Dan Roodt, Author at praag.co.za

Zille val haar eie partylede aan

Helen Zille, DA-leier, het ‘n openbare aanval op ‘n swart DA-parlementslid op die party se webtuiste vir sy “rassisme” geloods.

Zille het mnr. Masizole Mnqasela, DA-LP, van “Verwoerdiaanse logika” beskuldig, nadat Mnqasela Lindiwe Mazibuko se wit aksent verlede week in ‘n radio-onderhoud uitgewys het.

Hy het heeltemal eerlik tydens die onderhoud opgemerk as “iemand sy oë toemaak en na Mazibuko luister, sal jy sê dit is ‘n wit persoon wat met jou praat”. Mazibuko praat Engels vlot omdat sy in wit skole was.

Zille het Mazibuko verdedig en gesê sy het nie een keer in haar verkiesingsveldtog gesê die koukus moet die jong swart lid kies omdat sy swart is nie.

Zille se eie partylelede, waaronder ook Dene Smuts, het haar egter daarvan beskuldig dat sy ‘n rasselogika gebruik in die bevordering van Mazibuko as kandidaat.

Mazibuko is Donderdag tot dié pos verkies.

Mazibuko het intussen in ‘n onderhoud gesê sy is wel gekies omdat sy swart is en omdat sy swart kiesers na die DA sal lok agv haar ras.

Zille het ook gesê dat Mnqasela ‘n gek van hom en die party maak deur te sê Mazibuko is nie swart genoeg om die DA se parlementêre leier te wees nie.

Mnqasela, LP van Guguletu, het in reaksie op Zille se kritiek gesê hy “het niks om terug te trek nie en staan by elke woord”.

“Verwoerd was die argitek van apartheid en het alles wat anti-wit was vernietig en dit as die vyand beskou.

Ek word nou as die vyand beskou. Ek het gedink almal sal ná die verkiesing verenig, maar in plaas daarvan voer die leier ‘n skerp aanval op my en ander uit.

Ek hoop ons kan sit en dit bespreek. Die onverdraagsaamheid van verskillende menings is anti-DA.”

Mnqasela het vroeër vanjaar in die Wynbergse landdroshof op aanklag van verkragting tereggestaan, waartydens hy deur Zille bygestaan is.

topcargo отзывы

Malema glo op geleende tyd

Bewyse van tenderbedrog is glo deur die Valke gekry in hul ondersoek na die sakebelange van Julius Malema.

Luidens ‘n berig in die Sunday Independent is dit nie meer “of” nie, maar eerder “wanneer” Malema voor die hof gesleep word.

Die leier van die ANC-jeugliga gebruik glo die Ratanang-trust om omkoopgeld te kanaliseer.

Senior ANC-amptenare word glo by die ondersoek betrek wat die doen en late van SGL Engineering, ‘n sustermaatskappy van On-Point Engineering, ondersoek.

Malema was ‘n direkteur toe tenders ter waarde van miljoene deur owerhede in Limpopo goedgekeur is.

Die ondersoek van die trustfonds dateer terug tot 2004, met SGLonder die soeklig vanaf 2007.

Alhoewel sekere ANC-lede aandring dat die ondersoek nie polities gemotiveer is nie, het spanning onder Malema se bondgenote opgelaai.

Die ondersoek is duur al geruime tyd, volgens kol. McIntosh Polela, Valke-woordvoerder. Hy wou egter nie oor hulle vordering met die ondersoek uitbrei nie.

Die Burger het Sondag ontdek dat die nasionale vervolgingsgesag (NVG) ook reeds genader is om die Valke met die ondersoek te help. Die NVG se batebeslagleggingseenheid is eweneens betrokke.

Adv. Mthunzi Mhaga, NVG-woordvoerder, het die NVG-ondersoek teen Malema egter ontken.

“Sover ek bewus is, is daar geen ondersoek [teen Malema] nie, ook nie deur die NVG se batebeslagleggingseenheid nie.”

Malema was nie beskikbaar vir kommentaar nie. Hy is tans in Mauritius waar hy vakansie hou.

Данильченко Харьков

Nuwe botsings tussen Boer en Brit

Ná ‘n besoek aan die Transgariep is die Kaapse goewerneur, sir Harry Smith, na Natal waar hy Andries Pretorius in Februarie 1848 ontmoet het. Smith het sy bes gedoen om Pretorius te laat afsien van sy plan om uit Natal te trek, en gesê dat hy van plan was om die Transgariep te annekseer omdat die meeste inwoners dit so wil hê. Pretorius het hom gewaarsku dat die meeste Afrikaners vry wil wees en dat anneksasie sou lei tot opstand of ‘n verdere trek. Volgens Pretorius het Smith toe besluit om met die anneksasie te wag totdat Pretorius die mening van sy volksgenote ingewin het. Tot sy verbasing het Smith op 3 Februarie 1848 die gebied tussen die Oranje, die Vaal en die Drakensberge as die Oranjerivier-Soewereiniteit geannekseer. Pretorius het besef dat sy mense die Britte net met geweld kan teenstaan. Op 8 April 1848 het hy Een algemene oproeping op hulle gedoen en verklaar dat hulle hulleself nie vry kan trek of vry kan vlug nie, maar vry sal moet veg.

Die grootste teenstand teen Andries Pretorius se idee van ‘n vryheidsoorlog het van sy medetrekkers noord van die Vaalrivier gekom, veral van Hendrik Potgieter. Teleurgesteld met hul houding, het Pretorius rustig gaan woon op sy plaas in die Magaliesberge in Transvaal.

