Eerstens moet mens dié storie vat van wie dit kom. Ds Smith is eerstens ‘n oud-Broeder. Is dit nie telkens die geval dat mens die merk van die Broederbond op baie dinge wat skeefloop, kan bespeur nie? Smith is destyds uit die Broederbond geskors nádat hy gehuil het van blydskap oor sy beroeping na Mamelodi, maar gegewe die verraad wat die Broeders sedertdien teen Afrikaners gepleeg het, sou Smith seker deesdae vir ‘n medalje by die Broeders gekwalifiseer het.
Siende dat Smith oorstelp was van vreugde om tussen swartmense in Mamelodi te gaan woon, is dit geen geheim waar sy simpatie lê nie. Smith sien Afrikaners en ons arrogante klagtes oor derduisende moorde, plaasaanvalle en regstellende aksie as die probleem.
Op sigself is dit ‘n interessante siening, gegewe dat Smith van alle mense ‘n voorstaander van integrasie sal wees. Wat hy nie sê nie, maar wat hy per implikasie erken, is dat integrasie eenvoudig nie werk nie. Dit is nie net moeitevol en duur nie, dit lei ook tot rassekonflik. In Smith se eie woorde loop blankes die risiko om soos die Franse in Algerië uitgemoor en verdryf te word, omdat ons weier om te integreer.
Goed, kom ons aanvaar Smith se siening vir die doeleindes hiervan as ‘n akkurate weerspieëling van Suid-Afrika se problematiek. Dis die ondankbare blankes se skuld. Ons moet bly wees dat slegs sommiges van ons vermoor, verkrag en aangeval word. Ons moet dankbaar wees wanneer ons ons werk verloor, want dis ‘n voorreg om plek te maak vir daardie bekwame regstellende-aksiekandidate.
Omdat blankes so ondankbaar is, omdat ons swartmense so in die gesig vat met ons houding, is die voor-die-hand-liggende oplossing om ons en hulle te skei, nie waar nie? Hou ons om hemelsnaam net weg van hulle, voor ons hulle te erg beledig en hulle ons op groot skaal uitwis. Die kitsoplossing vir hierdie probleem is uiteraard iets soos ‘n volkstaat of die Groepsgebiedewet. Om konflik te vermy, sien?
Dis te veel gevra vir ‘n ekstreem-linkse oud-Broeder om die enorme ironie in sy sienswyses in te sien, maar waarop ds Smith se pleidooi neerkom, is sowel ‘n bekentenis dat integrasie en die reënboognasie fundamenteel gedoem is, as ‘n versoek om die herinstelling van apartheid of afskeiding in Suid-Afrika.
Lees Anton Barnard se woernaal, SAmizdat.