Die nuwe groep sal meer as 26 000 ekstra klaskamers en onderwysers, boeke en ander onderwyshulpmiddels vereis, wat die funksies van die provinsiale onderwysdepartemente tot breekpunt sal toets – indien hierdie ekstra kinders wel bestaan.
Die baie groot, heeltemal onverwagse en nog onverklaarbare aantal kinders tussen die ouderdomme van nul en vier weerspieël in verlede jaar se sensustelling is een van die onreëlmatighede wat daartoe gelei het dat ten minste twee prominente demograwe die akkuraatheid van die hele telling bevraagteken.
Die analise van die ander data wat vrygestel is deur Statistiek Suid-Afrika hierdie maand toon ander kommerwekkende tendense, insluitende ‘n groot invloei van jong wit vroue, terwyl mense van Europa en Noord-Amerika Suid-Afrika verlaat in massiewe getalle.
Maar ‘n skielike toename in die aantal babas en kleuters kan die grootste impak hê. Dit kan beteken dat skole dringend gebou sal moet word indien dit korrek is, of, indien nie, duisende nuwe klaskamers as wit olifante sal laat leegstaan.
Statistiek Suid-Afrika het konsekwent die integriteit van die sensusdata verdedig, en gesê dat die proses voldoen aan die hoogste standaarde en die uitkoms weerspieël die werklikheid. Waar die resultate in konflik met die verwagtinge verkeer, het statistikus-generaal Pali Lehohla gesê, mense moet eerder probeer om te verstaan wat die anomalieë is as om die bevraagtekening van die sensus na te jaag.
Maar die tergende vrae wil nie wyk nie.
“Met wat ons nou het, impliseer dit ‘n totale toename in die vrugbaarheid van 17% tussen 2002 en 2008,” sê Tom Moultrie, ‘n demograaf aan die Universiteit van Kaapstad, wat eerste kommer oor die sensus uitgespreek het.
“Dit is demografies ongeloofwaardig.”
Dit is ook lynreg teenoor die aanname wat gebruik word op verskillende vlakke van die regering vir toekomstige beplanning vir baie jare dat daar ‘n klein, maar bestendige afname in die geboortesyfer is.
Die skoolvereiste implikasies van die sensus is die mees dringende vir Gauteng, want die primêre skool bevolking sal met ‘n ontsettende 44% toeneem. Dit sal vereis dat ongeveer 9100 meer klaskamers en onderwysers in die volgende sewe jaar opgerig sal moet word, volgens ‘n Mail & Guardian-analise.
Noordwes sal die tweede hoogste persentasie toename in die primêre skool bevolkings toon, met byna 100,000 meer kinders in die skoolstelsel, hoewel KwaZulu-Natal die tweede hoogste groei in werklike getalle toon, wat sal vereis dat ongeveer 3800 nuwe klaskamers gebou sal moet word.
Die Gautengse departement van onderwys het in die afgelope twee jaar 1600 voorafvervaardigde klaskamers aan skole in die provinsie per jaar gelewer. Hulle verwag om 750 nuwe onderwysers te huur in 2013.