In Junie 1848 het hy egter ‘n dringende versoek van die Winburgse Afrikaners ontvang. Hulle wou hê hy moes hulle lei in hul verset teen die Britse magistraat T.J. Biddulph. Pretorius het Winburg beset, en in Bloemfontein die Britse resident, majoor H.D. Warden, verjaag.

Sir Harry Smith het ‘n beloning van £1 000 (later verhoog tot £2 000) vir Pretorius se gevangeneming weens hoogverraad aangebied. Pretorius het dit as ‘n grap beskou en duisend beeste uitgeloof vir Smith se gevangeneming! Huiwerig om bloed te vergiet, het Pretorius teruggeval toe Smith met sy troepe die Oranje nader. Dit was ‘n ernstige flater, want so kon die Britte die rivier sonder teenstand met gomlastiekponte oorsteek. Pretorius het besef dat hy nie kon aanhou terugval nie, en het besluit om op Boomplaats tussen die huidige Trompsburg en Jagersfontein weerstand te bied. Op 29 Augustus 1848 het 300 Boere en 1200 Britte met mekaar gebots. Die Boere is gedeeltelik verraai deur wild wat geskrik en burgers wat te gou begin skiet het. Pretorius kon sy ongedissiplineerde mag nie bymekaar hou nie, en het noordwaarts padgegee soos van sy manskappe. Sewe van Pretorius se mag en 22 Britte het gesneuwel.

‘n Jong man Thomas Dreyer van agter die Magaliesberg het aan die geveg deelgeneem. Sy perd het geskrik en weggehardloop, en Dreyer, wat te voet was, is deur Griekwahelpers van die Engelse gevang. Hy is aangekla van gewapende verset teen sy “wettige vorstin”, die Koningin van Engeland. Die “arme seun”, vertel Pretorius later, is “vasgebind asof hy in die dag van sy lewe nie weer sou losgemaak word nie, en enige dae daarna deur ‘n sogenaamde krygsraad ter dood van ‘n gewonde offisier veroordeel”. Op 3 September 1848 is Dreyer gefusilleer saam met ‘n Britse deserteur. Pretorius het Dreyer se teregstelling ‘n “skreiend skandelike daad” genoem.

прокурор Фильчаков

Leeus skryf ‘n sprokie

Gister, so in die vroegaand, het ’n uitbundige, waaghalsige 22-tal jong amateurs ons herinner wat dit aan rugby is wat van ons entoesiaste gemaak het. Vir 80 luisterryke minute is geesdriftiges teruggevoer na ’n ander era, ’n heerlike tydvak voordat professionalisme, propagandageskal, politieke tusseninnery en die uitbuiting van spelers die spel omvorm het van ’n diepgevoelde volkspel na ’n siniese obsessie.

Rugby is toenemend ’n spel wat uitgeskrum word met tjekboeke, byvoordele, loopbaanstatistieke en bemarkersvoorkeure. Maar gister het dit terug gemigreer na ’n sport op ’n reghoekige lap dik, groen gras, afgemerk met dik kalkstrepe, verdeel in kwarte en onder die bewaking van hoë H-vormige torings. Die slagordes wat teen mekaar opgetrek het, was aan die een kant die mees professionele rugbykonglomeraat in die land, teenoor die span wat die amateursgees die beste vergestalt. Hierdie is ’n amateurisme wat nie dui op onbehendigheid nie, maar op die suiwerste vorm van die woord “amateur” wat sy beslag het in die Latynse wortel wat “liefde” beteken; liefde vir ’n saak met die volle begrip van geesdrif, vasberadenheid, ywer…

Dit was gepas dat dit juis deur die benadering van dié twee spanne is dat ons herinner is aan wat ons met die oorgang van rugby na ’n bedryfsport verloor het. In die middelstrook van die negentigerjare was dit die voormalige Natal en Transvaal wat die sport oorheers het. Die een, Transvaal, was ’n stoere ou span wat onder die ysterbestuur van Louis Luyt en die begeesterde afrigting van Kitch Christie die vreugde van die sport en daarmee saam die glorie van oorwinning herontdek het. Die ander span, Natal, het in hierdie jare hulle tweederangse status ontgroei om een van die moondhede in Suid-Afrikaanse rugby te word.

Transvaal was die laaste Curriebeker-wenners van die ou amateurbedeling in 1994. Ironies, en miskien getrou aan hulle proletariese nywerheidswortels, was dit juis hierdie span wat onder François Pienaar die volgende jaar gestaak het vir gulde salarisse en daarmee die professionele era ingelui het. Die onmiddellike begunstigdes van die nuwe geldera was Natal wat daardie jaar Sir Donald se beker gewen het. In hulle geledere was dit die duur aankope wat die deurslag gegee het, spelers soos André Joubert, Henry Honiball en James Small.

Transvaal se voorloperstatus het vinnig verskiet. Die beroepsera word gestu deur borggeld en borge vereis die opgewondenheid en lojaliteit van ’n omvangryke ondersteunerskorps. Die twee spanne wat die vinnigste aangepas het was Noord-Transvaal en Natal – nou die Blou Bulle en die Haaie – wat hulle onderskeie stadions in koorsige ondersteunerskatedrale omskep het. Transvaal het die Goue Leeus, en toe bloot die Leeus, geword. Die Bulle het Loftus en die Haaie het King’s Park, maar die Leeus kon nooit van Ellispark dieselfde soort vesting maak nie. Daarvoor is Johannesburg en sy loopbaanerts te kosmopolitaans. Wie ook al teen die Leeus speel, kan staatmaak op driftige ondersteuning van uitgewekenes uit hulle provinsies.

