raak ons almal. Man, vrou en kind word voor die voet aangeval, beroof, verkrag, vermoor. Die polisie of die weermag bied ons geen beskerming nie. Vele van ons betaal ten duurste vir privaatveiligheidsdienste. Volgens dr. Henri Boshoff van die Instituut vir Sekerheidstudies bestee die inwoners van die voorstede wat veronderstel is om deur die Brooklyn-polisiestasie beskerm te word, nege miljoen rand per maand aan privaatveiligheidsdienste. Maar as die koeëls begin klap, dan hardloop baie van hierdie veiligheidswagte eerste weg of kruip hulle in hul hokkies of onder hul lessenaars weg.

Suid-Afrika het drie keer meer privaatveiligheidsbeamptes as polisiemanne. Sommige prys dit aan as ‘n wonderlike voorbeeld van die mark wat reageer op ‘n behoefte wat deur die staat se versuim om ons te beskerm, geskep is. Maar as hulle so doeltreffend was, waarom vrees ons dan nog?

Die tema van hierdie vergadering is “Genoeg!” Ons hoop dat hierdie slagspreuk deur elke inwoner van die land opgeneem sal word, maar veral ook deur elke Afrikaner. Ek gesels nou onlangs met een van ons opposisieleiers wat meen dat Suid-Afrika net sal regkom die dag as Afrikaner-breinkrag weer op alle vlakke van regering verteenwoordig is. As ons egter wag tot daardie dag, mag ons almal uitgemoor wees. Daarom moet ons hier en nou verantwoordelikheid vir ons eie veiligheid neem. Ons moet beheer van ons woonbuurte terugneem van die moordenaars en die rowers wat tans in die strate koning kraai.

Hoeveel minagting ons ook al het vir die LUR vir veiligheid in hierdie provinsie, Firoz Cachalia, met sy politieke speletjies, help dit nie om ons daaroor te verknies nie. Cachalia het mos belowe om oor ses maande te bedank as hy nie misdaad beduidend sou laat verminder nie. Ses maande het gekom en gegaan en agterna was hy verbaas dat enigeen nog kon onthou wat hy gesê het. Sy leë gebaar nou onlangs om die ouers van die vermoorde dogtertjie Sheldean Human voor die TV-kameras te besoek, is tekenend van sy sinisme. Terwyl die lyke opgestapel word, is Cachalia, soos Selebi en daardie grootste nar van almal, Charles Nqakula, besig met politieke speletjies.

Maar ons het oorgenoeg hiervan gehad. Ons het geen vertroue meer in Mbeki, sy bewind en sy amptenare nie.

Verskeie kere in die geskiedenis was ons al by so ‘n krisis waar die Britse koloniale staat in die negentiende eeu nie ons veiligheid kon verseker nie of waar die Voortrekkers ‘n toestand van burgeroorlog en anargie in die binneland aangetref het tydens die Mfekane. Wat is misdaad anders as ‘n hedendaagse Mfekane? Ons voorouers het toe saamgestaan, hulle het kommando’s gevorm en hulle het hulself begin beskerm en sommer ook die orde rondom hulle herstel. Sodoende is hierdie staat, Suid-Afrika, met sy reëls en sy wette, aan die woesteny ontruk.

Soveel mense oor die afgelope jaar het al vir my gesê: die geskiedenis is besig om homself te herhaal. Wat ons nou beleef, het ons al ‘n hele paar keer vantevore ervaar: aan die Oosgrens in die vroeë 1800’s en tydens die moorde by Bloukrans en Weenen op 17 Februarie 1838 toe 500 mense, hoofsaaklik vroue en kinders, op die wreedste wyse uitgemoor is. Tydens en net na die Tweede Vryheidsoorlog was daar weer anargie en net na die Tweede Wêreldoorlog het wanordelike swart verstedeliking in Sophiatown en elders insgelyks ‘n misdaadprobleem geskep wat destyds opgelos moes word.

Ek glo dat die geskiedenis hom ook in ‘n positiewe sin sal herhaal: as die krisis groot genoeg is, kom ons volk bymekaar en laat hulle geskille en verskille daar om die onmiddellike probleem aan te pak. Ons het dit in die verlede gedoen. Ons kan dit weer doen.

Die hele doel van hierdie vergadering is juis om die vele selfbeskermingsinisiatiewe wat reeds bestaan, onder almal se aandag te bring. As ons egter daarin wil slaag om die foneokrasie oftwel “moordenaarsregering” waaronder ons gebuk gaan, te stuit, het ons groter onderlinge samewerking en koördinasie nodig. Daar is soveel wonderlike inisiatiewe regoor die land reeds aan die gang: mense wat hul tyd en geld en hul gesinslewe opoffer om hul bure te beveilig. Ons gaan nou-nou hoor hoe die buurtwag op Louis Trichardt hul misdaad binne vier maande met 95% laat daal het, hoe die TLU-Veiligheid reeds meer as 2000 boere en stedelinge in huis-en-haardbeveiliging opgelei het en ook patrollies in landelike gebiede doen. Hier is ‘n baie aktiewe Praaglid, mnr. Seef le Roux, wat oor die afgelope weke ‘n buurtwag in die Faerie Glen-omgewing gestig het en reeds, sover ek verstaan, begin patrollie ry het.

