Professor Hermann Giliomee se nuutste boek heet Die Laaste Afrikanerleiers.
Pieter Malan berig oor die boek in Rapport van 21 Oktober 2012, onder die opskrif: Slaap-slaap ‘n oorlog in. Die artikel gaan oor oudpremier John Vorster wat “sonder enige duidelike strategiese doelwitte en horende doof vir die mededelings van sy Washingtonse ambassadeur”, deur PW Botha oorreed word om roekeloos te raak en Luanda in te neem gedurende November 1975.
Die Suid-Afrikaanse ambassadeur in Washington destyds was Pik Botha, en hy het slegs gerapporteer wat die Amerikaanse Kongres se sienings was – die VSA sou SA glad nie in Angola ondersteun nie.
Desnieteenstaande het Vorster en PW Botha Angola laat inval, sonder Amerikaanse hulp, met die duidelike doelwit: probeer die geweldige groot politieke vakuum in Suid-Afrika se buurland vul deur die hoofstad Luanda te beset, voordat die MPLA en Kuba dit doen.
In daardie besluit was Vorster en PW Botha strategies 100% korrek, asook ondersteun deur Suid-Afrika se Nasionale en Militêre Intelligensie. Angola as Portugese Provinsie was ‘n baie belangrike buurland as deel van Suid-Afrika se cordon sanitaire. Portugal se skielike ontrekking het ‘n reuse politieke magsvakuum in Angola gelaat. Sou die ANC-gesinde MPLA daardie magsvakuum vul, was die val van Rhodesië, SWA en daarna Suid-Afrika ‘n geografiese en feitelike gegewe.
Daarteenoor, sou Suid-Afrika Luanda beset en UNITA as vriendskaplike en een meerderheidsparty aan bewind bring, was nie net die cordon sanitaire verseker nie, maar sou Suid-Afrika Angola effektief deur middel van ‘n afhanklike Unita bestuur en beheer, en so die uiters strategiese energieryke Angola ekonomies by Suid-Afrika integreer. Met indirekte beheer oor Angola, was Suid-Afrika se toekoms seker, en was Suid-Afrika onderweg na ‘n Afrikasupermag.
Vir Suid-Afrika in 1975 was daar 2 uiteenlopende uitkomste rondom die Angolese magsvakuum: of Suid-Afrika se bestaan word bedreig, of Suid-Afrika se bestaan en supermoondheidstatus word verseker. Mens kan die destydse Nasionale Intelligensie, John Vorster, PW Botha en die SAW se topbestuur oor baie sake kritiseer, maar een saak is geopolities 100% seker en deur die geskiedenis bewys: die inval in Angola en opmars na Luanda om die magsvakuum te vul voor die vyand was die noodsaaklike en regte ding om te doen om die vreedsame voortbestaan, ekonomiese oorlewing en politieke sukses van die Afrikanerstaat oor die komende eeue te verseker.
Nie John Vorster, PW Botha, NI en die SAW was in hierdie saak roekeloos of onnadenkend nie, maar Prof Giliomee se politieke insig wel. Ten minste iets, nie net ‘n hoë IK nie, maar ‘n klein bietjie van president Zuma se politieke oorlewingsinstink is ook nodig, anders sit mens die politieke pot mis en dan is Slim Jan, of ten minste sy staat dood.
Vandag het ons die voordeel van terugblik, en met die inligting en dokumente tot ons beskikking deur middel van die internet, is dit vir ontleders vandag nog makliker as destyds om die uiters strategiese staatsaak van Luanda en Angola in te sien.
Na 1975 en 1976, het die Suid-Afrikaanse regering tesame met NI en die SAW, deurlopend elke jaar tot en met 1988 onophoudelik gewerk vir die besetting van Luanda en beheer van Angola deur middel van die SAW en UNITA. Hulle het hulle kans afgewag, en intussen gereed gemaak, van G6’se tot atoombomme.
In 1988 het die Suid-Afrikaanse regering en die SAW alles in die stryd gewerp met die nuwe groot geleentheid in Angola en Luanda, tot die onsteltenis weereens van Fidel Castro.