Die jare was nie barmhartig teenoor die Leeus nie en hulle het afgewentel tot die koddige kaalvoetklonkie van Suid-Afrikaanse rugby, ’n span om tegelykertyd te terg en te bejammer. 2010 was ’n besondere duistere jaar vir die span; oorrompel in die Curriebeker-kompetisie en onmagtig om ’n enkele wedstryd in die Super 14 te wen. Dit het uiteindelik gelei tot drastiese optrede deur die president van dié provinsie se rugbyraad, Kevin de Klerk, en sy bestuur. Die afrigtingspan is weggevee en die Kiwi, John Mitchell, toe tussen afrigtingposisies, is opgeraap as nuwe afrigter en Carlos Spencer, die legendariese All Black-losskakel, is deur hom betrek.

Oorwinnings het nie oornag gevolg nie en hierdie jaar het die Leeus nogmaals ’n beteuterde Super Rugby-veldtog beleef. Maar so teen die agtergrond van die geroesemoes oor die Springbokke se Wêreldbekeraanslag, het iets op die rugbyvelde van Gauteng begin gebeur. ’n Doodgewone span, vol onbesonderse spelers het uitmuntende spanrugby begin speel en die een skokoorwinning na die ander begin inryg. Sinici het dit toegeskryf aan die afwesigheid van die Springbokke wat oorsee diens gedoen het. Maar met die Springbokke wie se kierangs in die halfeindrondte teen Australië uitgebraai het, teenwoordig vir die halfeindrondte, het die Leeus volhard met wat hulle die hele seisoen gedoen het: Wen, en dít teen ’n WP met die springstof van Schalk Burger, Jaque Fourie, Bryan Habana, Jean de Villiers en ander terug in die magasyn.

Die Leeus het een Springbok teruggewen: die ietwat afgeleefde Butch James. As span is hulle saamgestel uit tuisgekweekte talent, uitstkotspelers uit ander provinsies en winskopieonderdele. Daar is geen huishoudelike naam in die span nie. Hulle Jaco Taute, byvoorbeeld, het nie die bemarkingsglans van ’n Frans Steyn nie. So gemeet is Doppies la Grange nie ’n Jean de Villiers nie en Derick Minnie geen Heinrich Brüssow nie. En tog het die span ’n flonkerende eenheid geword wat saam in die voorpakloopgrawe geveg het, op krummelbesit geaas het en dit hersirkuleer het as goud en van hulle onderdele, soos Michael Killian en Taute die heelagter, met amper vervelige reëlmaat oor die doellyn deurgepons het. Die kruit in hulle dop was juis die suiwer lewensvreugde – die amateur se liefde – waarmee hulle die spel gespeel het. Ander provinsies se ondersteuners, of hulle spanne teen die mynwerkers gewen of verloor het, het gehou van wat hulle sien. Die Leeus het meeste van hulle se naasgunstelingspan geword.

As die Leeus ’n voertuig van gelapte en uitverkopingsonderdele is, is elke deel van die Haaie duur gekoop en gemasjineer: ’n Volle Springbok-voorry wat die wêreld se beste haker, Bismarck du Plessis, bevat; Springbokke op flank en agsteman; Franse genie op losskakel; gesoute toetsspelers op senter; Springbok-vleuels en op heelagter ’n wunderkind.

Om hierdie professionele masjien te stuit het die Leeus presies twee Springbokke in die beginspan gehad – CJ van der Linde en Wikus van Heerden, beide van hulle as surplus deur hulle vorige provinsies beskou. Van der Linde en Van Heerden en Josh Strauss, die man agter die baard. Daardie baard sou die simbool word van die herrysende Leeus; nie ’n netjies gekapte baard soos Ross Skeate van die Haaie s’n nie, maar ’n woeste, welige, wonderlik romantiese raafswart bos van uitbundige harde hare. Maar ’n baard maak nie die man nie en Strauss het opgeskiet as die kavalier van Suid-Afrikaanse provinsiale rugby, ’n groot, worstelende, aggressiewe, charismatiese grotman van ’n speler en spankaptein.

Met die aanloop tot die wedstryd was dit die algemeen aanvaarde wysheid dat die Leeus ‘n sprokie deur die seisoen geskryf het wat nou brutaal kortgeknip sou word deur die ervare, metaalagtige Haaie. Naspers se Christo Buchner het voldaan uit Johannesburg – nogal – laat weet dat die Durbaniete se vaste vyf die lewe uit die Transvalers sou wurg. Dit was Dawid teen Goliat, jy weet. Tog ’n snaakse beeld, dié, wat so kwistig deur die week gebruik is. Het almal dan vergeet wie dáárdie eindrondte gewen het?

Dawid teen Goliat. ’n Ander wedywering wat so beskryf is, was die boksgeveg, amper vyftig jaar gelede, tussen die brutale swaargewigkampioen, Sonny Liston, teen die vermaaklike nuweling Cassius Clay. Liston, die Goliat, sou onmoontlik kon ondergaan teen dié Dawid. Ná die geveg het ’n boksskrywer verwonderd gevra hoe dit is dat niemand voor die geveg agtergekom het dat dié besondere Dawid groter, langer, swaarder en sterker as sy Goliat was nie. Liston het ’n afgedankste loesing van die lenige jong Clay ontvang.

