“Apartheid sal nooit, ooit terugkeer onder dieselfde naam nie,” het Uys gesê in ‘n openbare lesing deurspek met ooglopende teenstrydighede by die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg.
“Moet egter nie die vindingrykheid van daardie era van politiek onderskat nie. Natuurlik sal dit terugkom, dit het geld gemaak. Dit sal iets anders genoem word, dit sal vriendelik wees, ‘n akroniem. Ons sal nie eens weet wat dit beteken nie.”
Uys het gesê dit is omdat mense nie hul huiswerk doen in ‘n demokrasie nie.
“Ons het ‘n regering wat sy huiswerk doen en jy sal daarvoor stem en terug wees in die donker tye vir die volgende vier generasies,” het hy gesê.
Uys het gesê apartheid was ‘n “dom” stelsel. Hy het gesê hy onthou hoe hy aan ‘n 12-jarige seun verduidelik het hoe, tydens apartheid, swart mense nie toegelaat is om op sekere bankies te sit nie.
Die seuntjie het aan Uys gevra: “Hierdie apartheid-ding, het dit regtig gebeur?”
Uys het gesê hy het die seun gevra hoekom hy dit sê en die seun het geantwoord “want dit klink so dom”, want wie kan hom nou keer om op ‘n bankie te sit.
“Domheid kan doodmaak, domheid is so vindingryk; so moet nooit die mag van domheid onderskat nie. Moenie die mag van dinge wat jy dom noem in die politiek onderskat nie.”
Suid-Afrika is ‘n demokratiese land omdat miljoene mense geglo het daar was ‘n toekoms in die donkerte. Hy het gesê daar was goeie mense sowal as slegte mense in die regering en Suid-Afrikaners moet dit nie vergeet nie.
Uys het gesê mense moet nie die mag van die ANC-Jeugliga of enige jeugliga onderskat nie. Hy het Suid-Afrika se jong mense gevra om meer betrokke te raak by jeugstrukture.
“Hoekom is so min jong mense betrokke by die jeugliga? Die toekoms is daar.”
Hy het mense ook gewaarsku om nie die president van die ANC-Jeugliga, Julius Malema, te ignoreer nie.
“Elke enkele ding wat hy gesê het… mag ons nie ignoreer nie, en ons ignoreer dit met groot gevaar. Hy is ‘n slim politikus in die jaar 2012. Hy het nie die bloudruk van die verlede gevolg nie. Hy het almal verras met sy ongelooflike parmantigheid.”
Uys het gesê dit is mense wat wag op leierskap wat Malema se bekoring en charisma onthou. Die mense moet lei en die regering moet volg.
Die toekoms van Suid-Afrika is wat die mense daarvan maak, nie die regering nie, het hy gesê. Alle Suid-Afrikaners moet betrokke wees by wat aan die gebeur is.
“Ons is ‘n land van demokrate wat omgee… en nie mense wat sê ‘ons is bang, ons is bang, ons is bang’ nie,” het Uys gesê.