Gordhan sal vandag gapende gat van R28 miljard moet toestop

Die DA sê die Minister van Finansies, Pravin Gordhan, moet ‘n alternatiewe manier kry om belastingverhoging te vermy, want indien belasting wel verhoog word, sal dit groei aan bande lê.

Die ANC is onder druk om ‘n bykomstige R28 miljard van iewers af te verhaal vir die finansiële jaar om die fiskale gat waarin die land versink, toe te stop.

As Gordhan vandag sy begrotingsrede lewer, sê die DA een van die alternatiewe sal wees om bates te verkoop en verkwisting en staatsuitgawes te besnoei.

Die DA se woordvoerder oor finansies, David Maynier, en sy adjunk, Alf Lees, het die party se belastingalternatiewe op ‘n nuuskonferensie in die Parlement uitgelig.

Lees sê die minister het verlede jaar aangedui dat hy ‘n bykomende R28 miljard in die volgende geldjaar moet insamel.

Die minister “is besig om te verdrink in rooi ink” van beleid om die armes op te hef en om die boeke te balanseer word ‘n aankondiging van ‘n kombinasie van direkte en indirekte belastingverhogings gemik persoonlike inkomstebelasting, verwag.

Sowat R428.5 miljard, of 37 persent van belastinginkomste van die staat, in 2016/17 kom van persoonlike belasting.

Daar word verwag dat brandstof, rykdom, suiker en tabak belastingverhogings te wagte kan wees.

Intussen het die ANC-LP, Makhosi Khoza bevestig dat sy haar posisie op die parlement se staande komitee oor finansies moes ontruim.

Khoza sê die rede hiervoor is nie duidelik nie. Daar word bespiegel dat haar vertrek ruimte skep vir die voormalige Eskom-hoof, Brian Molefe wat eersdaags as parlementslid ingehuldig sal word.

Khoza sê ‘n brief wat haar inlig oor haar nuwe rol op die komitee oor die staatsdiens is 8 Februarie gedateer, maar sy het die brief eers verlede week ontvang.

Opposisiepartye is gekant teen Molefe se inhuldiging en beweer dat hy voorberei word vir die posisie van minister van finansies.

Khoza het verdere navrae na die ANC-hoofsweep, Jackson Mthembu verwys.

Die ANC het intussen teruggekrabbel oor ‘n vorige verklaring dat Molefe môre tydens die begrotingsrede as ‘n LP ingehuldig sal word.

Die ANC se woordvoerder in die parlement, Nonceba Mhlauli sê hulle was onder die indruk dat die inhuldiging sou saamval met die minister van finansies, Pravin Gordhan, se begrotingsrede.

Daar word nou gewag op die bevestiging van ‘n nuwe datum. Die parlement se woordvoerder, Moloto Mothapo sê daar is nog nie op ‘n datum besluit nie.

Molefe het by Eskom bedank nadat die voormalige Openbare Beskermer, Thuli Madonsela se verslag oor staatskaping vrygestel is.

Molefe word in die verslag beskuldig van ‘n onbehoorlike verhouding met die Guptafamilie.

Graderingsinstansies S&P Global en Fitch Ratings steun Gordhan en het in Desember deur die behoud van hul belegging-graad graderings op die land se skuld, gewys hulle het vertroue in hom.

Maar hulle het gewaarsku dat politieke onrus, lae groei en verontagsaming van die begrotingsteiken die risiko van ‘n afgradering sal verhoog.

Om van Gordhan ontslae te raak, “sal ‘n baie negatiewe markeffek hê,” sê John Ashbourne, ‘n ekonoom by Capital Economics in Londen.

Rand daal skerp na Gordhan se begrotingsrede

Die minister van Finansies, Pravin Gordhan het in sy Begrotingsrede in die Parlement gesê die land kan nie geld bestee wat hy nie het nie en kan nie meer geld leen as wat hy kan terugbetaal nie.

Hy het gesê die begroting sal eerder fokus op fiskale konsolidasie, maar markte het nogtans negatief gereageer.

Gordhan moes probeer voorkom dat Suid-Afrika na rommelstatus afgegradeer word. Die rand het kort na die begrotingsrede met sowat 30 sent teen die Amerikaanse dollar gedaal.

Gordhan het verwys na die tekort op die begroting wat binne drie jaar van 3,2 persent tot 2,8 persent verminder behoort te word.

Hy sê maatreëls om die ekonomiese toestande te verbeter sluit die inkorting van besteding en die verhoging van belasting in.

Gordhan sê tot ekonomiese groei gestimuleer kan word en sodoende ‘n groter inkomste vir die staat meebring, moet uitgawes beperk word, dus moet skuld as ‘n persentasie van die Bruto Binnelandse Produk gestabiliseer word.

Die minister sê die regering beoog om belastinginkomste in die 2016/2017 belastingjaar met agtien miljard rand te verhoog en volgende jaar met ‘n verdere vyftien miljard rand.

Die minister van Finansies het belastingverligting van R5,5 miljard vir middel- en laerinkomstegroepe aangekondig, maar nuwe belastings ingestel.

