Dan Roodt, Author at praag.co.za

Wit Sweed steek stakers op

Die mynwerkersvakbond, die NUM het die Demokratiese Sosialistiese Beweging die skuld gegee vir die geweld wat gepaard gaan met die voortslepende onbeskermde stakings in die mynbederyf.

Drie NUM-werkers is in ‘n kritieke toestand in die hospitaal ná ‘n skermutseling tussen stakende werkers by AngloGold Ashanti in Noordwes. Die Beweging het tydens die onlangse onrus by myne na vore getree. Hulle segspersoon in Suid-Afrika is wit ‘n Sweedse burger, Liv Shange.

Hulle het die ontevredenheid wat deur arbeidsmakelaars geskep is, gebruik om die werklike griewe van die myners in ‘n ideologiese rigting te stuur.

Die werkers verwerp die tradisionele vakbonde soos die NUM, veral nadat hulle ‘n oorwinning behaal het oor Lonmin na ‘n onbeskermde staking wat gelei het tot aansienlike loonverhogings. Die Beweging het nog nie op dié aantygings gereageer nie.

Sowat 4 000 werkers van Lonmin se platinum-myn op Marikana het weer van die werk af weggebly en bedrywighede ontwrig, het RSG berig.

Die myn-onrus, wat oorspronklik by dié myn begin het, het reeds daartoe gelei dat Suid-Afrika se kredietwaardigheid afgegradeer is en die rand aansienlik verswak het.

Bedrywighede by agt skagte word deur die aksie geraak.

In nog ‘n verwikkeling het Gold Fields 1500 stakende mynwerkers afgedank omdat hulle die spertyd om terug te keer werk toe geïgnoreer het.

Werkers van AngloGold Ashanti se Mponeng-myn wat aan ‘n onbeskermde staking deelneem sê hulle sal slegs samesprekings met die werkgewer hervat wanneer alle strafregtelike aanklagte teen hulle laat vaar is. Werk by die myn is op 25 September gestaak. Werkers het intussen hersiene aanbiedings van die Kamer van Mynwese verwerp.

Die Samancor Chroommyn by Rustenburg het intussen gesê hulle is nie bereid om toe te gee aan die R12 000 salariseis van stakende mynwerkers nie. Die mynbestuur het samesprekings gevoer met rolspelers, onder wie die strydende vakbonde die NUM en Amcu, in ‘n poging om die gewelddadige staking tot ‘n einde te bring.

Die vakbonde is versoek om werkers te oorreed om terug te keer werk toe. Spesiale verlof wat vroeër toegestaan is, is verleng tot Maandag. Die myn se hoof van Korporatiewe Sake en Transformasie, Archie Phalane sê die huidige salarisooreenkoms wat in September gesluit is, is gunstig en geen ander onderhandelings sal plaasvind voor dié ooreenkoms verstryk nie.

Kaapstad knap vervoer vir armes op

Openbare vervoer in Kaapstad, insluitend busse, taxi’s en treine, sal voortaan deur ‘n enkele owerheid bestuur word. Pendelaars sal met een kaart van al drie soorte vervoer gebruik kan maak.

Die burgemeester, Patricia de Lille het by die bekendstelling van die Geïntegreerde Openbare Vervoerowerheid gesê die grootste gedeelte van die finansiële hulpbronne wat van die regering ontvang is, sal gebruik word om openbare vervoer-infrastruktuur in arm gemeenskappe te verbeter.

Die uitvoerende hoof van die Passasierspooragentskap, PRASA, Lucky Montana, sê Kaapstad en die Wes-Kaap het bewys dat hulle daartoe verbind is om openbare vervoerkwessies aan te pak.

Hy het by dieselfde geleentheid gesê ‘n funksionele openbare vervoerstelsel is van die uiterste belang vir groei. Montana sê PRASA en Metrorail sal die stad ondersteun in sy poging om ‘n geïntegreerde openbare vervoerstelsel te skep.

