Die statistikus-generaal Pail Lohohla, het gister Suid-Afrika se droewige indiensnemingsyfers bekendgemaak. Nie net is werkloosheid hoog nie, maar vele mense is ook al baie lank sonder werk, wat van strukturele werkloosheid getuig.
“Die verhaal in Suid-Afrika is dat ons in ‘n hoëwerkloosheidstoestand verkeer, oor ‘n baie lang tydperk, vanaf 2008, maar dit strek tot 2001 terug,” het hy tydens die vrystelling van Statistiek Suid-Afrika se kwartaallikse indiensnemingsopname in Pretoria gesê.
“Hierdie toestand duur reeds vir geruime tyd. Diegene wat in nie-permanente werke verkeer, is regtig kwesbaar… As jy nie werk nie, verloor jy jou vaardighede en jy verloor jou vermoë om te presteer, en dan raak jy minder diensbaar.”
Diegene wat nie werk nie bevind hulle in ‘n afwaartse siklus en as gevolg daarvan voel hulle die naderende uitwerking van armoede.
Lehohla sê dat langtermynwerkloosheid ‘n probleem is wat beleidmakers in die gesig staar as hulle sou poog om werkloosheid op te los.
“Ons sien dat 1,4 miljoen mense reeds langer as vyf jaar sonder werk sit. Die vraag is: kan sulke mense gerehabiliteer word?” het Lehohla tydens sy aanbieding gevra.
“Beleid behoort nou te fokus op diegene wat reeds langer as vyf jaar geen werk het nie. Is daar ‘n klein tree’tjie na redding of is jy (tot werkloosheid) gevonnis?”
‘n Totaal van 1,1m mense is reeds vir een tot drie jaar sonder werk, 1m vir drie tot vyf jaar, 739 000 vir ses maande tot ‘n jaar, en 737 000 vir minder as ses maande.
“Wat behoort ons te prioritiseer? Plaas ‘n mens die klem op diegene wat oor die kort termyn werkloos is of op diegene wat reeds oor die lang termyn geen werk het nie?” vra Lehohla.
Wat werklose swartmense betref, bevind 67,3% hulle in langtermynwerkloosheid, asook 64,8% van werklose Indiërs en Asiërs, 59,9% van werklose kleurlinge en 50,1% van werklose blankes.
Wat provinsies betref, beskik die Vrystaat oor die hoogste werkloosheidsyfer, op 34,6%, gevolg deur die Noord-Kaap (29,7), Oos-Kaap (29,5), Mpumalanga (29,3), Noordwes (26,8), Gauteng (24,6), Kwazulu-Natal (24,1), Wes-Kaap (23,6) en Limpopo (15,9).
Hoe lyk Suid-Afrika se arbeidsmag?
Die potensiële arbeidsmag van Suid-Afrika bestaan uit 35,5 miljoen mense wat tussen die ouderdom van 15 en 64 verkeer. ‘n Kleiner totaal van 20,3m maak egter volgens Statistiek Suid-Afrika die werklike arbeidsmag uit. In totaal het 15,1m mense tydens die derde kwartaal van 2014 oor werk in Suid-Afrika beskik, terwyl 5,2m werkloos was.
Uit die 15,1m wat in diens was, het 10,8m in die formele sektor gewerk en 2,4m in die informele sektor. ‘n Totaal van 670 000 was in die landbousektor in diens terwyl 1,29m in privaat huishoudings gewerk het.
Die arbeidsmagdeelnamekoers, wat uit die totale arbeidsmag gedeel deur die bevolking van werkende ouderdom bestaan, was 57,1%, wat ‘n daling van 0,2% vanaf die tweede kwartaal verteenwoordig.
Die opnamekoers, wat die aantal werkers gedeel deur die bevolking van werkende ouderdom verteenwoordig, was 42,6%, wat ‘n daling van 0,1% vanaf die tweede kwartaal verteenwoordig.
Nog indiensnemingstatistieke
Só lyk die persentasies werknemers in verskillende sektore:
Gemeenskaps- en maatskaplike dienste: 23,2%
Handel: 21,1%
Finansiële dienste: 13,4%
Vervaardiging: 11,5%
Boubedryf: 8,5%
Privaat huishoudings: 7,8%
Vervoer: 6,2%
Landbou: 4,5%
Mynbou: 2,9%
Nutsmaatskappye: 0,8%
Uit die bevolking op werkende ouderdom, was 27,8% van vroue amptelik werkloos, wat ‘n daling van 0,3% vanaf die tweede kwartaal verteenwoordig, terwyl 23,4% van mans werkloos was.
Die definisie van ‘n werklose is diegene tussen 15 en 64 jaar wat aktief na werk op soek is of wat gepoog het om ‘n onderneming in die weke voor Statistiek SA se opname te begin.
As die uitgebreide definisie van werkloosheid gebruik word, is 39,9% van vroue en 32,3% van mans werkloos.