Eis teen Transnet namens pensioenarisse

‘n Jare-lange stryd wat die Vryheidsfront Plus (VF Plus) namens pensioenarisse van Transnet voer om vergoed te word vir skade wat lede van die pensioenfondse oor die laaste twintig jaar gely het weens vermeende wanadministrasie van die fondse, het nou gelei tot die indien van die grootste siviele eis in Suid-Afrika se regsgeskiedenis teen Transnet en die regering.

Die VF Plus het na talle navrae en vergaderings met Transnet-pensioenarisse die afgelope jare onderneem om die onreg wat hulle aangedoen is, polities en juridies te behandel en te probeer oplos.

Die VF Plus het die eerste deel van die onderneming nagekom, naamlik om Transnet en die regering hof toe te neem vir die skade wat sy pensioenarisse gely het. ‘n Siviele eis is op Vrydag (26 April 2013) by die hooggeregshof in Pretoria ingedien.

Wat die saak soveel meer geskiedkundig maak, word onderstreep deur die volgende:

1. Die eis beloop bykans R90 miljard. Dit is die grootste regseis in die geskiedenis van Suid-Afrika en natuurlik ook die grootste klasaksie ooit;

2. Die omvang van die saak is duidelik as in ag geneem word dat dit ‘n eis is met twee keer die waarde van die wapentransaksie;

3. Die eis kan Transnet finansieel knak en net die indien daarvan kan lei tot ‘n ernstige afwaartse afgradering van Transnet se kredietstatus en bes moontlik ook die van die staat self;

4. Die eis spruit voort uit waarskynlik die grootste vermeende bedrog nog gepleeg in ‘n pensioenfonds;

5. Die eis raak 66 000 pensioentrekkers en hulle afhanklikes waarvan 62% tans minder as R2 500 ‘n maand kry.

Die VF Plus gaan aankondig wat die binne-parlementêre strategie sal wees aanvullend tot die juridiese noudat die saak by die hooggeregshof aanhangig gemaak is.

Bedreiging vir eiendomsreg

‘n Wet wat sal toelaat dat die staat op privaateiendom beslag kan lê is nader as wat talle besef.

Môre is die sperdatum vir openbare kommentaar op die Wetsontwerp op Onteiening, wat aan die minister van Openbare Werke verreikende magte gee om privaateiendom te onteien. Dit mag wissel van huise tot sakepersele, en selfs aandele en ander beleggings – “in die openbare belang”.

Kritici van die voorgestelde wetgewing sê dit is vaag en kan die land se beleggingsvertroue erg knou.

Maar gister het die adjunk-minister van Openbare Werke Jeremy Cronin aan The Times gesê dat die wetsontwerp “sin maak” in die konteks van Suid-Afrika se “historiese werklikheid”.

Deel van daardie werklikheid is Saterdag herbesoek toe tienduisende lede van die Zion Christian Church in Pretoria vergader het om die inwerkingtreding van die Onteieningswet van 1913 te herdenk.

Die wet word allerweë beskou as die sneller van ‘n reeks wette van onteiening wat later tot die apartheid-stelsel gelei het, en wat swart Suid-Afrikaners se vaste eiendomsbates “geskeduleer het vir swart gebiede”.

Cronin het gesê die wetsontwerp sou beter geskik gewees het vir grondhervorming as die huidige Onteieningswet, wat terug dateer na 1975.

Hy het gesê die regering sal nie “sommer” onteien nadat die wetsontwerp ingestel is nie.

Maar Manus Booysen, ‘n vennoot by die prokureursfirma Webber Wentzel, het gewaarsku dat die wetsontwerp, indien dit in sy huidige vorm bly, “ernstige gevolge vir eiendomsreg” inhou.

Respek vir eiendom en die beskerming van intellektuele eiendom is gelys onder die land se sterk punte in die Wêreld Ekonomiese Forum se Global Competitiveness Report vir 2013.

Suid-Afrika het 26 onder 144 lande gekom vir die beskerming van eiendomsreg en 20ste op die beskerming van intellektuele eiendom, het die verslag getoon.

Eiendom, sê Booysen, is so wyd gedefinieer in die wetsontwerp dat dit roerende bates soos voertuie en kunswerke sal insluit. Dit verwys ook na “‘n reg in, en op eiendom”.

“Dit beteken dat die aandele in ‘n maatskappy, sowel as eiendom – insluitende intellektuele eiendom en nie-vaste bates – onteien kan word onder die wetsontwerp,” het Booysen gesê.

