Oudpres. PW Botha het geweier dat belastinggeld vermors word om ’n ondergrondse bunker by sy aftreehuis in Wildernis te bou.
Barbara Botha, sy weduwee, het pres. Jacob Zuma se bewering dat die staat destyds die lughawe in George gebou het omdat Botha daar gewoon het, as snert afgemaak.
Botha se weduwee het aan Media24 vertel dat daar planne opgetrek was om ‘n bunker by Die Anker, die Bothas se aftreehuis in Wildernis, in te rig as ‘n veiligheidsmaatreël.
“Hulle het gesê die departement is besig om ondergrondse kamers by verskeie BBP’s se huise regoor die land in te rig, maar PW het net geweier. Hy het gesê dit is ’n mors van geld,” het sy gesê.
Botha het Die Anker eers in die laat sewentigs gekoop ná die besluit om die lughawe te bou, reeds geneem is.
Vandag gebruik meer as 560 000 passasiers jaarliks die lughawe.
“PW het niks vir eie gewin gedoen nie,” het sy weduwee ontstoke gesê.
Luidens die Hansard het Lourens Muller, destydse minister van vervoer, op 8 Februarie 1977 in ’n parlementêre antwoord gesê die lughawe word gebou deur die Suid-Afrikaanse lugmag, die departement van openbare werke en die departement van vervoer “vir die verskaffing van ’n meer gereelde en gerieflike lugdiens tussen gemeenskappe in die Suid-Westelike distrikte en die res van die Republiek asook vir strategiese verdedigingsdoeleindes.”
Die regering in Maart 1973 besluit om die lughawe te bou en dit is in Junie 1977 voltooi.
Daar is oorweeg om die lughawe in Oudtshoorn te bou, maar “uit ’n praktiese en veiligheidsoogpunt” is daar op George besluit, het Muller gesê.
Frans Swarts (94), SAL-hoof toe die lughawe gebou is, het aan Media24 gesê vlugte het destyds gesukkel met weerstoestande in Kaapstad en kon weens lae wolke nie in Kaapstad land nie. Daar was nie vandag se moderne toerusting om sulke hindernisse te oorkom nie.
Vlugte moes noodgedwonge dan in Bloemfontein land en dus was die lughawe in die Suid-Kaap ‘n noodsaaklikheid om ’n alternatiewe landingsplek te hê wanneer Kaapstad nie beskikbaar was nie.
Hennie Smit, wat van 1981 tot 1983 LPR vir George was en later vir Botha as LV vir George opgevolg het, het gesê daar was geen druk van Botha se kant om die lughawe te bou nie.
“Inteendeel, hy (Botha) het destyds ’n onafhanklike komitee aangestel om te kyk waar die beste plek is om die lughawe te bou. Daar is gekyk na Mosselbaai, George en Oudtshoorn. Verskeie faktore, waaronder veiligheidsoorwegings en weersomstandighede, is in ag geneem.”
Volgens Smit wou Botha gehad het dat die lughawe na die destydse minister van vervoer, Louwrens Muller, vernoem word.
Nkandla is ’n privaatwoning en die lughawe is in staatsbesit, het kritici gesê.
Dankie tannie, sit die boi op sy plek, mag die marmites nou George lughawe boi-kot en die vlugte na Nkandla verwys.
Kan iemand vir skillie leer om sy voet uit sy bek te haal voordat hy iets uiter? Gee liewer die lieg werk vir Mackie van die Plekkie, hy gebore om dit te doen.
Einste – dit is nie net Botha wat daardeur gebaat het nie. (kyk ek het nie ooghare vir die oubaas nie – dit eers daargelaat) vele andere gebruik ook die lughawe. Daardie was die een deel van die land waar daar nie ‘n behoorlike lughawe was nie en vir strategiese doeleindes was dti ‘n goeie plek om een te bou.
Die kruks van die saak is dat Nkantla ‘n privaatwoning is.
“Botha Die Anker eers in die laat sewentigs gekoop…”
Dié sinsnede kort ‘n ‘het’ …
Ek verwonder my altyd aan hoe nederig ons ou staatshoofde geleef het. Nie eers ‘n sent onnodig spandeer nie. Ek dit laasnaweek eerstehands in Bettiesbaai beleef.
Tydens my besoek aan Bettiesbaai het ek dit goedgedink om my ikoon, dr. Verwoerd, se ou vankansietuiste te gaan besoek.