Данильченео

Skool verpligtend vir tronkvoëls

Volwasse onderrigklasse sal vanaf volgende jaar verpligtend wees vir gevangenes, het die departement van korrektiewe dienste Donderdag gesê.

Gevangenes sal die ABET-program (vlak een tot vier) voltooi, het die departement in ‘n verklaring gesê.

“Ons werk daaraan om ons tronke in skole te verander en ons wil hê oortreders moet lees, studeer en werk.”

“Die sleutel tot rehabilitasie is om oortreders te bemagtig om vaardighede te hê, sodat hulle effektief in die samelewing kan funksioneer wanneer hulle vrygelaat word.”

Die departement het verder gesê onderrigkursusse is belangrik om gevangenes te rehabiliteer voordat hulle weer in hul gemeenskappe vrygelaat word.

Sibusiso Ndebele, minister van korrektiewe dienste, het ‘n beroep gedoen op gevangenes wat vir matriek studeer, om hul slaagsyfer na 100% te verbeter van die 90% gemiddeld van die afgelope ses jaar.

Fanie Olivier vaar uit teen skrywers en ‘Christelike orrelmusiek’

‘n Groepie ANC-gesinde skrywers het vanweë die omstredenheid rondom Pretoria se naam, ‘n aanval op die skrywersorganisasie “Pretoria-PEN” geloods en met Afrikanerfobiese amptenare in Londen saamgewerk om dié vereniging verdag te maak. Verlede maand het die digter Fanie Olivier, asook die skryfsters Sonja Loots en E.K.M. Dido hulle as verteenwoordigers van Pretoria-PEN tydens die jaarvergadering van PEN Internasionaal in Gyeongju, Suid-Korea voorgedoen en daar gevra dat die naam van die verening na “PEN Afrikaans” verander moet word.

Volgens dr. Dan Roodt, voorsitter of president van Pretoria-PEN, “wil dit voorkom asof Olivier saamgesweer het met ‘n Afrikanerfobiese amptenaar van PEN Internasionaal in Londen om ons te benadeel en verdag te maak. Tans is ons nog in die duister oor presies wat gebeur het, maar ons gaan sorg dat alle inligting tot ons beskikking gestel word.”

Tydens ‘n vergadering vanjaar op 7 Maart 2012 wat te Stellenbosch gehou is, het Olivier geïmpliseer dat Christene, asook diegene wat na orrelmusiek, synde Christelik van oorsprong, luister, nie by PEN welkom is nie. Ander skrywers op Stellenbosch wat in Olivier se dampkring verkeer, het hierdie stellings onder honende gelag beaam.

Roodt meen egter dat so ‘n houding oor Christelikheid en orrelmusiek “strydig met die handves van PEN Internasionaal is. Dié internasionale organisasie is juis gestig om dialoog wêreldwyd tussen skrywers aan te moedig, wat van kultuur, taal en geloof mag verskil. Die PEN-handves verklaar juis: ‘Lidmaatskap van PEN is oop vir alle gekwalifiseerde skrywers, redakteurs en vertalers wat hulle by dié beginsels neerlê, ongeag hul nasionaliteit, etniese afkoms, taal, kleur of godsdiens.’ Deur teen PEN-lede te diskrimineer op grond van godsdiens of voorliefde vir Westerse musiek, oortree Olivier die PEN-handves.”

Fanie Olivier, wat as ‘n “Bantoestan-intellektueel” bestempel word, vanweë sy jare lange verbintenis met die Universiteit van Venda, probeer sedert verlede jaar in Oktober met die hulp van die skrywers John Miles en Piet Haasbroek om Pretoria-PEN “oor te neem”. Sowel Miles as Olivier was in Julie 1989 deel van ‘n afvaardiging van skrywers wat in Dakar met die destyds verbode ANC oor ‘n “Suid-Afrikaanse kulturele identiteit” gaan praat het. Van die skrywers wat tans in die Kaap vir lidmaatskap van die “gekaapte” PEN-organisasie gewerf word, is heelwat van die oorspronklike “Dakar-gangers” soos André P. Brink, Antjie Krog en Marlene van Niekerk.

