Zuma skerm dat Sassa-minister moet bly

President Jacob Zuma sê oproepe van opposisiepartye en die burgerlike samelewing dat die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling, Bathabile Dlamini, afgedank moet word, is voortydig.

Zuma het Donderdag in ’n mondelinge vraesessie in die parlement ’n stortvloed van kritiek en vrae oor die Sassa-krisis getrotseer en Dlamini verdedig.

Hy hou vol dat Dlamini nie misluk het met die uitbetaling van maatskaplike toelaes nie.

Die ANC Jeugliga in KwaZulu-Natal het gevra dat Dlamini uit haar pos verwyder word. Die Jeugliga sê die onsekerheid oor die betaling van maatskaplike toelaes kan voor die deur van die minister gelê word.

Die provinsiale sekretaris van die Jeugliga, Thanduxolo Sabelo, het gisteraand by die Durbanse Universiteit van Tegnologie gesê Dlamini het die ontvangers van toelaes sowel as die ANC in die steek gelaat.

Sabelo sê die feit dat daar ‘n maand voor die verstryking van ‘n kontrak wat reeds in 2013 deur die hof as ongeldig verklaar is, nie ‘n alternatief is nie, spreek van onbevoegdheid.

Black Sash vra dat Grondwethof toesig hou oor Sassa-uitbetalings

Die Grondwethof sal vandag die drukgroep die Black Sash (BS) se aansoek aanhoor om die ANC van ‘n yslike verleentheid te red.

Die BS eis dat die hof se rol as toesighouer oor die uitbetaling van maatskaplike toelaes, waarskynlik deur Cash Paymaster Services, heringestel word.

Dit volg nadat die Hof in 2012 beslis het dat Sassa se besluit om die tender aan CPS toe te ken, grondwetlik ongeldig was.

Die kontrak van vyf jaar, wat op 31 Maart verstryk, is ondanks die beslissing gehandhaaf, hangende die verkryging van ‘n nuwe verskaffer.

Sassa het die Hof egter twee jaar gelede ingelig dat hy vanaf 1 April vanjaar self die toelaes gaan uitbetaal. Op grond hiervan het die hof sy toesighoudende jurisdiksie nagekom.

Sassa het egter intussen te kenne gegee dat hy nie self die toelaes kan uitbetaal nie en genoodsaak is om ‘n nuwe kontrak met CPS aan te gaan om te verseker dat 17-miljoen mense wel oor sewentien dae hul toelaes ontvang.

Lede van die Parlement se Staande Komitee oor Openbare Rekeninge het ‘n beroep gedoen vir ‘n volledige Parlementêre ondersoek na die maatskaplike toelae-krisis.

Dit volg nadat die minister van Finansies, Pravin Gordhan, dié week voor die komitee verskyn het oor die Tesourie se rol in die oplossing van die krisis.

Gordhan het gesê die Tesourie is hoofsaaklik daarvoor verantwoordelik om te verseker dat staatsgeld behoorlik aangewend word en daar rekenskap van gegee word.

Lede van Skoor het hulle tevredenheid met sy voorstelle te kenne gegee, maar gesê dit is duidelik dat die saak verder ondersoek moet word.

‘n Blitsdebat oor die kwessie is Dinsdagmiddag gehou waar daar opnuut ‘n beroep gedoen is vir die Minister Bathabile Dlamini se bedanking.

Dlamini het tydens die blitsdebat teen die opposisie uitgevaar. Sy het na hulle verwys as doemprofete en hulle daarvan beskuldig dat verwarring onder die begunstigdes gesaai word.

Volgens Dlamini wou die opposisiepartye hulleself as morele verlossers uitbeeld, terwyl hulle eintlik die krisis wou vererger.

Sassa-minister trap verder klei

Die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling, Bathabile Dlamini, het Suid-Afrikaners die versekering gegee dat maatskaplike toelae volgende maand uitbetaal sal word. Sy het ook erken dat “ons stelsel die ergste vorm van misdryf en diefstal ervaar het”.

Maar tydens Sondag se Sassa nuuskonferensie het dit geblyk dat geen kontrak onderteken is met Cash Paymaster Service (CPS) vir April nie en geen ooreenkoms of plan is nog in plek met die tesourie nie.

Vrydagaand het die Departement se woordvoerder Lumka Oliphant ‘n verklaring uitgereik waarin gesê is dat Sassa en CPS ‘n ooreenkoms bereik het. Toe nie.

