Dept. van wetenskap en tegnologie bekyk Afrikahare en ‘verslappers’

Met die jongste rasseherrie rondom haarreëls by Pretoria Girls High wat teen swartes sou diskrimineer, het Suid-Afrika se departement van wetenskap en tegnologie gister ‘n hele konferensie oor Afrikahare en sogenaamde “haarverslappers” aangebied. Dit is middels waarmee swart vroue hul hare behandel om dit reguit soos Westerse hare te maak.

Ander middels wat by die konferensie in die Sheratonhotel in Pretoria bespreek is, was velbleikmiddels waarmee swart vroue hul velle probeer ligter maak.

‘n Swart aktrise, Florence Masebe, het gesê: “Ek behoort met rus gelaat te word om die pragtige persoon te wees wat ek wil wees.”

Volgens Masebe het sy as aktrise “probleme in die vermaaklikheidsbedryf ervaar”, vanweë haar donker vel en tipiese Afrikakroes.

“As jy in die grimeerkamer beland, laat hulle jou voel asof daar iets fout is met die vel wat God jou gegee het,” sê sy. Dieselfde “paniekerige kyk” kan waargeneem word wanneer haar “natuurlike hare” in ‘n kapsel gevorm moet word.

Masebe beweer ook dat “die werklikheid in die vermaaklikheidsbedryf” is dat swart vroue met ligte velle vir rolle verkies word omdat ‘n donker vel nie by die “skoonheidsbomvoorkoms” pas nie.

Toe Masebe ‘n fotosessie vir een van haar televisieprogramme bywoon, is sy gevra om ‘n pruik te dra aangesien dit ‘n “glansfotosessie” was- met die implikasie dat haar swart kroes nie “glansryk” was nie.

Ander sprekers by die konferensie het dokters en wetenskaplikes ingesluit wat al navorsing oor die verskynsels van velbleikmiddels en haarverslappers gedoen het.

Professor Ncoza Dlova, hoof van die die departement dermatologie aan die Universiteit van Kwazulu-Natal, beweer dat swart vroue al bleikmiddels gebruik sedert die 1960’s.

“Deesdae gebruik hulle dié rome oral op hul lywe, anders as vantevore, toe dit slegs op die gesig en die nek gebruik is,” het Dlova gesê.

Een van die uitwerkings van die rome is okronose (skade aan die vel), wat onherroepelik is.Professor Nonhlanhla Khumalo van die Universiteit van Kaapstad het gevallestudies en kliniese navorsing oor die risiko’s van haarverslappers onderneem.Volgens haar is haarverslappers in die vroeë 1900’s deur ‘n swart Amerikaner, Garrett Augustus Morgan, uitgevind. Die produk het natriumhidroksied bevat, en tans bevat verslappers steeds dié middel.

Khumalo het gesê: “Natriumhidroksied verhoog die pH-vlakke van jou vel. ‘n Gesonde pH is 6, of laer as 7, maar die verslappers (wat natriumhidroksied bevat) verhoog jou pH-vlakke na 14.

“‘n pH-vlak van 14 word as verwerend beskou. Dan sit jy ‘n neutraliseerder (gewoonlik in sjampoevorm) in om die pH-vlak af te bring en jy kry jou hare permanent reguit.

“Maar alopesie (haarverlies) verhoog met 30 persent as ‘n vrou haarverslappers gebruik.”

Khumalo het ook gewaarsku dat verslappers vir kinders presies dieselfde uitwerking as dié vir volwassenes het.

Ivoorkus se verbod op velbleikmiddels afgelag

‘n Groot en groeiende swart bevolking van “tchatchos”, ‘n onvertaalbare term in die Ivoorkus vir mense wat hul donker velle met produkte soos Fair and White, Glow en Nature White bleik, sê hulle sal aanhou ondanks ‘n verbod.

Die Ivoorkus se regering het vroeër hierdie jaar met goeie bedoelings velbleikmiddels verbied, maar swart verbruikers ignoreer dit.

“Hierdie skoonheidsmiddels en persoonlike sorg produkte word reguleer om die Ivoorkus teen depigmentasie te beskerm, een van die grootste oorsake van die vernietiging van hul gesondheid,” het die minister van Gesondheid Raymonde Goudou gesê.

Hoewel geen amptelike getalle beskikbaar is oor die Ivoorkus se tchatchos nie, is Wes-Afrika maar een van die plekke regoor die wêreld waar donker mense droom van ‘n ligte vel.

Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie, bleik sowat 75 persent van Nigeriese vroue, 27 persent van Senegalese vroue en 33 persent van Suid-Afrikaanse vroue gereeld hul velle. In Indië, is meer as die helfte van alle kosmetiese produkte wat verkoop word, velbleikmiddels.