Lede van Pretoria-PEN sluit, benewens Dan Roodt en sy vrou, Karin, ook Fransi Phillips, Annelie Botes, Steve Hofmeyr en die filolosoof en voorsitter van die FAK, Danie Goosen, in. Daar word vermoed dat Olivier, Miles en Haasbroek negatiewe publisiteit in die koerante van Naspers/Media 24 oor Roodt, Hofmeyr en Botes aangewend het om Pretoria-PEN internasionaal verdag te maak. Volgens Dan Roodt “verteenwoordig dit ‘n verdere oortreding van die PEN-handves, omdat skrywers veronderstel is om vedraagsaam teenoor mekaar se ideologiese of politieke standpunte te wees”.

Annelie Botes, een van die gewildste skryfsters in Afrikaans, se mees onlangse manuskrip is by Tafelberg afgekeur vanweë ‘n uitspraak wat sy in November 2010 tydens ‘n onderhoud met Rapport gemaak het, naamlik dat sommige “swartmense haar bang maak”, vanweë die hoë graad van geweld wat in Suid-Afrika gepleeg word. Hierna het ‘n aantal Stellenbosse akademici haar hewig aangeval en as “rassis” uitgekryt.

In ‘n omsendbrief aan lede van Pretoria-PEN, het Roodt gesê: “Die meeste van ons voel ons moet assosieer omdat ons eie vryheid van spraak op een of ander manier bedreig word. Mense soos ek, Steve Hofmeyr of Annelie Botes is al by verskeie geleenthede aangeval of uitgekryt vanweë redelik banale dinge wat ons gesê het. As dit van sekere mense of instansies afhang, sal ons seker geheel en al stilgemaak word.

“Ek glo ook dat ons groep veel nader aan die suiwer tradisie van die Afrikaanse letterkunde is as die ander groep in die Wes-Kaap. Onlangs het ek André Brink se nuwe boek Philida onder oë gehad en dis regtig so ‘n stereotipe voorstelling van die bose Afrikanerslawe-eienaar iewers in die vroeë negentiende eeu dat dit vir my soos propaganda lees. Natuurlik sal ‘n klompie liberale Britse joernaliste en resensente wat in elk geval jeens ons bevooroordeeld is, dit ophemel. Want dit is uiteindelik die sin van so ‘n oefening: die skrywer as huursoldaat, om die politieke doelwitte van Groot Brittanje of die ANC of ‘n ander entiteit daarbuite te dien.”

Roodt het diegene wat Pretoria-PEN aanval, tot ‘n openbare en intellektuele debat uitgedaag en gesê: “Ons gooi die handskoen neer teenoor die Kaapse onverdraagsames en daag hulle tot ‘n openbare debat uit, omdat dit hier ook gaan oor grondliggende filosofiese en literêr-teoretiese kwessies. Nie dat hulle die uitdaging sal aanvaar nie, want enersyds is agterbaksheid en kruipery hul styl en andersyds vrees hulle om hul intellektuele middelmatigheid en onkunde teenoor ons en teenoor die publiek te openbaar.”

Horings, ‘n probleem wat groei

Dit is nog nie eens die einde van Oktober nie en daar is al 455 renosters hierdie jaar in Suid-Afrika doodgemaak vir hulle horings – agt meer as die einde van 2011.

Van hierdie is 272 renosters in die Nasionale Krugerwildtuin (NKW) gestroop. Dié syfers is vandag deur die Department van Omgewingsake bekendgemaak.

Ondersoekspanne het reeds 207 vermeende stropers gearresteer, waarvan 179 die stroopwerk gedoen het, 10 ontvangers van die horings was en 18 dit vervoer het.