Fidel Castro het in 1975 persoonlik ingegryp, en met bomenslike energie en individuele leierskap, die SAW in Angola gestuit. Die VSA het toegelaat dat Fidel Castro in 1975 en 1976 die SAW se mag in Angola balanseer, na President Nixon en Henry Kissinger se vergadering daaroor met Deng Xiopeng in China.
In 1988 het Fidel Castro weer persoonlik ingegegryp, en weer met bomenslike energie en individuele leierskap Luanda en Angola buite die SAW en Suid-Afrika se bereik geplaas.
Na Cuito-Cuanavale het Fidel genoeg gehad van die gevaarlike avonture en gevoel dat sy geluk gaan uitloop. Nie eers die Lockerbie-lugramp kon die vredesooreenkoms en New York Akkoorde tussen Kuba en Suid-Afrika stuit nie.
Met die einde van die Grensoorlog in 1988, en die ontrekking van Kuba en Suid-Afrika uit Angola en Suidwes, was Suid-Afrika se kans om Luanda en Angola te beheer nog steeds nie verby nie, maar teen 1992 groter as ooit tevore. Met Fidel en Kuba uit Angola, kon Savimbi en UNITA groot vordering teen die MPLA maak. UNITA kon teen 1992 die MPLA oorwin, en Angola en Luanda as vriend van Suid-Afrika oorneem, soos die strategiese doelwit van Vorster, PW, NI en die SAW in 1975 was.
Ironies is die volgende feite: FW de Klerk en die SAW het UNITA in 1993 vernietig, so Angola verloor, en ook Suid-Afrika en Suid-Afrikaanse konfederale supermoondheid vir honderde jare.
Maar De Klerk kan die volgende bevestig – hy was onder geweldige druk van Mandela om die mag van die SAW te verminder. De Klerk het toe wel tientalle SAW-offisiere afgedank, sonder om die moontlike gevolge daarvan in ag te neem. Baie van die afgedankte SAW-offisiere was toe gewis sonder werk en vir seker sonder vooruitsigte, maar met families om te voed. Van die afgedanktes het toe Executive Outcomes gestig, en hierdie Executive Outcomes het die SAW en Afrikaner-Suid-Afrika se grootste vriend, UNITA, teen betaling vernietig. Wat Fidel en Kuba nie kon reg kry nie al het hulle hoe hard en hoe lank probeer, het FW De Klerk as gevolg van sy ondeurdagte optrede, en ironies genoeg Executive Outcomes reggekry, sommer in ‘n baie kort tydjie.
Die gevolge van die afdanking van die SAW-Offisiere en vernietiging van UNITA in Angola, is net so ironies. Fidel Castro het eintlik vir die VSA in Afrika gewerk, deur die SAW se mag te balanseer. Die VSA se mag in Suider-Afrika het verminder, en hulle groot kompetisie, China, se mag en invloed in Suider-Afrika het vermeerder. Danksy Angola, en deur die DRC en buurlande Zambie, Zimbabwe en Mosambiek, kan China ‘n langdurige supermoondheid bly sonder om ineen te stort. Suid-Afrika is nou deel van BRICS, op uitnodiging van China. President Zuma was voorheen die hoof van die Handelskommissie met China.
Die Grensoorlog was geopolities nie verniet nie. Daardeur was die supermoondheidmagsbalanse van die 21ste eeu bepaal. De Klerk het die deurslaggewende rol gespeel deur SAW-offisiere af te dank, sonder om aan hulle alternatiewe werk en inkomste te verskaf in Suid-Afrika.
Pik Botha het geen verraad in Washington gepleeg nie, maar slegs sy werk gedoen en diplomatieke inligting deurgegee. Hy het geen besluitnemingsgesag in Suid-Afrika gehad nie, en die manne in Pretoria: Vorster, PW en NI het destyds geopolities gesproke korrekte besluite en aksies geneem, en die VSA in sy anti-Sowjet-Unie vennootskap met China nie.
Hiermee doen ek ‘n beroep op ons geliefde en geagte professor Giliomee, om asseblief die geopolitieke feite en die wetenskap van geopolitiek self in ag te neem met sy neerskrywe van ons geskiedenis.
данильченко юрій броніславович