Per voet het ek vir ‘n halfuur gesukkel om die huis te kry, todat ek ‘n bejaarde tannie in haar tuin sien werk het. Ek groet haar toe en merk toe in ons gesprek dat sy ongelooflike mensekennis in haar hele lewe op die dorp opgedoen het. Sy is Engels, en ek was huiwerig om haar uit te vra oor die ligging van Dok se huis. Ek vra toe maar en sy glimlag van oor tot oor. Sy vertel hoe sy eendag, toe sy nog ‘n student was, op die strand geloop het en gemerk het dat daar ‘n paar mans bo op die koppies staan en na haar staar. Sy stap toe na ‘n man wat visvang en vra of hy nie asseblief saam met haar na haar huis sal stap nie, aangesien sy skrikkerig was vir die mans wat op die koppie gestaan het.
Onbewus van wie dr. Verwoerd was, word sy aan die arm deur Dok gelei tot by haar huis. By haar huis sê Dok vir haar dat sy haar nie hoef te bekommer oor die mans nie – hulle is maar net sy sekuriteiswagte.
Op die pad na die strand stap ek toe en draai in op die grondpad waar die tannie verduidelik het. Op met die heuwel vind ek ‘n inrit en was verbaas om te sien dat die hek oopgestaan het, met ‘n bordjie met woorde “Blaas-n-bietjie” daarop.
Die tannie het gesê dat dit ‘n baie eenvoudige en beskeie huisie is, maar ek was werklik verbaas oor die eenvoud van die huis. Ek het al ‘n foto in ‘n boek van die huis gesien, maar kon vandag eers begryp hoe eenvoudig dit is. Die blote gedagte dat ‘n Eerste Minister daarin gewoon het was vir my snaaks, maar dit wat ek al van Dok gehoor het oor sy beskeidenheid en nederigheid het hierin betekenis gekry.
Die huis is al in die 80’s as ‘n nasionale erfenisgrond verklaar, maar dit is seker net ‘n kwessie van tyd voordat die huis verkoop of gesloop word- die jong Verwoerds is mos pro-ANC en besig om hul “best Verwoerds foward” te sit.
Die eenvoud van hierdie huis kan vir my iets vertel oor dié man se karakter. Sy voorgangers en opvolgers het die selfde houding teenoor staatsgeld gehad. Dit is net vir my verstommend dat Suid-Afrika se korrupste staathoof ooit (ek kan nie eintlik hierdie trap van vergelyking gebruik nie, aangesien Zuma se voorgangers nie naastenby in sy liga is nie) dit goeddink om ‘n nederige man se besluit oor ‘n staatslughawe te vergelyk met sy spandabelrigheid en 250 miljoen rand se persoonlike huis. Dit is walglik. Hy sal ook enige iets sê om verantwoording vry te spring en om die “Apartheidsmanne” swart te smeer. Wat hy eintlik maar sê, is dat dit (weereens) Apartheid se skuld is. En sy volgelinge glo hom keer op keer.
Foto: Toppunt van nederigheid.
Ek lees in ‘n ander artikel dat in 2001 het die regering ‘n stel mense gestuur om PW se huis te beveilig en hy het hulle weggejaag met die woorde dat dit ‘n mors van belastingbetalers geld is.
Ek het verwys na Melanie Verwoerd se boek, “Putting our Best Verwoerd’s Foward” en “The Verwoerd who Toi-Toiyed”, waarin sy haar Verwoerd-van gebruik om sensasie en aandag te kry. Sy verduidelik hoe ‘n Verwoerd nou eintlik moet wees – liberaal en eintlik skaam oor die slegte Verwoerd naam. Die Verwoerd naam is tog goed genoeg wanneer sy geld wil maak deur boeke te verkoop.
Wilhelm Verwoerd het twee maande gelede by ‘n Mense Regte Konferensie gesê dat dit nou tyd is vir wit mense om te “begin om verskoning en vergifnis te vra”. Hy het ook gesê dat hy nie van swart mense verwag om wit mense te “vergewe” nie.
Al die Verwoerds is seker nie so papbroek nie, maar dié waarvan ek weet skroom nie om hul oupa se dade openlik te kritiseer nie. As Melanie dr. V se naam kan gebruik en beswadder om geld te maak, kan sy sekerlik die huis ook verkoop?