‘n Veearts waarmee praag.co.za gesels het, sê dit wys hoe min die geldinsamelingsaksies beteken vir die diere se veiligheid. Hy het gesê die publiek moet sulke skenkings vermy, want dit lei na niks.

Die werklike probleem is ‘n politieke een, se die diere-arts. Omdat daar geen politieke wil bestaan om winste uit renosterhoring te bekamp nie, amptenare uiters omkoopbaar is en die minister van toerisme nie ‘n vinger sal lig om die in te gryp in die Krugerwildtuin nie, sal die probleem aanhou groei, meen hy.

Annelie Botes is ‘n slagoffer van eerlikheid

Die gevierde Afrikaanse skryfster, Annelie Botes, het in Augustus van Tafelberg-uitgewery verneem dat teen die publikasie van haar jongste boek besluit is. Botes het die afkeuring eers onlangs bekend gemaak. Riana Barnard van Tafelberg het nie eens probeer om die besluit, wat klaarblyklik op politieke en suiwer nie-literêre gronde berus, te regverdig nie (Die Burger, 16 deser, p 3). Botes voel vanselfsprekend baie seer oor hierdie verwikkeling. Ek het twee jaar gelede al besef dat sy as skryfster geen toekoms by enige Naspers-onderneming het nie.

In ‘n Rapport-onderhoud (21.11.2010) het Botes genoem dat sy nie van swartes hou nie omdat sy hulle nie verstaan nie. Daarna het sy haar stelling gekwalifiseer deur te sê dat dit nie alle swartes geld nie (Rapport, 28.11.2010). Sy het nie gesê sy haat swartes nie. Ook nie dat sy hulle dood wil hê soos die versugting is jeens wit boere in een van die ANC se gewilde strydliedjies nie. Sy het nie misdade gepleeg soos dié waarop baie ANC-kamerade onbeskaamd roem nie. Sy het bloot met ‘n eerlike, wettige stelling vorendag gekom.

Wat Botes gesê het, is egter aangegryp as iets waaruit sensasionele teks getap kon word. Vyf reaksieberigte (naas die laasgenoemde berig in die hoofkoerant) en drie briewe, asook ‘n dosyn webmenings is hieroor in Rapport-Weekliks gepubliseer, aangevul met vier webartikels. Dit is duidelik dat sommige van die onsteldes om hulle reaksie gevra is, blykbaar omdat lesers moet besef dat uitsprake soos die van Botes nie ongestraf in so ‘n moreel voortreflike koerant geduld word nie.

Anton van Niekerk, op wie se verontwaardiging Rapport kon reken, het Botes se stelling ontstellend en byna lasterlik gevind en dit daarna die tirade van ‘n rassis genoem. Die uitgeweke skryfster Marita van der Vyver het beweer dat Botes in haar ‘n naarte veroorsaak het, want miljoene swartes is glo deur Botes veronreg. Die subteks uit Provence is dat Van der Vyver moreel beter as Botes is.

Wat hierdie twee mense en van die ander reaksies duidelik maak, is dat die nuwe Suid-Afrika nie ‘n normale samelewing is nie. ‘n Doodgewone en onskuldig-bedoelde opmerking is gedemoniseer. Selektiewe moraliteit word met oorgawe bedryf. Eerlikheid loon nie. Skynheiligheid seëvier.

Watter soort boek word graag deur Naspers gepubliseer? Deesdae is dit feitlik ‘n vereiste dat daar in ‘n Afrikaanse boektitel minstens een Engelse woord moet wees. Afrikaanse poësie word nie graag gepubliseer nie, omdat die afset glo nie groot genoeg is nie, maar Mathews Phosa se rympies word gepubliseer. Van en oor geen regsgesinde sal iets gepubliseer word nie. Voorkeur word aan ANC-gesindes gegee. Ton Vosloo het bv nie net die publikasie van Pippa Green se biografie oor Trevor Manuel gesteun nie, maar ook daarop aangedring dat dit in sowel Engels as Afrikaans gepubliseer moet word.