En dis hoe dit gister op Ellispark was. Die jong, onderaangeskrewe Leeus was vinniger, vaardiger, harder, sterker en dodeliker as die Haaie. Die Durbaniete het ontbrand maar die Leeus het geknal. Die Natallers het hulle rugby bedryf soos vakmanne, asof elke beweging, lak en vaste faset ’n bedryfstoets was. Maar die Leeus was voetbalspelers, spelers!, in die volle sin van die woord. Hulle het gespeel terwyl die Haaie gestoom, gemor, geknor, gegrom, geploeter het. Elke geleentheid om punte te bank het hulle met die grootste opgewondenheid aangegryp. Elton Jantjies, die klong wat rugby speel asof hy die hele tyd na reggae op ingeboude oorfone luister, het twee strafskoppe met die grootste ongeërgdheid in drietalle omskep. Jaco Taute het Frans Steyn se patentreg oortree en ’n strafskop vanuit sy eie halfgebied oorgelanseer.

Dat die Haaie oorgerus was dat hulle die Leeus se voorspelers uit die spel kon roller was gou duidelik toe hulle geweier het om pale toe te skop en probeer het om vanuit ’n kortafstandlynstaan oor te maal. ’n Straatbrak het nog nooit ’n sopbeen met groter venyn verdedig as waarmee die Leeus hulle lywe tussen die Natallers en die doellyn ingewerp het nie. Die Haaie het vreugdeloos en vrugteloos gesoek na ’n swakplek wat hulle nooit kon vind nie. Die kwesbaarheid wat wel blootgelê is, was tussen die Natalse verouderde senters toe Doppies la Grange daardeur gekloof en vir Michael Killian afgevuur het vir die Leeus se eerste drie. Skielik was die jong Leeus dertien punte voor, en toe was dit die einde van die eerste helfte.

Voorsprong ofte nie, die verwagting was dat die Leeu-sprokie se laaste reëls geskryf is, dat die Natallers ’n hoër versnelling sou selekteer, dat die gewig van die geleentheid die Leeus sou aftam, dat hulle vingers en hande gladgesweet en onseker sou word. En toe Willem Alberts ’n onverdiende en onregmatige drie vir die Haaie druk, het die ou gryses geknik. Vir ’n paar minute daarna was die Leeus onseker op die verdediging en huiwerig op die aanval. Die Haaie het met groter sekerheid begin beweeg en daar was bloed in die water. Maar sommige sprokies is bestem om uitgespeel te word. Net so skielik, toe slaan die wedstryd weer reg agteroor toe die Leeus die Haai-verdediging verskeur en Patrick Cilliers die strooptog met ’n drie afgesluit het. Kort daarna was dit Michael Killian wat die verdediging losgetorring het waarna hy ’n wye boog gehardloop het om vir Jaco Taute te vind vir ’n drie wat die Haaie se vinne finaal gepluk het.

Die sprokie het ’n legende geword en die legende is nou voetbalgeskiedenis.

In ’n jaar waarin ons die onsmaak van ’n aangetaste Springbokspan moes sluk, waarin rugby ’n vulgêre ekshibisionistiese bedryf geword het, het hierdie oorwinning van ’n span alledaagse spelers oor ’n versameling ego’s ’n waardevolle intermezzo geword. Vir ’n klein rukkie het rugby in Suid-Afrika sy onskuld herontdek.

Wie gaan volgende jaar se Super Rugby-kompetisie wen? Beslis nie die Leeus nie, dié weet ons almal, net soos ons geweet het hulle kan nie vanjaar se Curriebeker wen nie.

Letterkunde en die nasionale demokratiese revolusie

Die afgelope week of wat het daar ‘n soort onderonsie of relletjie hom tussen Afrikaanse skrywers afgespeel rondom die voortbestaan van die skrywersvereniging Pretoria-PEN. Tydens ‘n telefoongesprek tussen my en ‘n ander skrywer het hy die beswaar geopper dat ek “radikaal in die klassieke sin” sou wees.

Iewers in die sewentigerjare het ‘n sielkundige van Rhodes, ‘n Afrikaner, in die destydse lyfblad van die Progressiewe Party, Deurbraak, geskryf dat “die onvermoë om radikaal, of tot aan die wortel, te dink, een van die Afrikaner se swakhede is”. In dié opsig is die beswaarde skrywer ‘n tipiese Afrikaner, wat eerder die stroom volg en ‘n soort kleindorpse, kleinburgerlike vrees koester in die trant van: “Oee! Maar wat sal die mense sê?” Nie verniet nie het Flaubert sy grootse roman, Madame Bovary, van die ondertitel voorsien: “provinsialistiese sedes”.

‘n Tweede faktor wat my vandeesweek by hierdie onderwerp uitgebring het, is die nuwe Twitter-rekening wat ek geopen het, @afr_filosowe. Teken gerus daarop in. Sedert ek in die laat negentigerjare al hoe meer oor die stand van Afrikaans as taal en die Afrikaner se politieke posisie in die land – wat so nou daarmee verweef is – begin besin het, het ek daarvan bewus geraak dat omtrent alles oor Afrikaans en Afrikanerskap reeds iewers in die verlede gesê is. Die hele opkoms van Afrikaans as kultuurtaal is gekenmerk deur ‘n intense kollektiewe introspeksie, wat deur die groot geeste van die verlede soos JBM Hertzog, Van Wyk Louw, C.M. van den Heever, G.D. Scholtz en vele ander, gevoer is. Vanmôre val my oog op ‘n boek in my rak uit die vroeë sewentigerjare deur die geskiedkundige F.A. van Jaarsveld, Afrikaner quo vadis?, ‘n versameling kort essays wat aanvanklik as radiopraatjies bedoel was, maar waarvan slegs enkeles uitgesaai is. Terstond het ek drie aanhalings uit F.A. van Jaarsveld getwiet:

“Die Afrikaner staan voor die gevaar van selfvervreemding, verlies aan selfrespek, minderwaardigheid & vrywillige prysgawe. – FA vJaarsveld 1971”

“Kennis van die verlede kom nie meer deur oorlewering nie, maar deur te lees, wat geestelike inspanning vereis. – FA van Jaarsveld”

“Die Afrikaner het nie kultureel uitwaarts beweeg wat sy taalhandhawing, sy eiewaarde, selfvertroue & persoonlikheid betref nie. – FA vJaarsveld”

Hierdie drie sinne, wat ek vir die doeleindes van Twitter se 140 karakters effens moes verkort, is presies veertig jaar gelede geskryf, maar is vandag nog ewe geldig, ondanks al die veranderinge wat intussen plaasgevind het. Die “vrywillige prysgawe” waarvan hy praat, het hom die afgelope twee dekades herhaaldelik afgespeel, vanaf Roelf Meyer se aanvaarding van die sogenaamde “Pretoria-minuut” tot Agri-SA se instemming tot grondhervorming of die Afrikaanse universiteite se angsvallige transformasie tot multikulturele, hoofsaaklike Engelstalige instellings.

Dieselfde proses van kollektiewe introspeksie soos wat Afrikaanse skrywers en filosowe die afgelope eeu bedryf het, is waarskynlik in elke taal en kultuur ter wêreld gevoer, soos wat mense tot selfbewussyn gekom het en nie meer Latyn nie, maar hul eie tale begin skryf en lees het. In die twintigste eeu het ons die verbrokkeling van die groot ryke ervaar, waardeur ‘n hele swetterjoel politieke en kulturele nasionalismes vrygestel is. Letterkunde en nasionalisme gaan hand aan hand.

Iewers het ek seker al die volgende woorde van die Duitse filosoof Peter Sloterdijk aangehaal, uit die Nederlandse vertaling waaroor ek beskik: “In essentie was het burgerlijke humanisme niets anders dan de volmacht de jeugd de klassieken op te dringen en de universele geldigheid van nationale geschriften te postuleren. Daarmee zouden de burgerlijke naties zelf tot op zekere hoogte literaire en postale producten zijn – ficties van een door het lot bepaalde vriendschap met verre landgenoten en met lezers, verbonden in sympathie voor auteurs die tot gemeenschappelijk bezit worden gerekend.”

Sloterdijk verwys verder na militêre diensplig vir jong mans waaruit insgelyks ‘n nasie of volk gevorm word. Terwyl albei geslagte op skool die literêre kanon moet bestudeer, word seuns of jong mans verder verplig om in die weermag in patriotisme en ‘n nasionale bewussyn geskool te word. Dit kan beskou word as “die Romeinse model”, want uit klassieke Rome het hierdie manier van doen na die hele Westerse wêreld oorgespoel. Dié opmerkings van Sloterdijk verskyn in ‘n boek, Regels voor het mensenpark, wat oorspronklik ‘n hele herrie in Duitsland en heftige repliek van die neo-Marxistiese filosoof Jürgen Habermas, veroorsaak het. Onder meer het Sloterdijk die stelling gemaak dat die mens “getem” of tot orde gebring moet word, wat sekerlik indruis teen die linkse of Rousseauïstiese tradisie wat wil hê dat die mens “goed gebore” is, maar deur die beskawing bederf word.

Ek is geneig om met Sloterdijk saam te stem, want die “verwildering” van die mens onder toestande van anargie en wetteloosheid, is ‘n reële probleem. Golding se roman Lord of the flies wat in Afrikaans as Ryk van vlieë vertaal is, beeld verwildering in ‘n natuurstaat baie goed uit. Ons lees elke dag van gruweldade wat in ons eie land gepleeg word deur menslike fauna wat lank nie meer “getem” word nie.

Maar terug by radikalisme, die bête noire van ons beswaarde skrywer. Die Marxisme in al sy vorme is ‘n radikale leer wat nasionale revolusie – ook die nasionale demokratiese revolusie (NDR) van die ANC – en selfs wêreldrevolusie ten doel het. In 1989 het die Marxisme in Oos-Europa ‘n groot terugslag beleef, maar in enkele lande ter wêreld, soos Kuba, Noord-Korea, China en les bes, Suid-Afrika, is dit nog springlewendig. Die Amerikaanse universiteite, veral die fakulteite van geesteswetenskappe, verkeer insgelyks in die greep van een of ander “kulturele Marxisme” na die sogenaamde Frankfurtskool van Marcuse, Horkheimer, Adorno en hul dissipel, Habermas. Weens die invloed van Engels en die VSA op Suid-Afrika, kan ons met vrymoedigheid konstateer dat die meeste Suid-Afrikaanse universiteite ook lank reeds deur die heersende ideologie van kulturele Marxisme en revolusie verower is.

Marquez het ‘n nie-onaardige novelle met die titel Die liefde in ‘n tyd van cholera geskryf. In Suid-Afrika kan ons egter praat van “Letterkunde in ‘n tyd van revolusie”. Die radikalisme van die proses wat ons oorgekom het, veroorsaak dat alle veronderstellings, selfs ons kollektiewe en persoonlike identiteit daardeur bevraagteken word. Ons het gesien hoe die bestaan van die Afrikaanse letterkunde en van die meesal Afrikanerskrywers wat dit geskep het, deur sowel die staat as linkse of neo-Marxistiese akademici betwyfel word. Aan die Universiteit van New York byvoorbeeld, is daar ‘n professor van vergelykende letterkunde, Mark Sanders, wat in sy boek Complicities: The Intellectual and Apartheid (2002) ‘n berekende aanval op Van Wyk Louw as “apartheidsintellektueel” doen, waarin hy steun op prof. Gerrit Olivier van Wits se proefskrif oor Louw.