Sulke middels bevat potensiële karsinogene wat onder meer gebruik word om swart-en-wit foto’s te ontwikkel.

Van die middels inhibeer ook die produksie van melanien, die pigment wat mense se vel donkerder laat vertoon.

“Hierdie produkte gee nie ‘n ligter vel nie, maar brand eerder die eerste epidermale laag van die vel af,” het ‘n dermatoloog gewaarsku. Dit word in die Europese Unie verbied.

Die middels werk nie op voete, bene en elmboë nie, wat dit maklik maak om tchatchos raak te sien.

Verbruikers kla van migraine, hoë bloeddruk en velkanker.

Die groot vraag na velbleikmiddels in Wes-Afrika is te wyte aan die wydverspreide geloof dat donker velle vuil is.

By ‘n skoonheidsalon in Abidjan het swart vroue gesê hulle blameer mans wat meer van ligter vroue hou, maar mans sê weer vroue word beïnvloed deur die vermaaklikheidsbedryf.

“Vroue doen dit, want dit is wat mans wil hê,” sê ‘n eienares van ‘n skoonheidsalon. “Hier in die Ivoorkus, wil elke vrou gesien word as pragtig deur mans met die hoop om te kan trou.”

Sy het bygevoeg: “As jy nie die reguit hare het nie, en wat mans dink ‘n mooi vel is nie, sal hulle jou laat weet hulle soek elders. Ek het baie aanstaande bruide wat na my kom vir bleikmiddels om hul velle ligter te maak voor hul troue.”

Sy het bygevoeg dat die verbod op velbleikmiddels niks beteken nie, want die maatskappye wat sulke produkte vervaardig word nie geteiken nie.

Watter velsorgproduk gaan SA red?

Blanke of Indiër?
Blanke of Indiër?

Terwyl die DA se Jeugvleuel onwelvoeglike plakkate in Suid-Afrika opsit om rasvermenging aan te moedig, is Indië se obsessie met ‘n ligte vel goed bekend en deeglik gedokumenteer.

In 1978, het Unilever ‘n velbleikmiddel op die rak gesit, Fair&Lovely, en sedertdien het talle bleikrome gevolg. Van velreiniging, stortseep en selfs vaginale spoelmiddels wat aanspraak daarop maak dat hulle ‘n ligter vel waarborg, is tans beskikbaar op die Indiese mark

In 2010, was Indië se bleikroommark $432m volgens ‘n verslag deur die marknavorsers ACNielsen, en dit groei steeds teen 18% per jaar. Verlede jaar, het Indiërs 233 ton velbleikprodukte aangeskaf, en spandeer tans in ‘n warm land meer geld daarop as op Coca-Cola.

Krieketspelers en Bollywood-sterre onderskryf gereeld hierdie produkte, en sukses is dikwels die resultaat van ‘n ligte vel.

Daar ‘n lang geskiedenis agter die obsessie met velkleur, weens kaste en kultuur, maar die huidige oorsake sê een bekende glanspersoonlikheid, is dat “Indiërs baie rassisties is”.

“Dit is diepgewortel. Maar daar is soveel druk deur die portuurgroep, tydskrifte, advertensieborde en TV-advertensies wat ​​hierdie idee regverdig as die ideale een,”sê Nandita Das.

Das het al dikwels regisseurs en grimeerkunstenaars betig wat probeer om haar ligter te laat voorkom as sy die rol van ‘n opgevoede, ryk vrou vertolk. “Hulle sê altyd vir my ek moenie bekommerd wees nie, hulle sal my vel ligter maak, as ‘n gerusstelling. Dit is ‘n voortsetting van stereotipe dat net ‘n ligte vel opgevoed kan word en suksesvol is.”

In 2005, het die skoonheidsmaatskappy Emami Fair&Handsome vir mans geloods, met ‘n advertensie waarin die Bollywood-ster Shah Rukh Khan ‘n buisie velbleikroom aan ‘n hoopvolle jong bewonderaar gooi. “Shah Rukh Khan sê om suksesvol te wees, moet jy lig wees,” sê Das. “Het hierdie mense nie enige vorm van gewete nie? Jy kan nie naïef wees nie, want jy stuur die boodskap uit wat sê vergeet van harde werk, dit gaan oor velkleur”.

‘n Mens kan dieselfde vra van die DA se obsessie met rasvermenging. Gaan sukses in Suid-Afrika oor velkleur? Moet ‘n mens swart wees om suksesvol te wees?

Ons is lankal verby die punt waar ‘n velproduk transformasie gaan waarborg. Daar is twee oplossings vir witheid om te verdwyn in Suid-Afrika: Rasvermenging of uitwissing. Die eerste opsie lei tot die tweede, dit neem net ‘n bietjie langer.