Zuma pleit dat werkers terugkeer werk toe

President Jacob Zuma het met verwysing na Suid-Afrika se arbeidskrisis Woensdag ‘n oproep aan die stakende mynwerkers gedoen om terug te keer werk toe en gevra dat maatskappyvoorsitters hul salarisse vries, te midde van maande van industriële onrus en bloedvergieting wat dreig om die land se ekonomie te ontspoor.

Na byna vyf uur agter geslote deure met sake- en arbeidsleiers, het Zuma gevra dat tienduisende werkers wat onwettig staak, terugkeer werk toe.

“Ons doen ‘n beroep op werkers wat met onbeskermde stakings besig is om terug te keer om so gou as moontlik sodat die produksie in die mynbedryf genormaliseer word,” het hy gesê.

“Geweld en intimidasie moet tot ‘n einde kom. Dit het geen rol in ons stelsel nie.”

In ‘n poging om werkers tegemoet te kom, het Zuma ook maatreëls aangekondig om myndorpe te ontwikkel en ‘n beroep op senior sakelui gedoen, asook die regering, om salarisverhogings en bonusse vir volgende jaar te vries.

Dat hy gesê dit sal ‘n “sterk verbintenis om ‘n billike ekonomie op te bou” kommunikeer.

Zuma het daarop aangedring dat “die frustrasies en uitdagings wat duidelik geword het tydens die protes en die legitieme griewe aangespreek sal word”.

Hy behuisingsbehoeftes, druk op lone wat veroorsaak word deur hoë vlakke van persoonlike skuld en loonverskille geopper “wat sosiale kohesie onder Suid-Afrikaners” belemmer.

Zuma se kommentaar is die regering se eerste beslissende stap om die wydverspreide onrus te stop.

Volgens die politieke kommentator Moeletsi Mbeki, het die polisiemoorde op 34 platinum-mynwerkers by Marikana op 16 Augustus die regering se geloofwaardigheid vernietig en werkers sal waarskynlik nie ag slaan op Zuma se versoek nie.

“Hulle is in geen posisie om te bemiddel nie,” het Mbeki gesê, die jonger broer van die voormalige Suid-Afrikaanse president Thabo Mbeki. “Hulle moes nooit geweld teen die mynwerkers gebruik het nie, want dit het die posisie van die werkers verhard.”

Industriële verhoudings is ‘n taai onderwerp wat belaai is met politieke en ekonomiese gevare vir Zuma, omdat hy sowel beleggers as linkses, kommuniste en vakbondlede in sy regerende koalisie moet gelukkig hou.

“Die regering is ‘n groot begunstigde van die mynbedryf in Suid-Afrika in terme van die belasting wat hulle kry van die mynbedryf,” het Mbeki gesê. “Hulle sien hoe verloor hulle belasting en harde valuta verdienste.”

Die groot toets vir die myne sowel as Zuma sal Donderdag wees, wanneer daar ‘n sperdatum vir soveel as 15 000 Gold Fields se werknemers is om terug te keer of om ontslag in die gesig te staar.

Talle voertuie beskadig tydens geweld in Benoni

‘n Optog na Benoni se munisipale geboue het Woensdag in geweld ontaard en talle voertuie is beskadig. Die organiseerders sê dit moes ‘n vreedsame opmars gewees het, maar het hand uitgeruk en hulle moes noodgedwonge die polisie se hulp vra.

Betogers het polisiebeamptes wat die gebou opgepas het, met stokke en klippe getakel.

Die polisie het rubberkoeëls gebruik om die betogers te verjaag. ‘n Motoris sê sy voertuig is sonder waarskuwing beskadig in die oproer. Hy het gaan inkopies doen en met sy terugkoms ontdek dat sy motorruit uitgeslaan is.

