Binnelands verskuif die bevolking. Die verskuiwing uit die Oos- na die Wes-Kaap bedreig Afrikaans se posisie as dominante moedertaal in die Wes-Kaap.
[…]
Dit alles bedreig Afrikaansmediumskole. Deeglike beplanning is nodig om te verseker dat Afrikaans as onderwysmedium voortbestaan. Smit sê Afrikaanstaliges presteer uitstekend en hy pleit dat die prestasies van moedertaalleerlinge nie benadeel moet word deur hulle te verplig om op skool of universiteit na Engels oor te skakel nie. Moedertaalonderwys is een van die hoekstene van gehalte-onderrig.
Hy noem regstellende aksie nie by die naam nie, maar sê pogings om die Afrikaanstaliges se intellektuele vermoëns te beperk of hulle te ontmoedig deur die nie-toekenning van studiebeurse of beperking op werkgeleenthede, gaan die land duur te staan kom.
Tussen 1993 en 1996 het ongeveer 60 000 wit studente uit hoër onderwys verdwyn. Vir sommige was die verandering van die kampusse se karakter en etos net te veel. Hulle het by private instellings ingeskryf, oorsee gaan werk of hul ouers daarheen gevolg.
[…]
Dis ontstellend dat die aantal Afrikaanse nagraadse studente by vier HAU’s daal. Net by Stellenbosch is daar ’n geringe toename. Smit sê hy is bewus van talentvolle nagraadse studente wat in die buiteland studeer. Hulle vrees dat standaarde aan Suid-Afrikaanse universiteite toenemend bevraagteken sal word.
As hulle moet padgee weens regstellende aksie, sal buitelandse kwalifikasies hulle groter toegang tot internasionale werkgeleenthede gee.
[…]
Dis ’n duidelike boodskap vir die HAU’s: Afrikaanstaliges stel Afrikaans as voertaal hoog op prys. Daarvan moet Afrikaanse politici en akademici kennis neem wat polities korrek so aanhou pleit vir nóg ingrypender transformasie, meer swart gesigte in die personeel en in rektorstoele – alles dinge wat ten koste van Afrikaans sal geskied.
Prof. Jaap Steyn is ’n onafhanklike kommentator.