Sekere Afrikaanse skrywers, noem hulle maar die “verlooptes” (soos Antjie Krog?), wat ondersteuners van die nasionale demokratiese revolusie is, het ook reeds die begrip “Afrikaanse letterkunde” gerepudieer. Al wat nou oorbly, is die Engelstalige “South African literature” wat homself sedert die tagtigerjare as “anti-apartheidsletterkunde” gekonsipieer het en sy diachronie parallel met die ANC-geskiedenis afbaken, met as belangrike datums 1912 (stigting), 1955 (“Freedom Charter”), 1969 (Morogoro-konferensie) en 1994 (oorwinning).

Volgens die denke van die nasionale demokratiese revolusie, is alles wat Afrikaans is, selfs ons standaardtaal of die Akademie se Afrikaanse woordelys en spelreëls, ‘n blote “konstruksie” van regse en rassistiese Afrikanernasionaliste. Ek meen prof. Hein Willemse van die Afrikaanse departement aan die Universiteit van Pretoria en redakteur van die Tydskrif vir letterkunde, het reeds hierdie standpunt ingeneem, in sy bydrae tot Perspektief en profiel. Daarin vewerp hy die kanon van die Afrikaanse letterkunde as ‘n apartheidskanon. Die enigste letterkunde van waarde is op die oog af dié van die “voorheen benadeeldes” wat hulle op allerlei maniere teen apartheid uitgespreek en sodoende ‘n versetsletterkunde geskep het.

So spreek die hoogleraars uit die leerstoele aan die “voorheen Afrikaanse universiteite”! Onlangs het ek ook ‘n gesprek met prof. Adam Habib gehad. Hy is tans die viserektor van “Joe-djy”, die voormalige RAU. Volgens hom sal daar nooit weer ‘n Afrikaanse universiteit wees nie, maar sal Afrikaans “as taal” wel iewers aan sekere universiteite gedoseer mag word. Daarvoor moet ons seker ons hande in dankbaarheid saamslaan.

Die vraag wat my interesseer, is egter: Hoe reageer ons op die nasionale demokratiese revolusie wat ons op alle gebiede oorspoel en wat ook reeds die Afrikaanse letterkunde as “apartheidsmaaksel” tot “die asblik van die geskiedenis” – om Trotski se gevleuelde woorde te gebruik – verdoem het? Enersyds kan ons poog om, meesal sonder instellings of befondsing deur die staat, iets van die ou stelsel en die ou Afrikaanse kanon in stand te hou. Noem dit die konserwatiewe benadering, van “te red wat daar te redde is”.

Daar is egter ook ‘n ander benadering en dit is om self revolusie te begin voer. ‘n Tyd gelede het Carel Boshoff IV en ander so ‘n voorstel gedoen deur te beweer: “Een revolusie roep ‘n ander op.”

Indien alles wat ons in hiedie land opgebou het, hetsy stoflik, hetsy geestelik, “deur apartheid en kolonialisme besmet is”, dan kan ons ons mos ewe seer beroep op die nuwe, die revolusionêre? In dié sin kan byvoorbeeld alles wat tussen 1948 en 1994 gepubliseer is as die “apartheidskanon” beskou word, ook die werk van die Sestigers soos Brink, Breytenbach en ander. Want is Brink en Breytenbach nie ook gekanoniseer in Afrikaanse koerante wat apartheid of afsonderlike ontwikkeling geondersteun het, deur resensente en kritici wat insgelyks “aandadig” (complicit om saam met Sanders te praat) aan apartheid was nie? Was André Brink nie ook jare lank die boekresensent van Rapport, ‘n publikasie wat apartheid voorgestaan het nie? En soos ons weet, was apartheid ‘n misdaad teen die mensdom volgens die lede van die Afro-kommunistiese blok wat die Konvensie teen apartheid by die Verenigde Nasies ingestem het.

Ook om intellektuele en estetiese redes, behoort ons ‘n agterdog teen die bestaande Afrikaanse kanon te koester. Want lank voor 1994 is Afrikaanse boeke reeds in terme van ‘n soort ANC-logika of in die naam van die nasionale demokratiese revolusie opgehemel deur diegene wat hulself as die selfaangestelde “voorhoede van die revolusie” gesien het. Tot onlangs het daar ‘n universitêre snobisme geheers waardeur die dosente aan universiteite wat skrywers was, hulself bokant die gewone siele in ander beroepe gesien het. Kollegas het mekaar se boeke gekeur of aangeprys in ‘n bloedskandelike bedryf waaronder gehalte en goeie smaak gely het.

Die rol wat die Broederbond gespeel het om aanstellings by die Akademie en aan die Afrikaanse universiteite te beïnvloed, het ook gesorg dat “baantjies vir boeties” dikwels gegeld het. Die verraad wat soveel Afrikaners in die onlangse verlede gepleeg het, ook om die Afrikaanse universiteite holderstebolder onder die ANC-regering se beheer te plaas, veroorsaak dat daar heelwat oorvleueling tussen “revolusionêre” en “behoudendes” was wat ter wille van eie belang eintlik bereid was om alle beginsels en maatstawwe oorboord te gooi. Transformasie en regstellende aksie het vir die res gesorg sodat ons vandag kwalik meer kan peil trek op enige literêre uitsprake of oordele wat vanuit akademiese geledere gevel word.