Dlamini, wat wegkruip en nie by die parlement opdaag waar die kwessie bespreek word nie, het uiteindelik die media in Pretoria toegespreek oor die onstuimigheid wat in die departement heers, waaronder ‘n hofgeding en die bedanking van die direkteur, Zane Dangor.

Dlamini sê die huidige diensverskaffer CPS kon nie vervang word nie weens die traagheid van ander ondernemings om op tenders te reageer.

Die Grondwethof het reeds in 2014 gelas dat die departement betalings van toelae moet oorneem nadat daar bevind is dat daar ongerymdhede met die aanstelling van CPS was.

Ben Theron, portefeuljebestuurder direkteur vir die burgerlike organisasie Outa, het die inligtingsessie van Dlamini Sondag as “niks minder as ‘n skande” nie beskryf.

“Ons verwag dat die minister die status van onderhandelinge, die koste en die proses om dit oor te dra van die verantwoordelikheid van die kontrakteur na die in-huis uitbetalingbestuurspan te deel,” het Theron gesê.

“In plaas daarvan, was dubbel-pratery en ontkenning aan die orde van die dag, met geen duidelikheid oor die skielike bedanking van mnr Dangor, haar direkteur-generaal, of die afwesigheid van die hoof uitvoerende beampte van Sassa by die inligtingsessie nie,” het Theron gesê.

Dlamini sê dat die poskantoor ‘n belangrike rolspeler in die betaling van toelaes sal bly, en het ook bekend gemaak dat die maatskaplike agentskap, Sassa, ‘n geïntegreerde administrasie- sowel as betalingstelsel sal oprig.

Dlamini sê hierdie proses behoort teen April 2019 afgehandel te wees.

Die tegnologiemaatskappy, NET1, wat die verspreider van die maatskaplike toelaes, CashPay Master Services oftewel CPS besit, sê alle maatskaplike toelaes sal op 1 April betaal word ten spyte daarvan dat hulle geen nuwe kontrak met SASSA het nie.

Maar dit is steeds nie duidelik watter diensverskaffer gekontrakteer sal word om die toelaes te versprei nie. Die uitvoerende hoof van NET1, Serge Balamant, sê die Grondwethof het die kontrak tussen hulle en Sassa as ongeldig verklaar, maar dit duidelik gestel dat dit nie handel oor foute deur CPS nie, maar eerder Sassa se optrede in die tenderproses.

SASSA-wiele wil afkom en minister kruip weg

Adjunkpresident Cyril Ramaphosa sê die regering sal nie toelaat dat die wiele afkom met ‘n krisis is Sassa se maatskaplike toelaes nie.

Ramaphosa het vrae beantwoord in die Nasionale Vergadering in ‘n poging om vure dood te slaan nadat die huidige kontrakteur, CPS wat die uitbetalings behartig, se tender deur die Grondwethof ongeldig verklaar is in 2013.

Sedertdien het die hopelose ANC-minister belas met die saak, gesit en slaap en nog niks aan die kwessie gedoen nie.

Die IVP-LP Liesl van der Merwe het gesê die minister van maatskaplike ontwikkeling Bathabile Dlamini het geen leierskap oor die saak getoon nie, en het eintlik hierdie week “skelm haar pos verlaat” deur nie te verskyn in twee parlementêre vergaderings nie.

Sy het gesê Dlamini het absoluut geen plan om die skema oor te neem in 30 dae se tyd nie, en wou weet of Ramaphosa die Parlement oor die hangende “Armageddon” kan gerusstel.

Ramaphosa het voorgegee dat daar stappe geneem word, maar Van der Merwe en ander opposisielede was nie gesus nie. “Daar is geen [stappe] nie!” het die opposisie LP’s geskree.

“Die Sassa saak gaan aangespreek word,” het hy gesê.

“Hoe?” het opposisie LP’s geskree.

“Die ‘Armageddon’ wat jy praat sal vermy word,” het hy vervolg.

Hy het gesê die 17 miljoen mense wat afhanklik is van die toelaes sal betaal word op 1 April, en die regering is ten volle bewus van die vereistes van die Konstitusionele Hof.

“Ons gaan om seker maak dat die wiele nie afkom nie,” het hy gesê.

“Hulle het reeds af!” het die ander kant teruggeskree.

“Wanneer ons dit doen,” het hy voortgegaan, “sal die minister bereid wees om hierheen terug te kom en hierdie saak te bespreek en ‘n oorsig van die stappe wat geneem word te gee.”