Oor vergoeding, het Booysen gesê: “Daar is geen waarborg dat jy markwaarde sal kry nie”.

Die wetsontwerp lys verskeie faktore wat ‘n hof in ag moet neem by die oorweging van die geldigheid van ‘n onteiening – en markwaarde is maar net een van hulle.

Die lys is nie volledig nie, wat beteken dat “enige ander faktor” ook in ag geneem kan word.

Maar Cronin het besware afgemaak, en gesê onteiening kan nog steeds uitgedaag word in die hof “as [die onteiening] net is om iemand se neef te verryk.”

 

De Lille ontken bewering oor baantjies vir boeties

Die ANC het die openbare beskermer gevra om die aanstelling van ‘n vertroueling van die burgemeester Patricia de Lille te ondersoek nadat dié ‘n pos in Kaapstad se administrasie bekom het wat ‘n yslike salaris betaal.

Die ANC-leier in die metroraad, Tony Ehrenreich het ook geskryf aan die SA Vereniging vir Plaaslike Regering, die minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake Richard Baloyi en die Wes-Kaapse LUR vir plaaslike regering Anton Bredell oor die aanstelling van Gerhard Ras.

Verlede week is Ras aanbeveel vir die pos van waarnemende direkteur van prestasie en evaluering in die burgemeester se kantoor.

Ras, tans Kaapstad se waarnemende uitvoerende direkteur van maatskaplike ontwikkeling, het voorheen gewerk as waarnemende munisipale bestuurder in George en by Matzikamma-munisipaliteit.

Ehrenreich beweer die paneel wat hom aanbeveel het, was nie onbevange nie.

Ehrenreich het gesê die DA het sy meerderheid misbruik om die aanstelling goed te keur en vrae oor Ras se bevoegdheid beperk.

In sy brief aan Bredell, het Ehrenreich gesê die verhouding tussen De Lille en Ras is “onvanpas” en dat sommige van Ras se familielede aangestel is op die raad sedert De Lille burgemeester geword het in Junie 2011.

“Daar is ook kommer uitgespreek oor Ras se skeidingspaket van R2 miljoen, omdat dit ongemagtig was.”

Die R2-miljoen was sy skeidingspakket van die Matzikamma-munisipaliteit in 2005. Dit is later bevestig dat dit ongemagtig was, want daar was nie daarvoor begroot nie

De Lille het gesê die regte Vraeproses is gevolg in alle aanstellings en daar was geen stof vir Ehrenreich se “wilde bewerings” nie.

Zille pas skadebeheer toe oor omstrede plakkaat

Helen Zille, DA-leier, het Saterdag op ‘n Vryheidsdag-saamtrek in Inanda, KwaZulu-Natal probeer om skadebeheer toe te pas na ‘n onlangse omstrede DA-plakkaat. Die DA wil swart stemme trek vir die 2014-verkiesing, en dié plakkaat het swart kiesers oortuig dat die DA apartheid wil terugbring.

“Demokrasie is oor die vryheid van keuse; die vryheid om van gedagte te verander,” het sy gesê. Die ANC is woedend oor die pamflet waarop Mandela en Suzman mekaar omhels.

Baie is oor die afgelope paar weke geskryf oor die “Know Your DA”-veldtog, wat daarop gemik is om die ware storie van die party se teenkanting teen apartheid te vertel, het Zille gesê.

“Dit het omstredenheid ontlok uit sommige oorde. Ons is daarvan beskuldig dat ons oudpres. Nelson Mandela se nalatenskap misbruik, en die ou gunsteling, politieke opportunisme.”

Zille het verwys na die DA-pamflet waarop Mandela en die aktivis Helen Suzman verskyn.

Marius Fransman, Wes-Kaapse ANC-leier, het gesê die pamflet is ‘n “siniese en opportunistiese oefening in propaganda”.

Hy het gesê die party moes nie een van die leiers gebruik het nie.

Zille het Saterdag ontken dat die kritiek die party kwel.

“Ons kan nie net agteroorsit en die ANC se propaganda toelaat om die DA valslik as die party van apartheid te skets nie.

“Die ANC probeer om bangmaaktaktiek en emosionele afpersing te gebruik om keuse in Suid-Afrikaanse politiek weg te neem. Ons kan nie toelaat dat dit gebeur nie en dit is hoekom ons ‘n landwye poging aanwend om die waarheid aan Suid-Afrikaners te vertel.”

Zille het verder gesê baie mense aanvaar die reg om te stem as vanselfsprekend.