Ongeveer 20 mense is in die geweld beseer wat tot chaos van vlugtendes wat mekaar vertrap gelei het. Dit is nie bekend hoeveel van die betogers in hegtenis geneem is en deur polisievoertuie weggeneem is nie.

Honderde betogers wat terug na ‘n informele nedersetting in die buitewyke van Wattville geloop het, het motors en winkels beskadig.

‘n Sapa-verslaggewer sê minstens vyf motors is erg beskadig deur die oproermakers.

прокурор Фильчаков

Amerikaanse ambassade in Swede ontruim

Die Amerikaanse ambassade in Stockholm is ontruim ná ‘n brief met “onbekende inhoud” ontvang is.

Tove Hagg, Stockholm se polsiewoordvoerder, het Woensdag gesê dat personeel uit die gebou ontruim is, maar steeds op die perseel is. Strate rondom die ambassade is afgesper.

Sy kon nie enige inligting gee oor die inhoud van die brief nie. Expressen, ‘n Sweedse koerant, beweer brandweermanne het gesê dat die brief ‘n wit poeier bevat het.

Hagg het bygevoeg dat ‘n bomeenheid ontbied is as voorsorgmaatreël.

Die Dinges is ‘n Watsem

“As my pa nie ‘n mens was nie, was hy ‘n bobbejaan!” Só sê die een seun vir die ander terwyl hulle stry oor wie se pa nou eintlik die domste is.

Die Dinges is ‘n Watsem – Jan Spies is die verpersoonliking van een van Suid-Afrika se grootste storievertellers se staaltjies en slinkste sêgoed.

Die karakters wat deur Karin Retief, Deon Coetzee en Johan Engelbrecht tot lewe gebring word, laat die gehoor telkens skaterlag, hul asems intrek van verbasing, en saamstemmend koppe knik.

Die stuk skop af met die konsternasie wat op die dorp heers nadat die Bybel in Afrikaans vertaal is. Die dominee wend natuurlik ‘n poging aan om die nuwe Bybel-boekname met die hulp van die dorp-skinders aan die inwoners bekend te stel. Sonder sy wete, ruil die kinders egter hul baniere uit – want wie wil nou met die naam van Habakuk opgeskeep sit?

So volg daar die een staaltjie na die ander en die drie akteurs is meesterlik in hul vertolking. Deon Coetzee en Johan Engelbrecht se gesigsuitdrukkings is iets om oor huis toe te skryf en Karin Retief se sterk verhoogpersoonlikheid sorg dat haar karakters uiters genotvol uitgebeeld word.

Die Dinges is ‘n Watsem bring die halstarrigheid, uniekheid en spontane komedie van die Afrikaner na die voorgrond en dit word aangebied met ‘n mengelmoes van fyn, slinkse humor en skaterlag grappe.

Die titel van die toneel word uiteindelik onthul tydens die laaste skets. Dit vertel van die gesin wat telkens na enige voorwerp of verskynsel as die “dinges” of die “watsem” verwys: “Nee man, ek vra dan gee vir my die dinges aan, nie die watsem nie.” Alhoewel dit soms moeilik raak om kop te hou met al die “dinges” en “watsems” wat so goedsmoeds rondgeslinger word, is dié uitbeelding ‘n fantasiese einde aan ‘n stuk wat gevleg is met humor, kwinkslae en unieke sêgoed. Die Dinges is ‘n Watsem is ‘n fees van toneel-spel en woorde en ‘n moet op elke feesganger se agenda – Jan Spies aanhanger of de not.

Dit is weer op die planke by die Pierneefteater en sluit ‘n Sondagmiddagvertoning in – 4 November 2012 om 15h00 – vir diegene wat sou verkies om dit in die dag by te woon, asook Saterdagaand – 1 Desember 2012 om 19h00. Daar is ‘n konsessie prys vir skoliere en pensioenarisse @ R90. Toegang R100.