Die regering beoog om vanaf 1 April aanstaande jaar ‘n nuwe belasting op koeldrank en vrugtesap in te stel wat suiker bevat.

Die brandstofheffing word met 30 sent per liter verhoog en ‘n belasting op voertuigbande sal ingestel word.

Aksynsbelasting op drank en tabak sal tussen ses en agt persent styg.

Bejaardes sal maandeliks 80 rand meer ontvang in ouderdomspensioen, wat die toelae op R1500 per maand te staan bring. In Oktober sal ‘n verdere tien rand per maand bygevoeg word.

Kindertoelae word tot R350 per maand verhoog, en die toelae vir pleegsorg styg tot R890 per maand.

In totaal word ‘n bykomende 11,3 miljard rand oor die volgende drie jaar begroot vir maatskaplike toelaes.

Die DA se skaduminister van Finansies, David Maynier sê intussen die begrotingsrede het nie ‘n sterk genoeg impak gemaak deur nuwe maatreëls aan te kondig om die ekonomie ‘n hupstoot te gee en werksgeleenthede te skep nie.

Maynier sê dat die beplande besnoeiings nie ver genoeg gaan nie.

Hy sê Gordhan kon President Jacob Zuma se kabinet kleiner gemaak het, wat R4,7 miljard rand kon bespaar het.

Gordhan het ook tydens die begrotingsrede gesê die begroting is deur die Nasionale Ontwikkelingsplan gerig.

Hy sê dit is gemik op inklusiewe groei, beklemtoon vennootskappe tussen rolspelers in die ekonomie, en lê klem op onderwys en infrastruktuurontwikkeling.

Gordhan het ook gesê die begroting steun werkskepping en die bou van ‘n volhoubare ontwikkelingstaat.

Die minister het sy verbasing oor die skerp daling in die rand en staatseffekte uitgespreek nadat hy sy begrotingsrede in die Parlement gelewer het.

Gordhan sê hy voel hy het genoeg gedoen om ‘n afgradering in die land se beleggingsgradering te voorkom.

Begroting: Oproer en betogings dwing die staatskas oop

Gordhan
Gordhan

Onderwys het die grootste enkele toekenning van die land se R1.25 triljoen-begroting ontvang en maatskaplike toelaes die meeste.

Vanjaar se begroting moes ‘n verskeidenheid doelwitte bereik, waarvan die belangrikste seker was om broodnodige ekonomiese groei te stimuleer om die buitelandse beleggers tevrede te hou en daarna infrastruktuurontwikkeling en toelaes om kiesers tevrede te hou.

Dus was dit voorspelbaar dat maatskaplike besteding die grootste deel van die koek geëis het.

Die Werkloosheidsversekeringsfonds (UIF) het op R57.3 miljard ‘n styging van 19.7 % getoon.

Gewelddadige en diensleweringstakings het hul stempel op die begroting afgedruk. Die tweede grootste toekenning is aan behuising en gemeenskapsontwikkelingsgeriewe gegee, wat ‘n styging van 12,3 % en ‘n totale bedrag van R142.9 miljard verteenwoordig.

“Protes is ‘n teken dat die mense die tempo van die regering in die lewering van behuising, water, sanitasie wil bespoedig sien, ” het Gordhan gesê in sy begrotingsrede in die Parlement Woensdag.

Behuisingsontwikkeling ontvang ‘n yslike 18,9 %-verhoging van R34.8 miljard. Watertoevoer was volgende, met ‘n toename 15,7 % tot R27.8 miljard.

Gordhan het beklemtoon dat R19.4 – miljard toegeken is aan die Nasionale Studente Finansiële Hulpskema oor die volgende drie jaar.

 

Gordhan sal verkiesingsbegroting lewer sê ekonome

Pravin Gordhan
Pravin Gordhan

Die Minister van Finansies, Pravin Gordhan, sal na verwagting ‘n begrotingsrede lewer wat kredietgraderingsagentskappe gelukkig sal hou voor die verkiesing op 7 Mei 2014.

Na wat verwag word sal Gordhan waarskynlik hou by bestedingsplanne en teikens vir begrotingstekorte wanneer hy later vanmiddag die regering se begroting indien, het RSG berig.

Volgens ‘n meningspeiling onder ekonome, deur die nuusagentskap Reuters, is hulle dit eens dat die regering onder druk sal wees om ‘n verkiesingsbegroting te lewer.

Die Nasionale Vergadering het ook ‘n wetsontwerp goedgekeur wat daarop gemik is om infrastruktuurontwikkeling in die land meer vaartbelyn te maak.

Meer as ‘n duisend miljard rand is reeds die afgelope vyf jaar aan infrastruktuurprojekte bestee.

Die minister van ekonomiese ontwikkeling, Ebrahim Patel sê die wetsontwerp sal aan die presidensiële infrastruktuur-koördineringskommissie wetlike regte verleen en ook die pas van dienslewering versnel.

In die lig van die swak groeivooruitsigte en dalende fiskale buigsaamheid sal dit na verwagting fyn dopgehou word deur die grootste graderingsagentskappe.