“Ek is dikwels geskok wanneer ek met mense praat, veral jongmense, en hulle sê hulle stem nie. Dit lyk nie asof hulle verstaan watter opofferinge gemaak is vir hulle om die kosbare reg uit te oefen, of die mag wat ‘n stem aan hulle gee om hul lewens te verander nie.”

Duisende daag op vir Vryheidsparkvieringe

Duisende mense het die jaarlikse herdenking van Vryheidsdag in Pretoria bygewoon ten spyte van die hitte.

Pres. Jacob Zuma het in ‘n wit tent langs adj.pres. Kgalema Motlanthe, hoofregter Mogoeng Mogoeng en Max Sisulu, speaker van die parlement, gesit.

Zuma kort ná 12:00 ‘n toespraak gelewer.

Die president het later Saterdag nasionale ordes aan verskeie “uitsonderlike Suid-Afrikaners en buitelanders” toeken. Die geleentheid is by die nabygeleë Sefako M Makgatho presidensiële gastehuis gehou.

Die Olimpiese swemheld Chad le Clos, die sokkerlegende Kaizer Motaung en die Lead SA-aktivis Yusuf Abramjee is op ‘n lang lys van ontvangers.

Die Amerikaanse burgerregteleier eerw. Jesse Jackson is ook op die lys van politici, musikante en wetenskaplikes wat vereer sal word.

ANC grawe in vir 2014

Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe het Mamphela Ramphele se stelling dat die kiesers nie deur vrees gelei moet word nie verwerp.

“Ek wil nie met Mamphela praat nie want sy is aan die stuur van ‘n politieke party wat sy probeer om op te rig. Ek gaan haar nie help om dit te bou nie.

“As sy besluit om ‘n politieke party te stig, sal sy in die veld speel en die veld gaan rof wees op haar, want dit is rof op ons.”

Verlede week het die ANC se Gauteng-sekretaris David Makhura gesê die party beplan ‘n “verkiesingsoorlogkantoor”.

Hy het gesê hulle sal die getal vrywilligers verdriedubbel van 10.000 tot 30.000 in voorbereiding vir aanstaande jaar se verkiesing.

“Ons gaan spesiale aandag skenk aan die jeug en die middelklas in voorstede en townships regoor die provinsie,” het hy gesê.

Die nasionale verkiesings volgende jaar sal ‘n toets vir die ANC wees. Navorsing het aangedui dat die party sy greep op jong Suid-Afrikaners verloor.

Die Mail & Guardian het onlangs berig dat ‘n ANC-opname aan die lig gebring het dat daar ‘n groeiende afstand tussen die party en sy ondersteuners is.

Binnegevegte, korrupsie onder senior party-leiers, swak dienslewering, werkloosheid en ongelykhede, het die opname bevind, het die middelklas en die rykes uit die party laat dros.

Die opname het ook bevind dat die werklose jeug, wat meer as die helfte van Suid-Afrika se bevolking uitmaak, maklik beïnvloed kan word om te stem vir opposisiepartye.

Die ANC het onderneem om ‘n wydverspreide skoonmaakkasie te onderneem om swak dissipline en faksievorming voor volgende jaar se verkiesings uit te roei.

Witbank het vuilste lug ter wêreld

Die vlak van chroom en barium, twee gifgasse in die lug in Witbank is so hoog dat ‘n multidissiplinêre navorsingspan van die EU dit nie eens kon meet nie.

‘n Navorsingspan van die EU en ook Israel het €4 miljoen (sowat R48 miljoen) vir die navorsing bewillig om die impak van steenkoolvelde in die opvangsgebied van die Bo-Olifantsrivier te monitor.

Lees meer.

Mandela-dogters pak Bizos in hofgeding

Adv. George Bizos het aangedui dat hy oudpres. Nelson Mandela se dogters se bewerings van wangedrag teen hom in die hof gaan teenstaan.

Bizos het Dinsdag dokumente by die Johannesburgse hooggeregshof ingedien – nege dae nadat Mandela se dogters, Makaziwe en Zanani die bewerings teen hom gemaak het, het The Star berig.

‘n Verstekvonnis sal teen Bizos, Bally Chuene en Tokyo Sexwale, minister van huisvesting, uitgereik word indien hulle nie dokumente om die saak te betwis, betyds indien nie.

“Ons het op 23 April kennisgewings ingedien dat ons kliënte [die bewerings] gaan teenstaan,” het Lisa Thomas van die regsfirma Norton Rose, wat names hulle optree, aan die koerant gesê.