Daar is nog vele ander mense hier teenwoordig wat netnou tydens die besprekingsessie met ons gaan deel waarmee hulle besig is.

Ek verstout my om te sê dat daar reeds ‘n hele veiligheidsbeweging onder Afrikaners aan die gang is en wat ons hoop vir die toekoms gee. As ons met mekaar kan begin saamwerk, met al die gesofistikeerde kommunikasietegnologie wat vandag tot ons beskikking is, kan ons binne enkele maande selfs begin om die misdaadsituasie in bepaalde gebiede te stabiliseer. Mnr. Anton Barnard van Praag sal aanstons vir ons verduidelik hoe die Burgerwag-sms-stelsel werk en watter moontlikhede dit aan ons bied, hetsy in noodsituasies, hetsy om akkurater misdaadstatistiek op te stel sodat probleemareas geïdentifiseer kan word.

Ten slotte, jare gelede het ek ‘n Fransman ontmoet met wie ek sedertdien bevriend geraak het. Die heel eerste sin wat hy in Afrikaans geleer het, was: ‘n Boer maak ‘n plan. Dis ‘n eenvoudige spreekwoord en al amper ‘n gemeenplaas. Maar as ons kyk na wat ons volk hier in Afrika op alle gebiede binne so ‘n kort tydjie vermag het, hierdie ongelooflike land wat ons binne ‘n eeu so te sê uit niks uit opgebou het, dan wéét ek diep binne in my dat ons die misdaadprobleem kán aanpak en kán oplos.

Wat die frase ook vir my sê, is: die Afrikaner is ‘n praktiese mens. Ons kan nie vir altyd protesteer of ons met groot ideologiese slagspreuke vermaak totdat daar naderhand, soos in Zimbabwe, niks meer oor is nie.

‘n Boer maak ‘n plan. Kom ons sorg dat ons vandag, voor ons huistoe gaan, gestalte gee aan daardie plan. Dit hoef nie die héle plan te wees nie. Maar dit moet ten minste genoeg inhoud hê om aan die spreekwoord te voldoen. Want die omgekeerde is sekerlik ook waar: ‘n Boer sónder ‘n plan is geen Boer nie.

Wat genoeg is, is genoeg! Ons gaan nie langer misdaad vat nie. Kom ons begin nou werk aan daardie plan.

Grondeis ontaard in ‘n bakleiery

Xingwana: nog onteienings oppad

Die eerste eiendom wat deur die regering onteien is, naamlik die Lutherse kerk se plaas buite Pniel in die omgewing van Kimberley, is tans ’n twispunt tussen die eisers. Die staat sal gevolglik vir ’n ruk as kurator van die grond optree voordat dit aan die eisers oorhandig word.

Mashile Mokono, grondeisekommissaris in die Limpopo-provinsie, het die Pniel-gemeenskap op 10 Maart toegespreek en verduidelik dat die grond, wat op 26 Januarie vanjaar in die regering se naam geregistreer is, nie dadelik aan die gemeenskap oorhandig gaan word nie.

’n Bakleiery tussen lede van die Gemeenskapseiendomvereniging, wat die eisers verteenwoordig, het tot dié besluit gelei. Die staat sal op 15 Maart fisies besit van die eiendom by die Lutherse kerk oorneem. Volgens Mokono moet die eisverifikasieproses ook nog gefinaliseer word en planne beraam word vir hoe die grond in die toekoms benut gaan word.

Die Lutherse kerk en die regering het vier jaar lank oor die prys van die 25 000 hektaar onderhandel, totdat minister Lulu Xingwana op 13 Februarie vanjaar besluit het die proses het lank genoeg geduur en dat die grond onteien sou word. Die plaas is uiteindelik vir R35.5 miljoen verkoop.

Ses plase in die noorde van die Mpumalanga-provinsie is volgende op die regering se lys van eiendomme wat onteien gaan word. Die regering se spertyd vir die afhandeling van bykans 7 000 grondeise verstrek aan die einde van volgende jaar. Teen 2014 moet 30% van landbougrond in die land in swart hande wees. Dit behels 26 miljoen hektaar grond waarvan 24,6 miljoen hektaar tans in wit besit is.

“Dit beteken ons kan nog 12 000 kommersiële boere verloor,” sê dr Chris Jordaan, bestuurder van eiendomsreg by TLU SA, aldus Rapport op 22 Maart.

In 1993 was daar 57 980 plase wat in 2002 tot 45 818 verminder het. Bykans 200 000 plaaswerkers is in hierdie periode afgedank. Die aantal boere het in dieselfde periode met ’n derde verminder van 68 647 tot 46 027. Volgens Agri SA en TLU SA is daar tans nie meer as 40 000 kommersiële boere in die land oor nie.