Zambiese polisie vat opposisie-betogers vas

Zambiese polisie het 133 mense in hegtenis geneem wat betoog het teen die herverkiesing van pres. Edgar Lungu nadat sy hoofopponent, Hakainde Hichilema (foto bo), gesê het daar met die verkiesingsuitslae gekonkel is.

Reuters berig dat Lungu Maandag ‘n naelskraapse oorwinning in Afrika se tweede grootste koperproduserende land behaal het.

Zambië se ekonomiese beleef ‘n insinking vanweë verlaagde kommoditeitspryse.

Die polisie sê die inhegtenisnemings het gevolg nadat ondersteuners van Hichilema ondersteuners van die regerende party geteiken en hul eiendomme verwoes het.

“Dit wil voorkom asof hierdie optrede vooraf beplan is, en dat hulle net gewag het vir die wenner om aangekondig te word. Kalmte is nou herstel,” het die polisiebevelvoerder van die suidelike provinsie, Godwin Phiri, aan Reuters gesê.

Zambië was tot nou toe een van Afrika se mees stabiele demokrasieë al het geweldpleging tydens die veldtogvoering plaasgevind.

Die Zambiese geldeenheid, die kwacha, het gister met 2,5 persent verstewig, ‘n aanduiding dat beleggers ‘n algehele wenner in die verkiesing verwelkom.

Lungu het 50,35 persent van die stemme teenoor die 47,63 persent van Hichilema verower. Enige kandidaat moes minstens 50 persent van die stemme wen om ‘n tweede rondte verkiesings af te weer.

Hichilema se United Party for National Development (UPND) het aangedui dat hulle die verkiesingsuitslae in die grondwetlike hof sou uitdaag en het verkiesingsbeamptes van bedrog beskuldig tydens die stemtellery wat Donderdag begin het.

“Die PF het ‘n staatsgreep op Zambië se demokratiese proses uitgevoer,” het Hichilema laat Maandag in ‘n verklaring gesê.

“Ons het voor die uitslae bekend gemaak is, bewyse voorgelê wat grootskaalse onreëlmatighede aan die lig bring. Dit is waarom ons nie die uitslae kan aanvaar nie.”

Die regerende party en die verkiesingskommissie het die UPND se beskuldigings verwerp.

Lungu het Dinsdag ‘n oorwinningsvergadering gehou, maar hy kan eers ingehuldig word sewe dae nadat die uitslae bekend gemaak is.

Liedjie oor tas vol drank gee aanstoot

’n Zambiese musikant is in hegtenis geneem oor ‘n liedjie wat hy geskryf het en waarin die spot gedryf word met dié land se president Edgar Lungu.

Die 31-jarige Chama Fumba is in Lusaka gearresteer omdat hy pres. Lungu daarvan beskuldig het dat hy te veel drink en onbekwaam vir sy pos is.

Fumba, ook bekend as Pilato, is in hegtenis geneem in Lusaka Maandag.

Hy sal aangekla word omdat sy gedrag waarskynlik ‘n oortreding van die vrede veroorsaak het, het sy prokureur aan verslaggewers gesê by die sentrale polisiekantoor in die hoofstad.

Fumba het gesing dat die president ‘n tas vol drank met hom saamdra.

Fumba kan ses maande tronkstraf of ‘n boete opgelê word as hy skuldig bevind word.

Chama het vroeër geweier om verskoning te vra en gesê hy is bloot besig om sy vryheid van uitdrukking uit te oefen. Die liedjie is verbied op Zambië se nasionale radiostasie.

Zambië se wit president verander besluit na oproer

Zambië se eerste wit president moes vinnig ‘n ongewilde besluit omkeer nadat sy swart kiesers openlik in opstand gekom het.

President Guy Scott se aangekondiging dat hy Edgar Lungu, wat ook as die minister van verdediging en justisie waargeneem het, se afdanking gekanselleer het, het gemoedere weer kalmeer.

Scott is Dinsdag daarvan beskuldig dat hy nie die Zambiese kultuur respekteer nie, nadat hy die leier van die regerende party afgedank het terwyl die land nog rou oor die afsterwe van president Michael Sata.

Sata het Lungu as die opsigter-president aangewys terwyl hy in Londen vir mediese behandeling was. Scott, sy amptelike adjunk, is egter op 28 Oktober as die president aangestel ná Sata se afsterwe.

Talle lede van die Patriotic Front (PF) het deur die nag in Lusaka in opstand gekom, bande aan die brand gesteek en gedreig om voertuie te beskadig.

Sata se begrafnis vind op 11 November plaas.

Scott kan egter nie oor drie maande aan die presidensiële verkiesing deelneem nie, aangesien sy ouers nie in Zambië gebore is nie, maar ontleders meen die afdanking van Lungu sonder redes, is ‘n aanduiding dat Scott wel sal staan as kandidaat.

Hy is in 1944 gebore in die destydse Noord-Rhodesië nadat sy pa geëmigreer uit Glasgow as ‘n dokter om op die spoorweë te werk.

As ekonoom wat aan Cambridge gestudeer het, het hy die politiek betree in 1990.

Sommige Zambiërs het aangedui dat hulle nie omgee om ʼn wit president te hê nie, maar ander meen Scott sal kolonialisme laat herleef.

Zambië, die destydse Noord-Rhodesië, het in 1964 onafhanklikheid verkry van Brittanje. Die land se eerste president was Kenneth Kaunda.