Duisende Amcu-lede stroom na Rustenburg

Duisende mynwerkers het by die Royal Bafokeng-stadion in Rustenburg begin aankom.

Hulle sal na verwagting deur die president van Amcu, Joseph Matunjwa toegespreek word oor nuwe looneise.

Matunjwa sal die stakende mynwerkers waarskynlik inlig oor toekomstige optrede na ‘n ooreenkoms in beginsel bereik is tussen die platinumprodusente en Amcu.

Die mynwerkers het op 23 Januarie met die langste staking in die geskiedenis begin.

Adjunkpresident Cyril Ramaphosa het gesê die ANC sal nie regstreeks inmeng in die onderhandelings tussen die vakbond en platinummaatskappye nie.

Ramaphosa sê vakbonde het die grondwetlike reg om werkers se eise te verdedig.

Die minister van Minerale Hulpbronne, Ngoako Ramatlhodi het hom vroeër aan die bemiddeling tussen die twee twistende partye onttrek toe hy nie daarin kon slaag om ‘n beloofde ooreenkoms af te dwing nie.

Intussen sal die Farlam-kommissie verdere getuienis van “mnr X” aanhoor.

Mnr X het voorheen voor die Marikana Kommissie van Ondersoek getuig dat Amcu NUM-lede wou gaan vermoor.

Hy getuig vanuit ‘n onbekende plek by wyse van ‘n video-verbinding.

Die Kommissie het Vrydag vroeg verdaag nadat Mnr X gevra het om sy tradisionele geneser te raadpleeg.

Tien mense, onder wie twee polisielede en twee veiligheidswagte van Lonmin is dood voor die polisie 34 stakende mynwerkers doodgeskiet het 16 Augustus 2012.

Mnr X het getuig oor kannibalistiese rituele waaraan hulle gedurende dié tyd deelgeneem het.

Hulle het onder meer mensvleis van die twee vermoorde Lonmin veiligheidswagte geëet in opdrag van ‘n tradisionele geneser.

Hy het het hulle verseker dat Amcu sal onoorwinlik wees as hulle sy moetie gebruik.

Myners stroom terug ten spyte van Amcu se nuwe eise

Ten spyte van Amcu se nuwe eise aan platinumprodusente, is werkers reeds besig om terug na die platinummyne te stroom in afwagting op die hervatting van mynbou-aktiwiteite.

Die wêreld se voorste drie platinumprodusente, Impala Platinum, Anglo American Platinum en Lonmin, het bevestig dat al hoe meer mense begin terugkeer werk toe ondanks die staking.

Die myne en vakbond het verlede week in beginsel ‘n ooreenkoms bereik.

Dit het optimisme dat ‘n ooreenkoms onderteken sou word, geskep.

Die maatskappye sê egter die vakbond het bykomende eise ingedien wat nie in die oorspronklike ooreenkoms is nie.

“Die laaste paar stappe is altyd die moeilikste en die gesprekke is op die mees sensitiewe stadium nou,” het Johan Theron, Implats se woordvoerder gesê.

“Ons is hoopvol ‘n ooreenkoms kan binne ‘n kwessie van dae bereik word, maar daar is ‘n vlak van leierskap wat nodig is aan beide kante om daar te kom.”

Die maatskappye het aangebied om die R12 500 wat die vakbond eis binne vyf jaar te betaal, met ‘n R1000 per maand verhoging vir die eerste twee jaar, wat gevolg word deur ‘n R950 per maand verhoging daarna.

Die aanbod verteenwoordig ‘n toename van tot 20% vir die laagste-betaalde werknemers.

Hulle verdien tans, insluitende behuisingstoelaes, R6 000 per maand.

Ander kategorieë sal 13% ekstra in die laagste twee groepe kry. Die jaarlikse verbruikersprysinflasie was 6,1% in April.

Amplats se woordvoerder Mpumi Sithole het geweier om die inhoud van Amcu se nuwe eise te openbaar.

Theron het gesê daar was ‘n groot verbetering in kommunikasie en werknemers is positief oor die staking wat tot ‘n einde kom, en wil terugkeer na hul werk.

“Dit blyk duidelik dat hulle sielkundig aanvaar die staking is tot ‘n einde,” het hy gesê.

Myne sal Amcu-aansoek teenstaan om SMS’se te verbied

Joseph Mathunjwa en Ben Magara
Joseph Mathunjwa en Ben Magara

Die platinumprodusente, Amplats, Lonmin en Implats sal Dinsdag ‘n dringende hofaansoek deur die vakbond, Amcu teenstaan.

Amcu het aansoek gedoen dat die platinumprodusente nie meer die stakende mynwerkers per SMS mag kontak nie.

Die platinumprodusente het SMS’se gebruik om die werkers regstreeks oor die nuutste loonaanbod in te lig.

