Karel Combrinck: Sangomaland

Hierdie is nie bedoel om ‘n kommentaar op Leon Lemmer se rubriek oor Leon Wessels te wees nie, maar sluit hopelik daarby aan.

Oor die afgelope weke is ons vergas op berigte oor opstootjies en relletjies aan Suid-Afrikaanse universiteite. Dit gaan nou oor Afrikaans as voertaal en dan weer oor fooie. ‘n Mens sou graag die maer hond langs die konka wil wees te om te probeer afluister wat die eintlike redes vir hulle « woede » nou is. Soos ons uit ondervinding oor die jare weet, sê hulle mos nooit wat die ware rede is waarom hulle breek en brand en toi-toi nie. In 1960 met die Sharpeville-onluste (nog ‘n linksdekadente simbool) was dit mos kwansuis « woede » oor pasboeke.

Nee, ek wil my verstout om te sê die werklike rede vir hulle « woede » is frustrasie dat hulle nie die mas kan opkom nie, selfs nie met die verlaagde standaarde aan ons nuwe « getransformeerde » universiteite nie.

Die standaarde van ons universiteite is reeds dermate afgewater dat ons kwalifikasies net geen waarde meer in die meeste Westerse lande het nie, behalwe miskien vir die nuttelose vakrigtings wat almal met politieke onrusstokery en rewolusie te make het! Watter regdenkende mens wil jou wend tot ‘n dokter wat heel waarskynlik 40% gemiddeld in matriek behaal het? Intussen is daar derduisende dokters wat in die buiteland werk en wat voor « transformasie » aan Suid-Afrikaanse universiteite opgelei is. Allerweë is hulle erken as van die beste dokters ter wêreld. Deesdae word Kubane en Bangladesji’s ingevoer om in ons eie behoeftes aan dokters te voorsien.

Neem die halfbesimpelde vroumens van die Departement Engels aan die Universiteit van Stellenbosch met wie Praag onlangs ‘n onderhoud gevoer het. Gaan iemand my vertel dat sy dieselfde standaarde op « benadeeldes » gaan toepas as wat vantevore vir wit studente gegeld het ? Maar nou ja, gelukkig gaan dit maar net om Engels en wie de swernoot gee om wat van die standaard van Engelsonderrig op Stellenbosch word ? Ons bekommernis is nie oor Engels nie, maar oor die ander studierigtings.

Nog ‘n voorbeeld : Ons regsopleiding. Onlangs sê iemand aan my: « Jy weet die Suid-Afrikaanse regering erken nie meer die B. Proc.-graad nie, net die LL.B. » Maar weet die persoon dan nie die LL.B.-graad van vandag ís die B.Proc van gister nie! In die leerplan vir die « nuwe », «getransformeerde » LL.B. by Unisa ontbreek byvoorbeeld Latyn en Romeinse Reg. Enigeen weet tog dat ons regstelsel gegrond is op die Romeinse reg en die Romeins-Hollandse reg. Hoe studeer ‘n mens die Suid-Afrikaanse reg sonder ‘n kennis van Latyn en van die Romeinse reg en dus van die Romeins-Hollandse reg?

Aan die ander kant is daar nou goggas in die leerplan soos « Skills course for law students » (Unisa ken net Engels) en « Fundamental rights ». As ‘n mens nou ‘n spesiale vak moet hê wat handel oor fundamentele regte, wat bestudeer jy dan in die ander vakke? Gaan die reg in sy geheel dan nie oor mense se fundamentele regte nie? Dan ook nog « African Customary Law ». O wee, o wee. Hoe hulle van African customs by « law » uitkom, sal seker net die sangoma weet. En dan ook nog « International human rights ». Dis nou skynbaar iets anders as « fundamental rights »!

In elk geval sal die »getransformeerde » regsopleiding en regspleging nou ruim voorsiening maak vir « regstelling » en « anti-diskriminasie » ( d.w.s. diskriminasie teen wittes ) en dis mos maar waaroor dit in die « nuwe » Suid-Afrika gaan.
Maar die werklike vraag is: Kan Suid-Afrikaanse universiteite nog gered word? Is hulle nie reeds onherroeplik daarmee heen nie? Kan ‘n universiteit, waar verdienstelikheid en prestasievermoë nie meer die hoogste prioriteit is nie, nog ‘n universiteit wees? Is ‘n Universiteit wat na die regering se pype dans in die mate waartoe die Universiteit van Stellenbosch dit byvoorbeeld doen en waar ANC ideologie ‘n wesenlike deel van die universiteit se waardestelsel uitmaak, inderdaad nog ‘n universiteit?

Een van die fundamentele kenmerke van ‘n universiteit is onafhanklikheid. Van watter onafhanklikheid is daar nog by Suid-Afrikaanse universiteite sprake? Moet ons nie maar die aftakelingsproses, wat in elk geval reeds onomkeerbaar is, aanhelp en versnel nie? Wanneer alles tot niet is, kan ons dalk begin om weer van nuuts af iets van waarde tot stand te bring. Maar dit sal moet wees sonder ANC-toesig, anders, los maar.