“Waar is sy?” het hulle vir oulaas geskree.

Wêreldbank loof SA se kinderstaatstoelaes

papgeldDie Wêreldbank het Suid-Afrika geloof vir sy kinderstaatstoelaes wat glo die maatskaplike band tussen mense en die staat ondersteun.

Die toelaes word allerweë beskou as ‘n geboorteversneller wat jong swart meisies tot vroeë moederskap oorreed.

Dit is ook al gekritiseer vir die aantal premature geboortes weens die tienerswangerskappe wat deur toelaes aangemoedig word.

‘n Nuwe verslag wat handel oor lande se maatskaplike toelaes, beskryf die land se stelsel van kindertoelaes as een van die voordeligstes op die vasteland.

Volgens die verslag getiteld The State of Social Safety Nets 2014 wat die Bank bekendgestel het, bestee Suid-Afrika sowat 3,4% van die Bruto Binnelandse Produk aan maatskaplike uitkerings.

Sulke uitkerings wat armoede verlig soos in Suid-Afrika noem die Bank “betroubaar” en “gereeld in kontant”.

 

Die Wêreldbank sê arm mense trek dikwels swaar ten spyte daarvan dat sekere aspekte van die ekonomie gesubsidieer word deur die staat.

Indonesië spandeer 2,6% aan brandstofsubsidies. Egipte, Irak en Ekwador bestee ook meer aan brandstofsubsidies, maar sulke subsidies help uiteindelik net die rykes.

Luidens die verslag is maatskaplike vangnette in die vorm van voordele en uitkerings nie alleen vir oorlewing nie, maar ook om die “sosiale kontrak tussen die burger en die staat te sterk en uit te bou”.

Zille belowe BSEB, grondhervorming en verhoogde toelaes

blueberetsDie DA het Sondag sy ondersteuners die versekering gegee dat die party nie hul swart rassebeleid sal laat vaar nie.

Tydens die bekendstelling van hul verkiesingsmanifes in Polokwane het die DA-leier, Helen Zille gesê hulle ondersteun Breë Swart Ekonomiese Bemagtiging (BSEB) ten volle omdat die apartheidsregering miljoene swartes toegang tot ekonomiese geleenthede ontneem het en dat die nalatenskap voortduur.

Daarme het die DA alle bespiegelinge oor verdeeldheid binne die party oor BSEB te ruste gelê.

Sy het gewaarsku dat BSEB-geleenthede vir alle swartes moet oop wees en nie net ‘n paar met politieke konneksies nie.

Zille het gesê hulle sal nie wegdoen met maatskaplike toelaes nie en dit selfs verhoog met aansporingstoelaes.

Sy het gesê 80% van die R2 miljard tenderbegroting van die Wes-Kaap is aan swart ondernemings in die vorige finansiële jaar toegeken.

Zille het oor die grondkwessie gesê haar party is verbind tot grondhervorming en sal R10 miljard belê om die grondhervormingsproses te versnel.

Zille, wat tesame met parlementêre leier Lindiwe Mazibuko en ander uitvoerende raadslede van die party, reeds twee jaar lank herhaaldelik in die openbaar verklaar dat die DA 30% van die stemme sal inoes, het vroeër in ‘n twiet teruggekrabbel en gesê dit is nie meer ‘n doelwit nie.

 

DA-raadslid vas vir bedrog

sassaDie Burger berig dat ’n DA-raadslid vasgetrek is vir bedrog met maatskaplike toelae.

Die DA het gesê hulle sal eers kommentaar lewer nadat hulle ‘n “eie ondersoek” gedoen het.

Die ANC het Toko se bedanking geëis, en sê bedrog steel die armes se “brood uit hul monde“.

Michael Sandile Toko (61) van Delft is Woensdag deur die Valke by sy huis in hegtenis geneem en het Donderdag in die Bellville-landdroshof op ’n aanklag van bedrog verskyn.

Toko wat sowat R400 000 per jaar verdien, het Donderdag om regshulp aansoek gedoen. Hy het benewens sy salarsis ook ‘n selfoon- en reistoelaag ontvang.

Hy het glo voorgegee dat hy werkloos is en by die regering om ’n maatskaplike toelaag aansoek gedoen.

Dit is goedgekeur en Toko het glo die laaste paar maande sowat R30 000 aan toelaes ontvang.

Die saak teen Toko is tot 22 November uitgestel. Hy is uit op borgtog.