Die uitvoerende hoof van Lonmin, Ben Magara sê tot 67 persent van Amcu-lede het aangedui dat hulle wil terugkeer werk toe, maar hulle vrees vir hul lewens.

Magara sê die maatskappye oortree geen arbeidswetgewing deur die SMS’se uit te stuur nie.

Hy sê ‘n derde van die jaarlikse platinumproduksie is al verlore.

Die platinumprodusent, Lonmin, het die staking in Rustenburg in Noordwes as moordend beskryf. Dit duur reeds 17 weke.

Die maatskappy sê dit kan tot sy ondergang lei indien dit nie omgekeer word nie.

Magara, ‘n Zimabwiër, sê die staking gaan herstrukturering en afleggings onvermydelik maak.

Intussen het die president van Amcu, Joseph Mathunjwa, by ‘n inligtingsessie oor die mynbedryf en die bykans vier maande oue-staking in die platinum-sektor, sy eie rykdom verdedig terwyl werkers krepeer.

Mathunjwa het gereageer op ‘n berig in The Star dat hy “in luuksheid baai”.

Die koerant het berig dat hy drie BMW’s in sy naam geregistreer het teen ‘n beraamde totale waarde van R900 000.

The Star beweer dat hy ook drie huise besit wat in sy naam is. Een van die eiendomme is ‘n vier-ster gastehuis.

Mathunjwa het ook by die ontbytinligtingsessie gesê dat die minerale van Suid-Afrika aan sy burgers eerste behoort voordat dit na ander lande gaan.

“Die minerale moet Suid-Afrikaners eerste bevoordeel voordat dit tot voordeel van die mense in Londen of waar hulle ook al is, gaan” Mathunjwa gesê.

Hy het gesê demokrasie beteken niks as mense op die grond ly nie.

Sowat 200 Lonmin-myners, onder wie ook inwoners van Marikana, sal Dinsdag in die Ga-Rankuwa landdroshof, noord van Pretoria, verskyn.

Die groep word aangekla van openbare geweld, die besit van gevaarlike wapens en intimidasie.

Die mense is op 16 Augustus 2012 in hegtenis geneem, die dag waarop 34 mense deur die polisie doodgeskiet is.

Nog tien mense, onder wie twee polisielede en twee myn veiligheidsbeamptes, is ook destyds gedood toe die mynstaking in geweld ontaard het.

Aanklagte van moord is voorwaardelik deur die hof teruggetrek.

 

Stakers reageer nie op teksboodskappe om te gaan werk nie

amcuptaStakende mynwerkers by Impala Platinum het glo soos by die Lonmin-myn, nie gereageer op steksboodskappe van hul werkgewers om terug te keer werk toe nie.

Vakbondleiers by Implats sê die teksboodskappe van platinumprodusente wil spanning onder werkers aanhits.

Daar is ook steeds ‘n groot polisie-teenwoordigheid by platinummyne op Rustenburg in Noordwes, te midde van die toenemende geweld van stakende myners teen nie-stakende werkers in die gebied.

Die mynmaatskappye wou nie langer deur Amcu onderhandel om die staking tot ‘n einde te bring nie en het selfoonboodskappe aan vakbondlede te stuur waarin hulle gevra word terug te keer werk toe.

Meer as 80.000 werkers wat by Amcu geaffilieer is, staak sedert Januarie by die paltinummyne.

Die gemiddelde mynwerker verdien sowat R4.500 per maand. Die stakers eis dadelik ‘n basiese salaris van R12.500 per maand.

Amcu het die hersiene salarisaanbod van Lonmin, Amplats en Implats namens die stakers verwerp.

Volgens dié aanbod sou werkers teen Julie 2017 R12.500 verdien het.

Die vakbond NUM het sy lede vroeër aangeraai om nie te gaan werk nie omdat dit onveilig is.

Hulle beweer dat 15 van NUM-lede die naweek aangerand is.

By Marikana het niemand glo nog vir werk opgedaag het nie.

Die Nasionale Polisiekommisssaris, Riah Piyega sê die polisie sal bestendigheid verseker terwyl die 16 weke lange staking voortduur.

Die Minister van Polisie, Nathi Mthethwa, het vroeër gesê ‘n Amcu-lid is in hegtenis geneem in verband met geweld teen nie-stakende mynwerkers.

Hy sê vyf oortreders wat bande met Amcu het, is in die geweld geïdentifiseer.

Daar was reeds talle voorvalle van intimidasie. Mthethwa het onderneem om die geweld en intimidasie aan te spreek. Hy sê die organiseerders van die staking behoort verantwoordelikheid te aanvaar.

Die leier van Amcu, Joseph Mthunjwa, het egter gesê hulle sal aanhou staak. Mathunjwa het vroeër gesê hulle sal slegs terugkeer werk toe wanneer daar aan hulle eise toegegee is.