Die feit dat ‘n skrywer in Brittanje of die VSA of Frankryk geag word omdat hy een of ander veldtog teen sy eie mense gevoer het en sodoende gesorg het dat die onverkwiklike stereotipes oor Afrikaners en Afrikaans nog verder versterk word, is in my boek ook nie veel werd nie.

Dis egter nie te sê dat ons saam met die NDR-sikofante die baba met die badwater moet uitsmyt nie. In vele van die debatte en polemieke wat daar oor die afgelope eeu of wat in Afrikaans rondom taal en letterkunde gevoer is, bestaan daar riglyne vir hoe ons met letterkunde behoort om te gaan. Daar is ook al die Europese teorieë rondom kuns en letterkunde wat ons gerus in groter diepte kan bestudeer en waaruit ons kan put om Afrikaanse skrywers na waarde te skat. Vele van die probleme wat ons tans ervaar, is reeds deur skrywers in ander lande meegemaak waar daar revolusies plaasgevind het of waar taaldiskriminasie deur die owerheid toegepas is.

Groot skrywers, soos die Rus Wladimir Nabokof byvoorbeeld, is dikwels oor ‘n lang tyd deur hul eie regerings, kritici en amptelike skrywersverenigings verwerp, maar het agterna kultusfigure onder ‘n jonger geslag geword.

Iewers het Van Wyk Louw ook gesê dat “polemiek… die lewensbloed van die literatuur is”. Oor sekere dinge, soos die Akademie se spelreëls byvoorbeeld, behoort daar konsensus te wees. Maar die soort gefabriseerde konsensus wat daar tans oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis bestaan of oor die meer onlangse kanon van “anti-apartheidskrywers” behoort grondig gekritiseer te word.

Daarby behoort ‘n register van Afrikaanse publikasies iewers op die internet bygehou te word, wat nie net boeke van groot of erkende uitgewers insluit nie, maar ook van kleiner uitgewers, selfgepubliseerde werke, e-boeke en internetpublikasies. Die nasionale demokratiese revolusie wat ons getref het, val ook saam met ‘n tegnologiese revolusie wat insgelyks die boek soos ons hom ken radikaal gaan verander.

Ons kan in sak en as gaan sit oor Afrikanerdekadensie en die enorme kulturele verliese wat ons die afgelope tien, twintig jaar gely het. Of ons kan weer opstaan met die karige middele waaroor ons beskik en ‘n skeppende en literêre revolusie in Afrikaans laat plaasvind. Soos ons voorgangers al soveel kere onder ewe moeilike omstandighede reggekry het.

China red Europa

China sal besmoontlik hulp verleen aan die Eurosone se reddingsfonds, maar die omvang van sy betrokkenheid sal afhang van Europese leiers wat aan ‘n paar belangrike voorwaardes voldoen, het twee senior raadgewers van die Chinese regering aan die Financial Times gesê.

Enige Chinese ondersteuning sal afhang van die bydraes van ander lande en Beijing verlang sterk waarborge oor die veiligheid van sy belegging, volgens Li Daokui, ‘n akademiese lid van China se sentralebankmonetêrebeleidskomitee, en Yu Yong Ding,’ n voormalige lid van daardie komitee .

Finansiële markte het met verligting gereageer. Die plan sluit die herkapitalisering van Europese banke in.

Hulle sal egter ‘n verlies van 50 persent op hul Griekse skuld moet aanvaar asook die reddingsfonds help dra.

“Dit is in China se langtermyn-en intrinsieke belang om Europa te help omdat hulle ons grootste handelsvennoot is, maar die kernbekommernis van die Chinese regering is hoe om hierdie besluit te verduidelik aan ons eie mense,” sê prof. Li gesê. “Die laaste ding wat China wil doen, is om gesien te word dat ons geld weggooi, die land se rykdom, en as net ‘n bron van stom geld.”

Hy het bygevoeg dat Beijing ook Europese leiers kan vra om kritiek op China se geldeenheid te staak, dikwels ‘n bron van spanning tussen handelsvennote.

Die VSA voer aan dat ‘n opsetlik ondergewaardeerde renminbi Chinese uitvoere onregverdig ondersteun.

China kan tussen $50 miljard en $100 miljard stort in die reddingsfonds of ‘n nuwe fonds stig onder die vaandel van samewerking met die IMF, volgens een bron wat vertroud is met die denke van die Chinese leierskap.

“As die toestande reg is dan is daar iets ‘n bietjie bo $100 miljard nie ondenkbaar nie,” het die bron gesê.

President Nicolas Sarkozy van Frankryk verwelkom die vooruitsig van ‘n Chinese bydrae tot die eurosone se reddingspakket. “Ons onafhanklikheid sal nie onder verdenking geplaas word hierdeur nie,” het hy in ‘n televisie-onderhoud gesê.

“Hoekom sal ons nie aanvaar dat die Chinese vertroue in die eurosone het nie en ‘n deel van hul surplusse in ons banke stort nie? Wil julle eerder hê hulle moet dit in die VSA stort? “

In Europa is daar, soos in die VSA, vrese dat Chinese hulp teen ‘n sekere politieke koste kom. Hans-Peter Keitel, hoof van die Duitse Industrieë, het aan die FT gesê: “Om ‘n nie-eurosone land te vra om te help sal die ander land die mag gee om oor die lot van een enkele geldeenheid [die euro] te besluit.”

