Swartvlek-kwessie oor SA sitrus na WHO

Die krisis wat die EU oor swartvlek by SA se sitrus veroorsaak het, is op hoë vlak met die WHO opgeneem.

Sitrusboere het die stap van die Departement van Handel en Nywerheid verwelkom om die swartvlekkwessie na die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) te neem, maar gesê ander EU-kanale moet ook oop bly.

Mnr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, het die kwessie met die sanitêre en fitosanitêre komitee van die WHO opgeneem omdat die Europese Unie dreig om te weier dat sitrusvrugte uit Suid-Afrika die gebied binnekom omdat hulle glo bang is dat die siekte na boorde in die gebied oorgedra kan word.

Davies meen dat die EU se standpunt daarop gemik is om sy lidlande te beskerm deur hoogs mededingende sitrus uit Suid-Afrika te beperk, eerder as wat die unie oor plantgesondheid besorg is.

Hy sê wetenskaplike kennis ondersteun nie die EU se aantyging dat swartvleksiekte Europese boorde kan besmet nie. Volgens hom het die EU ‘n voorstel van Suid-Afrika om die EU in verskillende sones te verdeel en strenger regulasies in te stel vir sitrus wat na sitrusproduserende gebiede in die suide van Europa uitgevoer word, geïgnoreer.

Mnr. Pieter Nortjé, voorsitter van die sitrusprodusentevereniging (CGA), sê hulle verwelkom die stap, maar meen dat die aangeleentheid dalk uitgeklaar kan word vóórdat dit na die WHO gaan. “Daar is reeds gunstige verwikkelinge deurdat Europa ‘n onafhanklike paneel van kundiges saamgeroep het om die feite oor swartvlek om ‘n tafel te bespreek. Indien dit in ons guns afloop, sal die saak nié voor ‘n paneel van die WHO hoef te dien nie.”

Hy glo dat die deurlopende inligting wat hulle aan die Departement van Handel en Nywerheid deurgegee het, verseker het dat die minister baie goed ingelig is oor die aangeleentheid.

Nortjé sê gevestigde en nuwe sitrusprodusente is onder geweldige finansiële, operasionele en administratiewe druk om simptoomvrye vrugte te lewer. “Die sitrusbedryf se koste uit eie sak was vanjaar byna R1 miljard. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye is onder net soveel druk om die proses te administreer.”

Tog is dit nie net slegte nuus nie. “Die goeie wat hieruit ontstaan het, is dat die sitrusbedryf en Departement van Landbou mekaar gevind en bygestaan het sodat ons nou net ‘n sterker uitvoerder gaan word.”

Bron: landbou.com

Nuwe SEB-teikens teen wit ondernemings gemik

Klein wit sake-ondernemings sal benadeel word deur die nuwe reëls vir swart ekonomiese bemagtiging (SEB), want volgens ontleders, sal dit moeilik wees vir die meeste van hulle om te voldoen daaraan.

Die departement van handel en nywerheid het Vrydagmiddag die tweede stel gewysigde bemagtigingskodes vanjaar ingevolge die Wysigingswet op Breë Swart Ekonomiese Bemagtiging vir kommentaar uitgereik.

Die nuwe reëls, wat eers na ‘n jaar in werking sal tree, het die bemagtigingstelkaart wat die bemagtigingsgradering van ‘n maatskappy bepaal, verder teen wit entrepreneurs gelaai.

Maatskappye wat sake doen met die regering, of wie se kliënte sake doen met die regering, streef daarna om ten minste ‘n vlak 4 op die agt-vlak-telkaart te wees.

Terwyl mikro-ondernemings – maatskappye met ‘n omset van R10 miljoen of minder – vrygestel sal word en onmiddellik sal kwalifiseer vir vlak 4, sal klein ondernemings met ‘n omset van tussen R10 miljoen en R50 miljoen erg benadeel word tensy hulle 100% in swart besit is.

Klein ondernemings sal onmiddellik kwalifiseer vir vlak 1 status as hulle 100% in swart besit is en vlak 2 indien 51% in swart besit.

Dit gaan dus onmoontlik wees vir klein wit besighede om hul huidige gradering te handhaaf. Sulke ondernemings sal ‘n dramatiese afname in hul telling ervaar. ‘n Maatskappy wat op vlak 3 was, kan nou daal tot vlak 8 of selfs heeltemal uitval.

Die nuwe teikens wat Swart Ekonomiese Bemagtiging vereis, sal die ekonomie knou aangesien minstens 25% van ‘n wit onderneming aan swart aandeel­houers verkoop moet word.

Om swart “sakevennote” te kry is pure wensdenkery van die departement omdat daar nie genoeg vermoënde en opgeleide swartes bestaan om uitvoering te gee aan sulke onrealistiese teikens nie.

Tensy die sakewêreld wakker skrik en begin optree teen hierdie ongebreidelde hebsug en swak leiding, is die skrif aan die muur.