Brandstofprys skiet die hoogte in, voedsel sal volg

foodriotsPetrolpryse sal vandag weer styg. Motoriste word opnuut gestraf deurdat brandstof nou byna R15 per liter petrol sal kos.

Alle grade petrol het om middernag met 36 sent ‘n liter die hoogte in geskiet. Diesel kos nou tussen 27 en 28 sent meer.

Die impak op motoriste sal onmiddellik gevoel word, maar die styging sal ook uiteindelik weer bydra tot hoër voedselpryse.

Hoër voedselpryse word wêreldwyd verbind met opstande en rewolusies wat selfs verkose regerings destabiliseer.

Die hoof van die wêreld se grootste voedselmaatskappy het gewaarsku dat stygende voedselpryse tot verdere opstande kan lei soos in 2008.

Die Switserse voorsitter van Nestlé, Peter Brabeck het vroeër aan ‘n Oostenrykse koerant gesê stygende pryse is ‘n produk van ‘n groeiende wêreldbevolking, die opkoms van ‘n middelklas in lande soos Indië wat gretig is om meer vleis te eet, en die toenemende vraag na water.

Brabeck het gesê: “Dit is die nuwe werklikheid.”

In die geval van die Franse Revolusie is die krisis, hongersnood, kunsmatig geskep deur die Jakobyne wat sleutelposisies in die vervaardiging van die opstand gehad het.

Hulle het wetteloosheid aangemoedig deur ‘n groep boewe hul gang te laat gaan. Daarna het hulle meer invloedryke lede van die gemeenskap gekry om ‘n oproep vir “wet en orde” te doen en duisende Franse mans is na die guillotine gestuur. Daarmee het die verdeling tussen ryk en arm versterk.

In die lente en somer van 1789 is ‘n kunsmatige tekort aan graan geskep deur manipulasies van die graanmark. Dit het tot ‘n hongersnood gelei.

Maar in werklikheid het die samesweerders voedselvoorrade en alle hervormings in die Nasionale Vergadering geblokkeer om die situasie te vererger en die bevolking uit te honger.

Daar is dus ruim voorbeelde uit die geskiedenis wat aantoon hoe kunsmatige manipulasie van voedselpryse aanleiding tot opstand kan gee.

Die minister van finansies, Pravin Gordhan het tydens sy begroting aangekondig dat die brandstofheffing en bydrae tot die padongelukkefonds van 2 April verhoog word.

Dit beteken ‘n bykomende verhoging van 20-sent per liter.

Voedselprysskok wag op verbuikers

eggsSuid-Afrika se verbruikers kan tot 50 persent meer vir mieliemeel, vleis en pluimveeprodukte betaal met mieliepryse wat in die nuwe jaar die hoogte ingeskiet het as gevolg van lae voorraad, ‘n swakker rand en die olieprysstyging, het ontleders gesê.

Die jongste data toon dat die land se beskikbare witmielievoorraad 23 dae van die vraag kon dek aan die einde van November – af van 37 dae aan die einde van Junie – as gevolg van droë weerstoestande.

Die voorraad van geel mielies, wat hoofsaaklik gebruik word as voer, het van 42 dae vyf maande vroeër tot 30 dae gedaal.

Ontleders het gesê dit veroorsaak ‘n paniek in die mieliemark, wat daartoe lei dat meulenaars teen hoër pryse opgaar.

Die nuutste Absa Agri Trend-analise van die mark vir November toon die droogte in Noord-Wes sal voortgaan om opwaartse druk op mieliepryse te sit .

Thys Grobbelaar, ‘n ontleder by Senwes , het gesê die swakker rand en die droë weer was die grootste bekommernis vir mielieprodusente .

Suid -Afrika het ook ‘n aansienlike tonnemaat mielies na Botswana, Zambië en Namibië uitgevoer.

Hy beraam dat witmieliepryse met tussen 47 persent en 50 persent toegeneem het in die afgelope jaar.

Witmieliepryse het verlede jaar van R2 050 per ton gestyg in Januarie tot sowat R3 000 per ton op die oomblik.

Voedselprodusente sal in die knyptang gevang word, want hulle kan nie eensydig eindprodukpryseverhoog nie weens verbruikerweerstand het Grobbelaar gesê .

“Verbruikers sal seker ‘n alternatief vir mieliemeel vind en kies vir goedkoper stysel soos rys of aartappels.”

Hy het gesê die prys van eiers, melk, vleis, hoenders en ander vleisprodukte kan ook verhoog as gevolg van die toename in die geelmielieprys .

Grobbelaar het gesê verbruikers sal die impak van die prys onmiddellik en vir die res van die jaar voel.

“Die verswakking van die rand het ook ‘n groot rol in die voedsel prysstygings gespeel. Dit bly ‘n bron van kommer.”

Kevin Lovell, SA Pluimveevereniging se uitvoerende hoof, het gesê die mielieprys sal nie net ‘n uitwerking op die prys van voer hê nie, maar dit sal ook ‘n groot impak op die pluimveebedryf se internasionale mededingendheid hê, omdat die pryse van mielies elders in die wêreld val, waar gewasse floreer.

Hy het gesê geelmielies verteenwoordig ongeveer 65 persent van die produksiekoste van ‘n lewendige voël en ongeveer 50 persent van die finale produksiekoste.