9 thoughts on “Karel Combrinck: Sangomaland”

  2. In Die Burger van vandag sê Max Du Preez: “As die opregtheid, welsprekendheid en rasionaliteit van die studente met wie die media onlangs gesels het, jou nie beïndruk het nie, moet jy siende blind en horende doof wees.” Kan julle dink hoe siek moet hierdie witmens wees.

        1. Hallo Karel, ek’s bevrees dat my belesenheid as ‘n reël gebaseer is op my natuurlike, impulsiewebelangstellingsreaksie… Amper soos dié van ‘n passiewe landmyn…?

          Ek stoor toe die foto wat deur jou geplaas was as “kyle-533×400.jpg”…

          Na die opsaal van “Kyle” en “sangoma” via google, het ek wat ek geplaas het gevind…

          Dus, wat ek meer weet as jy, is eintlik maar sekondes uitmekaar…

          My punt is – jy is vêr, vêr meer belese as ek – dankies vir jou puik bydraes!

  3. Eerstens kommentaar oor die kursus “Fundamental Rights”. Lees gister een van die kommentarie alhier van ‘n berig in die Citizen waar ‘n prokureur vir Dan Roodt, Steve Hofmeyer en Sunette Bridges gelykshof toe wil neem ingevolge art. 16. Toe ek nou jou artikel lees wonder ek by myself wat die standaard van die kursus moet wees as ‘n prokureur nie eers die handves kan uitlê nie. Art 16 (2)(b) bevat die voorbehoud dat die verkondiging van haat gebaseer op ras en nog ‘n klomp ander kriteria, nie ongeldig is indien dit [nie] ” … en wat aanhitsing tot leed te veroorsaak uitmaak [nie]”.

    Ek het nog geen kommentaar gelees hier op Praag wat aan die voorbehoudsbepaling voldoen nie. Miskien is die prokureur se probleem dat sy die Skills course for law students misgeloop het.
    Wat Latyn en Romeinse reg betref — en wil ek byvoeg, vereis deursettingsvermoë. Om Latyn nie op skool te gehad het nie, moes Latyn (Spes) Regte gedoen word en Latyn 1 voor of tesame met Romeinse Reg 1 gedoen word.
    Hierdie deursettingsvermoë is die karakterbarometer. Wat gebeur nou, hoeveel prokureurs word in die laaste tyd nie van die rol geskrap nie. En elkeen van hulle, wil ek my verstout om te beweer, sou nie B.Proc of LL B deurgekom het (vorige bedeling) nie want met oneerlikheid kon mens nie die vakke slaag nie.
    Die vorige dekaan van die PU (vir CHO) wat so twee jaar terug uitgetree het, het aan my gesê dat veel van die afgestudeerde studente nie ‘n paragraaf behoorlik kan skryf nie. Na my mening is die rede tweërlei. Eerstens, indien hulle Latyn op skool of Spes gehad het, sou hulle behoorlike sinsontleding aangeleer het. Daarsonder kan mens bloot nie Latyn bemeester nie.
    Tweedens, die ordening van sinne binne paragraaf verband en weer die paragraaf binne die konstekstuele verband, dui daarop dat die student nie instaat is om die hoofsin te herken, te abstraheer en in sy eie woorde te weergee nie. As dit nie met ‘n paragraaf gedoen kan word nie, hoe de duiwel kan die persoon hoegenaamd kontekstuele verbande insien.
    Red ‘n professie waarvan die lede na alle waarskynlik in die toekoms nog meer die slagoffers gaan word van die gevolge van ‘n al hoe meer wordende dekadende universitêre stelsel.

  4. Die probleem gaan nie maklik of gou opgelos word nie. Die gaping tussen
    derdewereld en eerstewereld denke en ontwikkeling is net te groot. Sou mens
    maar net na die degenerasie van Suid Afrika kyk op alle vlakke is dit pynlik
    duidelik.
    Dit is onmoontlik dat eerste wereld mense Boendoe
    geregtigheid kan aanvaar as n norm vir hulle eerstewereld denke en
    funksionering – ewe eens kan die derdewereld mens na twintig jaar nogsteeds nie
    die eerstewereld konsep baasraak nie. Hoe hierdie probleem van saam funksioneer
    opgelos moet/kan word is bykans onmoontlik.

    1. Riempies dit is nou wel 5 maande later maar ek dink jy is verkeerd, die derdewereld is al van die 1600’s af aan die eerste wereld bloodgestel, dit is toe die destydse eerste wereld daar was waar die derde wereld vandag is of dalk was die eerste wereld daardie tyd ‘n bietjie hoeer as die derde wereld vandag. Al wat oorbly vir ons is om oor ons self te beskik en self sorg vir ‘n Universiteit waar ons kinders tot die hoogste vlak kan studeer.
      En dit is verkeerd dat eerste wereld mense Boendoe geregtigheid as norm aanvaar, nee my maat ons sal moet begin saamstaan en na ons eie mense kyk.

Maak 'n opvolg-bydrae