Thomas het gesê dokumente sal volgende maand ingedien word. Sodra dié dokumente ingedien is, sal ‘n datum vir die verhoor bekend gemaak word.

Mandela se dogters het die hof gevra om ‘n bevel uit te reik om Bizos, Chuene en Sexwale te beveel om hul direkteurskappe in Harmonieux Investment Holding en Magnifique Investment Holding te beëindig.

Die susters beweer die drie het verskeie geskrewe versoeke geweier om te bedank.

Opposisie sal Grondwethof nader oor Inligtingswet

Die Wetsontwerp op die Beskerming van inligting is Donderdag deur die parlement met 189 stemme teen 74 en een wat buite stemming gebly het, goedgekeur, het EWN berig.

Pres. Jacob Zuma sal die wet bekragtig, alhoewel regte-organisasies sê daar is steeds ‘n gebrek aan deursigtigheid in die openbare belang.

Murray Hunter van die Right2Know-veldtog het vroeër gesê die publiek is uitgesluit endit sal magshebbers help om korrupsie toe te smeer.

“Indien die wetsontwerp in sy huidige vorm bekragtig word, sal ons regstappe doen en indien nodig, sal ons die konstitusionele hof nader.”

Die waarnemende direkteur-generaal van staatsveiligheid, Dennis Dlomo, het die wetsontwerp verdedig as “gebalanseerd”.

Dr Pieter Mulder sê egter die Vryheidsfront Plus ondersteun opposisie samewerking om die Wetsontwerp na die Konstitusionele Hof te bring.

Mulder is onlangs deur ‘n buitelandse joernalis gevra watter land in Afrika die sterkste opposisie het. Volgens hom het Zimbabwe die sterkste opposisie in Afrika volgens sekere definisies, omdat die MDC 100 setels teenoor die 99 setels van Mugabe se Zanu-PF en 10 sitplekke van Alfred Mutambara se MDC2 het.

Om te bepaal hoe demokratiese ‘n land is, het Robert Dahl in sy boek Political Oppositions and Democracy, na drie kernvrae verwys:

1. Word alle mense toegelaat om te stem?

2. Is die opposisie verteenwoordig in die Parlement na ‘n verkiesing?

3. Kan ‘n opposisie en die publiek hul menings lug en organiseer teen die regering?

Mulder het gewys daarop dat Zimbabwe almal toelaat is om te stem, die opposisie toelaat in die Parlement, asook om te organiseer teen die bestel.

Zimbabwe word nogtans beskou as ondemokraties omdat demokratiese instrumente soos ‘n vrye pers en die beskerming van fluitjieblasers nie bestaan nie.

Mulder het gesê as hierdie instrumente nie werk nie of afgewater word, dan begin die pad na diktatorskap.

Swart jeug glo DA sal apartheid terugbring

Die ANC in die Wes-Kaap het Woensdag gesê swart jeugdiges is reg as hulle sê dat die DA apartheid sal terugbring indien die party aan bewind kom.

Volgens ‘n opname wat Dinsdag vrygestel is, het 54% van swart jeugdiges gesê die DA sal apartheid terugbring indien hulle die verkiesing in 2014 wen.

Altesaam 26% Indiërs, 21% bruinmense en 19% respondente het saamgestem. Altesaam 30 009 mense tussen die ouderdom van 15 en 34 het deelgeneem aan die selfoonopname wat deur die verbruikersmaatskappy Pondering Panda gedoen is.

Van die respondente glo 46% dat die DA apartheid sal terugbring, terwyl 36% nie saamgestem het nie en 18% onseker is.

Op die vraag oor of die ANC-regering omgekeerde apartheid ingestel het, het 45% van die jeugdiges die gedagte verwerp, 40% het saamgestem en 15% was onseker.

“Die wysheid van die jeugdiges is duidelik,” het die ANC in die Wes-Kaap in ‘n verklaring gesê.

“In die Wes-Kaap en munisipaliteite waar hy regeer, het die DA presies dit gedoen.”

Die ANC het gesê swart ondernemings word uitgesluit van regeringskontrakte, wit manlike bestuurders geniet voorkeur vir alle aanstellings en swakker dienste word gelewer in swart en bruin woongebiede.

“Gelukkig is die jeug van vandag meer gesofistikeerd en weet dat ‘n jakkals nooit sy streke los nie,” het Marius Fransman, ANC-voorsitter in die Wes-Kaap, gesê.