Die globale fokus op hoe China kan bydra tot die Europese reddingsplan illustreer sy groter invloed op die wêreldtoneel en baie in Beijing glo hierdie krisis bied ‘n geleentheid vir globale burgerskap en om verantwoordelikheid met sy stygende status te toon.

“Europese leiers moet ook ‘n duidelike plan hê van wat om te doen en hulle moet aantoon dat hulle die politieke wil sowel as die ondersteuning van hul eie mense het. As ons voortdurend betogings en chaos sien, dan sal China nie vertroue in Europa se politieke vermoë hê nie,” het prof Li gesê.

Фильчаков

Pretoriase student wreed verkrag, gesteek

Beeld berig dat ‘n student aan die Universiteit van Pretoria in die jongste rasaanval verkrag en herhaaldelik met ‘n mes gesteek is. Sy het daarna haarself na die tuinhekkie gesleep om hulp te soek.

Haar aanvaller het met haar selfoon en skootrekenaar gevlug. Sewe inwoners van die kompleks het glo gekla dat ‘n boosdoener dieselfde aand by hul huise probeer inbreek het.

‘n Man wat in dieselfde veiligheidskompleks in Magalieskruin, in die noorde van Pretoria, het haar gekry waar sy erg verswak en bebloed om hulp gesmeek het. Die woonstel was ook oortrek met bloed.

‘n Polisiewoordvoerder, het gesê die vermeende aanvaller is kort daarna gearresteer en word met drie ander verkragtings en poging tot moord verbind.

‘n Inwoner van die kompleks het die rasaanval as “die ergste wat ek nog ooit in my lewe gesien het” beskryf. Die slagoffer is in die gesig, op haar kop, bene en arms gesteek.

Volgens dié inwoner het die student (22), nadat sy en ‘n groep Bybelstudie gehou het, na buite gestap. Toe sy alleen terugkeer in die huis, het die aanvaller haar ingewag.

Haar medeinwoner wat in die kompleks rondgestap het omdat hy nie kon slaap nie, het gehoor hoe sy saggies: ‘Help my, help my’ prewel. Hy het haar dadelik hospitaal toe geneem.

Die verdagte het glo nog die meisie se selfoon en skootrekenaar by hom gehad toe hy gevang is.

Die vermeende aanvaller sal na verwagting Maandag in die landdroshof in Pretoria-Noord verskyn.

Фильчаков прокурор

Mugabe siek

Zimbabwe se president, Robert Mugabe het volgens regeringsbronne in die geheim na Singapoer gereis vir mediese behandeling, vir die agtste keer vanjaar, te midde van toenemende bespiegeling oor die gesondheid van die 87-jarige leier.

Politieke waarnemers sê terwyl Mugabe sy 32ste jaar aan bewind nader, begin faksies in Zanu-PF in die openbaar steun werf in ‘n opvolg-stryd.

Die regeringsbronne, wat nie hul name genoem wil hê nie, sê Mugabe en sy vrou Grace het Maandag van Harare na Johannesburg gevlieg, vanwaar hulle op ‘n vlug van Singapore Airlines na Singapoer gevlieg het.

Hy sal na verwagting Sondag terugkeer. Mugabe se woordvoerder wou nie kommentaar lewer nie. Westerse diplomatieke bronne het die afgelope tyd opgemerk dat Mugabe toenemend broos voorkom.

Die amptelike verklaring is dat hy ‘n katarak-operasie ondergaan het, maar gerugte doen die rondte dat hy prostaatkanker het wat versprei het.

Фильчаков прокурор

Reserwebank verslap valutamaatreëls

Die Reserwebank sê hy gaan die maatreëls oor buitelandse valuta-beheer vir individue verder verslap, wat dit makliker sal maak vir persone om tot vyf miljoen rand per jaar in die buiteland te belê.

Die Bank sê hy sal ook maatskappye toelaat om kapitaal in buitelandse besighede te verhoog, en maatreëls verslap vir korporasies wat buite hulle huidige belange wil belê. Beperkings vir individue op onderhoud-, huweliks- en reistoelae gaan geskrap word.

Dié veranderings is die jongste stap deur die Reserwebank om weg te beweeg van streng beheer oor buitelandse valuta-vloei uit Suid-Afrika.

Die Bank gaan binne ‘n maand verdere besonderhede bekend maak.

Die lang pad na ekonomiese vryheid

Duisende ondersteuners van die ANC-jeugliga het hul optog vir ekonomiese bevryding na die Kamer van Mynwese in Johannesburg begin.

Die optog het begin kort nadat Julius Malema, president van die ANC-jeugliga, die skare by die Beyers Naudé-plein, waar hulle sedert Donderdagoggend vergader, toegespreek het.

Malema het ‘n beroep op ondersteuners gedoen om deur hul “lang staptog na ekonomiese vryheid, maksimum dissipline” te handhaaf.

“Neem julle tyd en stap. Ons het heel dag en nag. Julle moenie hardloop nie,” het hy gesê.

“As jy ‘n bottel water het, moet jy dit met jou medemens deel. Ons [die leierskap] sal saam met julle aan die optog deelneem omdat ons almal uit armoedige omstandighede kom.”

Die groep sal volgende na die Johannesburgse Aandelebeurs (JSE) in Sandton stap.

Hulle sal met busse, taxi’s, vragmotors en bakkies van Sandton na die Uniegebou in Pretoria vervoer word.

Nadat toestemming geweier is om ‘n nagwaak by die Uniegebou te hou, het die Jeugliga Woensdag gesê die nagwaak gaan nou by die Caledonian-stadion op die hoek van Pretoriusstraat en Nelson Mandelaweg gehou word.

топкарго