Militêre basisse is gisteraand op ‘n hoë gereedheidsgrondslag geplaas. Die status – die eerste van sy soort sedert die koms van ‘n eenpartystaat – kom nadat die gewese ANC-jeugliga president Julius Malema soldate naby ‘n militêre basis in Lenasia, suid van Johannesburg, vandag sal toespreek.Die minister van verdediging, Nosiviwe Mapisa-Nqakula het in ‘n sterk bewoorde verklaring gesê dat swak dissipline in die weermag ‘n direkte bedreiging vir die land se veiligheid inhou.
Vandag se vergadering kom nadat bronne aan The Times gesê het dat die hoogste intelligensie-inligtingsessies, wat verskeie ministers bygewoon het, gisteraand gehou is.
In ‘n verklaring wat gister uitgereik deur die Vriende van die ANC-jeugliga, het Malema gesê hy sal soldate toespreek om na hul “griewe en eise” te luister.
Die vergadering kom nadat Malema ontevrede mynwerkers van verskeie maatskappye regoor Gauteng oor die afgelope twee weke ontmoet het.
Malema se beplande toespraak is deur die Ministerie van Verdediging en Militêre Veterane as uitlokking beskryf. Hy het gister gevra vir mynwerkers elke maand op ‘n vyf-dag landswye staking gaan totdat mynbase luister na hul eis vir beter lone en van die National Union of Mineworkers se ontslae raak.
Malema het ‘n beroep op die mynwerkers gedoen om nie op te gee in hul stryd vir ‘n R12 500 per maand salaris nie.
Dit is ‘n skuif wat ekonome sê myne sal sluit en pensioene sal benadeel
Floyd Shivambu, Malema se woordvoerder, het gesê: “Die vergadering is as ‘n gevolg van die pleidooie en versoeke wat die gewapende magte – soldate van die SANW aan Malema gestuur het om te kom luister na die soldate se griewe en eise.
“Vir ‘n aansienlike deel van die tyd, is Suid-Afrika se belangrike komponent van sy weermag gemarginaliseer en met ontslag gedreig wanneer hulle kommer uitgespreek het oor die toestande by die werk.”
Siphiwe Dlamini, woordvoerder van die Ministerie van Verdediging het gesê al die basisse is op hoë gereedheidsgrondslag geplaas.
“Die situasie word gemonitor Ons kan nie uitbrei nie. Riglyne is uitgereik aan basisbevelvoerders en sekere stappe sal geneem word,” het hy gesê.
Dlamini het gesê dit was die eerste keer dat so iets gebeur het in die weermag.
“Die weermag is ‘n nie-party organisasie … dit word beskou as uitlokking … Dit is ‘n kriminele oortreding … dit sal as sulks hanteer word,” het Dlamini gesê.
Mapisa-Nqakula het gesê Malema se bedoelings het aangeteken is.
“Dit is die uitdruklike voorneme van Malema dat sy aktiwiteite in die mynbousektor gemik is om die sektor onregeerbaar te maak, en daardeur die ekonomie te ondermyn. Die land kan nie soortgelyke onstabiliteit in die weermag bekostig nie. Die SANW is die laaste lyn van verdediging van die soewereiniteit van die land. Ons kan nie toelaat dat enigiemand politieke sokker speel met hierdie instelling nie,” het sy gesê.
Mapisa-Nqakula het gesê enige poging om die militêre mag te destabiliseer sal beskou word as anti-Suid-Afrikaans en teen-revolusionêr op die hoogste vlak.
“Dit sal nie geduld word nie. Dit moet vermeld word in geen onduidelike terme nie dat die militêre funksioneer binne ‘n omgewing van bevel en beheer waarin dissipline ‘n integrale deel vorm.
“Enige optrede buite die orde sal beslissend deur die hoof van die SANW hanteer word.
“Die minister het ‘n beroep op alle lede van die SANW en die publiek gedoen om hulself te distansieer van hierdie optrede van Malema.
“Geen toestemming is toegestaan nie en die SANW se opdrag aan strukture is dat geen soldate sal deelneem aan die voorgestelde byeenkoms nie.
“Enige lid sal onderworpe wees aan die dissiplinêre kode van die SANW. Die kompromie van dissipline in die SANW is ‘n bedreiging vir die veiligheid van ons land en al ons mense.”
Militêre ontleder Helmoed Heitman het gesê dit is duidelik die weermag was die volgende teiken.
“As jy van plan is om sedisie te pleeg, is die weermag ‘n goeie plek om te begin, As jy die staat wil destabiliseer moet jy die militêre mag demoraliseer.”
Heitman het gesê “pseudo-politici wat die weermag toespreek”, wat bedoel is om “apolities” om te wees, kan deur gevaarlik wees, aangesien “sommige troepe sal val vir Malema se retoriek”.
Die SA Nasionale Weermag Unie se Pikkie Greeff, woordvoerder, het gesê die vergadering was nie unie-gedrewe nie.
“Ons inligting wat ons het is dat een van die sake wat bespreek sal word, is kommer oor die ontplooiing van ANC-kaders na die topstrukture van die weermag, swak salarisse en griewe rondom ontslag en dissiplinêre aangeleenthede.”